TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN
BÀI TẬP MÔN THỊ TRƯỜNG BẤT ĐỘNG SẢN
Giảng viên : Th.S Nguyễn Minh Phương
Họ tên SV: Nguyễn Phúc Dũng
MSV: CQ490444
Lớp : Thẩm định giá K49
NĂM 2010
1
Câu 1: Phân tích cung - cầu trên thị trường Bất động sản
I. Cung trên thị trường bất động sản:
a. Cung trên thị trường sơ cấp:
Đất đai là một sản phẩm có nguồn gốc vốn có từ tự nhiên với số lượng có
giới hạn, con người không thể tự tạo thêm đất đai mới để làm tăng cung theo
ý muốn. Giữa các loại đất đai, sự thay đổi về cung loại đất đai này có thể
làm thay đổi về cung của loại đất đai khác. Một đặc điểm hết sức quan trọng
là đất đai có vị trí cố định và gắn liền với các điều kiện vốn có về đặc điểm,
điều kiện tự nhiên. Do vậy, cung về đất đai không thể điều chỉnh theo không
gian cũng như chủng loại hay chất lượng đất đai. Không như các hàng hoá
thông thường khác là có thể điều chuyển được đúng chủng loại hàng hoá mà
thị trường có nhu cầu từ địa phương này sang địa phương khác, từ vùng này
sang vùng khác, thậm chí kể cả xuất khẩu từ quốc gia này sang quốc gia
khác. Do vậy, dễ dàng dẫn đến sự mất cân bằng về cung cầu BĐS một cách
cục bộ về không gian, chủng loại đất theo từng địa phương. Cung về đất đai
cho các ngành sản xuất thuộc khu vực I có thể được tăng thêm từ các nguồn
khai phá đất tự nhiên, đồng thời những phần đất đai đã khai phá hiện đang
sản xuất ở khu vực I ngày càng giảm dần do một phần đất đai được chuyển
sang các mục đích sử dụng thuộc khu vực II và khu vực III. Như vậy, mức
tăng cung BĐS cho nhóm cung này cũng là mức giảm cung về BĐS nhà đất
ở nhóm cung khác. Đặc điểm nổi bật của cung BĐS trên thị trường này là
tổng cung đất đai cho tất cả các ý định và mục tiêu là cố định, mặc dù sự cải
tạo đất có thể gia tăng cận biên trong tổng cung.
c. Những nhân tố ảnh hưởng đến cung BĐS:
Xét về lý thuyết, mức cung hàng hóa BĐS gắn với các nhân tố hữu hạn (diện
tích, quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch đô thị, quy hoạch xây dựng, v.v..),
còn nhu cầu về hàng hóa BĐS gắn với các yếu tố vô hạn (tăng trưởng kinh
tế, GDP bình quân đầu người thay đổi, v.v..). Nhưng trong thực tế, sự thay
đổi mức cung hàng hóa BĐS phụ thuộc rất nhiều vào các biến số khác như
giá cả, sự phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng.....
- Giá cả BĐS:
Nhân tố quan trọng nhất gây ảnh hưởng đến sự biến động mức cung BĐS
nhà đất là giá cả BĐS. Cũng như các hàng hoá khác, cung BĐS sẽ tăng lên
khi giá cả BĐS tăng. Quy luật chung của cung là lượng cung hàng hoá tăng
lên khi giá cả hàng hoá đó tăng lên.
- Quỹ BĐS trong quy hoạch của Chính phủ:
Nhân tố làm thay đổi cung BĐS nhiều nhất sau giá cả BĐS phải kể đến các
chính sách của Chính phủ về chế độ quản lý xây dựng BĐS như cấp phép
xây dựng, các quy định về tiêu chuẩn xây dựng nhà và công trình… thường
làm cho đường cung dịch chuyển một bước về bên trái (cung giảm). Ngược
lại, việc mở rộng quy hoạch và chuyển đổi mục đích sử dụng đất sẽ làm
đường cung dịch chuyển đáng kể về bên phải (cung tăng). Chính vì vậy, sự
can thiệp có hiệu lực nhất của Chính phủ vào thị trường BĐS là sự can thiệp
vào những thể chế làm thay đổi đường cung. Trong nhiều trường hợp, những
ràng buộc quá khắt khe của Chính phủ trong bối cảnh lỏng lẻo của luật pháp
đã tạo ra sự khan hiếm về cung một cách hình thức và tạo ra những kẽ hở
cho những kẻ đầu cơ kinh doanh BĐS phi chính thức. Mục đích sử dụng
những hàng hoá thông thường do tính năng tác dụng của nó quyết định,
trong khi đó mục đích sử dụng của đất đai do Nhà nước là người quản lý và
3
định đoạt. Nhà nước thực hiện quy hoạch và phân định các vùng đất đai
dành cho các mục đích sử dụng khác nhau. Chẳng hạn, một vùng đất nằm
ngay trong thành phố nếu nó được quy hoạch cho sản xuất nông nghiệp thì
sách sử dụng đất v.v. Trước hết là các chế độ quy định về quyền sở hữu và
quyền sử dụng về nhà đất. Việc quy định rõ ràng và xác lập rộng rãi các
quyền này đối với các nguồn đất đai và nhà ở hiện có là điều kiện để các
nguồn đất đai và nhà ở này sẵn sàng và có đầy đủ điều kiện tham gia vào thị
trường BĐS hợp pháp. Những nguồn đất đai và nhà ở có thể sử dụng cho
phát triển các công trình dân dụng nhưng không được hợp thức hoá về các
quyền sở hữu và sử dụng không thể tham gia vào nguồn cung của thị trường
4
BĐS hợp pháp và không được tính vào nguồn cung chính thức về BĐS; nếu
có chăng nó chỉ tham gia giao dịch ngoài thị trường đen và do vậy nó cũng
không được thể hiện mức cung đầy đủ.
Tính chủ động và tích cực đón nhận những thay đổi tất yếu về kết cấu dân
cư và những chuyển đổi giữa các khu vực hoạt động kinh tế-xã hội là cơ sở
để Nhà nước có chủ trương chính sách trong việc chuyển đổi mục đích sử
dụng đất đai. Nếu xu thế đô thị hoá diễn ra với áp lực cao, sự dịch chuyển
các khu vực hoạt động kinh tế xã hội diễn ra nhanh chóng mà quy hoạch về
mục đích sử dụng đất đai không được điều chỉnh kịp thời thì chắc chắn sẽ
gây ra một sự thiếu hụt về cung BĐS. Từ sự mất cân đối giữa cung và cầu
dẫn đến sự xuất hiện của những nguồn cung BĐS bất hợp pháp, song do
thiếu hụt nguồn cung hợp pháp nên các nguồn cung bất hợp pháp vẫn được
chấp nhận.
Sự hợp pháp hoá về các quyền sở hữu và sử dụng BĐS cùng với việc thừa
nhận và cho ra đời hoạt động công khai của thị trường BĐS cũng là một
nhân tố tác động rất lớn đến lượng cung và cầu về BĐS. Sự hoạt động công
khai hoá của thị trường cho phép mọi đối tượng đều có thể tham gia thị
trường, làm phong phú thêm nguồn cung và đa dạng hoá cơ cấu về cung.
Một thị trường hoạt động không công khai, không được thừa nhận và không
có sự điều tiết của Nhà nước thường bị một số thế lực đen chi phối và điều
tiết. Để thu được lợi nhuận, các thế lực này có thể tạo ra sự khan hiếm về
cung và tăng cầu một cách giả tạo. Chính vì vậy, tính chất hoạt động của thị
năng thanh toán, có những nhóm đối tượng có nhu cầu nhưng không trở thành
cầu trên thị trường, có những đối tượng không có nhu cầu sử dụng nhưng lại có
nhu cầu đầu cơ kiếm lợi, nên có cầu xuất hiện trên thị trường. Chính vì vậy, cầu
là một phạm trù có quan hệ hết sức chặt chẽ với nhu cầu, khả năng thanh toán và
điều kiện hoạt động của thị trường. Cầu về BĐS xuất hiện trên cơ sở có sự hội tụ
của các điều kiện sau:
- Sự xuất hiện của nhu cầu tiêu dùng về một dạng BĐS nào đó mà nhu cầu
đó không thể tự thoả mãn bằng các nguồn lực sẵn có của mỗi người dân.
- Phải có các nguồn lực tài chính để đảm bảo khả năng thanh toán cho các
nhu cầu này. Chỉ khi có các nguồn lực tài chính cho thanh toán thì nhu cầu
mới được chuyển thành cầu trên thị trường.
- Phải có sự hoạt động của thị trường để nhu cầu có khả năng thanh toán mới
có điều kiện gặp được cung và cầu và thực sự trở thành cầu xuất hiện trên thị
trường. Chính thị trường là môi trường để nhu cầu có khả năng thanh toán
được trở thành cầu thực tế và được thoả mãn.
2. Các yếu tố ảnh hưởng đến cầu BĐS:
a. Sự tăng trưởng về dân số và các nhu cầu phát triển:
Tăng trưởng dân số là nhân tố làm tăng mọi nhu cầu của xã hội và theo đó
cầu về nhà đất tăng lên. Lượng cầu BĐS là một đại lượng tỷ lệ thuận với yếu
tố dân số, đặc biệt khi tỷ lệ tăng dân số cơ học càng cao sẽ gây ra những đột
biến về cầu BĐS. Độ co giãn của cầu về đất ở và nhà ở phụ thuộc rất lớn vào
các biến số: quy mô gia đình, thu nhập và giá cả.
6