NLXH- Giúp HS ôn thi Sưu tầm và biên soạn GV Nguyễn Thị Bình THPT Long Khánh
Một số vấn đề nghị luận xã hội
Cho học sinh tham khảo
1.Đọc sách:
- Sách là một sản phẩm của trí tuệ, tài năng và tâm hồn con người. Sách chứa đựng những kiến thức, suy
nghĩ, cảm xúc mà con người tích lũy, chọn lọc, tổng hợp về thế giới, về cuộc sống,về chính con
người.Sách được lưu truyền từ đời này sang đời khác , để giúp con người mở mang sự hiểu biết , tư
tưởng , tình cảm vv Sách phản ánh cuộc sống, mở ra cho ta chân trời mới giúp ta hiểu biết về thế giới
khách quan , về đất nước , dân tộc, hồn người để biết yêu thương , chia sẻ để khát vọng , ước mơ Sách
giúp ta nhận thức được chính mình để phát huy, tự hoàn thiện để nên người , khuyến khích ta lúc thành
công, an ủi ta khi buồn phiền , thất bại
- Trong thời đại thông tin nghe – nhìn đang phát triển ngày nay , các phương tiện hiện đại cũng không thể
thay thế được hoàn toàn cho việc đọc sách.
- Đọc sách có nhiều tác dụng to lớn :
+ Thu nhận thông tin, tri thức mọi mặt. Người xưa từng tả thú vui đọc sách “Ngồi trong xó nhà mà
lịch lãm suốt hết các nơi danh lam ,thắng cảnh của thiên hạ;xem trên mảnh giấy mà tinh tường được hết
các việc hay , việc dở của thế gian ; sinh ở sau mấy nghìn năm mà tựa hồ như được đối diện và được
nghe tiếng bàn bạc của người sinh về trước mấy nghìn năm ” (Việt Hán văn khảo - Phan Kế Bính) .
+ Bồi dưỡng giáo dục, nâng cao khiếu thẩm mĩ.
+ Giáo dục đạo đức, tình cảm, hoàn thiện bản thân.
( VD : Đọc Truyện Kiều ta hiểu nỗi khổ của người con gái ngày xưa , đồng thời sẽ hiểu hạnh phúc của
người con gái ngày nay. Đọc những câu chuyện về bộ đội , TNXP giúp ta hiểu sự hy sinh của họ cho
ĐLTD Ta sẽ nhận thức rõ hơn trách nhiệm của mình đối với đất nước nhân dân vv )
+ Đọc sách là cái đích hướng đến của tất cả mọi người trong khát vọng chinh phục tri thức.
Có lẽ vì vậy mà ngạn ngữ phương Đông có câu “ những người đọc sách tuy chưa thành danh, nhưng
cũng đã có một tư cách cao thượng” , lại có sự ví von“Một quyển sách tốt là một người bạn hiền”.
- M. Gorki , nhà văn Nga vĩ đại , nhờ sách vượt qua những đắng cay của cuộc đời , vươn lên đến đỉnh
vinh quang , đã khẳng định “Sách mở rộng trước mắt tôi những chân trời mới”.
- Thế nhưng ngày nay, thú đọc sách đang dần bị xa rời .Nhiều thanh niên không hề muốn cầm đến sách ,
không muốn đọc sách. Họ sợ chữ nghĩa .Họ thích thú với màn hình và hình ảnh cụ thể hơn.
- Trong xã hội có sách tốt và sách xấu, bạn tốt và bạn xấu.nên phải biết chọn sách tốt, sách hay để đọc.

thân, trở thành người có ích cho xã hội

3. Học vấn
- Học vấn là trình độ hiểu biết do học hỏi mà có , tạo nên khả năng thu hút, tập hợp, thuyết phục người
khác của một con người. Đó là cái đẹp thuộc về tư chất, khả năng, trí tuệ, tạo nên sức hấp dẫn mạnh mẽ
và lâu bền .
- Học vấn giúp con người nâng cao trí tuệ mở rộng hiểu biết về thế giới và bản thân .Giúp con người nắm
bắt qui luật vận động của tự nhiên, biết phân biệt thật, giả, tốt, xấu , biết cảm thụ và sáng tạo để là ra các
giá trị vật chất tinh thần nâng cao đời sống vv có định hướng đúng ,tự tin vào bản thân, tự chủ trong
cuộc sống .
- Tri thức của nhân loại là vô cùng. Để có học vấn con người phải không ngừng học tập. “ Học tập là
cuốn vở không trang cuối” Mà sự học không dễ dàng gì. “ Học là bơi thuyền ngược nước” , chúng ta phải
có nghị lực , ý chí, tinh thần vượt khổ, vượt khó phải có phương pháp học hiệu quả. Nhưng “ học vấn là
chùm rễ đắng cay, mà hoa trái lại ngọt ngào” “ Bộ lông làm đẹp con công, học vấn làm đẹp con
người”
- Chúng ta có nhiều con đường để có học vấn
+ Đến trường để được cung cấp tri thức có hệ thống, phương pháp khoa học có học hàm , học vị , bàng
cấp
+ Tự học với những hình thức khác nhau : từ sách báo, bạn bè, những người xung quanh, thực tế cuộc
sống
- Học vấn là yếu tố quan trọng. Nhưng cùng với học vấn, chúng ta cần có nhiều phẩm chất khác là đạo
đức, tâm hồn , sức khỏe, vẻ đẹp hình thể . Cho nên không nên tuyệt đối hóa giá trị của kiến thức khoa
họcmà phải quan tâm đến sự hài hòa giữa các yếu tố sức khỏe, hình thể, trí tuệ, tâm hồn

4. Tự học
- Học là quá trình tìm hiểu, thu nhận kiến thức và hình thành kỹ năng của bản thân người học .
Tự học là sự chủ động, tích cực, độc lập tìm hiểu, lĩnh hội tri thức và hình thành kỹ năng của bản thân
mỗi người.
- Tự học cũng có nhiều hình thức:
+ Có thể là mỗi người tự sắp xếp thời gian cách thức, nội dung học tự mày mò tìm hiểu, không lệ thuộc

những ước mơ, hoài bão của mình .

5. Mục đích học tập
- Như UNESCO đề xướng: “Học để biết, học để làm, học để chung sống, học để tự khẳng định mình”;
ngạn ngữ Hy lạp có câu “ Học vấn là chùm rễ đắng cay, nhưng hoa trái lại ngọt ngào” - Học để tiếp thu
kiến thức. Bởi vì con người có thông minh, uyên bác đến đâu thì kiến thức cá nhân vẫn chỉ là hữu hạn còn
kiến thức nhân loại thì vô hạn. Muốn “biết” nhiều thì phải “học”.Học còn để làm , học phải đi đôi với
hành Học cũng là để vận dụng kiến thức , hiểu biết, để hòa nhập với cộng đồng. Đồng thời để từng bước
hoàn thiện nhân cách, để tự tin khẳng định giá trị của mình trong cuộc sống và được mọi người tôn trọng.
- Nhưng vẫn có nhiều HS, SV coi thường sự học, chểnh mảng , lơ là, học đối phó.
- Mục đích rõ ràng có tác dụng định hướng cho việc học tập của học sinh, sinh viên ngày nay. Học tập tốt
chúng ta sẽ dễ dàng hơn trong hội nhập với thế giới.

6. Hiện tượng học lệch, học đối phó, thói ỷ lại
-Tình trạng học đối phó,học lệch,quay cóp trong các trường học phổ thông hiện nay là phổ biến. Hầu hết
các trường phổ thông nhất là phổ thông trung học, chủ yếu đầu tư cho các môn tự nhiên và ngoại ngữ. Đó
là hiện tượng cần phải phê phán và thay đổi.
- Vì sao có sự lan truyền rộng của hiện tượng trên ?
+ Do chương trình phân ban, tuyển sinh các trường ĐH thiên về ban tự nhiên. Từ đó các trường PT cũng
phải hướng theo ban KHTN, cũng vì thế tạo ra tâm lý coi thường ban KHXH . Thậm chí nhiều trường, tỏ
rõ thái độ coi thường các môn xã hội, kể cả môn năm nào cũng thi tốt nghiệp phổ thông như môn Ngữ
Văn . Học sinh cũng theo đó mà chỉ lo học các môn tự nhiên. Hơn nữa các môn toán lý hóa được tăng
nhiều tiết , chủ yếu rèn luyện làm bài tập. Thời gian cho HS học các môn còn lại rất ít .
+ Thêm vào đó là hiện tượng “ dạy đối phó” của giáo viên các môn KHXH và một số môn phụ như công
nghệ Vì HS không đầu tư, nên trên lớp GV dạy hay cách mấy thì rồi các em cũng không nhớ mãi được
khi không có thời gian ôn bài. Để để không bị nhà trường phê bình GV đành soạn bài buộc HS học
thuộc. Mỗi lần thi, không mấy HS tự làm bài đạt điểm cao bằng học sinh chép thuộc bài thầy cô soạn cho (
Vì bài của giáo viên mà ) . Vì thế HS cần gì phải suy nghĩ, tìm kiếm tài liệu cho mất thời gian Học sinh
biết rõ học bài như thế là “viết mà không biết gì, hiểu gì mấy”, nhưng còn hơn bị điểm dưới trung bình, bị
cha mẹ la rầy, thầy cô trách phạt, bị “cấm túc”

- Dù tiến thân bằng con đường nào cũng phải coi việc học là cơng việc suốt đời , phải khơng ngừng bổ
sung kiến thức để nâng cao kiến thức. Trên thế giới cũng như trong nước có những tấm gương thành đạt
từ con đường tự học ( D/C )

8. Tài và Đức
- Nhà văn V.Huygơ từng nói: "Trên đời này chỉ có một thứ mà ta phải cúi đầu thán phục, đó là tài năng
và chỉ có một thứ mà ta phải quỳ gối tơn trọng, đó là lòng tốt".
- Tài là khả năng đặc biệt, năng lực xuất sác để hồn thành tốt, có sáng tạo trong một lĩnh vực, một cơng
việc nào đó . Tài năng là biểu hiện cao nhất của khả năng trí tuệ ở con người, là điều kiện tốt nhất để con
người khẳng định giá trị của bản thân và đống góp cho cuộc sống chung của cộng đồng. Người có tài là
người nắm bắt chính xác định mấu chốt , trọng tâm của cơng việc, biết xử lý tình huống thích hợp để hồn
thành tốt cơng việc.Đối diện với tài năng, ta khơng chỉ được chiêm ngưỡng thán phục mà còn được mở rộng
tầm hiểu biết nâng cao nhận thức để tự hồn thiện bản thân.
- Đức là cái biểu hiện tốt nhất tính nết , tính cách hành động của con người. Người có đức biết phân biệt
đúng, sai, tốt , xấu, phải trái hướng con người tới chân thiện mỹ Nét đẹp nhất trong đạo đức con người
là lòng tốt .Lòng tốt xét đến cùng là sự hi sinh dâng hiến cho người, cho đời, là những nỗ lực vì người
khác Là tình thương, lòng vị tha, sự thấu hiểu, biết đồng cảm sẻ chia Những phẩm chất ấy bao giờ
cũng đáng tơn trọng, tơn vinh.
- Tài và đức là hai phẩm chất khơng thể thiếu ở một con người xuất sắc, hồn thiện. Bác Hồ nói: " Có tài
mà không có đức là người vô dụng, có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó." Chỉ có tài,khơng
có đức con người có thể nhầm lẫn các giá trị đạo đức, dễ phạm sai lầm. Chỉ có đức mà khơng có tài, con
người khơng thể nhận biết chính xác các u cầu của cơng việc, thiều linh hoạt trong các tình huống của
cuộc sống. Tài và đức hỗ trợ cho nhau để một cá nhân tỏa sáng, làm nên nhựng cơng trình vĩ đại cho đất
nước , nhân laoa5i. Cũng vì vậy Thân Nhân Trung khẳng định “ Hiền tài là ngun khí quốc gia”
- Là con người bình thường, là một học sinh, chưa đủ tài thì hãy làm người tốt. Cách tốt nhất là nỗ lực
hồn thành tốt nhất cơng việc của mình, sống hướng thiện, có trách nhiệm và đừng bao giờ vơ cảm.
9. Tình bạn
- Tình bạn là một trong những tình cảm cao đẹp và trong sáng nhất. Có một sức ảnh hưởng vơ cùng to lớn
đến cuộc sống của mỗi chúng ta.
- Tình bạn là một phạm trù xã hội, được dùng để chỉ quan hệ giữa người với người có những nét giống

- t nc đang trong quá trình hội nhập quốc tế, giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc là vấn đề quan trọng, ý
thức của thanh thiếu niên Việt Nam trong vấn đề này là điều rất đáng quan tâm suy nghĩ.
- í thức giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc c biểu hiện ở nhiều phng diện : cách sống, lối sống, quan
niệm, suy nghĩ, ở hoạt động, nói năng, ăn mặc, ứng xử Thanh niên, thiếu niên đã quan tâm, suy nghĩ v
vic giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc .
- í thức giữ gìn bản sắc văn hoá dân tc Việt Nam đang cú tác động mnh đến bộ mặt văn hoá dân tộc, cỏ
l hi, cỏc phong tc tp quỏn truyn thng, cỏc di sn vn húa vt th v phi vt th ang dn c khụi
phc, cao , gúp phn to nờn nhng c sc cho VN trong bối cảnh quá trình hội nhập quốc tế đang
diễn ra sôi động.
- Th nhng khụng ớt ngi vn c tỡnh lai cng mt cỏch l bch ( ngoi ng , trờn sõn khu cú nhiu
ngi n mc h hang thỏi quỏ) hay li dng vic khụi phc nột p vn húa lm giu
- Xã hội, gia đình, bản thân mỗi thanh niên, thiếu niên nên làm gì để góp phần khẳng định bản sắc văn
hoá Việt Nam trong cộng đồng quốc tế. Bản sắc văn hoá là cái riêng của mỗi dân tộc. Giữ gìn cái riêng đó
là trách nhiệm của mỗi công dân, trong đó có phần quan trọng của thế hệ trẻ.
( Cũn na )
NLXH- Giỳp HS ụn thi-Su tm v biờn son-GV Nguyn Th Bỡnh THPT Long Khỏnh
5