BẢN TIN MACADAMIA VIỆT NAM
Số 1, 2007
Những điều to lớn xuất phát từ những điều nhỏ bé
BÁO CÁO CỦA LÃNH ĐẠO NHÓM PHÍA AUSTRALIA
Chào mừng quý vị đến vớI số đầu tiên của Bản tin Macadamia Việt Nam
Chúc mừng Việt Nam đã ra nhập ngành công nghiệp Macadamia thế giớI trong đó bao gồm các
nước Australia, Hoa Kỳ, Nam Phi, Trung Quốc và một số nước khác. Đây là các quốc gia đang
trồng sản xuất ra những hạt tốt nhất thế giới. Hạt có nguồn gốc từ rừng mưa nhiệt đớI Australia và
vẫ
n chưa biết đến nhiều trên thế giới. Dù cho sự thật như vậy nhưng đây là loạI hạt có vị thơm
ngon nhất và bổ dưỡng nhất mà thế giớI cần đến.
Việc trồng Macadamia ở Việt Nam có khả năng thúc đẩy các giá trị kinh tế, xã hộI và môi trường
của đất nước đồng thờI giúp mở rộng sản phẩm Macadamia từ cây công nghiệp có giá trị cao ra
phạm vi toàn c
ầu.
Macadamia chiếm dướI 2% tỷ trọng thương mạI các loạI hạt trên thế giớI vì vậy cần sản xuất
nhiều thêm nữa nếu thế giớI thu được lợI ích từ chính loạI hạt quan trọng này.
Australia là nước dẫn đầu thế giớI về sản xuất hạnh nhân vớI trên 40.000 tấn và có diện tích trồng
lên tớI 21.000 ha, cao hơn gấp đôi so vớI tạI Hawai và Nam Phi.
Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Australia
đã nhận ra tầm quan trọng của hợp tác phát triển
trong lĩnh vực nông nghiệp liên quan tớI nhiều hoạt động trồng trọt bao gồm cả hoạt động trồng
Chuyến thăm quan nghiên cứu
Macadamia tại Trung Quốc
7 – 9
Cập nhật tin tức dự án
• Nguyên liệu đào tạo mới – 6
• Hội thảo tập huấn tại Lạng Sơn – 6
• 3 Vườn ươm Macadamia; FSI, Lạng
Sơn và Ba Vì – 6
• Vườn ươm mới tại Yên Thủy – 7
• Thu hồi tài chính – 7
10
Tài liệu hỗ trợ dự án Macadamia
Báo cáo dự án
Dự án Macadamia cho Việt Nam (037/05/VIE)
– CARD có tên gọi “ Thiết lập vườn ươm và
đào tạo nhằm nâng cao chất lượng cây giống và
trồng khảo nghiệm các mô hình Macadamia tại
3 tỉnh miền Bắc Việt Nam”
Dự án được hỗ trợ bởi Chương trình Hợp tác
phát triển Nông thôn trong sáng kiến chung của
Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Australia.
Chuyến thăm quan nghiên cứu đến Trung Quốc
được đảm nhận việc bao quát toàn bộ các vườn
ươm chính và một vài trang trại quan trọng ở
miền Nam Trung Qu
ốc. Báo cáo về chuyến đi
bao gồm cả hình ảnh minh họa và đĩa DVD đã
được gửi tới các bên liên quan chính phía Việt
Nam và Australia.
2
3
Một nhóm các chủ trang trại nhỏ đã được lựa
chọn tham gia vào các hoạt động của dự án tại
Lạng Sơn, Ba Vì – Hà Tây và Hòa Bình. Thêm
vào đó, dự án tiếp tục thu hút tất cả các đơn vị
quan trọng trực thuộc chính phủ tham gia vào
ngành Macadamia ở Việt Nam, bao gồm
MARD, FSI, RCFTI, RIFA và RIFV. Một số
các công ty tư nhân cũng được thu hút và ngành
Macadamia như Câu lạc bộ Macadamia của
Việt Nam.
Sự tiến triển đáng k
ể được tạo ra liên quan tới
việc xây dựng được năng lực cho nhân viên kỹ
thuật và nhân viên mở rộng kể từ buổi khai mạc
của dự án vào tháng 1 năm 2006.
Dự án đã tiếp tục trong suốt năm 2006 và 6
tháng đầu năm 2007 bao gồm cả những buổi
này cũng đã được các vườn ươm xác nhận lại.
Mọi người nh
ất trí cây con từ Australia sẽ được
sử dụng làm chồi ghép trong tương lai. Các giải
pháp để giải quyết những vấn đề liên quan tới
băng dán gốc ghép dùng cho thực vật mới cũng
đã được trình bày. Một vài vườn ươm đã chấp
nhận phương pháp kỹ thuật ghép của Australia
được trình bày trong các buổi huấn luyện.
Những kỹ thuật này cùng với những kỹ thuật
đang sử dụng t
ại Việt Nam và Trung Quốc đã
được trình diễn cho tất cả kỹ thuật viên tham
gia theo dõi. Và một lần nữa điều này giúp nâng
cao trình độ của kỹ thuật viên trở thành những
nhân viên ghép cây được đào tạo tốt hơn.
Những người chưa thử với những kỹ thuật này
cũng đã được khuyến khích tham gia. 3 cộng
tác viên khách mời Trung Quốc đã cung cấp
thêm thông tin đầu vào trong buổi tập huấn này
và quy trình cung cấp thông tin tại Hội thảo Tập
huấn Lạng Sơn. Chi tiết ở phần sau.
Những vườn ươm đang thử theo các công thức
nhân giống và hỗn hợp bầu của Australia được
tuyên dương và khuyến khích lưu giữ các dữ
liệu so sánh. Những dấu hiệu đầu tiên cho thấy
hỗn hợp mới hoạt động khá tốt.
Điểm sáng cho giai đoạn này là Hội thảo Tập
huấn Macadamia tại Lạng Sơn diễn ra trong 2
ngày với sự tham gia của 44 thành viên. Một
cạnh của báo cáo này được giới thiệu trong Bản
tin này.
4
Tiến sỹ Trần thay mặt phái đoàn thăm quan
Trung Quốc trình bày báo cáo tổng hợp về
Nghiên cứu và Phát triển tại Quảng Tây, Trung
Quốc. Bài trình bày tập trung vào mô hình khảo
nghiệm 8 dòng để nghiêm cứu chất lượng và
năng suất của NIS. Tiếp theo đó là phần minh
họa bằng hình ảnh về thực tế vườn ươm. Phần
này đã khơi dậy cuộc tranh luận tập trung vào
vấn đề s
ự khác nhau giữa thực tiễn của Trung
Quốc, Australia và Việt Nam. Thăm quan khảo
sát thực địa đã tạo cơ hội cho các thành viên
tham gia được chứng minh và tranh luận sâu
hơn về những kinh nghiệm thực tiễn đa dạng.
Hiện tại, dự án đang làm việc với các tổ chức
đang đảm nhận 16 mô hình khảo nghiệm
Macadamia. Có 3 mô hình khảo nghiệm Giống
chính tại Lạng Sơn, Ba Vì – Hà Tây và Yên
Thủy – Hòa Bình, 8 mô hình khả
o nghiệm của
FSI và 6 mô hình khảo nghiệm của WASI.
Thêm vào đó, Công ty Lương thực Thái Bình
cũng bắt đầu trồng cộng với hơn 8 mô hình
khảo nghiệm giống tại Trung Quốc.
gia vào những chỉ dẫn, trình bày và đi thực địa,
chụp ảnh, quay phim và ghi chép chi tiết.
Chuyến đi với chiều dài trên 5.000 km suốt
miền Nam Trung Quốc kéo dài từ bờ biển phía
đông tới khu vực biên giới tây nam. Chuyến đi
bắt buộc di chuyển bằng xe 4WD, xe buýt, tàu
lửa và máy bay. Một cuốn băng phim DVD và
một đĩa CD ảnh đã được thiết kế để làm sáng tỏ
hơn chuyến đi nghiên cứu này
Tiến sỹ Trần đã cung cấp một bản báo cáo tình
hình nghiên cứu bước đầu về Macadamia. Báo
cáo này hiện có tại văn phòng Trung tâm
CETD.
Giáo sư Hoàng Hoè đã chuẩn bị báo cáo tổng
hợp bằng tiếng Việt. Vì ông có khả năng nói,
viết và đọc tiếng Trung nên ông có thể dịch
sang tiếng Anh trong suốt chuyến đi cho ông
Kim Wilson và Martin Novak, đại diện nhóm
chuyên gia dự án phía Australia.
Chúng tôi muốn khuyến cáo những người đọc
bản báo cáo này cũng nên dựa vào bản báo cáo
bằng tiếng Việt của GS Hoàng Hoè, đó mới là
bản báo cáo tổng hợp. Phần 2 của bản báo cáo
này là bản tóm t
ắt được dịch sang tiếng Anh.
Chúng tôi cũng khuyến cáo người đọc cần dựa
vào các bản phim DVD và các ảnh trong đĩa
CD về chuyến đi thăm để trải qua không khí
của quá trình mở mang Macadamia tại Trung
Quốc và tiếp cận những thông tin thực tế cũng
Quangxi kiêm hướng dẫn viên.
Những khu vực thăm quan chính
Nam Ninh, tỉnh Quảng Châu; Trạm Giang, tỉnh
Quảng Đông, Côn Minh và Cảnh Hồng, tỉnh
Vân Nam và Long Châu, tỉnh Quảng Tây.5
6
Những địa điểm thăm quan chính
- Công ty GAMac Fusui Quảng Tây,
thành phố Chongzua, quận Fusui, tỉnh
Quảng Tây;
- Viện nghiên cứu cây trồng Á nhiệt đới
Quảng Tây;
- Trung tâm nghiên cứu cây trồng Á nhiệt
đới Quảng Tây;
- Viện nghiên cứu cây trồng Á nhiệt đới
phía Nam Trạm Giang;
- Cục Lâm nghiệp Côn Minh, Vân Nam;
- Viện nghiên cứu cây trồng nhiệt đới
Cảnh Hồng;
- Nông trường quốc doanh Cảnh Hồng;
- Nông trường và v
ườn ươm quốc doanh
Long Châu.
Tóm tắt bài học kinh nghiệm
có diện tích trồng lớn nhất với xấp xỉ
3.300 ha.
Những giống tốt nhất tại tất cả các điểm thăm
quan bao gồm 695, 788, OC, 741, 900,
800 và một số giống chọn lọc của Trung
Quốc.
Những giống gồm một số dòng chọn lọc tốt từ
các cây cao lớn, tuy nhiên vẫn có nhiều
giống không được như mong đợi và
những giống nhận dạng nhầm nhãn hiệu
hoặc không chính xác căn cứ trên kiến
thức hiểu biết của Australia.
Vường ươm và nông trường quốc doanh Long
Châu, gần biên giới Lạng Sơn, cũng có
một số giống chọn lọc tốt. Một trong số
chúng đang có mặt trong mô hình khảo
nghiệm của dự án.
Biể
u hiện đại trà căn cứ vào những cây cho
năng suất cao nhất nhưng những cây này
khá ít, ở một số nơi chỉ đạt tới 11 cây. Vì
vậy, đa dạng gien thấp nếu những cây này
trở thành những cây công nghiệp chủ đạo.
Trong nhiều trường hợp nguồn gốc của
những cây mẹ ban đầu nhiều khi cũng
không xác định được rõ ràng.
Chất lượng cây ghép lúc tốt lúc không ở tất c
ả
các vườn ươm. Tỉ lệ thành công 95% tại
Australia và Việt Nam” vừa được hoàn thành
vào năm nay. Đây là những tài liệu bổ sung cho
những tài liệu đã được phổ biến năm 2006 (liệt
kê dưới đây)
Cuốn sách hướng dẫn tập trung vào việc nhân
giống các cây ghép Macadamia và bao trùm
những chủ đề như: nuôi dưỡng cây con, các kỹ
thu
ật ghép, thiết kế vườn ươm và lưu giữ số
liệu. Cuốn này cơ bản được dựa trên những kỹ
thuật của Australia đã được kiểm chứng. Những
kỹ thuật này được chấp nhận phù hợp với tình
hình của Việt Nam.
Hội thảo tập huấn tại Lạng Sơn
Hội thảo Lạng Sơn: Tiến sỹ Trần (Trung Quốc), Martin
Novak, GS Hoàng Hòe và Kim Wilson
Hội thảo Tập huấn tại Lạng Sơn là một điểm
mốc của dự án năm 2006. Cần thiết có các nỗ
lực và khả năng của lãnh đạo nhóm Việt Nam
và nhân viên CETD trong việc lập kế hoạch và
thực hiện các hoạt động để đảm bảo cho
chương trình và các phần trình bày một cách
toàn diện và có được sự tham gia tích cực của
tất cả các bên liên quan đáng chú ý và cũng tài
sản to lớn của dự án.
Phần trình bày của tất cả mọi người là sự tham
gia rộng rãi thuận tiện và đạt tiêu chuẩn cao.
Sơn & Ba Vì và các khu vực khảo nghiệm đa
dạng
Việc thăm quan tiến trình của các vườn ươm và
các khu vực trồng khảo nghiệm đang được
khuyến khích.
Đa phần các thông tin và kỹ
thuật cung cấp cho Khóa tập huấn trước và các
chuyến thăm quan đã được thử qua, bao gồm cả
những dụng cụ và kỹ thuật ghép, kỹ thuật nhân
giống, hỗn hợp bầu và chế độ bón phân.
Rất tốt để xem tiến trình của công trình nghiên
cứu Macadamia của FSI do Tiến sỹ Hải và ông
Kiên trình bày tại hội thảo Tập huấn. Rõ ràng
FSI là cơ quan nghiên cứu Macadamia cơ bả
n
củng cố cho vai trò của dự án cũng như một số
phát triển tư nhân khác. Họ sử dụng chuỗi toàn
diện các nguyên liệu gen từ Australia bao gồm:
Daddow, 246, 294, 344, 816, 849, 856, 741 và
NG8; và 2 giống từ Trung Quốc là OC và
A800.
Ngoài ra cũng còn các cây được ghép từ những
cây mẹ trồng tại Ba Vì năm 1994 bao gồm:
MC1, MC2, MC3, MC4, MC5, MC6, MC7,
MC8, MC9, MC10, MC11, ĐC1 (những cây
được trồng từ hạt giống của Australia), ĐC2
(những cây được trồng từ hạt tại Ba Vì) và Đ
C3
(cây giâm hom tại Ba Vì).
nhóm chuyên gia Australia. Vườn ươm đang
thực sự chứng tỏ được những kỹ thuật áp dụng
bao gồm nẩy mầm hạt trong cát thoát nước tốt,
hỗn hợp bầu sử dụng ít thổ
nhưỡng, nhiều cát
và chất hữu cơ, túi bầu lớn, vải che sáng hơn và
sử dụng lớp sỏi và nhựa trải dưới các túi bầu.
Vườn ươm mới của công ty Long Phượng đang
thuê người từ địa phương để xây dựng vườn
ươm mới, chuẩn bị khu vực trồng. Hiện đang
thu hút 6 công nhân tham gia vào nhân giống,
chuẩn bị hỗn hợp bầu và chăm sóc cây. Công ty
cũng đ
ã thành công trong việc đệ trình đề
cương lên Quỹ Môi trường Thụy Điển (SEF)
tập trung vào “Môi trường làng nông thôn”. Đối
tượng của dự án bao gồm việc giúp đỡ 20 hộ
gia đình xây dựng nhà vệ sinh sinh thái, trồng
cỏ chất lượng cao trong vườn nhà, xây dựng 2
giếng khoan để cung cấp nước sạch và tổ chức
4 khóa học bồi dưỡng về bảo vệ môi trường cho
tất cả dân cư trong làng. Cho đến gi
ờ, dự án đã
phát triển thành công ngày và ca ngợi dự án
Macadamia.
nên sử
dụng chúng để tạo ra những giả định nghiên
cứu hoặc giả định thương mại nghiêm túc.
Thậm chí dữ liệu đắt giá cần được công bố rộng
rãi và dần được hợp lý hoá khi dự án tiến triển
và ngành công nghiệp non trẻ phát triển ở Việt
Nam. Thậm chí nhiều số liệu có giá trị cần dùng
và hiệu lực hóa dần dần khi dự án triển khai và
ngành công nghiệp non trẻ
đang lớn lên tại Việt
Nam.
Các tài liệu hỗ trợ của dự án Macadamia có tại văn phòng CETD
Video - DVDs
1. Macadamia ở Việt Nam 2004
2. Macadamia ở Việt Nam 2005
3. Thăm quan nghiên cứu Macadamia tại Trung Quốc 2006 **
4. Macadamia ở Việt Nam – Tháng 3 / 4 năm 2006**
5. Ghép Macadamia ở Australia tháng 3 năm 2006**
6. Macadamias ở Australia – AMS Promotional Video
7. Kỹ thuật ghép ở Australia và Việt Nam
Đĩa CD trình bày ảnh
1. Ghép Macadamia ở Australia – 2006
2. Thăm quan nghiên cứu Macadamia tại Trung Quốc – thang3 / 4 năm 2006
3. Các vườn ươm Macadamia của Australia – 2006
4. Macadamia ở Việt nam – từ 2004 - 2006
5. Hướng dẫn minh họa để nhận dạng cây Macadamia ở Nam Phi do Peter Allan biên soạn. Các tài liệu tập huấn và bổ trợ
1. Chọn giống và khoảng cách cây. *
2. Bảng 6 dòng và những lựa chọn về khoảng cách cây *
3. Quy trình trồng cây *
4. Quản lý cây con *
5. Nhân giống. *
6. Ghi chép trong chuyến thăm quan nghiên cứu Macadamia tại Truong Quốc – Novak
7. Ghi chép trong chuyến thăm quan nghiên cứu Macadamia tại Truong Quốc - Hoàng Hòe
8. áo cáo chuyế