Dự án Việt – Bỉ
Nâng cao chất lượng đào tạo bồi dưỡng giáo viên tiểu học và trung học cơ sở các tỉnh
miền núi phía Bắc Việt Nam (VIE 04 019 11) t
t
Ë
Ë
p
ph
h
u
u
Ê
Ê
n
n

hc
c
ù
ù
c
cV
V
μ
μS
S
ö
öD
D
ô
ô
N
N
G

H
ä
ä
C
C Hμ Néi, Th¸ng 5/2006
1
Bộ Giáo dụcvàĐào tạo
Dự án Việt-Bỉ
TẬP HUẤN GIẢNG VIÊN
TRUNG ƯƠNG VỀ
DẠY VÀ HỌC TÍCH CỰC
Hà nội tháng 5- 2006
DẠY VÀ HỌC
TÍCH CỰC
2
I- MT S VN CP
TRONG CHU K TRC
1.Vỡ sao ?

 Thiếtkế và tạomôitrường cho phương pháp học
tích cực
 Khuyếnkhích, ủng hộ, hướng dẫnhoạt động của
HS
 Thử thách và tạo động cơ cho HS
 Khuyếnkhíchđặtcâuhỏivàđặtranhững vấn đề
cầngiảiquyết
Giáo sinh/Họcsinh
 Chủ động trao đổi/xây dựng kiếnthức
 Khai thác, tư duy, liên hệ
 Kếthợpkiếnthứcmớivớikiếnthức đãcótừ
trước
II- Mộtsố vấn đề bổ sung
5
PHƯƠNG
PHÁP DẠY
PHƯƠNG
PHÁP HỌC
DẠY
HỌC
Mộtsố mô hình họctậptíchcực
 Họctập“dựatrênhứng thú”
 Học qua “làm”
 Họctập“đa giác quan”

6
Họctậpdựatrênhứng thú
(động cơ họctập)
Nhậnthứcrằng
những gì học được

h
ọ
ọ
c
c
đư
đư
ợ
ợ
c
c
l
l
à
à
c
c
ó
ó
l
l
ợ
ợ
i
i
cho
cho
m
m
ì

ỏ
i
i
s
s
ẽ
ẽ
tăng
tăng
lòng
lòng
t
t
ự
ự
tr
tr
ọ
ọ
ng
ng
,
,
tăng
tăng
t
t
í
í
nh

ng
g
g
ì
ì
h
h
ọ
ọ
c
c
đư
đư
ợ
ợ
c
c
l
l
à
à
l
l
í
í
th
th
ú
ú
v

nh
công
công
trong
trong
h
h
ọ
ọ
c
c
t
t
ậ
ậ
p
p
(
(
K
K
ĩ
ĩ
năng
năng
v
v
à
à
kh

- Mình cầncố tìm nguồn
tư liệu
- Mình cầnkiểmtrasự
hiểubiếtcủamình
- Mình cầnchỉnh lại
nh
ững vấn đề này
- Tóm lạimìnhcầntự
ki
ểmsoátvàtự chịu
trách nhiệm
Thụ động
Họctậplàcáido thầy
giáo làm cho mình
Vì vậy, thành hay bại
tùy thuộcvàonhững
y
ếutố ngoài sự kiểm
soát củamìnhnhư :
-Th
ầygiỏi đếnmứcnào
?
- Nguồntư liệu
- Trí thông minh của
mình
- năng khiếucủamình
về môn h
ọc đó
-
7

 Thể hiện đượcsự quan tâm củaGV đốivớiHS
– Hãy nhiệttìnhvàtruyềnnhiệttìnhhứng
thú môn họcchoHS.
 Tậptrungvàonhững câu hỏikíchthíchtò
mò hơnlàchỉ nêu dữ liệu.
 Thể hiên tính thựctế, tính hữudụng củanội
dung họctập: Đem tớilớpnhững vậtthật,
đưaranhững tình huống sát thực, sử dụng
băng video vềứng dụng củanộidung học
tập, đưaHS đi tham quan,
8
 Tậndụng khả năng sáng tạovàtự biểu
đạtcủaHS
 ĐảmbảochoHS đượcchủ động
 Thường xuyên thay đổihoạt động củaHS
 Sử dụng thi đua và thách thứcgiữacác
nhóm, các tổ.
 Làm cho việchọccóthể vậndụng trực
tiếpvàocuộcsống củaHS.

 Từ bên ngoài ngườihọc
GV :
- Chú ý đếnHS
- Tôn trọng HS vớitư cách mộtcon người
và thể hiệntìnhcảm ấm cúng
- Quan tâm, lắng nghe HS
- Chấpnhậnsuynghĩ củaHS
- Dành thờigianvớingườihọc
- Thể hiệntháiđộ đánh giá cao ngườihọc
-

 Thị giác
 Thính giác
 Xúc giác
 Khứugiác
 Vị giác
75%
12%
6%
4%
3%
Nguồn : Organizational Behavior Effectiveness
773 585 8462
11
Dạyhọc
đagiácquan
Diễngiải
Quan sát
Diễngiải
Thựchành
Diễngiải
Quan sát
Diễngiải
Chứng minh
Nguồn : Organizational Behavior Effectiveness
773 585 8462
Nóichotôinghe -Tôisẽ quên
Chỉ cho tôi thấy-Tôisẽ nhớ
Cho tôi tham gia - Tôi sẽ hiểu
Ta nghe - Ta sẽ quên
Ta nhìn - Ta sẽ nhớ

củahoạt động ở mỗibướcvàthêm
dấuhỏi(?) ở bước8 tađượctừ :
EDUCARE ?
(Nguồn: Dạyhọc ngày nay, GEOFFREY PETTY)
Dạyhọcqua làm
 GV viên có thể sử dụng nhiều cách
khác nhau để giải thích. “Giải thích”
ở đây không có nghĩalàsử dụng PP
giải thích. Ví dụ :
-ChoHS xemvideo
- Làm thí nghiệm, tự mày mò phát
hiện
-
Điềuquantrọng là HS phảihiểu được
vì sao hoạt động đólại đượcthực
hi
ệ
n
như
th
ế
14
 GV có thể kếthợp các bướctiến
hành với nhau. Cụ thể, kếthợp“giải
thích” với “làm chi tiết”. Các bước
“sử dụng”, “kiểmtravàhiệuchỉnh”
đôi khi cũng xảy ra cùng một lúc.
 Điềuquantrọng củadạyhọcqua
làm là tạo điềukiện cho HS được
thựchànhcả về thao tác tư duy và

HS có thể sử dụng
đượcnhững
nguyên tắcnày
trongcôngviệc
 “Học” là mộtquátrìnhchủ động. Chỉ có
những thông tin nào đượcngườihọc“sắp
xếp, cấutrúcvàtổ chức” mớicóthể chuyển
thành trí nhớ dài. Quá trình “sắpxếp, cấu
trúc và tổ chức” này đượcthựchiệnbởiviệc
ngườihọc“làm”hơnlàngườihọcchỉ nghe.
 Thông tin sẽ chỉ tồntạitrongtrínhớ dài nếu
nó đượctáisử dụng hoặcnhắclạimộtcách
thường xuyên.
 Họchiệuquả hơnnếu động cơ củanólàham
muốn được thành công hơnlàlo sợ bị thất
bại. HS cầncótráchnhiệmtối đa đốivớiviệc
họctập, đánh giá và đạttiếnbộ.
16
 Mỗingườicómộtnăng lựcsử lý thông tin
khác nhau, mộtkiểutư duy và họctậpkhác
nhau :
- Mộtsố người thích nghe thông tin.
- Mộtsố khác thích nhìn thấy thông tin được
trình bày dướidạng hình ảnh.
- Những ngườikháclạithíchhọc qua kinh
nghiệmcụ thể.
- Số khác nữalạithíchlàmviệcvớingườikhác
hay mộtnhómnhỏ, lạicóngườithíchlàm
việc cá nhân.
Do đó, không có mộtphương pháp dạyhọc

 Cụ thể và rõ ràng
 Liên quan đếnviệcmà
ai đócóthể thay đổi
Phảnhồi không mang
tính xây dựng
 Chú trọng vào cá tính
củamộtngười
 Để ra lệnh
 Phán xét hành động
 Mơ hồ, chung chung
 Sử dụng để thỏamãn
người đưaraphảnhồi
3
5
Phảnhồitronglớptậphuấn
 Mục đích : Chỉ ra cho ngườithựchiện(GV
hoặc HV) thấy được/ hiểu được các hành động
của mình thông qua nhậnxét, đánh giá của
ngườithựchiện khác.
 Phảnhồibaogồmhaiyếutố :
- Mô tả các hành động đã đượcdiễnranhư thế
nào (hoạt động giống như một loại gương).
- Đánh giá các hành động đó
6
Phảnhồimangtínhxâydựng là
mộtkĩ năng chủ chốttrongđào tạo
và trong bồidưỡng GV, đặcbiệtlà
trong dạyhọcvi mô.
4
7

thức chuyên môn và tư duy của mình.
1
1
LẮNG NGHE
2
Nghe thụ
động là nghe
mà không
lắng nghe. Vì
vậy, không
biết là ngưòi
ta nói gì.
Nghe chủ động
(lắng nghe tốt) là
khả năng ngừng suy
nghĩ và làm việc của
mình để hoàn toàn
tập trung vào những
gì mà ai đó đang nói.
2
3
Lắng nghe là một kĩ năng
quan trọng của tập huấn viên
4
Nguyên tắc lắng nghe hiệu quả
1. Giữ yên lặng
2. Thể hiện rằng bạn muốn nghe
3. Tránh sự phân tán
4. Thể hiện sự đồng cảm, tôn trọng
5. Kiên nhẫn

 Không tỏ thái độ phán xét
 Thể hiện khi xác định được
những điểm cơ bản
 Khuyến khích người nói phát
triển khả năng tự giải quyết vấn
đề của chính họ
 Giữ im lặng khi cần thiết
Không nên
 Cãi hoặc tranh luận
 Kết luận quá vội vàng
 Cắt ngang lời người khác
 Diễn đạt phần còn lại trong câu
nói của người khác
 Đưa ra nhận xét quá vội vàng
 Đưa ra lời khuyên khi người ta
không yêu cầu
 Để cho những cảm xúc của
người nói tác động quá mạnh
đến tình cảm của mình
 Luôn nhìn vào đồng hồ
 Giục người nói kết thúc