Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn 052/04VIE: QUẢN LÝ BỆNH PHYTOPHTHORA
HẠI CÂY TRỒNG Ở VIỆT NAM
MS6: QUẢN LÝ BỆNH: CÔNG CỤ VÀ VẬT LIỆU KHUYẾN NÔNG Tháng 7/ 2007
1
1. Thông tin về các tổ chức tham gia dự án
Tên dự án
Quản lý bệnh Phytophthora hại cây trồng ở Việt
Nam
Đơn vị phía Việt Nam
Viện Bảo vệ thực vật, Hà Nội
Giám đốc dự án phía Việt Nam
Tiến sĩ Nguyễn Văn Tuất
Tổ chức của Úc
Trường Đại học Sydney
Nhân sự Úc

Chức vụ
Nhân viên Quản lý Vốn Tài
trợ Nghiên cứu
Fax:
(02) 9351 3256
Tổ chức
Trường Đại học Sydney
Email:


Ở Việt Nam
Tên
Tiến sĩ Nguyễn Văn Tuất
Telephone:
+84 4838 5578
Chức vụ
Viện Trưởng
Fax:
+84 4836 3563
Tổ chức
Viện Bảo vệ thực vật
Email:


2
2. Trích lượt dự án Sự thiếu hiểu biết của cán bộ nghiên cứu khoa học, cán bộ khuyến nông và nông dân là
hạn chế đầu tiên trong việc quản lý hiệu quả bệnh Phytophthora ở Việt Nam. Mục tiêu của

trên đồng ruộng để xác định nguyên nhân gây ra triệu chứng bệnh và để đánh giá mức độ
bệnh hại (chỉ số bệnh). Trước khi dự án này thực hiện, việc chẩn đoán bệnh không đúng
đã cản trở việc thực hiện chiến lược quảnlý bệnh thích hợp.
4.2. Sự phát triển tài liệu huấn luyện:
Một bộ Tài liệu Huấn luyện đã được phát triển và phân phối cho mỗi lớp huấn
luyện. Tài liệu huấn luyện bao gồm những bài báo cáo từ những lớp huấn luyện và những
thông tin bổ sung về bệnh Phytophthora và cách quản lý bệnh Phytophthora được thu thập
từ chuyên khảo 114 của ACIAR. Tài liệu đã được các đối tác Việt Nam sử dụng trong các
lớp huấn luyện và những bản sao đã nộp cho Ban Qu
ản lý dự án CARD (CARD PMU).
Những tài liệu này đã nộp cho Ban Quản lý dự án trong các báo cáo tiến độ trước đây.
3
4.3. Các lớp huấn luyện cán bộ khuyến nông (Extension workshops)
Các lớp Huấn luyện Cán bộ Khuyến nông cho các cán bộ của các Chi cục Bảo vệ
thực vật đã được tổ chức do các cán bộ của Viện Bảo vệ thực vật-Hà Nội (Viện BVTV),
Trung tâm Thực nghiệm và Phát triển cây ăn quả Thừa Thiên Huế (TTCAQTTH), Viện
Nghiên cứu Cây ăn quả miền Nam (Viện NCCAQMN)-Việt Nam. Những lớp huấn luyện
này đã truyền đạt những bịên pháp qu
ản lý bệnh cho nông dân ở miền Bắc, miền Trung
và miền Nam-Việt Nam. Những bài báo cáo trong các lớp Huấn luyện Cán bộ Khuyến
nông tổ chức ở Trung tâm Thực nghiệm và Phát triển Cây ăn quả Thừa Thiên Huế được
trình bày trong phụ lục II.
4.4. Áp phích, tập tài liệu và tài liệu kỹ thuật khác:
Viện BVTV, TTCAQTTH và Viện NCCAQMN đã biên soạn những tài liệu tuyên
truyền khuyến nông và phân phối cho các cán bộ khuyến nông và nông dân. Những vật
liệu này trình bày trong phụ lục III.
4.5. Phân tích tình hình cơ bản
Ông Đoàn Nhân Ái ở TTCAQ Thừa Thiên Huế đã cung cấp số liệu cơ bản thu thập
từ các khảo nghiệm có nông dân tham gia ở các tỉnh miền Trung (phụ lục IV). Những
thông tin cơ bản bao gồm các loài cây trồng, tỉ lệ bệnh hại, biện pháp phòng trừ, những

đã cung cấp cho học viên những ý tưởng mới, những phương pháp mới về quản lý bệnh
có thể ứng dụng ở Việt Nam; điều này đã cho thấy chuyến tham quan học tập ở Úc rất có
giá trị.
5.4. Áp phích, tập tài liệu và tài liệu kỹ thuật khác
Sự phát triển những tài liệu tuyên truyền khuyến nông như những tập sách nhỏ và
những tài liệu kỹ thuật đã giúp truyền bá các biện pháp quản lý bệnh trong toàn dự án
này.
5.5. Những chuyến viếng thăm của chuyên gia Úc
Những lớp Huấn luyện Cán bộ Nghiên cứu Khoa học ở mỗi nơi của 3 miền luôn có
một vài chuyến đi thăm đồng ruộng của các nhân viên dự án phía Úc, phía Việt Nam và
những cộng tác viên. Thực hành trình diễn và giám định triệu chứng bệnh, chẩn đoán
bệnh ngoài đồng và thảo luận, và trình diễn các biện pháp quản lý bệnh tổng hợp là một
phần quan trọng của dự án. Những hoạt
động này bảo đảm chẩn đoán đúng vấn đề, cho
nông dân thấy rõ những biện pháp thực hiện, và áp dụng các biện pháp quản lý có tiềm
năng.
5.6. Phân tích tình hình cơ bản
Những lớp Huấn luyện Cán bộ Khuyến nông được tổ chức do 3 đối tác Việt Nam
trong dự án này đã phát triển những kiến thức đã học được từ các lớp huấn luyện cán bộ
nghiên cứu khoa học do các chuyên gia Úc tổ chức đủ tất cả các mức độ về cây trồng Việt
Nam. Những lớp huấn luyện khuyến nông được Viện BVTV, TTCAQ Thừa Thiên Huế
và Viện NCCAQMN tổ ch
ức huấn luyện trên 80 cán bộ khuyến nông về sinh học
Phytophthora, nguyên nhân gây bệnh và các biện pháp quản lý bệnh hại. Các học viên
được dạy về nhận biết triệu chứng bệnh và được giới thiệu về những chiến lược quản lý
bệnh bền vững và hiệu quả. Bây giờ nông dân nhận thức hơn về những nguyên nhân gây
ra triệu chứng bệnh trên những cây trồng của họ, và họ có một ki
ến thức tốt hơn về các
biện pháp phòng trừ sẵn có để quản lý vườn của mình. Những phương pháp mới để phòng
trừ bệnh Phytophthora đã được nông dân chấp nhận gồm: trồng cây con trên mô đất, đào

knowledge
Below
average
Average Good Excellent
Participants (%)
First workshop
Second workshop
Hình 1: Tỉ lệ % học viên mô tả sự hiểu biết hiện có của họ về quản lý bệnh như không biết (no knowledge) ,
dưới trung bình (below average), trung bình (average), tốt (good), rất tốt (excellent). Sự hiểu biết của học
viên nâng cao hơn sau khi hoàn thành khoá huấn luyện thứ hai. Những số liệu biểu thị giá trị trung bình thu
được từ những câu trả lời kết hợp trong bảng câu hỏi do TTCAQ Thừa Thiên Huế thực hiện ở lớp hu
ấn
luyện khuyến nông.
50
10
20
30
40
50
60
70
80
90
100
Weather Management Diseases &
pests
Lack of

nội dung bài giảng trong lớp huấn luyện cán bộ khoa học đầu tiên, từ những tài liệu học tập
và từ những thông tin ông Ái đã thu thập, học hỏi được trong chuyến tham quan học tập tại
Úc.

1. Lịch tổ chức các lớp huấn luyện nông dân do ông Đoàn Nhân Ái-TTCAQTTH

Tỉnh Ngày Cây trồng chính
Thua Thien Hue 4/9/ 2005 Cây có múi, cao su
Quang Tri 6/9/ 2005 Cây tiêu
Quang Binh 7/9/ 2005 Cây tiêu, cao su
Gia Lai 12/9/ 2005 Cao su, tiêu
Quang Nam 15/9/ 2005 Cây có múi, tiêu

Nội dung huấn luyện:
1. Triệu chứng bệnh Phytophthora
2. Vòng đời và sự lây lan của Phytophthora
3. Dịch tễ học của Phytophthora
4. Nguyên tắc Quản lý Tổng hợp bệnh Phytophthora

Nông dân thảo luận những dịch hại chủ yếu trên cây trồng chính ở mỗi vùng, biện pháp
quản lý, những thất thu, những hạn chế, đề nghị, và xây dựng khảo nghiệm có nông dân
tham gia. Họ cũng quan sát những triệu chứng bệnh Phytophthora trên
đồng ruộng, thực
hành một vài biện pháp phòng trừ như đắp mô, tủ gốc, tỉa cành và xử lý bệnh bằng thuốc
bảo vệ thực vật.

2. Bảng tóm tắt lớp huấn luyện khuyến nông tổ chức tại Huế năm 2005
I. Ngày: 16-17 /8/ 2005.
II. Địa điểm: thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế, Việt Nam
III. Đơn vị tổ chức: Trung tâm Thực nghiệm và Phát triển cây ăn quả Thừa Thiên Huế

ập mẫu bệnh và mẫu đất
ii. Phân lập mẫu bệnh đã thu thập (5 nhóm)
iii. Bẩy nấm Phytophthora từ đất
iv. Quan sát mẫu đã được phân lập trong phòng thí nghiệm (Khoá học chỉ 2 ngày, vì
thế chúng tôi phải thu thập mẫu, chuẩn bị môi trường và phân lập, và cấy
Phytophthora trước khi tổ chức lớp huấn luyện 2 ngày)
s. Cấp chứng chỉ tham dự lớp huấn luyện

8
2. Những bài giảng chuẩn bị bởi TTCAQ Thừa Thiên Huế cho lớp huấn luyện
khuyến nông

Thế giới Phytophthora

9
10

IPM

15
QUẢN LÝ VƯỜN
16
PAR THIẾT KẾ THÍ NGHIỆM NGOÀI ĐỒNG

17
Những ví dụ về tài liệu tuyên truyền khuyến nông của Trung tâm CĂQThừa Thiên Huế
ÁP PHÍCH

18 19