Báo cáo 06 tháng đầu năm 2006 Dự án 037 VIE05

Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn

Báo cáo tiến độ

037 VIE05: ThiÕt lËp v−ên −¬m vµ ®µo t¹o
nh»m n©ng cao chÊt l−îng c©y gièng
m¾cca
vµ x©y dùng nh÷ng m« h×nh trång
M¾cca t¹i 03 tØnh miÒn b¾c viÖt nam
MS2: Báo cáo 06 tháng lần thứ nhất
Tháng 08/2006


Thi gian bỏo cỏo
06 thỏng u

Ngi liờn h
Ti Australia: Ngi ng u
Tờn:
Martin Novak
Telephone:
61 2 66895027
Chc v:
Ch tch
Fax:
61 2 66895227
T chc
Hội Lâm nghiệp trang trại á nhiệt đới
australia (SFFA)

Email:


Ti Australia: Liờn h hnh chớnh
Tờn:
Valda Mitchell
Telephone:
61 2 66284372
Chc v:
Nhõn viờn hnh chớnh
Fax:
61 2 66284386
Dự án này sẽ thiết lập một vờn ơm mới và nâng cấp 3 vờn ơm hiện có và trồng khảo nghiệm
10 ha Vờn cây Mắcca ít nhất có 10 giống thích hợp nhất, đợc trồng trong 3 địa điểm thuộc 3
tỉnh Miền Bắc Việt Nam. Thu thập những số liệu khảo nghiệm và đánh giá, làm cơ sở cho sự phát
triển công nghiệp Mắcca ở Việt Nam. Công tác đào tạo sẽ đợc xuyên suốt trong quá trình thực
hiện dự án với các nội dung về tạo giống, ghép cây, thiết kế hiện trờng, chuẩn bị đất , trồng cây , chăm
sóc và quản lý vờn cây Măcca. Tất cả những công việc này nhằm hớng tới sản xuất với chất lợng cao, tăng
giá trị, chiến lợc tiếp thị với nghành công nghiệp úc nh là một đối tác chính.
Một nhóm các chủ trang trại nhỏ đợc lựa chọn ở các tỉnh: Lạng Sơn, Ba Vì, Hoà Bình. Thêm vào đó, tối thiểu
100- 500 ha ở các tỉnh nói trên cũng sẽ đợc xác định nh thích hợp cho ngành sản xuất Mắcca thơng mại.
Đây là những hoạt động tiên phong trong ngành công nghiệp Mắcca ở Việt Nam.
Tổ chức chính của australia- Hội Lâm nghiệp Trang trại á nhiệt đới sẽ quản lý và đảm bảo việc thực hiện một
cách có hiệu quả các hoạt động dự án cùng với đối tác Việt Nam là Trung tâm Môi trờng, Du lịch và Phát
triển. 12 tổ chức cộng tác khác sẽ cung cấp cho dự án những kiến thức bao gồm: MARD, , RCFTI, AMS,
CSIRO, UQ, SCU và RIFAV. Cán bộ của Trung tâm khuyến nông Quốc gia và của các tỉnh sẽ tham gia các
lớp tập huấn của dự án, Bộ NN&PTNN sẽ nghiên cứu chính sách để hỗ trợ những ngời nông dân mong muốn
trồng cây Mắcca.

4. Gii thiu v Thụng tin nn
Di õy l cỏc mc tiờu ca d ỏn:

3
Báo cáo 06 tháng đầu năm 2006 Dự án 037 VIE05

Mục tiêu 1 – Gắn kết tất cả các bên tham gia cùng nhau làm việc để hướng đến nền công nghiệp
Macca giá trị cao bền vững cho Việt Nam.

Một số buổi họp sơ bộ đã được tổ chức cả ở Việt Nam và Australia cùng với các đối tác, chuyến
tham quan học tập bao gồm 11 đại diện của các công ty tư nhân, cơ quan nhà nước và các tổ chức
NGO. Một buổi thảo luận chuyên đề
giới thiệu dự án ở Hà Nội gồm có 28 đại diện của các bên
tham gia của chính phủ, các công ty tư nhân và các NGO, tại đây các mục tiêu dự án đã được đưa
ra và vai trò của các bên tham gia chính đã được đề xuất và thảo luận. Nhóm chuyên gia Australia
đã tới tham tất cả 03 vườn ươm hiện thời và các điểm khảo nghiệm, tại đó lần đầu tiên các buổi họp
bàn đào tạo đã được tổ
chức. Điểm vườn ươm mới và điểm khảo nghiệm cũng đã được tham quan
và đánh giá để xác định tiềm năng và vai trò trong dự án.

Mục tiêu 2 – Nâng cao năng lực của 03 vườn ươm hiện thời.

Các buổi họp tập huấn đầu tiên đã được tổ chức tại mỗi vườn ươm cùng với các chồi mầm và các
mẫu thiết bị vườn ươm và các thuy
ết minh DVD và CD.

Mục tiêu 3 - Thiết lập một vườn ươm mẫu mới để chứng minh cho thực tế vườn ươm của Australia.
Để tạo ra cơ hội cho việc đầu tư và đảm bảo cung cấp đầy đủ các gốc ghép.

Điểm vườn ươm mới đã được tham quan và đánh giá. Việc lập kế hoạch thiết kế sơ bộ đã được đưa


Các buổi họp đầu tiên đã được tổ chức trong suốt thời gian nhóm cố vấn Australia làm việ
c tại Việt
Nam vào tháng 03 và tháng 04. Gồm có một buổi họp chung tại Hà Nội, các buổi họp chỉ đạo/tập

4
Báo cáo 06 tháng đầu năm 2006 Dự án 037 VIE05
huấn đặc biệt tại cả 03 vườn ươm và một buổi tóm tắt các nội dung tại điểm vườn ươm mới ở huyện
Xuân Thuỷ.

Mục tiêu 8 - Hỗ trợ việc chính thức hoá mạng lưới công nghiệp Macca. Dựa vào mô hình đã thành
công ở Australia (AMS) và các mô hình khác ở Việt Nam và các nơi khác.

Một bài trình bày trang trọng liên quan tới vai trò của AMS đã được Kim Wilson (Phó Chủ tịch
AMS) giới thiệu với các bên tham gia và các thành viên của Câu lạ
c bộ Macca. Tiếp theo đó, dự án
cũng đã tổ chức các buổi toạ đàm trao đổi quan trọng liên quan đến phát triển của mạng lưới dựa
trên Câu lạc bộ Macca và các đơn vị tham gia trong dự án này. Hầu hết các bên tham gia đã ủng hộ
ý tưởng phát triển Câu lạc bộ Macca (bao gồm hầu hết các đơn vị tham gia dự án) hơn là thành lập
Hiệp Hội Macca hoặc các hình thức tương tự khác.

Mụ
c tiêu 9 - Hỗ trợ và chia sẻ thông tin, kinh nghiệm và số liệu cho các nhà nghiên cứu Macca ở
Việt Nam, đặc biệt cùng với FSI and Tiến sỹ Khả.

Ban điều hành dự án phía Việt Nam và các cố vấn Australia đã đến tham quan vườn ươm của Viện
Khoa học lâm nghiệp. Các buổi gặp gỡ và làm việc với TS. Khả và TS. Thịnh cũng đã được tổ
chức. Vai trò của FSI cũng đã được thảo luận và đồng ý v
ới phần lớn các ý kiến đưa ra, tuy nhiên
các hoạt động riêng biệt phải được xem xét trong các tiến trình của dự án.

Mục tiêu 12 – Tăng cường năng lực bằng việc liên kết với các nghiên cứu và các nhà th
ực hành.

Kim Wilson là nhà lãnh đạo của Ủy ban AMS R&D và đến Việt Nam rất nhiều lần vì vậy ông biết
rất rõ các nghiên cứu có liên quan tới các hoạt động của dự án. Do vậy, ông có thể đưa ra những lời
khuyên và các ý kiến tóm lược cho các nhà thực tế trong tiến trình dự án. Craig Hardener, một trong

5
Báo cáo 06 tháng đầu năm 2006 Dự án 037 VIE05
những chuyên gia nghiên cứu Macca của CSIRO đã tham gia như một đối tác và đã giúp đỡ việc
thiết kế các điểm khảo nghiệm cũng như các khía cạnh liên quan khác của dự án.

5. Sự tiến bộ theo thời gian
5.1 Các đóng góp bổ sung
Bên cạnh những đóng góp đã được phân tích ở trên và ở trong khung phân tích logic, dưới đây là
một số đóng góp quan trọng khác của dự án:

Những người quản lý Việt Nam đã cung cấp một phạm vi lựa chọn về các thông tin nền, những
thông tin mà có liên quan đặc biệt tới thực tế vườn ươm Macca của Australia và các kết quả nghiên
cứu liên quan. Các thông tin tương tự liên quan tới việc lựa chọ
n hoặc trình diễn các giống Macca ở
Australia. Các thông tin này cũng sẽ được dịch và gửi cho các kỹ thuật viên và các nhà thực địa.

Ngoài ra, nhóm quản lý dự án đã thu thập một số lượng lớn các thông tin quan trọng từ chuyến đi
tham quan học tập tại Trung Quốc, những điều thu thập được cũng đã được chia sẻ và giới thiệu cho
những người tham gia tại buổi toạ đàm trao đổi và tại bu
ổi trình diễn sắp tới của người quản lý dự
án phía Việt Nam. Điều này cũng sẽ được tiếp tục bằng việc liên lạc với đối tác Trung Quốc.

Đĩa CD và các bức ảnh chụp sẽ là bằng chứng cho tất cả những thông tin và những điều đã được đề

(cây 13 tuổi), một số cây đã thu trung bình được 20 kg hạt/1 cây.

6
Báo cáo 06 tháng đầu năm 2006 Dự án 037 VIE05
5.3 Nâng cao năng lực
Cả 3 vườn ươm hiện có đã được tăng cường năng lực nhằm tạo điều kiện tốt hơn nhiều để tiếp cận
thông tin kỹ thuật, phương tiện mới, kiến thức và các kỹ năng thực tế nhờ các kết quả mong muốn
của khoá tập huấn và thông tin mà nhóm chuyên gia Úc và các đồng nghiệp khác ở Việt Nam cung
cấp.

Phần Hướng dẫn về Macadamia của Úc (20 trang) đã được dịch sang tiếng Việt và phân bổ.
Các đĩa DVD và CD về Chuyến khảo nghiệm tại Trung Quốc và các hoạt động của dự án cũng đã
được gửi đi đến các đơn vị.
Hiện tại, bản dự thảo của Bản tin Macadamia đang được thực hiện. 5 bài báo đã được chuẩn bị để
xuất bản.
K
ết quả của việc khảo nghiệm 8 loại Macadania khác nhau tại Quảng Tây (Trung Quốc) từ năm
1995 – 1998 đã được dịch (từ tiếng Trung sang tiếng Anh và tiếng Việt).
Một báo cáo về quá trình hoạt động của vườn ươm ở Lạng Sơn đã được dịch.
Một số hoạt động nghiên cứu của WASI về Macadamia tại vùng Tây Nguyên đã được dịch và gửi
tới các đơn vị tham gia.
5.4 S
ự quảng bá
Một bài báo về Macadamia đã được xuất bản trong Bản tin “Rừng và Cuộc sống”, Số 1 (Tháng 9),
của Hội Khoa học Kỹ thuật Lâm nghiệp Việt Nam, 1500 bản đã được phân phát đến các thành viên
của mạng lưới, các Viện nghiên cứu, các Trường đại học, các Công ty kinh doanh, các cơ quan nhà
nước và một số đối tượng khác.
Rất nhiều nông dân, nhân viên nhà nước, các nhóm kinh doanh và các đối tượng khác đã đến thăm
3 vườn ươ
m sẵn có để học về Macadamia. FSI đã tiến hành nghiên cứu về Macadamia trong 3 năm

6.2 Giới và các vấn đề xã hội
Khoảng một nửa công nhân và kỹ thuật trong các các vườn ươm là phụ nữ. Họ có quyền lợi ngang
bằng với nam giới trong công việc và xây dựng năng lực.
Nhóm dự án nhắm vào việc cung cấp các ví dụ rõ ràng trong sự quan tâm này trong suốt quá trình
phát triển dự án.
7. Việc thực hiện và tính bền vững
7.1 Các vấn đề và giải pháp
Sự nảy mầm của 240kg hạt giống của Úc không thành công. Có lẽ chúng bị ảnh hưởng bởi nhiệt độ
cao trong quá trình vận chuyển và phân phát. 60kg được phân bổ cho 4 vườn ươm để nhân giống.
Mỗi vườn ươm chỉ nảy mầm khoảng giữa 140 đến 200 cây như phần cuối của báo cáo đã nêu.
7.2 Các lựa chọn
Dự án đã quyết định mua 300kg hạt giống từ
Trung Quốc trong tháng 9 từ Giám đốc Chen của Viện
nghiên cứu cây trồng cận nhiệt đới Quảng Tây để giải quyết số lượng cây đổ gãy của việc nảy mầm
thành công của các gốc ghép Australia.
7.3 Tính bền vững
8. Các bước tiếp theo
Hơn 6 tháng tiếp theo, nhóm dự án xác định phải thiết lập được các điểm khảo nghiệm và thu thập
được một số dữ liệu quan trọng. Vườn ươm mới cũng sẽ được hình thành và tạo giống, bao gồm
việc ghép 14 loại giống. Cũng nên thực hiện các hoạt động thực tế tại các vườn ươm hiện thời dựa
trên kết quả của các hạt và các chồi m
ầm đã nhận được cũng như những thông tin và các khoá tập
huấn đã được cung cấp.
1-2 bản tin nên được xuất bản cùng với các thong tin tập huấn về mô hình mẫu. Điều này sẽ được
bổ sung bằng các bản dịch các ấn phẩm có lien quan bao gồm các thong tin ở Australia, Việt Nam,
Trung Quốc và Thái Lan.

Nhiều thông tin và các gốc ghép Macca có chất lượng cũng nên cung cấp cho các chủ trang trại ở cả
3 tỉnh (Hoà Bình, Lạng Sơ
n, Hà Tây) và những nơi khác.

842 190 28 23
849 148 32 21
246 106 16 15
816 244 16 21
A16 8 26 18
A38 27 37 25
A4 4 6 5
741 279 23 15
814 62 57 35
344 6 13 19
QN 182 0 0
O.C. 890 42 0
788 500 27 0
695 0 27 0
800 0 45 0
900 0 11 0
Tổng số 2646 406 207 * Tổng số 3 vườn ươm = 3257 cây được ghép

9
Báo cáo 06 tháng đầu năm 2006 Dự án 037 VIE05

Phụ lục 2
Tham quan khảo sát Mắcca tại Trung Quốc

Vào tháng 03/2006, dự án Mắcca thuộc chương trình CARD đã thực hiện một đợt khảo sát Măcca
tại Trung Quốc để tìm hiểu sự phát triển công nghiệp Mắcca của Trung Quốc và tìm hiểu những bài
học kinh nghiệm cho Việt Nam. Đoàn khảo sát đã làm việc 11 ngày ở Trung Quốc và đã chụp ảnh,

Quảng Tây và Vân Nam, Công ty phát triển Măcca Vân Nam. Cả hai công ty này đều có đối
tác Australia, có đầu tư tư nhân và sự hỗ trợ của nhà nước.
3. Tỉnh Vân Nam là nơi thích hợp nhất đối với việc trồng Măcca cả về
khí hậu và thổ nhưỡng.
Tỉnh đã có một diện tích trồng khoảng 3300 ha
4. Các giống tốt nhất ở các điểm khảo sát đã được tham quan, bao gồm các giống: 695, 788,
OC, 741, 900, 800 + những giống Trung Quốc chọn lọc.
5. Các giống bao gồm một số giống đã được chọn lọc từ những cây nghiên cứu, tuy nhiên cũng
có một số giống không thực sự tốt.
6. Nông tr
ường Long Châu và vườn ươm có một số cây chọn lọc tốt, mà có thể sẽ được lấy để
trồng khảo nghiệm trong dự án ở Việt Nam.
7. Thành tựu ở thực địa căn cứ trên các cây cho sản lượng cao, nhưng những cây đó có rất ít,
chỉ có khoảng 11 cây tại một số điểm. Vì sự đa dạng của kiểu gen còn nhỏ nếu chúng trở
thành những cơ
sở cho nền công nghiệp Măcca. Những cây mẹ gốc khó xác định trong
nhiều trường hợp.
8. Trong các vườn ươm, đoàn đã nhìn thấy số lượng của những cây đã được ghép bao gồm cả
những cây tốt và những cây không tốt. Việc lý giải tỉ lệ thành công tới 95% là không đúng
khi quan sát tại các vườn ươm. Tỉ lệ thaàn công của các vườn ươm nói chung và tỉ lệ sản

10
Báo cáo 06 tháng đầu năm 2006 Dự án 037 VIE05
xuất cây con dựa vào những thành tích tốt nhất hơn là những con số trung bình, điều này đã
cho ta một bức tranh không chính xác.
9. Công thức hỗn hợp bầu cho cây bạch đàn hom ở Trung tâm nghiên cứu lâm nghiệp (bạch
đàn) (không cho phép chụp ảnh) có thể là một cơ hội tốt để làm hỗn hợp bầu cho cây Mắcca.
Hỗn hợp này bao gồm vỏ chấu, mùn cưa, cát và phân bón.
10. Đã có một số bằ
ng chứng cho một nền công nghiệp có cấu trúc tốt. Tuy nhiên, thiếu sự hợp

3. Các bước trồng cây *
4. Quản lý các cây non *
5. Nhân giống. *
6. Các bả
n ghi chép về chuyến tham quan khảo sát Trung Quốc của – Novak
7. Các bản ghi chép về chuyến tham quan khảo sát Trung Quốc của GS. Hoàng Hoè

* Bản ghi chép dựa trên cơ sở Giáo trình Măcca của Australian

11