MỤC LỤC
1. Giới thiệu vấn đề
Vấn đề trị liệu cho cá nhân khiến nhân viên công tác xã hội luôn phải vận dụng nhiều
phương thức làm việc linh hoạt sao cho vừa phù hợp với vấn đề riêng của thân chủ vừa mang
tính hiệu quả lâu dài bền vững. Có thể nói, trong các phương pháp trị liệu cho thân chủ thì Mô
hình trị liệu nhận thức - hành vi được xem là quan trọng và phù hợp một cách rộng rãi nhất.
Nhấn mạnh đến vai trò trọng tâm của nhận thức của thân chủ trong hành vi của mình, mô hình
trị liệu nhận thức - hành vi đưa ra những đánh giá rất chặt chẽ về thế giới quan của thân chủ
và đo lường được sự thay đổi hành vi trong quá trình điều trị. Từ trước đến nay, các nhà công
tác xã hội đã sử dụng mô hình này một cách hiệu quả để trị liệu cho nhiều cá nhân trong các
môi trường khác nhau.
Xuất phát từ lý do trên, tôi lựa chọn mô hình trị liệu nhận thức - hành vi để can thiệp
với đối tượng phụ nữ bị bạo hành. Thân chủ của tôi là chị H. Chị H sinh năm 1982 trong một
gia đình nghèo tại tỉnh Bắc Giang. Do hoàn cảnh khó khăn nên học hết lớp 5 chị H phải nghỉ
học ở nhà đi làm thuê phụ giúp bố mẹ kiếm tiền nuôi các em. Năm 1999 chị H lập gia đình
với anh V, là người xóm bên. Anh V sinh năm 1978, vì là con một, được chiều nên anh V rất
gia trưởng. Hai anh chị lấy nhau được 1 năm thì có con đầu lòng nhưng là con gái. Sau đó 3
năm chị H lại sinh đôi thêm 1 bé gái nữa. Lúc này trong gia đình chị H bắt đầu nảy sinh
những mâu thuẫn. Chị H không muốn sinh thêm con nhưng anh V lại bắt chị phải đẻ đến bao
giờ có con trai thì thôi. Hàng xóm láng giềng nhiều lần mỉa mai anh chị vì sinh mãi không có
con trai. Anh V đã mắng chửi chị H rất thậm tệ, thậm chí có hôm anh còn không cho chị ăn
cơm vì anh bảo “Đã không biết đẻ rồi thì ăn làm gì cho phí cơm, phí gạo”. Năm 2012 anh V
rơi vào tình trạng thất nghiệp, không có việc làm. Từ đó, anh V suốt ngày cờ bạc, rượu chè,
hầu như ngày nào anh cũng say xỉn. Cứ mỗi lần uống rượu say về là anh lại mắng chửi và
đánh đập chị H. Mặc dù rất khổ tâm và đau đớn cả về mặt thể chất và tinh thần nhưng chị H
1
cũng không dám nói với ai, hàng ngày chị vẫn chăm chỉ làm việc kiếm tiền để nuôi 2 đứa con
và mẹ chồng đã già yếu (78 tuổi) cần chăm sóc, chị cũng không hề biết là mình đang bị bạo
lực do thiếu hiểu biết, thiếu kiến thức về vấn đề bạo lực gia đình. Bà T (mẹ chồng) đã có lúc
thấy anh V đánh chị nhiều quá nên khuyên chị H tìm người giúp đỡ.
2. Cơ sở lý luận định hướng cho xây dựng mô hình thực hành trị liệu nhận thức -

ra các quyết định ảnh hưởng tới cuộc sống của TC.
Ưu điểm của cách tiếp cận tiến bộ là tạo cầu nối giữa cá nhân và xã hội; giúp nhận
thức nhiều khía cạnh đa chiều của cá nhân và xã hội.
3. Tiến trình thực hành công tác xã hội
3.1. Đánh giá
3.1.1. Thu thập thông tin về thân chủ
Thân chủ
Họ và tên: Nguyễn Thị H
Giới tính: Nữ
Tuổi: 31
Dân tộc: Kinh
Tôn giáo: không
Nghề nghiệp: Làm ruộng
2
Chỗ ở hiện nay: Bắc Giang
Thành phần gia đình
STT Họ và tên Tuổi Quan hệ với đối tượng Nghề nghiệp
1 Anh V 35 Chồng Thất nghiệp
2 Cháu A 13 Con gái Học sinh
3 Cháu B 10 Con gái Học sinh
4 Bà T 78 Mẹ chồng ở nhà
Nhận xét: Gia đình chị H có 2 con gái, chồng chị lại đang thất nghiệp nên là gia đình
đông người nhưng thu nhập thấp. Vì gia đình nghèo nên các con không được tạo điều kiện
học hành.
3.1.2. Xác định vấn đề
Cây vấn đề:
Nhận xét cây vấn đề:
- Vấn đề cốt lõi: Chị H bị chồng bạo lực gia đình nhưng vẫn im lặng chịu đựng do
thiếu hiểu biết về bạo lực gia đình
- Nguyên nhân vấn đề: do nhiều nguyên nhân nhưng

quan
tâm
Hội phụ
nữ hoạt
động yếu
Bị chồng BLGĐ mà không biết
3
chán trường, bất lực của anh V, từ đó tìm đến cờ bạc, rượu chè say xỉn… dẫn tới hành vi chửi
mắng, đánh đập chị H.
+ Nguyên nhân về tính cách: Anh V vì vợ không sinh được con trai mà chửi mắng chị
H, có khi con không cho ăn cơm. Vì mất việc mà anh tìm đến cờ bạc, rượu chè say xỉn… dẫn
tới hành vi bạo lực thế chất và tinh thần với vợ mình. Từ đó, ta có thể đánh giá anh V là người
có tính cách gia trưởng, tư tưởng “trọng nam kinh nữ” nặng nề, không có trách nhiệm với vợ
con, tính nóng nảy đến mức dữ dằn.
3.1.3. Đánh giá tâm lý
Lịch sử cá nhân và đánh giá dựa trên Thuyết Tâm lý học về cái tôi
Do gia đình khó khăn, đông anh chị em nên Chị H mới học hết lớp 5. Sau đó, chị lấy
chồng rồi sinh con. Công việc hàng ngày của chị chỉ quanh quẩn là làm nông và việc gia đình
nên không có điều kiện tiếp xúc với những tư tưởng mới về bình đẳng.Do bản tính hiền lành,
chăm chỉ nhưng nhút nhát, ít giao tiếp nên mối quan hệ của chị càng hạn hẹp, do vậy khi bị
bạo lực gia đình chị cũng biết.
Nhân viên CTXH có thể sử dụng lý luận của Erik Erikson (1963), trong đó ông phân
sự trưởng thành của con người bao gồm 8 giai đoạn. Mỗi giai đoạn ông xác định một trở ngại
thật sự mà mỗi cá nhân phải vượt qua để đạt được một cái tôi lành mạnh. Trong 8 giai đoạn
Erikson đưa ra, chị H ở trong giai đoạn tuổi trung niên, giai đoạn này chủ yếu hướng đến giá
trị chăm sóc, tuy nhiên mâu thuẫn ở giai đoạn này là sự mâu thẫn giữa sự năng động và trì trệ.
Chị dễ trải qua khủng hoảng giữa cuộc đời và hồ nghi về những giá trị căn bản theo đuổi bấy
lâu nay.
Đặc biệt, chị H là người có tính cách hiền lành, chăm chỉ nhưng nhút nhát, ít giao tiếp
với người khác. Chị chỉ quần quật việc nhà cửa, đồng áng, chăm sóc con cái và mẹ chồng già

Quan hệ mâu
thuẫn
3.1.4. Biểu đồ phả hệ
Nhận xét:
Qua sơ đồ phả hệ ta thấy Chị H kết hôn với anh V sinh được ba cô con gái. Quan hệ
giữa vợ chồng, anh chị rất mâu thuẫn do chị không sinh được con trai, còn anh V bản chất là
người gia trưởng nên anh vẫn còn mang nặng tư tưởng “ trọng nam khinh nữ”, chỉ thích có
con trai. Hơn nữa a V lại là con trưởng trong gia đình nên a luôn khát khao có được con trai
để nối dõi tông đường, sau này hương khói cho các cụ. Do thất nghiệp nên a V thường xuyên
mượn rượu để về nhà quát mắng, đánh đập chị H, a đổ hết lỗi lên chị H, trách mắng chị không
biết đẻ. Do bàn tính cam chịu nên chị H thường có suy nghĩ chồng say nên mới thế nên hàng
ngày chị vẫn chịu đựng những trận đòn roi của chồng, vẫn lầm lũi làm việc kiếm tiền nuôi cả
gia đình mà không hề biết rằng bản thân chị đang bị bạo lực thể chất từ phía người chồng.
Chị H có quan hệ rất tốt với mẹ chồng và bà cụ cũng rất yêu thương chị và các cháu.
Chị quan tâm hết mực đến các con và các con cũng lo lắng, chăm chỉ và rất thương mẹ.
Có thể nhận thấy gia đình anh Chị Hhường xuyên có mâu thuẫn, mỗi khi say rượu anh
V lại về nhà trút giận lên vợ, đánh đập chửi mắng chị H, anh đổ hết mọi tội lỗi lên người vợ
của mình.
3.1.5. Biểu đồ sinh thái
Chú thích:
Tương tác một chiều.
Tương tác gắn bó
Quan hệ bình thường
Quan hệ xa cách
5
Nhận xét: Qua biểu đồ sinh thái ta có nhận xét như sau:
Gia đình chị H có mối quan hệ tương tác với Hệ thống pháp luật, chính sách xã hội
nhưng chỉ là mối quan hệ tương tác thực hiện đầy đủ các quy định của pháp luật nhưng chưa
được sự quan tâm của 2 hệ thống này tới những vấn đề của gia đình chị như: bạo lực gia đình.
Gia đình chị H có mối quan hệ xa cách với hàng xóm vì họ luôn mỉa mai vì gia đình

xóm
Hội phụ nữ
Hệ thống
pháp luật
Việc làm
Chính
sách XH
Hội nông
dân
Gia đình
mở rộng
1 Chị H không bị
còn chồng bạo
lực
Chị H,
con gái
Chị H,
mẹ
chồng
NVCTXH,
hàng xóm, Hội
Phụ nữ, Đoàn
Thanh niên,
chính quyền xã
Thuyết Hành
vi, kỹ năng
giảm thiểu
giận giữ
2 tuần Chị H không còn
bị chồng đánh

diện Xã
Thuyết Phân
tâm, kỹ năng
tạo mối quan
hệ, kỹ năng
thuyết phục
1 tuần Anh V từ bỏ cờ
bạc, rượu chè
4 Anh V và gia
đình được hỗ
trợ vay vốn
chăn nuôi sản
xuất
Anh V
và gia
đình
NVCTXH,
hàng xóm,
Ngân hàng
chính sách xã
hội, chính
quyền xã
Kỹ năng
thuyết phục,
thuyết hành
vi, kỹ năng tư
vấn
2 tuần Ngân hàng cho
Anh V và gia
đình được vay

nữa
Kết nối Chị H
với trung tâm y
tế
NVCTXH
và gia đình
Chị H
NVXH giới thiệu
Chị H đến trung tâm
y tế tại địa phương
Chị được kiểm tra
sức khỏe 1 cách toàn
diện
Hỗ trợ Chị H và
các thành viên
khác trong gia
đình một số
phương thức
chống đỡ khi bị
BLGĐ
NVCTXH
và gia đình
Chị H
Tư vấn, giáo dục qua
các buổi nói chuyện
tại nhà, tham gia các
lớp kỹ năng, tham
gia họp phụ nữ về
BLGĐ
Anh V, Chị H, con

và luật pháp
NVCTXH,
Hội Phụ nữ
Truyền thông, vận
động qua tổ dân phố,
loa xã, hội phụ nữ.
Đến nói chuyện tại
gia đình. Phát tờ rơi
Gia đình, cộng đồng
có ý thức trong việc
cùng tham gia phòng
chống BLGĐ
2 Chị H
không
cần
phải
cố
gắng
sinh
con
trai
Nâng cao kiến
thức về luật hôn
nhân gia đình
cho anh V
NVCTXH,
anh V
Truyền thông, vận
động qua tổ dân phố,
loa xã, hội nông dân.

V
Truyền thông, vận
động qua tổ dân phố,
loa xã, hội nông dân,
hội phụ nữ. Đến nói
chuyện tại gia đình.
Phát tờ rơi
Chị H và gia đình có
kiến thức về Luật
bình đẳng giới, hiểu
được trách nhiệm
của mình trong việc
thực hiện Luật bình
đẳng giới
Tuyên truyền để
Chị H được sự
ủng hộ của gia
đình, cộng đồng
và luật pháp
NVCTXH,
Hội Phụ nữ,
Chị H
Truyền thông, vận
động qua tổ dân phố,
loa xã, hội nông dân,
hội phụ nữ, chính
quyền địa phương.
Đến nói chuyện tại
gia đình. Phát tờ rơi
Gia đình, cộng đồng

chè
Nâng cao kiến
thức về luật
pháp về tệ nạn
cờ bạc cho Anh
V
NVXH Truyền thông, vận
động qua tổ dân phố,
loa xã, hội nông dân,
chính quyền. Đến
nói chuyện tại gia
đình. Phát tờ rơi
Anh V có kiến thức
về Luật phòng chống
tệ nạn xã hội từ đó ý
thức được trách
nhiệm của bản thân
4 Anh
V và
gia
đình
được
hỗ trợ
vay
vốn
để
phát
triển
mô
hình

nông thôn
địa phương
Vận động chính
quyền địa phương,
Sở nông nghiệp địa
phương và hội nông
dân hỗ trợ kĩ thuật,
làm mẫu
Anh V được hỗ trợ
về kỹ thuật trong
chăn nuôi
3.3. Lượng giá và kết thúc
3.3.1. Lượng giá
Với khoảng thời gian thực hành công tác xã hội cá nhân không dài nhưng với trách
nhiệm của nhân viên CTXH tôi đã vận dụng được cơ bản những kiến thức của chuyên ngành
mình được học vào trong qúa trình thực hành giúp đỡ đối tượng. Bước đầu đã thu được những
kết quả khả quan đó là thân chủ của mình đã có nhiều tiến bộ,có những kiến thức đúng đắn và
cơ bản nhất về bạo lực gia đình, có sự nâng cao và thay đổi trong nhận thức về vấn đề bạo lực
gia đình cũng như biết cách đối phó với bạo lực gia đình. Tuy nhiên do kinh nghiệm còn hạn
chế nên trong quá trình làm việc chưa vận dụng được các lý thuyết vào việc thực hành.
1- Về phía đối tượng:
* Mặt đạt được:
- Được cung cấp những thông tin cơ bản nhất về bạo lực gia đình.
- Thể hiện sự quyết tâm thay đổi.
* Mặt tồn tại:
- Trình độ còn hạn chế nên tiếp thu thông tin chưa nhanh nhạy.
2 - Về phía nhân viên xã hội
- Đã vận dụng được những kiến thức được học vào trong quá trình thực hành trợ giúp
đối tượng.
- Vận dụng có hiệu quả lý thuyết hành vi vào quá trình làm việc với thân chủ.