CHUYÊN 1: “Chuy n ng i con gái Nam ĐỀ ệ ườ
X n g” – Nguy n D .ươ ễ ữ
April 4, 2014 at 1:03pm

A.Ki n th c tr ng tâm:ế ứ ọ
1. C m nh n v p truy n th ng và s ph n oan nghi t c a ng i ph n Vi t Nam trong ả ậ ẻ đẹ ề ố ố ậ ệ ủ ườ ụ ữ ệ
xã h i phong ki n qua nhân v t V N ng.ộ ế ậ ũ ươ
2. Phân tích giá tr hi n th c và nhân oị ệ ự đạ
3. N m c thành công ngh thu t.ắ đượ ệ ậ
B.Phân tích:
* Khái quát v tác gi , tác ph m:ề ả ẩ
- Nguy n D là g ng m t n i b t c a v n h c Vi t Nam th k XVI.ễ ữ ươ ặ ổ ậ ủ ă ọ ệ ế ỉ
- V iớ t p truy nậ ệ ng nắ “Truy n kìề m nạ l c” ôngụ th cự s ãự đ mang n chođế n nề v n ă
h cọ dân t c m t “Thiên c kì bút” có kh n ng lay ng lòng ng i b i giá tr m i m t c a ộ ộ ổ ả ă độ ườ ở ị ọ ặ ủ
nó.
- “Chuy n ng i con gái Nam X ng” là thiên th 16 và là thiên tiêu bi u trong t p sáng tácệ ườ ươ ứ ể ậ
này. Qua câu chuy n v cu c i và cái ch t th ng tâm c a V N ng,ệ ề ộ đờ ế ươ ủ ũ ươ “Chuy n ng i ệ ườ
con gái Nam X ng”ươ th hi n ni m c m th ng i v i s ph n oan nghi t c a ng i ph ể ệ ề ả ươ đố ớ ố ậ ệ ủ ườ ụ
n Vi t Nam d i ch phong ki n, ng th i kh ng nh v p truy n th ng c a h . Tácữ ệ ướ ế độ ế đồ ờ ẳ đị ẻ đẹ ề ố ủ ọ
ph m là m t áng v n hay, thành công v ngh thu t d ng truy n, miêu t nhân v t, k t h p ẩ ộ ă ề ệ ậ ự ệ ả ậ ế ợ
t s v i tr tình.ự ự ớ ữ
1. V p truy n th ng và s ph n oan nghi t c a ng i ph n :ẻ đẹ ề ố ố ậ ệ ủ ườ ụ ữ
a. V p truy n th ng:ẻ đẹ ề ố
- M u tác ph m, tác gi ã có l i gi i thi u bao quát v V N ng “Tính ã thu m n t ở đầ ẩ ả đ ờ ớ ệ ề ũ ươ đ ỳ ị ế
na l i thêm t dung t t p” t o n t ng v m t chân dung ph n hoàn h o.ạ ư ố đẹ ạ ấ ượ ề ộ ụ ữ ả
- Sau ó ông i sâu miêu t v p tâm h n, ph m ch t c a nhân v t trong các m i quan hđ đ ả ẻ đẹ ồ ẩ ấ ủ ậ ố ệ
khác nhau, trong các tình hu ng khác nhau.ố
* Tr c h t V N ng là ng i ph n thu chung, son s c trong tình ngh a v ướ ế ũ ươ ườ ụ ữ ỷ ắ ĩ ợ
ch ng:ồ
- Trong cu c s ng vộ ố ợ ch ng, bi t Tr ng Sinh v n có tính a nghi, nên nàng luôn “giồ ế ươ ố đ ữ gìn
khuôn phép, không t ng lúc nào v ch ng ph i n th t hòa”. Nàng luôn gi cho tình ừ để ợ ồ ả đế ấ ữ

- Khi h nh phúc gia ình có nguy c tan v : V N ng ra s c c u vãn, hàn g n. Khi ng i ạ đ ơ ỡ ũ ươ ứ ứ ắ ườ
ch ng trút c n ghen bóng gió lên u, V N ng ã ra s c thanh minh, phân tr n. Nàng ã ồ ơ đầ ũ ươ đ ứ ầ đ
vi n n cệ đế ả thân ph n và t m lòng c a mình ậ ấ ủ để thuy t ph c ch ng “Thi p v n con kế ụ ồ ế ố ẻ khó
c n ng t a nhà giàu cách bi t ba n m giđượ ươ ự ệ ă ữ gìn m t ti t ”ộ ế Nh ng l i nói nhún ữ ờ
nh ng tha thi t ó cho th y thái ườ ế đ ấ độ trân tr ng ch ng, trân tr ng gia ình nhà ch ng, ni m ọ ồ ọ đ ồ ề
tha thi t gìn gi gia ình nh t m c c a V N ng.ế ữ đ ấ ự ủ ũ ươ
- R i nh ng n m tháng s ng ch n làng mây cung n c sung s ng nàng v n không ồ ữ ă ố ở ố ướ ướ ẫ
nguôi n i th ng nh ch ngỗ ươ ớ ồ con. V aừ g p l iặ ạ Phan lang, nghe Lang k vể ề tình c nh ả
gia ìnhđ nàng ãđ aứ n c m tướ ắ xót th ng. M c dù ã n ng l i th s ng ch t v i Linh Phiươ ặ đ ặ ờ ề ố ế ớ
nh ng nàng v n tìm cách tr v v i ch ng con trong giây lát ư ẫ ở ề ớ ồ để nói l i a tờ đ ạ t m lòng ấ
ch ng. Rõ ràng trong trái tim ng i phồ ườ ụ n y, không b n chút thù h n, ch có s yêu ữ ấ ợ ậ ỉ ự
th ng và lòng v tha.ươ ị
* V N ng còn là ng i con dâu hi u th o v i mũ ươ ườ ế ả ớ ẹ ch ng,m t ng i mồ ộ ườ ẹ hi n y ề đầ
tình yêu th ng con.ươ
- Trong ba n m ch ng i chi n tr n, m t mình nàng v a làm con v a làm cha v a làm m ă ồ đ ế ậ ộ ừ ừ ừ ẹ
ch m sóc ph ng d ng m ch ng, nuôi d y con th .để ă ụ ưỡ ẹ ồ ạ ơ
- V i mớ ẹ ch ng, nàng là m t cô con dâu hi u th o.Ch ng xa nhà, nàng ã thay ch ng ồ ộ ế ả ồ đ ồ
ph ng d ng m chu áo. Khi bà m nàng ã thu c thang lụ ưỡ ẹ đ ố đ ố ễ bái th n ph t và l y nh ng l i ầ ậ ấ ữ ờ
khôn khéo để khuyên r n bà v i b t n i nh th ng con. n khi bà m t, nàng ã h t ă để ơ ớ ỗ ớ ươ Đế ấ đ ế
l i th ng xót, ma chay t l c n tr ng h t nh v i cha m c a mình. Cái tình y qu có ờ ươ ế ễ ẩ ọ ệ ư ớ ẹ đẻ ủ ấ ả
th c m th u c tr i t cho nên tr c lúc ch t ng i m già y ã tr ng tr i nh ng l i yêu ể ả ấ ả ờ đấ ướ ế ườ ẹ ấ đ ă ố ữ ờ
th ng, ng viên, trân tr ng con dâu “Sau này, tr i xét lòng lành, ban cho phúc c gi ng ươ độ ọ ờ đứ ố
dòng t i t t, con cháu ông àn, xanh kia quy t ch ng ph lòng con nh con ã ch ng phươ ố đ đ ế ẳ ụ ư đ ẳ ụ
m ".ẹ
- V i con th nàng h t s c yêu th ng, ch m chút. Sau khi xa ch ng y tu n, nàng sinh ớ ơ ế ứ ươ ă ồ đầ ầ
bé n, m t mình gánh vác c giang s n nhà ch ng nh ng ch a khi nào nàng ch nh m ng Đả ộ ả ơ ồ ư ư ể ả
vi c con cái. Chi ti t nàng ch bóng mình trên vách và b o ó là cha n c ng xu t phát t ệ ế ỉ ả đ Đả ũ ấ ừ
t m lòng c a ng i m : con trai mình b t i c m giác thi u v ng tình c m c a ng i ấ ủ ườ ẹ để ớ đ ả ế ắ ả ủ ườ
cha.
=> Nguy n D ã dành cho nhân v t m t thái yêu m n, trân tr ng qua t ng trang truy n, ễ ữ đ ậ ộ độ ế ọ ừ ệ

N ng song lu ng ng n ng lòngươ ố ẩ ơ
V ng chàng i m ph n tô h ng v i aiắ đ ể ấ ồ ớ
(Chinh ph ngâm khúc)ụ
- R i gánh n ng gia ình ch ng c ng thêm noi cô n vì phòng không g i chi c ã bào mòn ồ ặ đ ồ ộ đơ ố ế đ
tu i xuân c a V N ng. Ta có th ổ ủ ũ ươ ể c m nh n c n i v t v c a nàng qua nh ng v n ả ậ đượ ỗ ấ ả ủ ữ ầ
i u ca dao c : đ ệ ổ
Có con ph i kh vì conả ổ
Có ch ng ph i gánh giang s n nhà ch ng”ồ ả ơ ồ
Hình nh s ph n c a nh ng ng i ph n trong xã h i phong ki n ngày x a u có ư ố ậ ủ ữ ườ ụ ữ ộ ế ư đề
chung n i b t h nh nh th !ỗ ấ ạ ư ế
- ph n sau c a câu chuy n, ta th y V N ng c s ng sung s ng d i Th y cung, Ở ầ ủ ệ ấ ũ ươ đượ ố ướ ướ ủ
c k c n v i Linh Phi, v vua bi n Nam H i nh ng không vì th mà ta th y nàng h nh đượ ề ậ ớ ợ ể ả ư ế ấ ạ
phúc. Và làm sao có th h ng th h nh phúc cho c khi quy n làm m ,làm v c a nàngể ưở ụ ạ đượ ề ẹ ợ ủ
v nh vi n không còn? Bi k ch v n eo bám theo V N ng vào t n ch n Th y cung huy n ĩ ễ ị ẫ đ ũ ươ ậ ố ủ ề
bí. Ng i c càng c m th y xót xa h n khi nghe câu nói c a nàng cu i truy n: “ a t ườ đọ ả ấ ơ ủ ở ố ệ Đ ạ
tình chàng, thi p ch ng tr v nhân gian c n a”. Âm d ng ã cách tr ôi ng. ế ẳ ở ề đượ ữ ươ đ ở đ đườ
H nh phúc b tan v khó lòng hàn g n l i c. K t thúc câu chuy n bi át này là m t ạ ị ỡ ắ ạ đượ ế ệ đ ộ
kho ng v ng mênh mông, m m t… ng sau y u t hoang ng, câu chuy n v nàng V ả ắ ờ ị Đằ ế ố đườ ệ ề ũ
N ng mang m tính hi n th c và th m m tinh th n nhân o.ươ đậ ệ ự ấ đẫ ầ đạ
2. Giá tr hi n th c và nhân o:ị ệ ự đạ
a. Giá tr hi n th c:ị ệ ự
- V giá tr hi n th c,tác ph m ã c p t i s ph n bi k ch c a ng i ph n d i ch ề ị ệ ự ẩ đ đề ậ ớ ố ậ ị ủ ườ ụ ữ ướ ế độ
phong ki n thông qua hình t ng nhân v t V N ng. V n là ng i con gái xu t thân t ế ượ ậ ũ ươ ố ườ ấ ừ
t ng l p bình dân thu m , n t naầ ớ ỳ ị ế ; t dung t t p. Khi ch ng i lính. V N ng m t mình ư ố đẹ ồ đ ũ ươ ộ
v a ch m sóc, thu c thang ma chay cho m ch ng v a nuôi con, m ang, t n tình, chu ừ ă ố ẹ ồ ừ đả đ ậ
áo. r i khi chàng Tr ng tr v , ch vì câu nói ngây th c a bé n mà tr ng Sinh ã đ Để ồ ươ ở ề ỉ ơ ủ Đả ươ đ
nghi ng lòng thu chung c a v . T ch nói bóng gió xa xôi, r i m ng ch i, h t h i và cu i ờ ỷ ủ ợ ừ ỗ ồ ắ ử ắ ủ ố
cùng là u i V N ng ra kh i nhà, Tr ng Sinh ã y V N ng t i b c ng cùng đ ổ ũ ươ ỏ ươ đ đẩ ũ ươ ớ ướ đườ
qu n và b t c, ph i ch n cái ch t t minh oan cho mình.ẫ ế ắ ả ọ ế để ự
- Ngoài ra, truy n còn ph n ánh hi n th c v xã h i phong ki n Vi t Nam v i nh ng bi u ệ ả ệ ự ề ộ ế ệ ớ ữ ể

cáo nh ng cái x u, cái ác. Quan tr ng h n, nhà v n kh ng nh và ca ng i v p c a con ữ ấ ọ ơ ă ẳ đị ợ ẻ đẹ ủ
ng i, th hi n ni m tin vào cái p, vào công lí, h ng t i nh ng gi i pháp em l i h nh ườ ể ệ ề đẹ ướ ớ ữ ả đ ạ ạ
phúc cho con ng i…ườ
- Giá tr nhân o th ng không tách r i giá tr hi n th c( ph i kh ng i ta m i th ng; ị đạ ườ ờ ị ệ ự ả ổ ườ ớ ươ
ph i b t công, ngang trái ng i ta m i lên án, t cáo) và luôn c làm sáng rõ, thuy t ph cả ấ ườ ớ ố đượ ế ụ
trong nh ng tìm tòi, sáng t o v ngh thu t.ữ ạ ề ệ ậ
* Giá tr nhân o trong “Chuy n ng i con gái Nam X ng”:ị đạ ệ ườ ươ
- Trân tr ng v p c a ng i ph n thông qua hình t ng nhân v t V N ng.ọ ẻ đẹ ủ ườ ụ ữ ượ ậ ũ ươ
- Th hi n ni m tin vào i u t t p: cao giá tr nhân ngh a “ hi n g p lành” qua k t thúcể ệ ề đ ề ố đẹ Đề ị ĩ ở ề ặ ế
ph n nào có h u, th hi n c m ngàn i c a nhân dân.ầ ậ ể ệ ướ ơ đờ ủ
- Qua s ph n nhi u thi t thòi, b t h nh c a ng i ph n trong xã h i phong ki n có nhi u ố ậ ề ệ ấ ạ ủ ườ ụ ữ ộ ế ề
b t công ( Bi k ch c a V N ng ):ấ ị ủ ũ ươ
+ C t lên ti ng nói t cáo xã h i ã chà p lên quy n s ng, quy n h ng h nh phúc c a ấ ế ố ộ đ đạ ề ố ề ưở ạ ủ
con ng i.ườ
+ Th hi n ni m c m thông, th ng xót cho s ph n oan trái.ể ệ ề ả ươ ố ậ
3. Thành công v ngh thu t:ề ệ ậ
- Xây d ng c c t truy n có ph m vi khái quát c hi n th c xã h i và i s ng ự đượ ố ệ ạ đượ ệ ự ộ đờ ố
( chuy n Tr ng Sinh i lính, c nh ng neo n c a ng i ph trong th i lo n l c, cu c hônệ ươ đ ả ộ đơ ủ ườ ụ ờ ạ ạ ộ
nhân s p t, thói gia tr ng c a ng i àn ông phong ki n…); t o c tình hu ng n ắ đặ ưở ủ ườ đ ế ạ đượ ố đơ
gi n mà c s c làm n i b t c tính ch t éo le, bi k ch trong cu c i ng i ph n th i ả đặ ắ ổ ậ đượ ấ ị ộ đờ ườ ụ ữ ờ
x a; làm rõ c cái tr trêu v i h nh phúc c a con ng i.ư đượ ớ ớ ạ ủ ườ
- Miêu t tính cách nhân v t m t cách s c s o, già d n. Nhân v t V N ng hi n lên rõ nét ả ậ ộ ắ ả ặ ậ ũ ươ ệ
c v c tính và thân ph n. Vi c nàng tr cái cái bóng nói là ch ng d con, cái ch t c a ả ề đứ ậ ệ ỏ ồ để ỗ ế ủ
nàng và vi c nàng tr v trên sông… tuy không nhi u chi ti t nh ng gây n t ng v m tệ ở ề ề ế ư đủ ấ ượ ề ộ
V N ng chung th y, ti t li t nh ng v tha… Nhân v t Tr ng Sinh c ng c kh c h a ũ ươ ủ ế ệ ư ị ậ ươ ũ đượ ắ ọ
khá i n hình v i tính ghen tuông và gia tr ng n m c h …đ ể ớ ưở đế ứ ồ đồ
- Vi c v n d ng linh ho t các lo i hình ngôn ng : i tho i, c tho i cùng s k t h p nhu nệ ậ ụ ạ ạ ữ đố ạ độ ạ ự ế ợ ầ
nhuy n gi a y u t th c và k o c ng góp ph n làm nên thành công cho tác ph m, t o n ễ ữ ế ố ự ỳ ả ũ ầ ẩ ạ ấ
t ng sâu s c trong lòng c gi .ượ ắ độ ả
C – bài th ng g p:Đề ườ ặ

2. Phân tích:
a, Ng i ph n là n n nhân c a ch nam quy n:ườ ụ ữ ạ ủ ế độ ề
- C ng gi ng nh s ph n c a bao ng i ph n trong xã h i phong ki n, V N ng ã ũ ố ư ố ậ ủ ườ ụ ữ ộ ế ũ ươ đ
ph i ch u s ràng bu c b i nh ng l giáo kh t khe, ng t nghèo. Bi t nàng “tính ã thùy m ả ị ự ộ ở ữ ễ ắ ặ ế đ ị
n t na,l i thêm t dung t t p” cho nên Tr ng Sinh m n vì dung h nh nói v i m xin tr m ế ạ ư ố đẹ ươ ế ạ ớ ẹ ă
l ng vàng c i v . ây là m t cu c hôn nhân không bình ng, b i l nó không ph i là s ạ ướ ề Đ ộ ộ đẳ ở ẽ ả ự
rung ng c a hai trái tim cùng m t nh p mà là do s s p t mang tính ch t mua bán. S độ ủ ộ ị ự ắ đặ ấ ự
s p t c a con nhà giàu, l m ti n nhi u c a, mu n gì c n y, s p t cho con nhà khó ắ đặ ủ ắ ề ề ủ ố đượ ấ ắ đặ
“cha m t âu thì con ph i ng i ó”.Cu c hôn nhân có s cách b c giàu nghèo ã khi n ẹ đặ đ ả ồ đ ộ ự ứ đ ế
V N ng luôn luôn m c c m“thi p v n con k khó c n ng t a nhà giàu”. Dù V ũ ươ ặ ả ế ố ẻ đượ ươ ự ũ
N ng có luôn gi gìn khuôn phép thì cu c s ng v ch ng y v n ti m n nguy c tan v ươ ữ ộ ố ợ ồ ấ ẫ ề ẩ ơ ỡ
và sau này c ng là cái th Tr ng Sinh c oán, gia tr ng, i x v i v m t cách v ũ ế để ươ độ đ ưở đố ử ớ ợ ộ ũ
phu,thô b o.ạ
- Tr ng Sinh v n ít h c, l i có tính a nghi và hay ghen, do v y s nghi k , ng v c làm ươ ố ọ ạ đ ậ ự ị ờ ự
m m m ng c a s b t hòa ã s n trong gia ình. r i, sau ba n m xa cách, khi tr v ầ ố ủ ự ấ đ ủ ẵ đ Để ồ ă ở ề
t ng Tr ng Sinh s mang l i h nh phúc cho gia ình thì c ng l i là lúc t i h a p xu ng ưở ươ ẽ ạ ạ đ ũ ạ ạ ọ ậ ố
cu c i V N ng. Ch vì l i nói ngây th c a bé n: “Ô hay! Ông c ng là cha tôi ? Mà ộ đờ ũ ươ ỉ ờ ơ ủ Đả ũ ư
ông l i bi t nói ch không gi ng nh cha tôi tr c kia…”, làm cho Tr ng Sinh ng v c, ạ ế ứ ố ư ướ ươ ờ ự
hi u l m v h h ng. Dù V N ng có tha thi t giãi bày, có h t l i phân tr n ch ng hi u ể ầ ợ ư ỏ ũ ươ ế ế ờ ầ để ồ ể
rõ t m lòng mình, dù h hàng làng xóm có h t lòng khuyên can và bi n h cho nàng thì ấ ọ ế ệ ộ
Tr ng Sinh c ng không h m x a t i,mà ch m t m c nghi oan cho v . R i t ch “la um ươ ũ ề đế ỉ ớ ỉ ộ ự ợ ồ ừ ỗ
lên cho h gi n”, Tr ng Sinh ã m ng nhi c, u i v i. Ph i ch ng, xã h i phong ki n v i ả ậ ươ đ ắ ế đ ổ ợ đ ả ă ộ ế ớ
ch nam quy n c oán, v i thói “tr ng nam khinh n ” bám ch t vào huy t qu n ã ế độ ề độ đ ớ ọ ữ ặ ế ả đ
dung túng,cho phép ng i àn ông c quy n coi th ng, r rúng và i x thô b o v i ườ đ đượ ề ườ ẻ đố ử ạ ớ
ng i ph n ? Th ng nh ch ng là th , l i b ch ng ru ng r y, g t b . Gi gìn khuôn ườ ụ ữ ươ ớ ồ ế ạ ị ồ ồ ẫ ạ ỏ ữ
phép, r t m c th y chung l i b coi là th t ti t, ch u ti ng nhu c nh …Nàng không hi u vì ấ ự ủ ạ ị ấ ế ị ế ố ơ ể
sao b i x b t công, b m ng nhi c và u i i, không có quy n c t b o v ngay c ị đố ử ấ ị ắ ế đ ổ đ ề đượ ự ả ệ ả
khi có h hàng làng xóm bênh v c và bi n b ch cho.H nh phúc gia ình, thú vui nghi gia ọ ự ệ ạ ạ đ
nghi th t, ni m khao khát c a c i nàng ã tan v , tình yêu không còn “bình r i trâm gãy, ấ ề ủ ả đờ đ ỡ ơ
mây t nh m a tan, sen r trong ao, li u tàn tr c gió”, c n i au kh ch ch ng n hóa ạ ư ủ ễ ướ ả ỗ đ ổ ờ ồ đế

hai hàm l : “Chàng i chuy n này, thi p ch ng dám mong c eo n h u, m c áo g m ệ đ ế ế ẳ đượ đ ấ ầ ặ ấ
tr v quê c ,ch xin ngày v mang theo c hai ch bình yên, th là r i. Ch e vi c ở ề ũ ỉ ề đượ ữ ế đủ ồ ỉ ệ
quân khó li u, th gi c khôn l ng. Gi c cu ng còn l n lút, quân tri u còn gian lao,r i th ệ ế ặ ườ ặ ồ ẩ ề ồ ế
ch tre ch a có, mà mùa d a chín quá kì, khi n thi p ôm n i quan hoài,m già tri n miên lo ẻ ư ư ế ế ỗ ẹ ề
l ng.”ắ
- Nh ng câu v n bi n ng u, sóng ôi nh trái tim ng i v tr ph p ph ng lo s cho ng i ữ ă ề ẫ đ ư ườ ợ ẻ ậ ồ ợ ườ
ch ng ph i i lính thú. Chi n tranh xa cách, m già c ng vì th ng nh con mà sinh b nh ồ ả đ ế ẹ ũ ươ ớ ệ
r i qua i. Con th c sinh ra không bi t m t cha, v tr nh ch ng ch còn bi t tr vào ồ đờ ơ đượ ế ặ ợ ẻ ớ ồ ỉ ế ỏ
bóng mình trên vách, b o là cha c a bé…Chính chi n tranh làm cho gia ình li tán, v ả ủ ế đ ợ
ch ng xa cách d n n hi u l m. C ng chính cái m i nghi ng không th g ra y c a ồ ẫ đế ể ầ ũ ố ờ ể ỡ ấ ủ
Tr ng Sinh ã tr thành nguyên nhân gây b t h nh cho cu c i V N ng. N u không ươ đ ở ấ ạ ộ đờ ũ ươ ế
có chi n tranh, Tr ng Sinh không b b t i lính,thì âu bé n không ch u nh n cha, thì âuế ươ ị ắ đ đ Đả ị ậ đ
V N ng ph i ch u n i oan tày tr i d n n cái ch t th ng tâm. Rõ ràng, chi n tranh ũ ươ ả ị ỗ ờ ẫ đế ế ươ ế
phong ki n ã gây ra c nh sinh li và c ng góp ph n d n n c nh t bi t, làm tan nát bao ế đ ả ũ ầ ẫ đế ả ừ ệ
nhiêu gia ình.đ
=> Có th nói,s ng trong xã h i phong ki n b t công, V N ng c ng nh bao ng i ph ể ố ộ ế ấ ũ ươ ũ ư ườ ụ
n khác – ng i con gái bình dân trong “Bánh trôi n c”, Thúy Ki u, m Tiên trong ữ ườ ướ ề Đạ
“Truy n Ki u” u ph i s ng long ong, trôi d t, ph i tìm n cái ch t gi i n i oan c, ph i ệ ề đề ả ố đ ạ ả đế ế ả ỗ ứ ả
thoát kh i cu c i y kh au ch n nhân gian. i thi hào Nguy n Du ã khái quát v ỏ ộ đờ đầ ổ đ ở ố Đạ ễ đ ề
cu c i, thân ph n ng i ph n b ng ti ng kêu y ai oán:ộ đờ ậ ườ ụ ữ ằ ế đầ
“ au n thay ph n àn bàĐ đớ ậ đ
L i r ng b c m nh c ng là l i chung”.ờ ằ ạ ệ ũ ờ
c. T m lòng nhân o c a Nguy n D :ấ đạ ủ ễ ữ
- Vi t v cu c i và s ph n bi th m c a V N ng, c a ng i ph n trong xã h i phong ế ề ộ đờ ố ậ ả ủ ũ ươ ủ ườ ụ ữ ộ
ki n, tác gi Nguy n D ã t cáo, lên án xã h i b t công, vô nhân o,chà p lên quy n ế ả ễ ữ đ ố ộ ấ đạ đạ ề
s ng c a con ng i. ây c ng là ti ng kêu th ng y n c m t, là s xót xa th ng c m ố ủ ườ Đ ũ ế ươ đầ ướ ắ ự ươ ả
c a tác gi tr c n i oan khiên mà ng i ph n ph i gánh ch u.ủ ả ướ ỗ ườ ụ ữ ả ị
III. K t bài:ế
Qua “Chuy n ng i con gái Nam X ng”, ta xót xa th ng c m cho ng i ph n b t h nhệ ườ ươ ươ ả ườ ụ ữ ấ ạ
trong xã h i x a bao nhiêu, ta càng c m gi n cái xã h i th i nát, b t công ã y ng i ph ộ ư ă ậ ộ ố ấ đ đẩ ườ ụ

Ph vào trong gió seả
+ N u trong “ ây mùa thu t i” c m nh n thu sang c a XuânDi u là r ng li u thu bu n ven ế Đ ớ ả ậ ủ ệ ặ ễ ồ
h “R ng li u ìu hiu ng ch u tang – Tóc bu nbuông xu ng l ngàn hàng” thì H u Th nh ồ ặ ễ đ đứ ị ồ ố ệ ữ ỉ
l i c m nh n v m t mùi h ng quenthu c ph ng ph t trong “gió se” – th gió khô và se se ạ ả ậ ề ộ ươ ộ ả ấ ứ
l nh, c tr ng c a mùa thuv mi n B c. ó là “h ng i” – mùi h ng c s n c a dân ạ đặ ư ủ ề ở ề ắ Đ ươ ổ ươ đặ ả ủ
t c, mùi h ngriêng c a mùa thu làng quê vùng ng b ng B c B Vi t Nam.ộ ươ ủ ở đồ ằ ắ ộ ệ
+ Mùi h ng y không hòa vào quy n vào mà “ph ” vào tronggió.hocvanlop9 “Ph ” ngh a là ươ ấ ệ ả ả ĩ
b c m nh và t a ra t ng lu ng. H u Th nh ã không t mà ch g i, em n cho ng i c ố ạ ỏ ừ ồ ữ ỉ đ ả ỉ ợ đ đế ườ đọ
m t s liên t ng thú v : t i v n t c quê nhà,nh ng qu i chín vàng trên các cành cây ộ ự ưở ị ạ ườ ượ ữ ả ổ
k lá t a ra h ng th m n c, thoangtho ng trong gió. Ch m t ch “ph ” thôi c ng g i ẽ ỏ ươ ơ ứ ả ỉ ộ ữ ả ũ đủ ợ
h ng th m nh sánh l i.Sánh l i b i h ng m m t ph n, sánh b i t i gió se.ươ ơ ư ạ ạ ở ươ đậ ộ ầ ở ạ
-> Nh n ra trong gió có h ng i là c m nh n tinh t c am t ng i s ng gi a ng quê và ậ ươ ổ ả ậ ế ủ ộ ườ ố ữ đồ
nhà th ã em n cho ta m t tín hi u mùa thudân dã mà thi v . Ông ã phát hi n m t nét ơ đ đ đế ộ ệ ị đ ệ ộ
p áng yêu c a mùa thu vàng nôngthôn vùng ng b ng B c B .đẹ đ ủ đồ ằ ắ ộ
+ N u nh trong th ca c i n mùa thu th ng hi n ra quacác hình nh c l nh “ngô ế ư ơ ổ đ ể ườ ệ ả ướ ệ ư
ng”, “r ng li u”, “lá vàng m phai”, “hoa cúc”…thì v i H u Th nh ông l i b t u b ng đồ ặ ễ ơ ớ ữ ỉ ạ ắ đầ ằ
“h ng i”. ó là m t h nh nh, m t t th khá m i m v i th ca vi t v mùa thu nh ng l i ươ ổ Đ ộ ỉ ả ộ ứ ơ ớ ẻ ớ ơ ế ề ư ạ
vô cùng quen thu c và g ng i i v i m i ng i dân Vi t Nam, c bi t là ng i dân mi n ộ ầ ũ đố ớ ỗ ườ ệ đặ ệ ườ ề
B c m i thu v .ắ ỗ độ ề
+ “H ng i” g n li n v i bao k ni m c a th i th u, làmùi v c a quê h ng ã th m m ươ ổ ắ ề ớ ỉ ệ ủ ờ ơ ấ ị ủ ươ đ ấ đẫ
trong tâm t ng nhà th và c m i thu v thì nó l i tr thành tác nhân g i nh . Chính ưở ơ ứ ỗ độ ề ạ ở ợ ớ
H u Th nh ã tâm s r ng: “Gi atr i t mênh mang, gi a cái kho nh kh c giao mùa kì l ữ ỉ đ ự ằ ữ ở đấ ữ ả ắ ạ
thì i u khi n cho tâmh n tôi ph i lay ng, ph i gi t mình nh n ra ó chính là h ng i. đ ề ế ồ ả độ ả ậ để ậ đ ươ ổ
V i tôi,th m chí là v i nhi u ng i khác không làm th thì mùi h ng ó g i nh ntu i uớ ậ ớ ề ườ ơ ươ đ ợ ớ đế ổ ấ
th , g i nh n bu i chi u vàng v i m t dòng sông thanh bình, m t con ò l ng l trôi, ơ ợ ớ đế ổ ề ớ ộ ộ đ ữ ờ
nh ng àn trâu bò no c gi n ùa nhau và nh ng a tr n hi ntrong tri n i chín ven ữ đ ỏ ỡ đ ữ đứ ẻ ẩ ệ ề ổ
sông…hocvanlop9Nó gi ng nh mùi b bãi, mùa con tr …H ng i t nó x c th ng vào ố ư ờ ẻ ươ ổ ự ố ẳ
nh ng mi n th u thân thi t trong tâm h n chúng ta. Mùi h ng n s y l i tr thành quýữ ề ơ ấ ế ồ ươ đơ ơ ấ ạ ở
giá vì nó ã tr thành chi c chìa khóa vàng m th ng vào tâm h n m i ng i, có khi là c đ ở ế ở ẳ ồ ỗ ườ ả
m t th h …”.ộ ế ệ

- B c tranh mùa thu c c m nh n b i s thay i c a ttr i theo t c di chuy n t h ứ đượ ả ậ ở ự đổ ủ đấ ờ ố độ ể ừ ạ
sang thu, nh nhàng mà rõ r t. Thiên nhiênsanh thu ã c c th b ng nh ng hình ẹ ệ đ đượ ụ ể ằ ữ
nh:ả “sông d nh dàng”, “chim v i vã”, “ ám mây v t n a mình”.ề ộ đ ắ ử Nh th ,thiên nhiên ã c quan sát ư ế đ đượ
m t không gian r ng h n, nhi u t ng b c h n. Vàb c tranh sang thu t nh ng gì vô hình ở ộ ộ ơ ề ầ ậ ơ ứ ừ ữ
như “h ng i” ,”gió se”,ươ ổ t nh h p nh con ngõ chuy n sang nh ng nét h u hình, c th v i ừ ỏ ẹ ư ể ữ ữ ụ ể ớ
m t không gian v a dài r ng, v a xa v i.ộ ừ ộ ừ ờ
- Tác gi c m nh n thu sang b ng c tâm h n:ả ả ậ ằ ả ồ
Sông c lúc d nhdàngđượ ề
Chim b t u v i vãắ đầ ộ
+ B ng phép nhân hóa c s c, nhà th ã r t tài hoa ghi l ilinh h n c a c nh v t, c a dòngằ đặ ắ ơ đ ấ ạ ồ ủ ả ậ ủ
sông quê h ng n i vùng ng b ng B c B m pn c phù sa, v n mình gi a ru ng ươ ơ đồ ằ ắ ộ ă ắ ướ ươ ữ ộ
ng vào nh ng ngày giao mùa. Vào mùa thu,n c sông êm m, nh nhàng, trôi l ng l đồ ữ ướ đề ẹ ữ ờ
mà không ch y xi t nh sau nh ng c nm a mùa h .hocvanlop9 Cái “d nh dàng” c a dòng ả ế ư ữ ơ ư ạ ề ủ
sông không ch g i ra v êm d u c a b ctranh thiên nhiên mùa thu mà còn mang y tâm ỉ ợ ẻ ị ủ ứ đầ
tr ng c a con ng i nh ch m l i,nh tr n i, nh ng m ng i ngh suy v nh ng tr i ạ ủ ườ ư ậ ạ ư ễ ả ư ẫ ợ ĩ ề ữ ả
nghi m trong cu c i.ệ ộ đờ
+ Trái ng c v i v khoan thai c a dòng sông là s v i vàngc a nh ng cánh chim tr i b t ượ ớ ẻ ủ ự ộ ủ ữ ờ ắ
u di trú v ph ng Nam. Không gian tr nên xôn xao,không có âm thanh nh ng câu th đầ ề ươ ở ư ơ
l i g i c cái ng.ạ ợ đượ độ
-> Hai câu th i nhau r t nh p nhàng, d ng lên hai hình nh i l p, ng c chi u nhau: ơ đố ấ ị ự ả đố ậ ượ ề
sông d i m t t, chim trên b u tr i, sông“d nh dàng” ch m rãi, chim “v i vã” lo l ng. ó làướ ặ đấ ầ ờ ề ậ ộ ắ Đ
s khác bi t c a v n v ttrên cao và d i th p trong kho nh kh c giao mùa.ự ệ ủ ạ ậ ướ ấ ả ắ
-> Nhà th ã g i ra t c trái chi u c a thiên nhiên,c a s v t t o ra m t b c tranh ơ đ ợ ố độ ề ủ ủ ự ậ để ạ ộ ứ
mùa thu ang v - có nh ng nét d u êm, nh nhàng, l i có nh ng nét h i h , v i vã.đ ề ữ ị ẹ ạ ữ ố ả ộ
( Ý th ng th i còn g i cho ng i c m t liên t ng khác:S chuy n ng c a dòng ơ đồ ờ ợ ườ đọ ộ ưở ự ể độ ủ
sông, c a cánh chim ph i ch ng còn là s chuy n mìnhc a t n c. C t n c ta v a ủ ả ă ự ể ủ đấ ướ ả đấ ướ ừ
tr i qua chi n tranh tàn kh c m i có c hòabình, và gi ây m i c s ng m t cu c ả ế ố ớ đượ ờ đ ớ đượ ố ộ ộ
s ng yên bình, êm . Nh ng r i m ing i dân Vi t Nam c ng l i b t u h i h nh p s ng ố ả ư ồ ỗ ườ ệ ũ ạ ắ đầ ố ả ị ố
m i xây d ng t n ctrong ni m vui r n ràng)ớ để ự đấ ướ ề ộ
- t tr i mùa thu nh ang rùng mình thay áo m i. C b utr i mùa thu c ng có s thay Đấ ờ ư đ để ớ ả ầ ờ ũ ự

V n còn bao nhiêu n ngẫ ắ
v i d n c n m aĐẵ ơ ầ ơ ư
S m c ng b t b t ngấ ũ ớ ấ ờ
Trên hàng cây ngtu i”.đứ ổ
- Hình nh “N ng và m a”:ả ắ ư
+ N ng, m a v n là hi n t ng c a thiên nhiên v n hành theoquy lu t riêng c a nó. H u ắ ư ố ệ ượ ủ ậ ậ ủ ữ
Th nh ã nhìn ra t cái m a n ng hàng ngày m t s h t v i – d u hi u c a s chuy n mùa ỉ đ ừ ư ắ ộ ự ụ ơ ấ ệ ủ ự ể
t h sang thu.ừ ạ
+ N ng v n còn vàng t i nh ng n ng thu trong và d u h n cáin ng chói chang, gay g t c aắ ẫ ươ ư ắ ị ơ ắ ắ ủ
mùa h .ạ
+ M a c ng v n còn nh ng ã v i nhi u so v i nh ng c n m abong bóng kéo dài c a mùaư ũ ẫ ư đ ơ ề ớ ữ ơ ư ủ
h . “V i d n” không ch là ít m a i mà còn là m a ítn c i. ây c ng là d u hi u c a s ạ ơ ầ ỉ ư đ ư ướ đ Đ ũ ấ ệ ủ ự
chuy n mùa.ể
-> Hai ch “bao nhiêu” th ng h ng v m t cái gì ong m c nh ng s c n ng làm ữ ườ ướ ề ộ đ đế đượ ư ắ ắ
sao có th cân o? C ng nh “v i”, dù bi t v i b tnh ng v i b t n m c nào thì ai có kh ể đ ũ ư ơ ế ơ ớ ư ơ ớ đế ứ ả
n ng xác nh? T t c ch là c l ngmà thôi, không có gì là ch ng m c c nh ă đị ấ ả ỉ ướ ượ ừ ự ố đị
c .hocvanlop9 Cách nói m h c a ngh thu tkh c h n v i khoa h c ch này.ả ơ ồ ủ ệ ậ ắ ẳ ớ ọ ở ỗ
-> Ph i chú ý, ph i lòng mình b t nh p v i thiên nhiênm i c m nh n th y i u ó.ả ả để ắ ị ớ ớ ả ậ ấ đ ề đ
- Ý ngh a t ng tr ng c a hình nh “S m” và “hàng cây”:ĩ ượ ư ủ ả ấ
+ Cu i h - u thu, khi ã v i i nh ng c n m a x i x thìs m c ng b t b t ng và d d i. ố ạ đầ đ ơ đ ữ ơ ư ố ả ấ ũ ớ ấ ờ ữ ộ
Nó không còn t ng t, ùng oàng r n vang cùngv i nh ng tia sáng ch p lòe nh xé rách độ ộ đ đ ề ớ ữ ớ ư
b u tr i trong nh ng tr n m a báo tháng6 tháng 7 n a.ầ ờ ữ ậ ư ữ
+ “Hàng cây ng tu i” ph i ch ng là hàng cây ã i qua baocu c chuy n mùa nên không đứ ổ ả ẳ đ đ ộ ể
bi t chính xác là bao nhiêu nh ng ch c c ng tr inghi m có th i m nhiên ng tr cế ư ắ ũ đủ ả ệ để ể đ ề đứ ướ
nh ng bi n ng.ữ ế độ
=> C nh v t, th i ti t thay i. T t c v n còn nhi u d uhi u c a mùa hè nh ng gi m d n ả ậ ờ ế đổ ấ ả ẫ ề ấ ệ ủ ư ả ầ
m c , c ng , r i l ng l vào thu qua conm t quan sát và c m nh n tinh t c a tác ứ độ ườ độ để ồ ặ ẽ ắ ả ậ ế ủ
gi .ả
- Hai câu k t c a bài th không ch mang ngh a t th c, màcòn mang ý ngh a n d , g i ế ủ ơ ỉ ĩ ả ự ĩ ẩ ụ ợ
nh ng suy ngh cho ng i c ng i nghe:ữ ĩ ườ đọ ườ

tha cuộc sống, đất nước và ước nguyện dâng hiến của tác giả.Để lại nhiều ấn
tượng nhất trong lòng người đọc là cảm xúc của thi nhân về mùa xuân thiên
nhiên, mùa xuân đất nước.
II.Thân bài:
1. Khái quát (Dẫn dắt vào bài):
- Ở vị trí phần đầu của thi phẩm, đoạn thơ là những dòng cảm xúc hồn nhiên,
trong trẻo, đắm say của tác giả trước vẻ đẹp mùa xuân –mùa xuân thiên nhiên
xứ Huế và mùa xuân đất nước, mùa xuân Cách mạng. Nếu mùa xuân của đất
trời mang vẻ đẹp tươi trẻ, tràn trề sức sống thì mùa xuân đất nước lại đẹp một
cách sôi nổi, hào hùng.
2. Mùa xuân thiên nhiên xứ Huế:
- Với nét bút khoáng đạt, bức tranh mùa xuân thiên nhiên được nhà thơ phác
họa bằng hình ảnh tự nhiên, bình dị và gợi cảm:
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc”.
Xứ Huế vào xuân với “dòng sông xanh”, với “bông hoa tím”. Sắc xanh hiền
hòa của sông điểm xuyết nét chấm phá của bông hoa tím biếc gợi một sắc xuân
tươi tắn, rực rỡ mà vẫn rất mực bình dị, dân dã mang đậm chất Huế mộng
mơ. Động từ “mọc” được đảo lên đầu câu thơ gợi ấn tượng đậm nét về vẻ đẹp
duyên dáng, và sức sống mạnh mẽ của bông hoa mùa xuân. Đó có thể là bông
hoa lục bình, cũng có thể là bông trang, bông súng, với sắc tím biếc như đang
vươn lên, đang trỗi dậy. Hoa tím biếc mọc nở trên dòng sông xanh – cái hài
hòa của tự nhiên của màu sắc đem đến vẻ đẹp dịu nhẹ, thanh mát làm say đắm
lòng người.
- Bức tranh mùa xuân xứ Huế không chỉ tươi tắn,sống động sắc màu mà còn
rực rỡ âm thanh:
Ơi con chim chiền chiện,
Hót chi mà vang trời”.
Tiếng hót của chim chiền chiện mở ra một không gian cao vời, trong trẻo. Và
cũng bởi tiếng chim lảnh lót đó vang lên làm xao động cả đất trời, làm xao

lượng chủ yếu của cách mạng, hai nhiệm vụ chiến lược của đất nước. Đó là
người chiến sĩ và người lao động – bảo vệ và xây dựng Tổ quốc, quê hương. Từ
“lộc” được dùng với hai lớp nghĩa : tả thực chồi non, nhành biếc và ẩn dụ cho
sức sống, thế vươn lên, sức phát triển mới, thành quả tốt đẹp là mùa xuân.
“Lộc” trên cành lá ngụy trang theo bước chân người cầm súng ra trận,“lộc”
trải dài trên những nương mạ theo bàn tay người ra đồng. Như thế, người
chiến sĩ, người lao động đã đem mùa xuân, gieo mùa xuân đến mọi miền đất
nước.Họ trở thành những con người làm ra mùa xuân, bảo vệ mùa xuân. Và
họ đã làm nên cái giai điệu chính của bản hợp xướng mùa xuân, tạo nhịp điệu
hối hả, hào hùng:
Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn xao”
Nghệ thuật điệp ngữ “tất cả” cùng các từ láy “hối hả”, “xôn xao” làm nổi bật
không khí khẩn trương, náo nức của đất nước trong những năm tháng gian
lao, hào hùng. Cách ngắt nhịp 2/1/2 làm cho câu thơ vang lên một nhịp điệu
tươi vui, mạnh mẽ. Đó là hành khúc mùa xuân của thời đại Hồ Chí Minh.
4. Ý kiến đánh giá, bình luận:
- Mùa xuân là đề tài truyền thống trong thơ ca dân tộc. Thanh Hải đã góp vào
đó một bài thơ xuân đẹp, đậm đà tình nghĩa. Thể thơ năm chữ, giọng thơ lúc
mạnh mẽ, lúc thiết tha ngân vang, ngôn ngữ thơ trong sáng và biểu cảm, hàm
súc và hình tượng, các phép tu từ được vận dụng sắc sảo và tài hoa. Tình yêu
mùa xuân gắn liền với tình yêu quê hương, đất nước được nhà thơ diễn tả sâu
sắc và cảm động trong đoạn thơ, bài thơ. Mỗi cuộc đời hãy là một mùa xuân,
đất nước ta sẽ mãi mãi là những mùa xuân tươi đẹp.
III. Kết bài:
- “Mùa xuân nho nhỏ” là khúc ca say mê về tình yêu thiên nhiên, tình yêu cuộc
sống làm rung động trái tim người đọc bao thế hệ.Đến với bài thơ, đặc biệt là
đoạn thơ trên, ta không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp của mùa xuân mà còn
xúc động trước thế giới tâm hồn của thi nhân. Nhẹ nhàng mà sâu lắng, những
vần thơ của Thanh Hải đã khơi gợi trong ta tình yêu thiên nhiên, tình yêu cuộc

“Những ngôi sao xa xôi” là hình ảnh những con người dũng cảm, có tinh thần
trách nhiệm cao, có tình đồng chí, đồng đội sáng ngời, có tâm hồn trong trẻo,
giàu mơ mộng, và nhạy cảm. Tất cả những vẻ đẹp ấy được thể hiện tập trung
nhất ở nhân vật Phương Định, và chủ yếu qua đời sống nội tâm của cô.
2. Hoàn cảnh sống và chiến đấu đầy gian khổ:
- Phương Định cùng những người đồng đội của mình ở trong một cái hang
dưới chân cao điểm, giữa một vùng trọng điểm trên tuyến đường Trường Sơn,
nơi tập trung nhiều nhất bom đạn, sự nguy hiểm và ác liệt, từng ngày từng giờ
phải đối mặt với bom rơi, đạn nổ. Có biết bao thương tích vì bom đạn giặc:
“Đường bị đánh lở loét, màu đất đỏ, trắng lẫn lộn. Hai bên đường không có lá
xanh. Chỉ có những thân cây bị tước khô cháy. Những cây nhiều rễ nằm lăn
lóc. Những tảng đá to. Một vài cái thùng xăng hoặc thành ô tô méo mó, han gỉ
nằm trong đất”. Đó là hiện thực đầy mùi chiến tranh, không có màu xanh của
sự sống, chỉ thấy thần chết luôn rình rập.
- Công việc của các cô đặc biệt nguy hiểm. Họ phải chạy trên cao điểm giữa
ban ngày, phơi mình ra giữa vùng trọng điểm đánh phá của máy bay địch để
đo và ước tính khối lượng đất đá lấp vào hố bom, đếm bom chưa nổ và nếu
cần thì phá bom. Nhiệm vụ của họ thật quan trọng nhưng cũng đầy gian khổ,
hi sinh, phải mạo hiểm với cái chết, luôn căng thẳng thần kinh, đòi hỏi sự dũng
cảm và bình tĩnh hết sức.
3. Vẻ đẹp của Phương Định:
- Cuộc sống gian khổ giữa chiến trường ác liệt, công việc đầy nguy hiểm và
luôn phải đối mặt với cái chết, nhưng Phương Định vẫn giữ được sự hồn
nhiên, trong sáng của tuổi trẻ, luôn thể hiện tinh thần dũng cảm không sợ hi
sinh, lòng lạc quan và tình đồng đội gắn bó sâu sắc. Cô ngời sáng lên vẻ đẹp
của chủ nghĩa anh hùng cách mạng trong chiến đấu, vẻ đẹp của thế hệ trẻ Việt
Nam thời chống Mĩ.
a. Lí tưởng sống cao đẹp, tinh thần dũng cảm:
- Vẻ đẹp của nhân vật Phương Định được tỏa sáng ở lí tưởng sống cao đẹp và
tinh thần dũng cảm, không sợ gian khổ, hi sinh

động sắc đến gai người, cứa vào da thịt tôi. Tôi rùng mình và bỗng thấy tại sao
mình làm quá chậm. Nhanh lên một tí! Vỏ quả bom nóng. Một dấu hiệu chẳng
lành”. Tiếp đó, là cái giây phút căng thẳng chờ đợi tiếng nổ của quả bom.
Phương Định có nghĩ đến cái chết nhưng là “một cái chết mờ nhạt, không cụ
thể”, còn cái chính vẫn là: “liệu mìn có nổ, bom có nổ không?”. Đây là một
trách nhiệm rất cao trong công việc, là lòng dũng cảm vô song. Có thể khẳng
định rằng: Phương Định và những đồng đội của cô thực sự là những người
anh hùng, nhưng là những anh hùng mà không tự biết. Chính điều đó, khiến
cho nhân vật Phương Định trở nên đáng mến.
b. Tính hồn nhiên, mơ mộng, và tinh nghịch của Phương Định:
- Nét nổi bật và cũng là điểm hấp dẫn nhất ở Phương Định chính là vẻ đẹp của
một tâm hồn trong sáng, hồn nhiên và mơ mộng:
+ Phương Định là nữ sinh của thủ đô thanh lịch bước vào chiến trường. Cô có
một thời học sinh – cái thời áo trắng ngây thơ, hồn nhiên và vô tư sống bên mẹ
trong một căn buồm nhỏ ở một đường phố yên tĩnh. Những hoài niệm của cô
về thời học trò thật đáng yêu, luôn sống trong cô ngay giữa chiến trường dữ
dội. Nó vừa là niềm khao khát, vừa làm dịu mát tâm hồn trong hoàn cảnh
căng thẳng, khốc liệt của chiến tranh.
+ Sau những giây phút căng thẳng ở cao điểm, xong việc là thở phào chạy vào
hàng, là sà ngay vào một thế giới khác – thế giới con gái với những mơ mộng:
nằm dài trên nền ẩm, lười biếng nheo mắt nghe ca nhạc từ cái đài bán dẫn
nhỏ, có thể nghe, có thể nghĩ ngợi lung tung… Phương Định mê hát và thích
nhiều bài hát: những bài hành khúc bộ đội hay hát trên những ngả đường mặt
trận; thích dân ca quan họ mềm mại, dịu dàng; thích Ca-chiu-sa của hồng
quân Liên Xô; thích ngồi bó gối mơ màng trước lời bài hát dân ca Ý trữ
tình… Thích hát, Phương Định còn bịa ra lời mà hát, ngồi dựa vào thành đá
và khe khẽ hát. Rõ ràng, thích hát là nét tâm lí của thời đại – cái thời tiếng hát
át tiếng bom, nhưng đây cũng là nét cá tính ở Phương Định hé lộ vẻ đẹp phong
phú của tâm hồn. Trong tiếng hát, có ý thức về lý tưởng, có khao khát về quê
hương, tình yêu của tuổi trẻ và có cả khát vọng được trở về cuộc sống thanh

- Ở Phương Định nét đẹp còn được ngời sáng trong tình đồng đội thắm thiết.
Cô luôn yêu thương trìu mến và quan tâm đến đồng đội. Cô lo lắng cho chị
Thao và Nho lên cao điểm chưa về đến nỗi “nói như gắt vào máy” khi đại đội
trưởng hỏi tình hình. Cô hiểu chị Thao và Nho như biết về những chị em ruột
thịt. Đó là chị Thao sợ máu và vắt nhưng khi chiến đấu lại rất dũng cảm.
Trong cuộc việc, ai cũng gờm chị bởi sự bình tĩnh, cương quyết, táo bạo. Với
Nho, cô em út của tổ trinh sát thì Phương Định rất muốn bế trên tay. “trông
nói nhẹ mát như một que kem trắng. Biết bao trìu mến, yêu thương trong cái
nhìn ấy. Khi Nho bị thương, cô vỗ về và chăm sóc như một người y tá: “moi
đất, bế Nho đặt lên đùi”,”rửa cho Nho bằng nước đun sôi trên bếp than”,”tiêm
cho Nho” rồi “pha sữa trong cái ca sắt…”. Đặc biệt, cô dành tình yêu và niềm
cảm phục cho tất cả những chiến sĩ mà cô gặp ngày đêm trên con đường ra
mặt trận. Với cô “những người đẹp nhất, thông minh, cam đảm và cao thượng
nhất là những người mặc quân phục có ngôi sao trên mũ”.
-> Tình đồng chí đồng đội của Phương Định thật thiêng liêng, cao cả và đáng
quý! Chính điều đó đã tiếp thêm sức mạnh cho cô để cô hoàn thành tốt nhiệm
vụ của mình.
4. Nghệ thuật xây dựng nhân vật:
- Có thể nói, xây dựng nhân vật Phương Định, Lê Minh Khuê đã chọn được
những phương thức trần thuật hợp lí khi nhà văn đặt điểm nhìn vào nhân vật
chính của mình để nhân vật tự kể chuyện. Nhờ vậy, nghệ thuật miêu tả tâm lí
nhân vật – tâm lí Phương Định đạt đến độ tinh tế nhất. Ngôn ngữ trần thuật
qua nhân vật chính làm cho tác phẩm có giọng điệu, ngôn ngữ tự nhiên gần
với khẩu ngữ, trẻ trung, nữ tính. Lời kể linh hoạt, cùng câu ngắn dài, nhịp
nhanh tạo không khí chiến trường, nhịp kể chậm lại khi hồi tưởng như gợi
nhớ kỉ niệm của tuổi thơ êm đềm… Tất cả góp phần tạo nên một nhân vật
chính- một Phương Định thật như ở ngoài đời và một Phương Định rất Hà
Nội.
5. Ý kiến đánh giá, bình luận:
- Qua dòng suy nghĩ và tâm trạng của nhân vật Phương Định, cuộc sống chiến

“Không có kính không ph i vì xe không cókínhả
Bom gi t bom rung kínhv i r i”ậ ỡđ ồ
Và trênchi c xe y, ng i chi n s lái xe ã:ế ấ ườ ế ĩ đ
“Nhìn th y gió vào xoa m t ngấ ắ đắ
Nhìn th y con ng ch yth ng vào timấ đườ ạ ẳ
Th y sao tr i và tng t cánh chimấ ờ độ ộ
Nh sa nh ùa vào bu nglái.”ư ư ồ
(TríchNg v n 9,ữ ă t p m t, NXB Giáo d c2011)ậ ộ ụ
1. Nh ng câu th v a d n trích trong tác ph m nào? Cho bi tn m sáng tác c a tác ph m ữ ơ ừ ẫ ẩ ế ă ủ ẩ
ó.đ
2. Ch ra t ph nh trong câu th c áo trên. Vi c dùngliên ti p t ph nh y nh m ỉ ừ ủ đị ơ độ đ ệ ế ừ ủ đị ấ ằ
kh ng nh i u gì và góp ph n t o nên gi ng i unào cho bài th ?ẳ đị đ ề ầ ạ ọ đ ệ ơ
3. D a vào kh th trên, hãy vi t o n v n ngh lu n kho ng12 câu l p lu n di n d ch làmự ổ ơ ế đ ạ ă ị ậ ả ậ ậ ễ ị
rõ c m giác c a ng i chi n s lái xe trên chi cxe không kính, trong ó có s d ng câu ph ả ủ ườ ế ĩ ế đ ử ụ ủ
nh và phép th (g ch d i câu ph nh và nh ng t ng dùng làm phép th ).đị ế ạ ướ ủđị ữ ừ ữ ế
4. Chép l i hai câu th liên ti p s d ng t ph nh trongtác ph m ( c xác nh câu ạ ơ ế ử ụ ừ ủ đị ẩ đượ đị ở
h i 1).ỏ

Ph n IIầ (3 i m)đ ể
1. L ng l SaPaặ ẽ là m t truy n ng n thành công c a nhà v n Nguy n Thành Long. Em hãy ộ ệ ắ ủ ă ễ
gi ithi u ng n g n (kho ng n a trang gi y thi) v tác ph m này.ớ ệ ắ ọ ả ử ấ ề ẩ
2. Trong nhan đề L ng l Sa Pa,ặ ẽ tác gi ã s p x p các t khác v i tr t t thông th ng ả đ ắ ế ừ ớ ậ ự ườ
nh th nào? Cách s p x p y có d ng ý gì trongvi c th hi n ch truy n ng n?ư ế ắ ế ấ ụ ệ ể ệ ủ đề ệ ắ
3. Ghi l i m t d n ch ng m t bài th ã h c (nêu rõ têntác ph m) th y r ng cách ạ ộ ẫ ứ ở ộ ơ đ ọ ẩ để ấ ằ
s p x p ó c nhi u tác gi s d ng trong sángtác c a mình.ắ ế đ đượ ề ả ử ụ ủ
- Tr c h t, vì xe không có kính ch n gió nên gió c lùath ng vào bu ng láiướ ế ắ ứ ẳ ồ .