Trêng
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HƯNG YÊN
TRƯỜNG THPT PHÙ CỪ

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
CÁCH RA ĐỀ VĂN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI TRONG
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
Lĩnh vực/Môn: Ngữ Văn
Người viết: Nguyễn Văn Song
Trường: Trung học phổ thông Phù Cừ
Năm học: 2013 – 2014

Cách ra đề văn nghị luận xã hội trong trường Trung học phổ thông
Lý lịch
Họ và tên tác giả : Nguyễn Văn Song
Chức vụ: Phó hiệu trường
Đơn vị công tác: Trường THPT Phù Cừ - Phù Cừ - Hưng Yên
Tên sáng kiến:
“CÁCH RA ĐỀ VĂN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI TRONG TRƯỜNG
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG”
Nguyễn Văn Song Trường THPT Phù
Cừ
2
Cách ra đề văn nghị luận xã hội trong trường Trung học phổ thông
PHẦN MỞ ĐẦU
I.LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
1.CỞ SỞ LÍ LUẬN:
Nghị luận xã hội là một trong hai kiểu bài nghị luận trong nhà trường phổ
thông. Nếu nghị luận văn học giúp học sinh nâng cao năng lực cảm thụ tác phẩm
văn học, đưa ra những ý kiến đánh giá về các vấn đề văn học để từ đó bồi đắp
thế giới tâm hồn, tình cảm của mình thì nghị luận xã hội lại giúp học sinh khả

cần thiết để ra được những đề thi và kiểm tra về nghị luận xã hội phù hợp với
học sinh, thúc đẩy việc dạy và học nghị luận xã hội ở trường THPT Phù Cừ,
đồng thời muốn chia sẻ kinh nghiệm với bạn bè, đồng nghiệp gần xa nhằm nâng
cao chất lượng dạy và học bộ môn Ngữ văn nói chung trong nhà trường THPT.
III. NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:
Đề tài nghiên cứu của tôi giải quyết các nhiệm vụ sau:
- Tìm hiểu thực trạng việc ra đề thi và kiểm tra nghị luận xã hội hiện nay ở
trường THPT Phù Cừ.
- Những yêu cầu cần thiết của một đề thi, đề kiểm tra nghị luận xã hội
- Các bước đề thi và kiểm tra về nghị luận xã hội.
- Giới thiệu một số đề thi và kiểm tra nghị luận xã hội.
IV. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1. Phương pháp nghiên cứu lí luận: Đọc tài liệu, giáo trình có liên quan
đến các vấn đề cần nghiên cứu. Nghiên cứu sách giáo khoa, sách tham khảo và
các nguồn tư liệu.
2. Phương pháp thực nghiệm: Tiến hành ra các đề thi và kiểm tra để sử
dụng trong các bài thi và kiểm tra, làm đáp án, hướng dẫn chấm cho các đề đã ra.
3. Phương pháp tổng kết rút kinh nghiệm
4. Phương pháp thống kê toán học: Thu thập, xử lý, đánh giá kết quả khi
áp dụng đề tài
Nguyễn Văn Song Trường THPT Phù
Cừ
4
Cách ra đề văn nghị luận xã hội trong trường Trung học phổ thông
NỘI DUNG
I. KHÁI QUÁT VỀ NGHỊ LUẬN XÃ HỘI:
1. Khái niệm văn nghị luận:
Văn nghị luận là loại văn trong đó người viết (người nói) trình bày những
ý kiến của mình bằng cách dùng lí luận bao gồm cả lí lẽ và dẫn chứng để làm rõ
một vấn đề thuộc về chân lí nhằm làm cho người đọc (nghe) hiểu, tin, đồng tình

đi, lặp lại của các đề thi và kiểm tra. Nhiều đề đã có đáp án, có bài mẫu trong các
sách tham khảo và trên Internet nên khi kiểm tra, thi cử, học sinh đã tìm cách để
quay cóp, sao chép, không phát huy được tính tích cực, độc lập của học sinh.
- Các dạng đề thi và kiểm tra về nghị luận xã hội chưa đa dạng, phong
phú, chưa hấp dẫn với học sinh.
- Việc ra hướng dẫn chấm chủ yếu vẫn là một chiều, ít có đất để học sinh
bày tỏ ý kiến riêng đặc biệt là những ý kiến trái chiều.
III. YÊU CẦU CỦA MỘT ĐỀ VĂN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI
1. Đề nghị luận xã hội phải có tính giáo dục có tính giáo dục
Nếu nghị luận văn học giúp học sinh nâng cao năng lực cảm thụ tác phẩm
văn học, đưa ra những ý kiến đánh giá về các vấn đề văn học để từ đó bồi đắp
thế giới tâm hồn, tình cảm của mình thì nghị luận xã hội lại giúp học sinh khả
năng đưa ra ý kiến, suy nghĩ của bản thân mình trước những hiện tượng đời
sống, trước các vấn đề xã hội, những tư tưởng đạo lý để từ đó hình thành ý thức
công dân và nhân cách con người. Chính vì thế, yêu cầu đầu tiên của một đề văn
nghị luận xã hội là phải mang tính giáo dục cao. Đề văn nghị luận xã hội phải
định hướng giáo dục cho học sinh những tình cảm cao đẹp như tình yêu con
người, yêu cuộc sống, yêu quê hương, cội nguồn, gia đình; bồi đắp cho học sinh
nhân cách đẹp với các phẩm chất như lòng vị tha, sự dũng cảm, tính trung thực,
lòng tự trọng; hướng học sinh đến lý tưởng sống, mục đích sống có ý nghĩa trong
cuộ đời, những lối sống trong sáng, lành mạnh…Điều tưởng như tất yếu này
nhưng đôi khi, vì cách suy nghĩ chưa thấu đáo hoặc do kỹ thuật của người ra đề
mà đề văn nghị luận xã hội chưa đảm bảo được tính giáo dục, thậm chí còn phản
Nguyễn Văn Song Trường THPT Phù
Cừ
6
Cách ra đề văn nghị luận xã hội trong trường Trung học phổ thông
giáo dục. Năm 2013 vừa qua, trong đề thi học sinh giỏi của Sở Giáo dục và Đào
tạo Hải Phòng có đề văn nghị luận xã hội như sau: “Người mẫu Ngọc Trinh từng
trả lời phỏng vấn rằng: "Yêu không có tiền thì cạp đất mà ăn à?". Mới đây, cô

nhiêu giáo viên lụa chon làm đề kiểm tra cho học sinh. Thú thực, chính bản thân
tôi thấy những đề văn ấy còn quá sức với mình huống chi là với học sinh. Hiểu
thì hiểu được nhưng triển khai thành bài văn nghị luận xã hội với các thao tác
cần có không phải là một điều đơn giản với những câu nói trên. Hàn lâm quá,
triết lý sâu xa quá so với lứa tuổi học trò từ 15 đến 18 tuổi. Năm 2012, trong kỳ
thi tuyển vào Đại học FPT có đề văn nghị luận xã hội như sau:
“ Đại thi hào Nguyễn Du đã viết trong Truyện Kiều:
Xưa nay trong đạo đàn bà
Chữ trinh kia cũng có ba bảy đường
Có khi biến, có khi thường
Có quyền, nào phải một đường chấp kinh
Và chính ông cũng lại viết:
Đạo tòng phu, lấy chữ trinh làm đầu
Ngày xưa, nếu cô dâu bị mất trinh thì coi như mất hết, hôn nhân đỗ vỡ,
người vợ bị đem trả lại. Nhưng ngày nay, đối với nhiều bạn trẻ, cái màng trinh
không còn ý nghĩa quan trọng đến thế, thậm chí nhiều người còn ủng hộ quan
điểm tình dục trước hôn nhân.
Vậy theo bạn, người phụ nữ có nhất thiết phải giữ gìn trinh tiết trước khi
về nhà chồng? Và hạnh phúc thật sự của một cuộc hôn nhân có phụ thuộc vào
việc người vợ có còn trinh hay không?”
Nói thực, với tôi thì đề này có quá nhiều điều để nói về kỹ thuật làm đề
nhưng cơ bản nhất là đề văn này không phù hợp với một kỳ thi tuyển vào một
trường đại học. Nó động chạm một vấn đề khá tế nhị không đúng lúc đồng thời
nó còn khiến người ta hiểu sai lệch về quan niệm của Nguyễn Du về trinh tiết
của người phụ nữ thời phong kiến. Chữ trinh mà Nguyễn Du bàn đến là đức
hạnh, phẩm cách của người phụ nữ nói chung trong đó có ẩn ý bao hàm về trinh
Nguyễn Văn Song Trường THPT Phù
Cừ
8
Cách ra đề văn nghị luận xã hội trong trường Trung học phổ thông

Cách ra đề văn nghị luận xã hội trong trường Trung học phổ thông
thích được sự suy nghĩ riêng của học sinh. Điều đáng tiếc là rất ít thầy cô tự ra đề
mới cho học sinh từ đề kiểm tra bài viết đến thi học kỳ, thi thử Đại học. Gần đây,
nếu bạn quan tâm đến các đề nghị luận xã hội của các trường hẳn bạn sẽ bắt gặp
những câu nghị luận xã hội đại loại như: Hãy viết bài văn trình bày suy nghĩ của
anh chị về câu nói “Bàn tay tặng hoa hồng luôn phảng phất hương thơm” hay
“Tôi đã khóc khi không có giầy để đi cho đến khi nhìn thấy người không có chân
để đi giày” …Nếu bạn gõ những câu ấy vào Google hoặc tìm trong các sách
tham khảo về nghị luận xã hội bạn sẽ bắt gặp nhan nhản những bài văn mẫu.
Thực ra những đề ấy là rất hay, nhưng nó chỉ hay khi mới xuất hiện thôi, còn khi
nó đã được các thầy cô dạy như luyên thi thì không nên đưa vào làm đề kiểm tra
và thi cử nữa. Không có đề nào là mới mãi cả vì thế giáo viên muốn dạy văn
nghị luận xã hội tốt phải không ngừng tìm tòi, sáng tạo để ra được những đề bài
mới và hay.
IV. CÁC BƯỚC RA ĐỀ VĂN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI
1. Chọn ngữ liệu làm đề thi:
Bất kỳ đề làm văn nào cũng phải có ngữ liệu. Nếu Đề nghị luận văn học
lấy ngữ liệu từ những tác phẩm văn học có trong chương trình thì ngữ liệu của
nghị luận xã hội không có một giới hạn nào. Bạn có thể lấy từ rất nhiều nguồn tư
liệu cả trong và ngoài chương trình miễn là ngữ liệu ấy chứa đựng được vấn đề
nghị luận đúng đắn, sâu sắc và đảm bảo được những yêu cầu của một đề văn
nghị luận xã hội. Ngữ liệu cho đề văn nghị luận xã hội rất phong phú, đa dạng
nhưng tôi thường khái quát thành những dạng cơ bản sau:
a. Ngữ liệu là một câu nói hàm súc:
Giáo dục đạo đức, nhân cách cho con người là vấn đề của muôn đời.
Những nhà hiền triết, những nhà văn hóa, những danh nhân thế giới và cả nhân
dân muôn đời cũng đã quan tâm giáo dục nhân cách con người qua những triết lý
cô đọng hàm súc. Biết bao nhiêu tục ngữ, thành ngữ, ngạn ngữ của các nước trên
Nguyễn Văn Song Trường THPT Phù
Cừ

Nguyễn Văn Song Trường THPT Phù
Cừ
11
Cách ra đề văn nghị luận xã hội trong trường Trung học phổ thông
Albert Schweitzer
- Tôi sẽ cho anh định nghĩa về đạo đức: Luôn tốt khi duy trì và nuôi dưỡng
cuộc sống, luôn xấu khi gây thương tổn và phá hủy cuộc sống.
Albert Schweitzer
- Hạnh phúc, cho dù dưới chế độ chuyên quyền hay dân chủ, cho dù trong
sự nô lệ hay tự do, không bao giờ đạt được nếu ta không có đạo đức.
John Adams
- Tri thức trong đầu và đạo đức trong tim, thời gian cống hiến để nghiên
cứu và lao động thay vì hình thức và lạc thú, đó là cách để trở nên hữu dụng, và
nhờ vậy, có được hạnh phúc. John Adams
- Người đàn bà đẹp đạt được thành công dễ dàng hơn người đàn bà thông
minh. Chỉ đơn giản là những người đàn ông mù thì ít, bù lại những người đàn
ông ngốc nghếch lại quá nhiều. X. Lôren
- Hỏi rằng, có khi nào trong đời, con người ta lại thôi thúc tiến lên hơn là
lúc đứng trước đèn đỏ giao thông. H. D. Suyt
- Người cao thượng là người không bao giờ làm một điều gì để hạ thấp
người khác. A. N. Casơn
- Nếu chỉ loại hôn nhân vì tình yêu mới là đạo đức thì loại hôn nhân mà
trong đó tình yêu tiếp tục tồn tại mới là đạo đức. F.Engels
Đóng góp bởi candylove
- Đạo đức và tài nghệ có thể làm cho một người bình thường trở thành bất
hủ. Shakespeare (Anh)
- Đạo đức cao thượng nhất của nhân loại là gì? Đó chính là lòng yêu nước.
Napoleon (Pháp)
Sau khi đọc, tìm tòi, giáo viên lựa chọn những câu nói mình tâm đắc
nhất làm đề thi. Theo tôi, nên chọn những câu nói vừa sâu sắc, vừa có tính giáo

học sinh về lẽ sống của con người nếu được lấy làm đề thi:
Tôi hỏi đất:
-Đất sống với đất như thế nào?
- Chúng tôi tôn cao nhau
Nguyễn Văn Song Trường THPT Phù
Cừ
13
Cách ra đề văn nghị luận xã hội trong trường Trung học phổ thông
Tôi hỏi nước:
-Nước sống với nước như thế nào?
- Chúng tôi làm đầy nhau
Tôi hỏi cỏ: Cỏ sống với cỏ như thế nào?
- Chúng tôi đan vào nhau
Làm nên những chân trời
Tôi hỏi người:
- Người sống với người như thế nào?
Tôi hỏi người:
- Người sống với người như thế nào?
Tôi hỏi người:
- Người sống với người như thế nào?
Tuy nhiên, dạng đề văn nghị luận xã hôi rút ra từ một mẩu chuyện, một
đoạn thơ, bài thơ là một yêu cầu khó với học sinh đại trà. Dạng này phù hợp với
đối tượng là học sinh giỏi bởi nó đòi hỏi người viết phải có kỹ năng đọc hiểu và
sự cảm thụ văn học tốt. Điều đáng lưu ý là giáo viên nên chọn những mẩu
chuyện những đoạn thơ, bài thơ có dung lượng ngắn, tập trung vào một khía
cạnh của đời sống, tránh những ngữ liệu có nhiều vấn đề tản mạn hoặc gây
tranh cãi. Nếu trong một câu chuyện có nhiều vấn đề được đề cập thì cần phải
chú ý cách đưa ra yêu cầu trong đề thi mà tôi sẽ bàn ở phần sau.
C. Ngữ liệu là một mẩu tin hoặc những hiện tượng trong đời sống
Trong cuộc sống hiện đại, chẳng mấy ngày không có hiện tượng cần bàn

Nguyễn Huệ, xã Trà Giang đã rủ ra nhau ra sông Trường tắm.
Do không biết bơi nên Hoa, Sương, Hiền khi tắm ở khu vực nước sâu, bị uống
nước, rồi chìm dần và chết đuối. Hai em Linh và Mây, tắm ở khu vực nước cạn
thấy bạn bị nạn, đã tức tốc chạy đến khu dân cư gần nhất tìm người đến cứu
nhưng không kịp.
2. Đưa ra yêu cầu của đề thi
Có hai cách để đưa ra yêu cầu của đề thi
Nguyễn Văn Song Trường THPT Phù
Cừ
15
Cách ra đề văn nghị luận xã hội trong trường Trung học phổ thông
Cách thứ nhất là: Trình bày suy nghĩ của anh/chị sau khi đọc mẩu chuyện,
mẩu tin hay câu nói trên. Cách này khá phổ biến và tránh được những đáng tiếc
về các cách hiểu khác nhau. Nhưng nếu đưa yêu cầu như vậy thì đáp án hoặc
hướng dẫn chấm phải có lối mở để khuyến khích được những phát hiện riêng của
học sinh.
Cách thứ hai là: Từ mẩu chuyện, mẩu tin, câu nói trên, anh chị rút ra bài
học gì cho mình về một khía cạnh nào đó (chẳng hạn như lòng nhân ái, khát
vọng sống…). Nghĩa là vạch sẵn một hướng đi, nêu ra một luận điểm khá rõ
ràng. Cách này tránh được cách viết tản mạn, không tập trung nhưng dễ có “tai
nạn”. Trở lại với đề Văn học sinh giỏi của Hải Phòng năm 2013:
“Người mẫu Ngọc Trinh từng trả lời phỏng vấn rằng: "Yêu không có tiền thì cạp
đất mà ăn à?". Mới đây, cô gái trẻ Lê Thị Huyền Anh (biệt danh "Bà Tưng") khi
trả lời một trang mạng xã hội, cũng thẳng thắn: "Tôi mơ ước có nhiều đại gia,
nhiều người giàu quan tâm đến mình, cho tôi thật nhiều tiền” (theo Vietnamnet).
Từ những hiện tượng trên, anh/chị hãy viết một bài văn (tối đa 800 từ) về chủ
đề: "Tiến bộ xã hội và ước mơ đại gia của cô gái trẻ”.
Thực ra, trong đề văn nghị luận xã hội có thể lấy những hiện tượng tiêu
cực làm ngữ liệu nhưng phải đặt ra yêu cầu rõ ràng để người viết không lầm lẫn.
Vẫn ngữ liệu trên nhưng chúng ta chỉ cần thay câu lệnh: Từ những hiện tượng

những mục đích lớn lao. Giá trị con tàu chỉ được khẳng định khi nó vượt qua
phong ba, bão tố để thực hiện những mục đích ấy. Con tàu neo đậu ở bến cảng sẽ
an toàn nhưng không có giá trị, không có ý nghĩa về sự tồn tại.
- Nghĩa bóng: Câu nói khẳng định con người chỉ có giá trị, có ý nghĩa khi
dám đối mặt với khó khăn, thử thách để thực hiện những mục đích, hoài bão,
khát vọng lớn lao của mình. Đây chính là vấn đề cần nghị luận.
Bước thứ hai
Bình luận được vấn đề cần nghị luận được gửi gắm trong câu chuyện, đoạn
thơ, câu nói. Muốn thao tao này được tốt phải trả lời được câu hỏi:
Nguyễn Văn Song Trường THPT Phù
Cừ
17
Cách ra đề văn nghị luận xã hội trong trường Trung học phổ thông
- Nói như thế đúng hay sai? Tại sao đúng? Tại sao sai?
Vẫn với đề bài trên, đến bước hai này chúng ta có thể có những ý trong
hướng dẫn chấm như sau
Ý kiến trên là đúng vì:
+ khi phải đối mặt với khó khăn, con người sẽ bộc lộ được những khả
năng, những giá trị còn tiềm ẩn.
+ Dám đối mặt với thử thách, con người mới đạt được những mục đích
lớn, vì những mục đích lớn thường không dễ dàng thực hiện.
+ Không dám đối mặt với gian khổ, con người sẽ có cuộc đời êm ả những
cũng chẳng thực hiện được những điều gì lớn lao, cuộc sống sẽ tẻ nhạt, vô vị.
Bước thứ ba
Cần phải chứng minh được tính đúng đắn hoặc sai lầm của vấn đề cần nghị
luận. Phải trả lời được câu hỏi:
Cơ sở nào chứng minh cho điều đó?
Thao tác này yêu cầu phải lấy được những dẫn chứng xác thực để chứng
minh cho luận điểm của mình. Bài viết phải đưa ra được những dẫn chứng thì
mới thuyết phục được người đọc.Tuỳ từng đề bài mà có cách lấy dẫn chứng khác

Câu hỏi tiếp theo là:
- Nguyên nhân của hiện tượng đó?
Nêu được thực trạng của vấn đề thì phải giải thích được các nguyên nhân
dẫn đến thực trạng đó. Có đưa ra được những nguyên nhân mới chứng tỏ được sự
hiểu biết của mình về vấn đề một cách cặn kẽ, bài viết mới có sức thuyết phục.
Sau khi đưa ra các nguyên nhân, bài viết cần làm sáng tỏ vấn đề bằng cách
trả lời câu hỏi sau:
- Hậu quả hay tác dụng của hiện tượng đó?
Nếu vấn đề cần nghị luận là hiện tượng tiêu cực của đời sống thì bài viết
phải đưa ra hậu quả của hiện tượng. Ngược lại, nếu là hiện tượng tích cực phải
nêu được tác dụng của hiện tượng.
Nguyễn Văn Song Trường THPT Phù
Cừ
19
Cách ra đề văn nghị luận xã hội trong trường Trung học phổ thông
Từ việc nêu hậu quả hay tác dụng của hiện tượng, bài viết cần đưa ra được
các giải pháp qua việc trả lời câu hỏi thứ năm:
- Giải pháp để ngăn chặn hay đẩy mạnh hiện tượng đó?
Nếu vấn đề cần nghị luận là hiện tượng tiêu cực của đời sống thì bài viết
phải đưa ra giải pháp để ngăn chặn. Ngược lại, nếu là hiện tượng tích cực phải
nêu được giải pháp để thúc đẩy. Có thể căn cứ vào các nguyên nhân để nêu ra
giải pháp.
Như ở trên tôi đã nói, mục đích của kiểu bài nghị luận về một hiện tượng
đời sống là tìm ra ý nghĩa về tư tưởng, đạo đức của hiện tượng nên bài viết cần
trả lời câu hỏi tiếp theo:
- Suy nghĩ và hành động của bản thân với hiện tượng đó?
Phần này yêu cầu học sinh phải nêu được cảm nghĩ riêng của mình về hiện
tượng đã nêu. Có thể sử dụng một số phép tu từ và yếu tố biểu cảm để phần liên
hệ được sâu sắc, thấm thía.
IV. GIỚI THIỆU MỘT SỐ ĐỀ VĂN NGHỊ LUẬN XÃ HỘI

sửa chữa sai lầm để sống tốt đẹp hơn.
- Từ đó rút ra cho mình bài học: sống bao dung với mọi người nhưng cần
thật nghiêm khắc với bản thân.
ĐỀ SỐ 2:
Thiên nhiên ban cho ta cuộc sống không lâu dài, nhưng kí ức về một
cuộc sống đẹp thì còn lại mãi mãi - M. Cicero
Trình bày suy nghĩ của anh, chị về ý kiến trên.
HƯỚNG DẪN CHẤM
Để làm sáng tỏ được vấn đề nghị luận trong câu nói của M. Cicero các ý
cơ bản cần có:
- Giới thiệu khái quát vấn đề cần nghị luận.
- Giải thích ngắn gọn câu nói : Thiên nhiên ban cho ta cuộc sống không
lâu dài, nhưng kí ức về một cuộc sống đẹp thì còn lại mãi mãi : Cuộc đời của
Nguyễn Văn Song Trường THPT Phù
Cừ
21
Cách ra đề văn nghị luận xã hội trong trường Trung học phổ thông
mỗi con người là hữu hạn nhưng những ai có một cuộc sống có ý nghĩa thì dù đã
chết, họ vẫn sống mãi trong kí ức của những thế hệ mai sau.
- Nhận xét, đánh giá về ý nghĩa của câu nói : Câu nói của M. Cicero đúng
đắn và có ý nghĩa sâu sắc về lẽ sống của con người. Người có cuộc sống đẹp là
con người đem lại cho cuộc đời những giá trị nhất định nào đó, đem đến cho con
người những niềm vui và hạnh phúc. Họ sẽ được người đời sau mãi nhớ đến với
tình cảm ngưỡng mộ, biết trân trọng, yêu mến. Tên tuổi họ mãi tồn tại như một
chân lí bất diệt ; sức sống của họ vượt lên thời gian mà họ được sống.
- Thực tế cuộc sống đã có những con người, những cuộc đời bất tử.
- Từ đó thí sinh cần rút ra bài học cho bản thân về cuộc sống : hãy biết
trân trọng thời gian ngắn ngủi mà tạo hoá ban tặng để sống có ý nghĩa, có giá
trị ; phê phán những kẻ sống vô nghĩa, bỏ phí thời gian được sống trên đời bằng
những việc vô bổ.

thanh thản và cao thượng hơn.
+ Trong cuộc sống đã có nhiều người biết vượt lên nỗi đau và lòng thù hận
để sống có ý nghĩa.
- Lí giải khi được cứu sống thì khắc lên đá
+ Khi được cứu sống, con người thường có tình cảm biết ơn với người cứu
giúp.
+ Khắc những điều đó lên đá để nhủ lòng mình không bao giờ được quên
ân tình, ân nghĩa.
+ Tìm cách khắc ghi trong lòng sự biết ơn, con người sẽ nâng cao được
tâm hồn và nhân cách của bản thân.
+ Trong cuộc sống có rất nhiều người biết sống nghĩa tình, biết tri ân với
những người giúp đỡ mình những lúc khó khăn.
- Từ đó, phê phán những kẻ luôn gây thù chuốc oán và bội nghĩa vong ân ;
rút ra cho mình bài học : biết học cách quên nỗi đau và lòng thù hận, học cách
nhớ những ân nghĩa ân tình trong cuộc sống để con người gần nhau hơn.
ĐỀ SỐ 4:
Nguyễn Văn Song Trường THPT Phù
Cừ
23
Cách ra đề văn nghị luận xã hội trong trường Trung học phổ thông
Trong bộ sách “Hạt giống tâm hồn” của NXB tổng hợp TP Hồ
Chí Minh năm 2008 có mẩu chuyện sau:
“Một buổi sáng, khi đang dùng điểm tâm, tôi vô tình nghe được câu chuyện
của hai bác sĩ điều trị bệnh ung thư. Một bác sĩ tâm sự:
- Anh biết không, tôi thật chẳng hiểu nổi. Cả anh và tôi cùng
cho bệnh nhân uống một thứ thuốc giống nhau, cùng một liều như nhau,
cùng một phác đồ điều trị và cùng một tiêu chuẩn nhập viện. Vậy mà kết quả
của tôi chỉ đạt 22% còn anh lại lên tới 74%. Một kết quả chưa từng thấy đối
với bệnh ung thư di căn. Làm thế nào anh có thể thành công được như vậy?
Vị bác sĩ đồng nghiệp nhẹ nhàng trả lời:

viện cấp cứu trong tình trạng thương tích đầy mình, vụ việc mới vỡ lở. Vợ
chồng chủ trại bị bắt cùng hai người làm công. Lãnh đạo chính quyền địa
phương nhận kỷ luật. Phiên toà sơ thẩm vụ án hành hạ Hào Anh được tổ
chức lưu động ngày 29/6, thu hút hàng nghìn người dân. Vợ chồng chủ trại
phải nhận mức án tù mỗi người 23 năm.”
Tiến Thuỳ
(Theo VnExpress – Tin nhanh Việt Nam)
Trình bày suy nghĩ của anh/chị về nạn bạo hành trẻ em sau khi đọc mẩu tin
trên.
HƯỚNG DẪN CHẤM
Thí sinh có thể có nhiều cách trình bày khác nhau nhưng cần đảm bảo các ý
cơ bản sau :
- Cần chỉ ra được hiện tượng trong mẩu tin chính là thưc trạng của nạn bạo hành
trẻ em trong đời sống xã hội hôm nay. Hiện tượng này đang có nguy cơ gia tăng
trong thời gian gần đây.
- Chỉ ra được nguyên nhân của nạn bạo hành.
+ Do thiếu sự quan tâm, yêu thương của gia đình mà trẻ em sớm phải dấn thân
vào chốn mưu sinh với rất nhiều nguy cơ bị xâm hại.
+ Do những ông chủ, bà chủ tham lam, độc ác, vô nhân tính, coi rẻ mạng sống
của trẻ thơ.
Nguyễn Văn Song Trường THPT Phù
Cừ
25