Bé N«ng nghiÖp vµ ph¸t triÓn N«ng Th«n Chương trình Hợp tác Nông nghiệp
và Phát triển Nông thôn (CARD)

Báo cáo tiến độ dự án 002/04VIE Tạo giống cá chép (Cyprinus carpio L.) chất lượng cao phục vụ
nuôi cá quy mô nhỏ

MS6: Báo cáo 6 tháng lần thứ hai


7.2. Các giải pháp
7.3. Tính bền vững
8. Những hoạt động tiếp theo
9. Kết luận

3
4
4
5
5
5
6
6
6
6
6
6
6
7
6
7
7
7
7

Tổ chức: Đại học Charles Darwin

Phía Việt Nam
Họ tên: TS. Phạm Anh Tuấn
Chức vụ: Phó Viện Trưởng
Tổ chức: Viện Nghiên cứu nuôi trồng Thuỷ Sả
n I

Điện thoại: 08 8946 7276
Fax: 08 8946 6151
Email:
[email protected] Điện thoại: 08 8946 6708
Fax: 08 8946 7199
Email:
[email protected] Điện thoại: 84 4 8781084
Fax: 84 4 8785748
Email:
[email protected]. Tóm tắt dự án

12


Mục tiêu chung của dự án là xác định được phẩm giống cá chép có chất lượng cao, nâng cao
hiệu quả sử dụng giống của nông hộ góp phần tăng năng xuất và giảm giá thành sản xuất, đóng góp
quan trọng trong việc xoá đói giảm nghèo và tăng thu nhập cho nông hộ nuôi cá.
Cá chép được lựa chọn vì là đối tượng nuôi quan trọng và phổ biến ở Việt Nam (sản lượng
ước chừng 20.000 tấn/năm), đặc biệ
t với các cộng đồng dân cư ở những vùng có thu nhập thấp
(vùng núi, đồng bào dân tộc…). Hơn nữa, Chính Phủ Việt Nam đã và đang có những quan tâm, đầu
tư đáng kể cho sản xuất và phổ biến giống cá chép có chất lượng cao, và Việt nam có những kinh

13

nghiệm đáng kể trong việc nâng cao chất lượng di truyền giống (ví dụ một số cán bộ của Viện
nghiên cứu nuôi trồng thuỷ sản I).
Mục tiêu cụ thể của dự án : (1) Đánh giá hiện trạng sinh sản, quản lý đàn cá chép bố mẹ liên
quan đến công tác chọn giống, và lưu giữ các phẩm giống nâng cao tại các viện, trại sản xuất giống
(nhà nước và tư nhân) và các nông hộ
nuôi cá. Đánh giá hiểu biết về giống và chọn đàn giống của
các nông hộ; (2) Xác định đa dạng di truyền và hình thái giữa các dòng cá chép, bao gồm cả các đàn
cá tự nhiên và các đàn cá gia hoá của Việt Nam, đánh giá mức độ thành công của việc phát tán đàn
cá chép chọn giống; (3) Nâng cao hiệu quả trong sinh sản cá chép, quản lý đàn cá bố mẹ và ương
nuôi con giống của các nông hộ và người sản xuất giống; (4) Nâng cao năng lực cho các cán bộ
nghiên cứu và kỹ thuật viên trẻ về nghiên cứu di truyền trong quản lý đàn cá bố mẹ, di truyền phân
tử và chọn giống cá. (5) Cá chép đã được nâng cao chất lượng di truyền sẽ được nuôi tại một số
nông hộ và trại giống.
Phương pháp tiến hành của dự án là sự kết hợp giữa hai phương pháp truyền thống và hiện
đại. Hiểu biết về nguồn gen cá chép ở Việt Nam, và phát tán hiệu quả
đàn cá đã được chọn lọc tới
nông hộ dựa trên sự kết hợp phương pháp hiện đại (di truyền phân tử) và phương pháp truyền thống
(hình thái học và nuôi thử nghiệm), thông qua mô hình trình diễn (giống tốt tại các ao của hộ dân) và
phỏng vấn các bên có liên quan. Phương thức phân tán sản xuất giống sẽ hiệu quả hơn khi hiểu biết

6. Báo cáo về các vấn đề đan chéo
6.1. Môi trường
Không có vấn đề về môi trường.
6.2. Vấn đề xã hội và giới
Hai cán bộ trẻ tham gia tập huấn tại Deakin bao gồm 1 nam và 1 nữ.
7. Sự thực hiện và tính bền vững
7.1. Những khó khăn và trở ngại
Việc thực hiện dự án có phần phức tạp do sự chuyển công tác của 1 số cán bộ và những nhu
cầu công việc không dự kiến được trước từ các dự án khác ở phía Úc. Khó khăn này đã được giải
quyết bằng việc thay thế cán bộ và tăng thời gian làm việc.
Trưởng nhóm đối tác phía Australia, Tiến Sỹ Austin được bổ nhiệm là Giáo sư, Trưởng
khoa, Khoa họ
c và Công nghiệp Sơ cấp thuộc Đại học Charles Darwin, Darwin, Australia. Công văn
nhất trí về việc chuyển dự án từ trường Deakin sang trường Charles Darwin đang được chuẩn bị.
7.2. Các giải pháp
Trường Charles Darwin đã thông báo tuyển cán bộ nghiên cứu về lĩnh vực di truyền giống và
sẽ bổ nhiệm cán bộ trong vài tháng tới. Người này sẽ trợ giúp TS. Austin thực hiện chương trình
nghiên cứu về nuôi trồng thuỷ sản, và di truyền cá và độ
ng vật có xương sống, bao gồm cả dự án
này.

15

7.3. Tính bền vững
Không có vấn đề gì khác ngoài vấn đề nêu trên.
8. Các hoạt động tiếp theo
Một số các hoạt động tiếp theo của dự án trong thời gian tới là:
(1) Hoàn thành phân tích và xử lí số liệu ADN các quần đàn cá chép.
(2) Chuẩn bị tài liệu cho tập huấn cho các nông hộ
(3) Tiến hành tập huấn cho nông hộ