- Khổ thơ thứ hai được tạo nên từ cặp câu với những hình ảnh thực và ẩn dụ sóng đôi là hình ảnh thực:
một mặt trời thiên nhiên rực rỡ vĩnh hằng ngày ngày đi qua trên lăng. Câu dưới là hình ảnh ẩn dụ – hình ảnh
Bác Hồ. Màu sắc “rất đỏ” làm cho câu thơ có hình ảnh đẹp gây ấn tượng sâu xa hơn, nói lên tư tưởng cách
mạng, lòng yêu nước nồng nàn của Bác.
1
-> Thông qua hình ảnh ẩn dụ trên, tác giả vừa nói lên sự vĩ đại của Bác Hồ (như mặt trời), vừa thể hiện được
sự tôn kính của nhân dân, của nhà thơ đối với Bác.
- Hình ảnh “dòng người đi trong thương nhớ” là hình ảnh thực: ngày ngày dòng người đi trong nỗi xúc động,
bồi hồi, trong lòng tiếc thương kính cẩn, trong lòng nặng trĩu nỗi nhớ thương. Nhịp thơ chậm, giọng thơ trầm
như bước chân dòng người vào lăng viếng Bác.
- Dòng người vào lăng viếng Bác kết thành những tràng hoa không chỉ là hình ảnh tả thực so sánh những
dòng người xếp thành hàng dài vào lăng Bác trong như những tràng hoa vô tận, mà còn là một ẩn dụ đẹp, sáng
tạo của nhà thơ: cuộc đời của họ đã nở hoa dưới ánh sáng của Bác. Những bông hoa tươi thắm đó đang đến
dâng lên Người những gì tốt đẹp nhất.
- Dâng “bảy mươi chín mùa xuân” : hình ảnh hoán dụ mang ý nghĩa tượng trưng: con người bảy mươi chín
mùa xuân ấy đã sống một cuộc đời đẹp như những mùa xuân và đã làm lên những mùa xuân cho đất nước, cho
con người.
2. Cảm xúc trong lăng
Niềm biết ơn thành kính đã chuyển sang niềm xúc động nghẹn ngào khi tác giả nhìn thấy Bác:
“Bác nằm trong lăng giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng trong dịu hiền”
- Bác ngủ thanh thản giữa vầng trăng sáng dịu hiền.
- Ánh sáng dịu nhẹ trong lăng gợi sự liên tưởng thật là thú vị: “ánh trăng”.
- Những vần thơ của Bác tràn đầy ánh trăng, trăng với Bác đã từng vào thơ Bác trong nhà lao, trên chiến
trận, giờ đây cũng đến để dỗ giấc ngủ ngàn thu cho Người.
- Với hình ảnh vầng trăng, nhà thơ còn uốn tạo ra một hệ thống hình ảnh vũ trụ để ví với Bác. Hình ảnh
“vầng trăng” dịu hiền lại gọi cho ta nghĩ đến tâm hồn cao đẹp, trong sáng của Bác. Người có lúc như mặt trời
ấm áp, có lúc dịu hiền như ánh trăng rằm. Đó cũng là sự biểu hiện rực rỡ, vĩ đại, cao siêu của con người và sự
nghiệp của Bác.
- Tâm trạng xúc động của nhà thơ được biểu hiện bằng một hình ảnh ẩn dụ sâu xa: “Vẫn biết trời xanh là
mãi mãi”. Bác đã hoá thân vào thiên nhiên đất trời của dân tộc, sống mãi trong sự nghiệp và tâm trí của nhân

(Hữu Thỉnh, Sang thu)
Câu 3: Truyện “Bến quê” tập trung vào một tình huống khá đặc biệt, đó là tình huống nào? Hãy chỉ ra những
nghịch lí trong tình huống ấy và nêu ý nghĩa của nó?
Câu 4: Chép 3 khô thơ cuối trong bài “Viếng lăng Bác” của Viễn Phương và qua những khổ thơ ấy, em hãy
nêu càm nhận của mình.
Bài giải gợi ý

Câu 1:
Đứa con gái lớn gồng đôi thúng không bước vào
(1):
Câu

kể (trần thuật)
-Ở ngoài ấy làm gì mà lâu thế mày ?
(2):
Câu nghi vấn
-Ở nhà trông em nhá !
(3)
.Đừng có đi đâu đấy.
(4):
Câu cầu khiến
Câu 2:
a/ Lão không hiểu tôi, tôi nghĩ vậy, và tôi càng buồn lắm: thành phần phụ chú
b/ Sương chùng chình qua ngõ
Hình như thu đã về. : thành phần tình thái
Câu 3:
-Cũng như nhiều truyện ngắn khác của Nguyễn Minh Châu , truyện ngắn “Bến quê” xây dựng trên một tình
huống nghịch lý. Nhân vật chính của truyện – anh Nhĩ – từng đi khắp mọi nơi trên trái đất, về cuối đời lại bị cột
chặt vào giường bệnh bỡi một căn bệnh hiểm nghèo , đến nỗi không thể tự mình dịch chuyển lấy vài mươi phân
trên chiếc giường hẹp bên cửa sổ.

Bác.Minh Huệ dựng lại một “đêm Bác không ngủ” ở chiến trường Việt
Bắc cách đây hơn nửa thế kỷ. Chế Lan Viên viết “Hoa trước lăng Người”,
Thanh Hải từ miên Nam viết “Cháu nhớ Bác Hồ”. Còn Viễn Phương từ
thành phố Sài Gòn giải phóng, thành phố Hồ Chí Minh thân yêu, ra thăm
3
dung, nghệ thuật: giọng
điệu , cảm xúc , tâm trạng.

2- Thân bài:
a/ Cảm hứng bao trùm bài thơ
và mạch vận động của tâm
trạng nhà thơ:
-Cảm hứng: xúc động, thành
kính, biết ơn, tự hào, xót đau.
-giọng điêu: thành kính , trang
nghiêm.
-Mạch vận động của cảm xúc
đi theo trình tự cuộc vào viếng
lăng Bác.
b/Phân tích:(theo từng khổ
thơ)
2. Khổ 2:
- Nêu cảm xúc của khổ thơ
thứ 2 ? (cảnh đoàn người sắp
hàng vào lăng)
-Trong 2 câu đầu , em chú ý
tới 2 hình ảnh mặt trời. Phân
tích sự khác nhau giữa hai
hình ảnh đó? Những biên
pháp nghệ thuật nào được sử

Khổ 2 -Mạch vận động của cảm xúc đi theo trình tự cuộc vào lăng viếng
Bác. Mở đầu là cảm xúc về cảnh bên ngoài lăng, tập trung ở ấn tượng đậm
nét về hàng tre bên lăng.Tiếp đó là xúc cảm trước hình ảnh dòng người
như bất tận ngày ngày vào lăng viếng Bác Khổ thơ thứ hai được tạo nên
từ hai cặp câu với những hình ảnh thực và hình ảnh ẩn dụ sóng đôi:
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng,
Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ.
Câu trên là một hình ảnh thực, câu dưới là một hình ảnh ẩn dụ . Nhân hóa
mặt trời trên lăng đi, thấy. Mặt trời trên lăng là vật thể của tự nhiên tượng
trưng của nguồn ánh sáng, nguồn sống của muôn loài. Mặt trời trong lăng
rất đỏ là để chỉ Bác Hồ đang nằm trong lăng. So sánh Bác Hồ với mặt trời
đã được các nhà thơ sử dụng từ lâu:
Hồ Chí Minh – ánh thái dương tỏa sáng đời đời
( Lưu Hữu Phước)
Người rực rỡ một mặt trời cách mạng
Mà đế quốc là loài dơi hốt hoảng
Đêm tàn bay chập choạng dưới chân người
(Tố Hữu – Sáng tháng năm)
Nhưng so sánh ngầm Bác Hồ nằm trong lăng với mặt trời rất đỏ trong cái
nhìn chiêm ngưỡng hằng ngày của mặt trời tự nhiên là một sáng tạo mới
mẻ độc đáo của Viễn Phương. Cùng với từ láy ngày ngày đã góp phần
vĩnh viễn hóa , bất tử hóa hình tượng Bác Hồ trong lòng mọi người, giữa
thiên nhiên vũ trụ; mặt khác ca ngợi sự vĩ đại, công lao trời biển của Người
đối với nhân dân và các thế hệ con người Việt Nam.
-Cùng với mặt trời ngày ngày đi qua trên lăng là:
Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ
Kết tràng hoa dâng bảy mươ chín mùa xuân
Từ láy ngày ngày ở đầu câu ba được dung như điệp từ (nhắc lại ở câu 1)
thể hiện cái hiện tượng đã trở thành qui luật bình thường, đều đặn diễn
tiến trong cuộc sống của nhân dân Việt Nam: xếp hàng vào lăng viếng

Bảy mươi chín tuổi xuân trong sáng
Vào cuộc trường sinh nhẹ cánh bay.
Trong hai dòng thơ Viễn Phương đã có một sự liên tưởng đầy sáng tạo,
xuất phát từ một tình cảm yêu kính chân thành , thể hiện được tấm lòng
thành kính của nhân dân ta đối với Bác Hồ.
- Khổ3:
-Về không gian, vị trí điểm nhìn và thời gian ở từng khổ thơ đều có sự di
chuyển theo bước chân người đi viếng. Khổ 1,chợt đến nhìn bao quát khu
lăng Bác, với hàng tre trong buổi sớm mờ sương. Khổ 2,nhập vào dòng
người xếp hàng vào lúc mặt trời lên, nắng lên. Khổ3, diễn tả cảm xúc và
suy nghĩ của tác giả khi vào trong lăng:
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền
Câu thơ diễn tả chính xác và tinh tế sự yên tĩnh, trang nghiêm và ánh sáng
dịu nhẹ, trong trẻo của không gian trong lăng Bác. Có cảm giác như vị cha
già dân tộc đang nằm nghỉ ngơi nmột chút sau những giờ làm việc miệt
mài . Canh cho giấc ngủ ấy là “một vầng trăng sáng dịu hiền”. Nhưng sao
lại là vầng trăng? Có lí do cho sáng tạo của nhà thơ: ánh sáng chiếu tỏa
trong lăng là thứ ánh sáng xanh xanh, dìu dịu như ánh trăng. Nhưng lí do
quan trọng hơn là: nhà thơ nhớ rằng Bác vốn rất yêu trăng, Bác từng ngắm
rất nhiều vầng trăng, làm nhiều thơ về trăng. Trăng đã từng đến với Bác
giữa chốn tù đày, đến giữa “cảnh khuya” của núi rừng Việt Bắc; trăng khi
đi thuyền trên sông Đáy, khi “trung thu trăng sáng như giương”, khi
“rằm xuân lồng lộng trăng soi”, Nhưng có bao giờ Bác được một lúc
lòng trí thảnh thơi để thật sự đến cùng trăng. Bởi khi thì “trong tù không
rượu cũng không hoa”, khi thì “việc quân đang bận”, khi thì mải “nhớ
thương nhi đồng” Chỉ có bây giờ, trong giấc ngủ bình yên này thôi , Bác
mới thật sự cùng trăng, để trăng cùng Bác. Hình ảnh vầng trăng dịu hiền
gợi nghĩ đến tâm hồn cao đẹp, trong sáng của Bác. Hình ảnh “vầng trăng
sáng dịu hiền” dụng ý nhà thơ còn muốn tạo ra một hệ thống hình ảnh vũ

xúc động tràn đầy và lớn lao,
tình cảm thành kính, sâu sắc
và cảm động của tg – cũng là
của đồng bào miền Nam khi
viếng lăng Bác)
-Những nét đặc sắc nghệ
thuật? (Giọng điệu , thể thơ,
hình ảnh )
không đau xót vì sự ra đi của Người.Nỗi đau xót được nhà thơ biểu hiện cụ
thể, trực tiếp:
Mà sao nghe nhói ở trong tim!
Một từ “nhói” của nhà thơ nói hộ ta nỗi đau đớn, nỗi đau vượt lên mọi lí
lẽ, mọi lập luận của lí trí.
“Mà sao nghe nhói trong tim” nỗi đau như hàng ngàn mũi kim đâm vào
trái tim thổ thức của tác giả. Đó là sự rung cảm chân thành của nhà thơ.
Khổ 4:
Cuối cùng dẫu xót đau đến mấy, cuộc chia biệt cũng phải xảy ra:
Mai về miền Nam thương trào nước mắt
Một tiếng “thương” của miền Nam là trọn vẹn tình cảm của người miền
Nam đối với Bác. “Thương” ấy là yêu, là kính yêu, là quí trọng cả cuộc đời
cao thượng và vĩ đại của Bác đã giành hết cho nước, cho dân; ấy là cảm
động đến xót xa, ấy là xót đau vì nỗi đau mất Bác. Thương, thương đến
trào nước mắt, thật đúng là tình thương của nhân dân Việt Nam, nhân dân
miền Nam đối với Bác.
-Cùng với niềm thương trào nước mắt ấy, những lời lẽ tự nguyện cũng trào
dâng trong tâm trí:
Muốn làm con chim hót quanh lăng Bác
Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây
Muốn làm cây tre trung hiếu chốn này
Nhà thơ muốn hóa thân thành con chim hót quanh lăng Bác để làm vui