CẬP NHẬT HƯỚNG DẪN ĐIỀU TRỊ
VIÊM PHỔI MẮC PHẢI Ở CỘNG ĐỒNG
TS. Nguyễn Thanh Hồi
Giám đốc Bệnh viện đa khoa Quốc tế Hải Phòng
Giảng viên Bộ môn Nội – Đại học Y Hải Phòng
VIÊM PHỔI MẮC PHẢI Ở CỘNG ĐỒNG
• Nguyên nhân gây bệnh và tử vong hàng đầu (người già
và/ hoặc có bệnh mạn tính kèm theo)
• Tỷ lệ mắc
a
:
– Chung: 1-12/1000 người/ năm
– Người > 65 tuổi: 25-44/1000 người/ năm
• Mỹ:
– 5-6 triệu CAP/ năm, khoảng 1 triệu ca nhập viện.
– Ước tính chi phí: 17 tỷ USD/ năm
b
Chẩn đoán xác định CAP
• Ở ngoài bệnh viện (không X quang):
– 1) HC nhiễm trùng
– 2) Các TC hô hấp: ho, nặng ngực, khạc đờm, khó thở
– 3) TC khi khám phổi: ran nổ, ran ẩm, HC đông đặc
• Tại bệnh viện:
– 1) Các biểu hiện LS của nhiễm trùng hô hấp
– 2) Hình ảnh thâm nhiễm (hình mờ) mới trên X quang phổi
1. W S Lim, S V Baudouin, R C George et al. British Thoracic Society, Community Acquired
Pneumonia in Adults Guideline Group. Guidelines for the management of community
acquired pneumonia in adults: update 2009. Thorax 2009;64(Suppl III):iii1–iii55
2. Nguyễn Văn Thành và CS. Viêm phổi mắc phải ở cộng đồng. Tài liệu hướng dẫn xử trí các
bệnh nhiễm trùng hô hấp dưới không do lao.
Thuật ngữ “không điển hình”

KHUYẾN CÁO XN VI SINH: BTS VATLD
Hướng dẫn xử trí các bệnh nhiễm trùng hô hấp dưới không do lao
British Thoracic Society Reports, Vol 1, No 3, 2009
Kết quả VK học CAP ở một số BV ở VN
Nguyễn Thị Liên Hương và CS. Nghiên cứu tình hình sử dụng KS trong CAP ở một
số bệnh viện ở Việt Nam (2013)
7 BV Trung ương; 3 BV tuyến tỉnh
Tổng số bệnh án CAP: 649
Tổng số bệnh án có kết quả cấy: 339
Số cấy mọc VK: 160
Vai trò của CRP
• CRP (C reactive protein): là dấu ấn không đặc hiệu, thường
tăng trong các bệnh lý có viêm, ngoài ra, CRP còn tăng cả
trong xơ vữa động mạch.
• Trong nghiên cứu trên 168 CAP, Flanders S.A (2004) và cộng sự
nhận thấy, mức CRP >100mg/L có thể là dấu ấn tốt để chỉ định
dùng kháng sinh trong điều trị
Flanders S.A, Stein J, Shochat G, et al. (2004) “Performance of a bedside C-reactive protein test in the
diagnosis of community-acquired pneumonia in adults with acute cough”. Am J Med; 116:529.
Có nên dùng Procalcitonin như chỉ
dấu cho dùng kháng sinh
• Procalcitonin huyết thanh tăng: nhiễm khuẩn
• Meng-Huan Wu vaf Cs (2013): Procalcitonin có độ nhạy: 84% và độ đặc
hiệu: 64% trong chẩn đoán căn nguyên nhiễm khuẩn.
• Schuetz P và CS (2009): dùng PCT hướng dẫn điều trị nhiễm trùng đường
hô hấp dưới tại một phòng khám cấp cứu ở Switzerland: giảm đáng kể tỷ lệ
kê đơn kháng sinh so với nhóm không dùng (50% so với 23,2%)
• Briel M và CS (2008): PCT giúp giảm 72% số lần kê đơn kháng sinh trong
điều trị nhiễm trùng hô hấp
1. Meng-Huan Wu, Chi-Chun Lin, Shiau-Ling Huang, Hong-Mo Shih, Chung-Cheng Wang, Chien-Chang Lee, Jiunn-Yih. Can

Huyết áp:
 HA tâm thu < 90mmHg
 hoặc tâm trương ≤ 60mmHg
Tuổi ≥ 65
ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ NẶNG: CURB65
(PHÒNG KHÁM HOẶC TRONG BỆNH VIỆN)
1 điểm cho mỗi biểu hiện
Rối loạn ý thức
Ure > 7mmol/L
Tần số thở ≥ 30
Huyết áp:
 TT < 90mmHg hoặc
 TTR ≤ 60mmHg
Tuổi ≥ 65
British Thoracic Society Reports, Vol 1, No 3, 2009
ÁP DỤNG BẢNG ĐIỂM CURB65
 C: Rối loạn ý thức
 U: Ure > 7mmol/L
 R: Tần số thở ≥ 30
 B: Huyết áp:
 TT < 90mmHg hoặc
 TTR ≤ 60mmHg
 65: Tuổi ≥ 65
0-1 điểm
2 điểm
≥3 điểm
Nhóm I
Tử vong thấp
(1.5%)
Nhóm II

• Viêm phổi đã có biến chứng TDMP, áp xe phổi…
• Không thể dùng thuốc đường uống
• Nghi ngờ hoặc đã biết CAP do VK kháng thuốc
• Không có hỗ trợ từ gia đình
Xác định mức độ nặng theo ATS
• Các tiêu chuẩn phụ
(*)
:
– Nhịp thở  30 lần /phút
– Tỷ lệ PaO
2
/FiO
2
 250
(**)
– Thâm nhiễm nhiều thùy
– Giảm tri giác
– Tăng ure máu (BUN 20 mg/dL)
– Giảm bạch cầu máu do nhiễm trùng (Bạch cầu <4000/mm
3
)
– Giảm tiểu cầu (Tiểu cầu <100.000/mm3)
– Giảm thân nhiệt (Nhiệt độ <36
o
C)
– Tụt huyết áp (cần truyền dịch tích cực)
• Các tiêu chuẩn chính:
– Cần thở máy xâm lấn
– Sốc nhiễm khuẩn cần sử dụng thuốc vận mạch
(*)