ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN QLNN VỀ PCCC
1. Nhận thức chung về quản lý nhà nước trong lĩnh vực PCCC
- Khái niệm quản lý hành chính nhà nước
Quản lý hành chính nhà nước là hoạt động thực thi quyền hành pháp của nhà nước,
đó là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực nhà nước trên cơ sở pháp luật
đối với các quá trình xã hội và hành vi của con người, do các cơ quan trong hệ thống hành
chính từ trung ương đến cơ sở tiến hành để thực hiện những mục tiêu, chức năng và nhiệm
vụ của nhà nước.
Từ khái niệm trên có thể rút ra một số điểm chú ý sau:
Một là, quản lý hành chính nhà nước có tư cách là quyền lực nhà nước hay còn gọi
là quyền hành pháp trong hành động;
Hai là, quản lý hành chính nhà nước với tư cách là hoạt động thực hiện hàng ngày,
tổ chức và điều chỉnh các quan hệ xã hội và hành vi hoạt động của công dân bằng việc ra
các quyết định quản lý hành chính mang tính quy phạm và tính cá biệt;
Ba là, quản lý hành chính nhà nước được thực hiện bởi hệ thống pháp nhân công
quyền - thiết chế tổ chức hành chính nhà nước. Trong hệ thống này đứng đầu là Chính phủ
và Thủ tướng Chính phủ cho tới các Bộ, các cơ quan hành chính nhà nước Trung ương, các
cấp quản lý hành chính nhà nước ở địa phương có chức năng tổ chức và điều hành các quá
trình kinh tế, văn hoá, xã hội, quốc phòng, an ninh và hoạt động của các tổ chức và công
dân.
- Tính chất và đặc điểm cơ bản của quản lý hành chính nhà nước
+ Các tính chất cơ bản của quản lý hành chính nhà nước
* Tính lệ huộc vào chính trị và hệ thống chính trị
* Tính pháp quyền
* Tính liên tục, tương đối ổn định và thích ứng
* Tính chất dân chủ
+ Đặc điểm của quản lý hành chính nhà nước
* Quản lý hành chính nhà nước là hoạt động mang quyền lực nhà nước
Quyền lực nhà nước trong quản lý hành chính nhà nước trước hết thể hiện ở việc
các chủ thể có thẩm quyền thể hiện ý chí nhà nước thông qua phương tiện nhất định, trong
đó phương tiện cơ bản và dặc biệt quan trọng là dạng văn bản quản lý hành chính nhà

hành pháp bao gồm: cơ quan hành chính nhà nước và công chức của các cơ quan này; thủ
trưởng của các cơ quan nhà nước, các công chức nhà nước, các cá nhân hoặc tổ chức xã
hội được nhà nước ủy quyền quản lý hành chính đối với một số loại công việc nhất định.
Như vậy, quản lý hành chính nhà nước có đối tượng tác động là các quan hệ xã hội, từ
quan trọng đến ít quan trọng, từ phổ biến tới cá biệt, phát sinh trong đời sống dân cư, đời
sống pháp luật và trong nội bộ của các cơ quan nhà nước. Trong khi đó, hoạt động lập
pháp, tư pháp chỉ phát sinh trong phạm vi tương đối hẹp, có đối tượng tác động là các quan
hệ xã hội quan trọng.
* Quản lý hành chính nhà nước là hoạt động có tính thống nhất và được tổ chức
chặt chẽ.
Để bảo đảm tính pháp chế trong hoạt động hành pháp, bộ máy hành chính nhà nước
được tổ chức thành một khối thống nhất từ trung ương đến địa phương, đứng đầu là Chính
phủ, nhờ đó các hoạt động của bộ máy được chỉ đạo, điều hành thống nhất, bảo đảm lợi ích
chung của cả nước, bảo đảm sự liên kết, phối hợp nhịp nhàng giữa các địa phương và tạo
nên sức mạnh tổng hợp. Tuy nhiên, do mỗi địa phương đều có những đặc thù riêng về điều
kiện kinh tế - xã hội, nên để có thể phát huy tối đa những yếu tố của từng địa phương, tạo
nên sự năng động sáng tạo trong quản lý điều hành, bộ máy quản lý còn được tổ chức theo
hướng phân cấp, trao quyền tự quyết, tạo sự chủ động sáng tạo cho từng địa phương.
Để cùng đạt được hai mục đích này, nguyên tắc “hai chiều lệ thuộc” được sử dụng
như là một giải pháp hữu hiệu trong việc tổ chức bộ máy hành chính nhà nước. Theo đó,
loại trừ Chính phủ là cơ quan đứng đầu bộ máy hành chính nhà nước thì mỗi cơ quan khác
trong bộ máy này đều lệ thuộc vào hai cơ quan: một cơ quan chiều dọc để bảo đảm sự
thống nhất của bộ máy; một cơ quan theo chiều ngang bảo đảm sự chủ động của mỗi cấp
quản lý. Vấn đề quan trọng là trong tổ chức bộ máy hành chính nhà nước phải xác định
hợp lý thẩm quyền của mỗi cấp quản lý, vừa tránh được sự chồng chéo chức năng, vừa
không bỏ lọt những lĩnh vực quản lý, vừa bảo đảm sự điều hành xuyên suốt, thống nhất
trong bộ máy, vừa tạo ra sự chủ động, sáng tạo của mỗi cấp quản lý.
* Hoạt động quản lý hành chính nhà nước có tính chấp hành và điều hành.
Tính chấp hành và điều hành của hoạt động quản lý nhà nước thể hiện trong việc
những hoạt động này được tiến hành trên cơ sở pháp luật và nhằm mục đích thực hiện pháp

nghiệp hoạt động sản xuất, kinh doanh.
* Tính nhân đạo
Bản chất Nhà nước ta là Nhà nước dân chủ, của nhân dân, do nhân dân và vì nhân
dân. Dân chủ xã hội chủ nghĩa thấm nhuần trong luật pháp. Tôn trọng quyền và lợi ích hợp
pháp của công dân là xuất phát điểm của hệ thống luật, thể chế, quy tắc, thủ tục hành
chính. Cơ quan hành chính, đội ngũ công chức không được quan liêu, cửa quyền, hách
dịch gây phiền hà cho dân khi thi hành công vụ. Mặt khác, trong nền kinh tế thị trường
định hướng xã hội chủ nghĩa, nền hành chính cần bảo đảm tính nhân đạo để hạn chế tối đa
mặt trái của nền kinh tế thị trường, thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững.
- Khái niệm QLNN về PCCC
Quản lý nhà nước về phòng cháy và chữa cháy là sự tác động có tổ chức và điều
chỉnh bằng quyền lực pháp luật của nhà nước đối với hoạt động phòng cháy và chữa cháy
trong các cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân của các chủ thể có thẩm quyền, nhằm
hạn chế đến mức thấp nhất các vụ cháy xảy ra và thiệt hại do cháy gây ra góp phần bảo vệ
tính mạng, bảo vệ tài sản của nhà nước, của tổ chức và cá nhân, bảo vệ môi trường, bảo
đảm an ninh và trật tự an toàn xã hội.
Cũng giống như hoạt động quản lý hành chính nhà nước đối với các lĩnh vực hoạt
động của đời sống xã hội, quản lý nhà nước về phòng cháy và chữa cháy bao gồm các yếu
tố: Chủ thể quản lý, đối tượng quản lý, phương pháp và mục tiêu quản lý. Quản lý nhà
nước về phòng cháy và chữa cháy, theo đó cũng thể hiện đầy đủ tính chất của quản lý hành
chính nhà nước, như: là quá trình quản lý mang tính chất chính trị, tính khoa học, tính toàn
diện, tính chất dân chủ. Đồng thời thể hiện những đặc điểm cơ bản của quản lý là sự tác
3
động và điều chỉnh bằng quyền lực pháp luật, mang tính mệnh lệnh đơn phương của các
chủ thể quản lý, nó đòi hỏi đối tượng quản lý phải phục tùng một cách nghiêm túc. Sự tác
động đó được các chủ thể thực hiện thông qua các hình thức, phương pháp, biện pháp đã
được pháp luật quy định.
Giữa chủ thể và đối tượng quản lý tuy có sự phân biệt nhưng sự phân biệt đó chỉ
mang ý nghĩa hết sức tương đối, hiệu quả của sự tác động của chủ thể đến đối tượng cũng
phụ thuộc vào sự tác động của khách thể đến chủ thể quản lý.

quản lý nhà nước; đề ra và tổ chức chỉ đạo thực hiện các chủ trương, biện pháp công tác
lớn về phòng cháy, chữa cháy; bảo đảm các điều kiện về tài chính, phương tiện, chế độ
chính sách v.v… và các vấn đề khác có liên quan đến phòng cháy và chữa cháy.
Ủy ban nhân dân các cấp
Vơi tư cách là cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, Uỷ ban nhân dân là cơ
quan thực hiện chức năng quản lý hành chính nhà nước, chấp hành nghị quyết của Hội
đồng nhân dân cùng cấp cũng như các văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên. Để thực
hiện việc quản lý, chỉ đạo, điều hành công việc hàng ngày của Nhà nước ở địa phương, Ủy
ban nhân dân phải nắm được nhân lực, vật lực cũng như tiềm năng khác của địa phương.
Do đó, hoạt động quản lý nhà nước của Ủy ban nhân dân khác với hoạt động quản lý của
các cơ quan nhà nước khác ở các điểm: quản lý hành chính nhà nước là hoạt động chủ yếu
và quan trọng nhất, được coi là chức năng của Ủy ban nhân dân; hoạt động quản lý của Ủy
ban nhân dân mang tính toàn diện trên tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội; hoạt động
quản lý của Ủy ban nhân dân mang tính thống nhất, hoạt động quản lý của các cơ quan nhà
nước ở địa phương phải phù hợp với sự quản lý chung của Ủy ban nhân dân.
Như vậy, Ủy ban nhân dân có vị trí, vai trò hết sức quan trọng ở dịa phương. Uỷ
ban nhân dân có trách nhiệm phải tổ chức thực hiện Hiến pháp, luật, các văn bản của cơ
quan nhà nước cấp trên, nghị quyết của Hội đồng nhân dân cùng cấp, chỉ đạo hoạt động
của Ủy ban nhân dân cấp dưới trực tiếp. Khi thực hiện nhiệm vụ quyền hạn của mình, Ủy
ban nhân dân được quyền ban hành các quyết định, chỉ thị và tổ chức thực hiện các văn
bản đó.
Về chức năng, Ủy ban nhân dân chỉ có một chức năng duy nhất là quản lý nhà
nước, vì quản lý nhà nước là hoạt động chủ yếu bao trùm toàn bộ hoạt động của Ủy ban
nhân dân. Như vậy, chức năng của Ủy ban nhân dân giống chức năng của Chính phủ, tuy
nhiên, khác với Chính phủ ở phạm vi và hiệu lực.
Lĩnh vực phòng cháy và chữa cháy thuộc quyền quản lý của Ủy ban nhân dân các
cấp, theo quy định của Luật PCCC và Nghị định số 35/2003/NĐ-CP của Chính phủ, Ủy
ban nhân dân có trách nhiệm sau:
- Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, cấp huyện:
5

- Những vấn đề đặt ra trong việc phát huy vai trò của UBND các cấp trong quản
lý công tác PCCC (tự nghiên cứu)
Vừa qua để nâng cao vai trò của UBND các cấp và tăng cường công tác PCCC &
CNCH, Cục Cảnh sát PCCC& CNCH đã tham mưu cho BCA tham mưu cho Thủ tướng
Chính Phủ ra Chỉ thị 1634/CT-TTg ngày 31/8/2010 về Tăng cường chỉ đạo thực hiện một
số nhiệm vụ cấp bách, trọng tâm trong công tác PCCC&CNCH. Yêu cầu UBND các cấp
thực hiện một số nhiệm vụ sau:
- Thực hiện đứng các quy định của pháp luật về PCCC
- Phát huy vai trò của người đứng đầu UBND(bê vai trò của người đứng đầu cơ
quan, tổ chức).
- Trách nhiệm của lực lượng CSPCCC: tham mưu, đề xuất
- Trách nhiệm của BCA?
- UBND các cấp phải tăng cường phối hợp với Mặt trận tổ quốc Việt Nam, Đoàn
Thanh Niên cộng sản HCM và các đoàn thể quần chúng ở địa phương đẩy mạnh công tác
tuyên truyền, vận động nhân dân tích cực thực hiện phong trào “ Toàn dân tham gia phòng
cháy, chữa cháy”, phối hợp với các cơ quan thông tin đại chúng, báo chỉ đưa tin, tuyên
truyền, phổ biến, giáo dục kiến thức, pháp luật về PCCC&CNCH, yêu cầu các đài phát
6
thanh, đài truyền hình xây dựng kế hoạch thành chuyên mục riêng để thường xuyên truyên
truyền về PCCC&CNCH.
- UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc TW và người đứng đầu các Bộ ngành, các
cấp ủy Đảng, các đoàn thể, đơn vị, cơ sở thành lập các đoàn Thanh tra, kiểm tra về việc
thực hiện các quy định về PCCC tại các Bộ, ngành, địa phương, đơn vị, cơ sở. Phát hiện và
khắc phục ngay các sơ hở thiếu sót.
- Tăng cường chỉ đạo điều tra, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về PCCC.Đối
với nhưng trường hợp vi phạm nghiêm trọng có dấu hiệu tội phạm và những vụ cháy gây
thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản thì phải khởi tố, điều tra và xử lý nghiêm minh
theo pháp luật.
- Tăng cường đầu tư trang bị phương tiện, cơ sở hạ tầng cho lực lượng CS PCCC.
Xây dựng và triển khai các đè an quy hoạch tổng thể hệ thông cơ sở về PCCC của Bộ,

+ Trang bị phương tiện PCCC; chuẩn bị các điều kiện phục vụ chữa cháy; xây dựng
và tổ chức thực tập phương án chữa cháy; tổ chức chữa cháy và giải quyết hậu quả vụ
cháy;
+ Bảo đảm kinh phí cho hoạt động PCCC;
+ Tổ chức thống kê, báo cáo theo định kỳ về tình hình PCCC; thông báo kịp thời
cho cơ quan Cảnh sát PCCC trực tiếp quản lý, những thay đổi lớn có liên quan đến bảo
đảm an toàn về PCCC của cơ quan, tổ chức mình;
+ Phối hợp với các cơ quan, tổ chức và hộ gia đình xung quanh trong việc đảm bảo
an toàn về PCCC; không gây nguy hiểm cháy, nổ đối với cơ quan, tổ chức và hộ gia đình
lân cận.
* Vấn đề nâng cao trách nhiệm PCCC của người đứng đầu cơ quan, tổ chức
trong điều kiện hiện nay (tự nghiên cứu)
- Người đứng đầu cơ quan tổ chức có vai trò quan trọng
- Người đứng đầu còn lơ là, chưa quan tâm đến PCCC
- Với người đứng đầu cần cái gì?Bản thân họ cần làm gì?- Nẵm vững và thực hiện
đầy đủ điều kiện về PCCC.
- Cảnh sát PCCC cần phải làm tốt điều gì? cái gì?- Tham mưu, đề xuất,kiểm tra,
hướng dẫn, tuyên truyền
Người đứng đầu cơ quan, tổ chức là người chịu trách nhiệm chính trong việc tổ
chức thực hiện công tác PCCC theo Luật PCCC qui định. Việc tổ chức thực hiện công tác
PCCC thể hiện qua các nội dung chính sau:
- Tổ chức thực hiện đầy đủ các văn bản pháp luật, quy định về PCCC và các yêu
cầu về đảm bảo an toàn PCCC của các cấp chính quyền, cơ quan quản lý nhà nước có
thẩm quyền.
- Ban hành quy định, nội quy an toàn PCCC tại cơ quan, tổ chức và tổ chức tuyên
truyền, giáo dục ý thức chấp hành các qui định về PCCC.
- Tổ chức công tác tự kiểm tra an toàn PCCC thường xuyên, định kỳ hàng ngày. Đi
đôi với việc kiểm tra cần có biện pháp kiên quyết xử lý những hành vi vi phạm quy định về
PCCC.
8

thiết bị dụng cụ sinh lửa, sinh nhiệt và bảo quản, sử dụng chất cháy; kịp thời khắc phục các
thiếu sót, vi phạm quy định an toàn về PCCC;
+ Tham gia các hoạt động PCCC nơi làm việc, nơi cư trú; tham gia đội dân phòng,
đội PCCC cơ sở hoặc đội PCCC chuyên ngành theo quy định; góp ý, kiến nghị với chính
quyền địa phương nơi cư trú, với người đứng đầu cơ quan, tổ chức nơi làm việc về các
biện pháp đảm bảo an toàn về PCCC;
+ Ngăn chặn nguy cơ trực tiếp phát sinh cháy và những hành vi vi phạm quy định
an toàn PCCC;
+ Báo cháy và chữa cháy kịp thời khi phát hiện thấy cháy; chấp hành nghiêm lệnh
huy động tham gia chữa cháy và hoạt động PCCC khác.
9
Câu 3. Nội dung quản lý nhà nước về PCCC
- Nêu khái niệm QLNN về PCCC : QLNN về PCCC là sự tác động có tổ chức và
điều chỉnh bằng quyền lực pháp luật của nhà nước đối với hoạt động phòng cháy và chữa
cháy trong các cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân, nhằm hạn chế đến mức thấp nhất
các vụ cháy xảy ra và thiệt hại do cháy gây ra góp phần bảo vệ tính mạng, bảo vệ tài sản
của nhà nước, của tổ chức và cá nhân, bảo vệ môi trường, bảo đảm an ninh và trật tự an
toàn xã hội.
Nội dung quản lý nhà nước về phòng cháy và chữa cháy là việc xác định các mặt
hoạt động phòng cháy và chữa cháy được đặt dưới sự quản lý của nhà nước
10
Theo Điều 57 “ Nội dung quản lý Nhà nước về phòng cháy và chữa cháy” Luật
Phòng cháy và chữa cháy thì nội dung quản lý nhà nước về phòng cháy và chữa cháy được
xác định trên những phương diện chủ yếu sau:
- Nhà nước quản lý phòng cháy và chữa cháy trước hết là sự quản lý trên tầm vĩ
mô, thể hiện ở việc xây dựng và chỉ đạo thực hiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch về
phòng cháy và chữa cháy. Việc xây dựng quy hoạch, kế hoạch về PCCC phải gắn liền và
phù hợp với quy hoạch, chiến lược phát triển kinh tế, xã hội phạm vi quốc gia cũng như
trong từng địa phương; Trong đó chú trọng các biện pháp, giải pháp an toàn PCCC trong
quy hoạch phát triển kinh tế, xã hội vùng, miền; phát triển, quy hoạch đô thị, khu kinh tế,

cháy.
- Nhà nước đảm bảo và trao quyền cho một số cơ quan có trách nhiệm trong việc
đảm bảo các yêu cầu phòng cháy và chữa cháy trong một số hoạt động quan trọng, như:
thẩm duyệt các dự án quy hoạch, thiết kế công trình và nghiệm thu công trình xây dựng về
phòng cháy và chữa cháy; kiểm định và chứng nhận an toàn phương tiện; xác nhận điều
kiện an toàn về phòng cháy và chữa cháy; tiến hành thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm, giải
quyết khiếu nại, tố cáo về phòng cháy và chữa cháy; điều tra vụ cháy.
11
- Nhà nước khuyến khích và có chính sách hợp lý nhằm thúc đẩy việc nghiên cứu,
ứng dụng, phổ biến tiến bộ khoa học công nghệ về phòng cháy và chữa cháy; Thực hiện
hợp tác quốc tế về phòng cháy và chữa cháy.
Các nội dung trên là sự xác định trách nhiệm của nhà nước đối với lĩnh vực phòng
cháy và chữa cháy cũng như các vấn đề khác có liên quan đến phòng cháy và chữa cháy, là
cơ sở để các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền cũng như các cơ quan, tổ chức, hộ
gia đình và cá nhân xác định những việc phải làm và trách nhiệm của mình trong hoạt động
phòng cháy và chữa cháy. Lực lượng Cảnh sát PCCC&CNCH là lực lượng nòng cốt trong
tổ chức thực hiện các nội dung quản lý nhà nước về PCCC.
* Để nâng cao hiệu lực QLNN về PCCC cần phải chú ý đến những vấn đề gì?
- Cần phải hoàn thiện hệ thống văn bản pháp luật về PCCC (bổ sung, sửa đổi hoặc
ban hành mới các quy định về PCCC , các tiêu chuẩn, quy phạm kỹ thuật về PCCC ) và
các văn bản hướng dẫn thi hành.
- Thực hiện tốt các mặt công tác QLNN về PCCC như tham mưu, đề xuất, kiểm
tra, hướng dẫn, huấn luyện, tuyên truyền các biện pháp về PCCC
- Xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác PCCC để lực lượng này thực sự trở thành
nòng cốt và hoạt động có hiệu quả trong thực tế bằng cách chú trọng trong công tác củng
cố chính trị tư tưởng, bồi dưỡng nâng cao trình độ, năng lực cho đội ngũ này.
- Có chiến lược đầu tư trang bị các loại phương tiện PCCC cần thiết, đáp ứng được
với yêu cầu phát triển kinh tế, xã hội của đất nước trong tình hình mới.
- Nâng cao trách nhiệm của các cấp, các ngành và người đứng đầu của các cơ quan,
tổ chức, hộ gia đình và cá nhân trong toàn xã hội.

trực tiếp đến các lĩnh vực hoạt động của đời sống xã hội. vì vậy phải coi đây là sự nghiệp
của toàn dân, là trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức, cơ sở, gia đình và mỗi cá nhân.
- Giải quyết các yêu cầu về phòng ngừa cháy, nổ cũng như tổ chức dập tắt đám
cháy, cứu nạn, cứu hộ đòi hỏi phải tập trung nhiều lực lượng, phương tiện, liên quan đến
việc sủ dụng nguồn kinh phí lớn v.v… nên cần thiết phải phát huy sức mạnh tổng hợp của
các cấp, các ngành và phát huy mọi nguồn lực của xã hội.
- Lực lượng Cảnh sát PCCC là lực lượng nòng cốt trong quản lý nhà nước về
PCCC. Để nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước đói hỏi phải có sự phối hợp đồng bộ và phát
huy vai trò của các cấp chính quyền, các bộ, ngành từ trung ương đến địa phương; sự kết
hợp giữa lực lượng chuyên nghiệp với lực lượng PCCC quần chúng, PCCC cơ sở và
chuyên ngành.
Nội dung nguyên tắc thể hiện trong các quy định của Luật PCCC:
+ Luật PCCC xác định PCCC là trách nhiệm của mỗi cơ quan, tổ chức, hộ gia đình
và cá nhân trên lãnh thổ Việt Nam. Trong hoạt động PCCC từng cơ quan, tổ chức, hộ gia
đình phải biết tự tổ chức hoạt động và thường xuyên kiểm tra PCCC; lực lượng Cảnh sát
PCCC có trách nhiệm hướng dẫn, kiểm tra và thực hiện nhiệm vụ chữa cháy (Điều 5 Trách
nhiệm phòng cháy và chữa cháy Luật PCCC).
+ Luật PCCC xác định trách nhiệm thống nhất quản lý nhà nước về PCCC là Chính
phủ, các Bộ, cơ quan ngang bộ, UBND các cấp trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của
mình có trách nhiệm chỉ đạo, tổ chức hoạt động PCCC trong phạm vi quản lý của mình;
Bộ Công an chịu trách nhiệm trước Chính phủ về quản lý nhà nước trong lĩnh vực PCCC
(Điều 58 Cơ quan quản lý nhà nước về phòng cháy và chữa cháy)
+ Trách nhiệm tuyên truyền, phổ biến pháp luật về PCCC đến toàn dân thuộc về
các cơ quan thông tin, tuyên truyền đồng thời cũng là trách nhiệm của mỗi cơ quan, tổ
chức, hộ gia đình trong phạm vi quản lý của mình. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam có trách
nhiệm phối hợp và giám sát việc thực hiện (Điều 6 Trách nhiệm tuyên truyền, phổ biến,
giáo dục về phòng cháy và chữa cháy, Điều 7 Trách nhiệm của Mặt trận tổ quốc Việt Nam
và các tổ chức thành viên).
+ Luật PCCC đề ra các yêu cầu PCCC trong các lĩnh vực, trong các khu dân cư, hộ
gia đình, rừng, phương tiện giao thông cơ giới, đối với cơ sở và các cơ sở đặc thù (quy

* Trong nguồn tài chính đầu tư cho PCCC, ngoài nguồn ngân sách nhà nước, Luật
PCCC còn quy định nguồn thu từ bảo hiểm cháy, nổ, nguồn đóng góp tự nguyện, tài trợ
… ; nhà nước khuyến khích các hoạt động đầu tư cho hoạt động PCCC (Điều 54 Nguồn tài
chính đầu tư cho hoạt động PCCC, Điều 56 Khuyến khích đầu tư cho hoạt động PCCC).
Ý nghĩa trong công tác của lực lượng Cảnh sát PCCC:
- Trong công tác tham mưu đề xuất:
Luôn quán triệt quan điểm phát huy sức mạnh tổng hợp trong mỗi chủ trương, kế
hoạch, biện pháp về PCCC trong phạm vi cả nước cũng như từng địa phương;
Bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp chính quyền, các ngành, đoàn thể và sự
phối hợp đồng bộ các lực lượng trong việc giải quyết nhiệm vụ PCCC ở địa phương.
- Biết phát huy sức mạnh các cơ quan thông tin đại chúng trong công tác tuyên
truyền PCCC, chủ động đề ra các nội dung tuyên truyền thiết thực phù hợp với nhiệm vụ,
yêu cầu công tác PCCC của từng địa phương.
- Trong công tác tổ chức thực hiện:
* Chủ động xây dựng các kế hoạch, quy chế phối hợp thực hiện trong đó quy định
rõ trách nhiệm các các lực lượng, cơ quan trong việc giải quyết các nhiệm vụ PCCC trên
cơ sở phát huy thế mạnh của từng lực lượng
* Phải tăng cường công tác hướng dẫn nghiệp vụ PCCC cho các ngành, các cơ
quan, tổ chức và mọi người dân để nâng cao trách nhiệm trng PCCC, đồng thời nâng cao
chất lượng công tác kiểm tra, xây dựng và nhân các điển hình tiên tiến về PCCC.
14
Câu 5. Nguyên tắc: Mọi hoạt động PCCC trước hết phải được thực hiện và giải
quyết bằng lực lượng và phương tiện tại chỗ. Sự thể hiện nguyên tắc này trong các quy
định của Luật PCCC và việc quán triệt trong công tác quản lý nhà nước của lực lượng
Cảnh sát PCCC& CNCH.
Tại Điều 4 Luật PCCC quy định 4 nguyên tắc trong hoạt động PCCC là sự tổng
kết, rút kinh nghiệm từ thực tiễn của công tác PCCC và được khái quát hóa thành các quan
điểm mang tính nguyên tắc, chỉ đạo toàn bộ nội dung Luật PCCC và hoạt động PCCC .
Nguyên tắc "Mọi hoạt động PCCC trước hết phải được thực hiện và giải quyết bằng lực
lượng và phương tiện tại chỗ" là nguyên tắc khẳng định rằng hoạt động PCCC muốn có

đối với nhà ở và khu dân cư)
+ Đối với phương tiện giao thông cơ giới: chủ sở hữu, người chỉ huy, điều khiển
phương tiện có trách nhiệm bảo đảm an toàn PCCC trong suốt quá trình hoạt động (Điều
18 PCCC đối với phương tiên giao thông cơ giới)
+ Bảo đảm yêu cầu PCCC đối với rừng của cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá
nhân (Đièu 19 PCCC đối với Rừng)
+ Phải bảo dảm các yêu cầu phòng cháy đối với cơ sở và trong các cơ sở đặc thù:
Khu công nghiệp, cơ sở khai thức, sản xuất, sử dụng sản phẩm dầu mỏ khí đốt; công trình
cao tầng, công trình ngầm; trong sản xuất, cung ứng điện; chợ, trung tâm thương mại, kho
tàng; cảng, nhà ga, bến xe, bệnh viện, trường học, trụ sở làm việc, thư viện, bảo tàng với
những yêu cầu cụ thể về phòng gừa cháy nổ (được quy định từ điều 21 đến Điều 28 Luật
PCCC)
- Để đảm bảo các yêu cầu về chữa cháy tại chỗ:
+ Luật PCCC quy định trách nhiệm xây dựng phương án, duyệt và tổ chức thực tập
phương án trong các cơ sở, thôn ấp, bản (Điều 31 Xây dựng và thực tập phương án chữa
cháy, Luật PCCC)
+ Trách nhiệm báo cháy, tham gia chữa cháy; các lực lượng khi được huy động
phải sẵn sàng tham gia chữa cháy khi (Điều 33 Trách nhiệm chữa cháy và tham gia chữa
cháy, Điều 34 Huy động lực lượng, phương tiện để chữa cháy Luật PCCC).
+ Quy định người chỉ huy, trách nhiệm chỉ huy chữa cháy khi xảy ra cháy tại cơ sở,
khu dân cư, cháy rừng … trên cơ sở phát huy vai trò của chỉ huy tại chỗ (Điều 37, 38 Luật
PCCC).
16
- Luật PCCC quy định những vấn đề có tính nguyên tắc trong việc xây dựng lực
lượng PCCC tại chỗ:
+ Mỗi thôn, ấp bản, tổ dân phố phải thành lập đội dân phòng, mỗi cơ sở phảI thành
lập Đội PCCC cơ sở và quy định việc tổ chức, quản lý đội dân phòng, Đội PCCC cơ sở
(Điều 44)
+ Luật PCCC quy định rõ nhiệm vụ của lực lượng PCCC tại chỗ và công tác huấn
luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ PCCC cho lực lượng này (Điều 45, 46 Luật PCCC);

nhà nước về phòng cháy và chữa cháy cũng mang những đặc điểm chung của quản lý hành
chính nhà nước, như:
Mang tính quyền lực nhà nước; được thực hiện bởi các chủ thể có quyền năng
hành pháp; là hoạt động có tính chấp hành và điều hành, tính tổ chức, thống nhất và thứ
bậc chặt chẽ v.v
Tuy nhiên, đối tượng thuộc phạm vi quản lý nhà nước về phòng cháy và chữa cháy
là hoạt động phòng cháy, chữa cháy trong các cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và các cá nhân,
17
một lĩnh vực có liên quan chặt chẽ đến các hoạt động kinh tế, xã hội. Trong sự phát triển
của nền kinh tế - xã hội ở nước ta hiện nay, đặc biệt là quá trình hội nhập, mở cửa, liên
doanh liên kết với nước ngoài để thực hiện công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, đã làm
cho các đối tượng quản lý phát triển rất đa dạng với tính chất và yêu cầu về phòng cháy và
chữa cháy ngày càng đa dạng, phức tạp, đòi hỏi ở trình độ kỹ thuật cao. Sự xuất hiện các
khu chế xuất, khu công nghiệp tập trung, khu công nghiệp kỹ thuật cao; sự hình thành
những ngành kinh tế mũi nhọn như: khai thác chế biến dầu mỏ khí đốt, khai khoáng, điện,
điện tử, hoá chất, vật liệu xây dựng v.v… mà đặc điểm của quá trình này là việc sử dụng
và sản xuất ra ngày càng tăng các nguyên liệu, các chất dễ cháy, đã đặt ra những yêu cầu
mới cho công tác phòng cháy và chữa cháy.
Trên phương diện xã hội: việc hình thành các trung tâm đô thị lớn, tập trung, các
khu chung cư cao tầng và quá trình đô thị hoá nông thôn đã đặt ra những yêu cầu mới cho
công tác phòng cháy, chữa cháy ngay từ khâu thiết kế quy hoạch đến việc bảo đảm an toàn
an toàn PCCC cho cộng đồng dân cư tại những khu đô thị tập trung; mặt khác, đời sống
của các tầng lớp dân cư ngày càng cao được chứng tỏ bằng việc sử dụng ngày càng nhiều
các thiết bị, đồ dùng có giá trị kinh tế lớn, nhưng cũng ẩn chứa trong đó đặc tính nguy
hiểm liên quan đến cháy, nổ.
Từ thực tiễn công tác phòng cháy và chữa cháy cho thấy sự tăng trưởng kinh tế - xã
hội không loại trừ mà còn bao hàm trong nó những nguy cơ tiềm ẩn dễ dẫn đến cháy, nổ.
Vì vậy, để đảm bảo an toàn cho các hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và an toàn cho
mỗi gia đình, điều chủ yếu là phải luôn chú ý và tăng cường các mặt phòng cháy và chữa
cháy, có thể nói phòng cháy và chữa cháy như là một quá trình gắn liền một cách tất yếu

+ Về công tổ chức: kiện toàn tổ chức bộ máy, xây dựng, hoàn thiện mô hình tổ
chức bộ máy Cảnh sát PCCC&CNCH (Cục PCCC&CNCH, Sở Cảnh sát PCCC và các
phòng Cảnh sát PCCC&CNCH) phù hợp với yêu cầu, nhiệm vụ công tác PCCC …
Nâng cao năng lực tổ chức, quản lý công tác PCCC: Biết quán triệt yêu cầu nhiệm
vụ phát triển kinh tế, xã hội trong các mặt công tác PCCC; quán triệt các nguyên tắc PCCC
vào các mặt công tác quản lý; Có năng lực tổ chức vận động quần chúng, biết phối hợp,
phát huy sức mạnh tổng hợp trong thực hiện nhiệm vụ; Biết tham mưu, đề xuất, giải quyết
những vấn đề mới đặt ra cho công tác PCCC; có phong cách làm việc khoa học, sử dụng
đúng quyền hạn được giao
+ Về công tác cán bộ: xây dựng đội ngũ cán bộ Cảnh sát PCCC có trình độ
KHKT.PCCC, kiến thức về quản lý nhà nước; kiến thức pháp luật về PCCC vững vàng, có
trình độ ngoại ngữ, tin học cần thiết đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ công tác chuyên môn
+ Công tác chính trị tư tưởng: Giáo dục nâng cao nhận thức cho cán bộ chiến sỹ
Cảnh sát PCCC quan điểm PCCC phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội, gắn PCCC
với yêu cầu CNH&HĐH; nâng cao ý thức trách nhiệm, đổi mới các mặt công tác chống
gây phiền hà, sách nhiễu cơ sở v.v
- Quán triệt nội dung quản lý NN về PCCC trong công tác của lực lượng CS
PCCC:
+ Hoạt động quản lý NN về PCCC phải luôn bám sát với các nhiệm vụ phát triển
KT-XH và phục vụ các nhiệm vụ phát triển KT-XH của đất nước.
+ Các biện pháp về PCCC phải đáp ứng các yêu cầu phát triển của cơ sở bảo đảm
phòng ngừa cháy nổ và sẵn sàng chữa cháy có hiệu quả.
+ Việc đưa ra các quyết định quản lý của các chủ thể quản lý phải chú ý đến đặc
điểm về PCCC của từng đối tượng quản lý cụ thể và phải tính toán đến tính khả thi trong
việc tổ chức thực hiện.
+ Các biện pháp quản lý NN về PCCC phải chú ý đến các đặc điểm, tính chất loại
hình cơ sở để có các giải pháp phù hợp.
+ Chú ý phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn XH trong công tác PCCC.Khuyến
khích các hoạt động chủ động sáng tạo của các cơ sở trong hoạt động PCCC.
+ Nâng cao trình độ khoa học kỹ thuật PCCC cho CBCS CSPCCC.

Việc ban hành các văn bản quy phạm pháp luật về phòng cháy và chữa cháy phải
được thực hiện theo đúng thẩm quyền và tuân theo những quy định về trình tự, thủ tục mà
pháp luật đã quy định. Theo Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2008, các cơ
quan hành chính nhà nước được ban hành các loại văn bản sau:
+ Chính phủ ban hành Nghị định;
+ Nghị quyết liên tịch giữa Chính phủ với cơ quan trung ương của các tổ chức
chính trị - xã hội;
+ Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định;
+ Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang Bộ ban hành Thông tư hoặc phối hợp giữa
các Bộ, cơ quan ngang Bộ ban hành Thông tư liên tịch;
+ UBND các cấp ban hành các quyết định, chỉ thị.
- Ban hành văn bản áp dụng quy phạm pháp luật về phòng cháy và chữa cháy
Ban hành văn bản áp dụng quy phạm pháp luật về phòng cháy và chữa cháy là
hình thức hoạt động chủ yếu của các chủ thể quản lý nhà nước về phòng cháy và chữa
cháy. Nội dung của nó là áp dụng một hay nhiều quy phạm pháp luật vào một trường hợp
cụ thể, trong những điều kiện cụ thể, làm phát sinh, thay đổi hay chấm dứt những quan hệ
pháp luật về phòng cháy và chữa cháy cụ thể.
Các văn bản áp dung pháp luật rất khác nhau về nội dung, tính chất, mục đích
nhưng có thể chia thành hai nhóm lớn sau: những văn bản chấp hành pháp luật và những
văn bản bảo vệ pháp luật.
Ban hành văn bản chấp hành pháp luật là việc các chủ thể quản lý áp dụng hoặc
hiện thực hoá phần quy định của pháp luật tương ứng, đây là hoạt động mang tính tích cực
của chủ thể quản lý.
Ban hành các văn bản bảo vệ pháp luật, đây là các văn bản áp dụng hoặc hiện thực
hoá phần chế tài của quy phạm pháp luật tương ứng.
Ví dụ: Ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính, quyết định tạm đình chỉ, quyết
định đình chỉ trong lĩnh vực phòng cháy và chữa cháy.
Những văn bản áp dụng quy phạm pháp luật do các chủ thể ban hành có tác động
trực tiếp đến quyền và lợi ích của các đối tượng thuộc diện quản lý nhà nước về phòng
cháy và chữa cháy, nên đòi hỏi các chủ thể có thẩm quyền phải có kiến thức pháp lý và

Những hình thức không mang tính pháp lý
Đó là những hình thức hoạt động thuộc phạm vi chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn
của chủ thể quản lý nhà nước về PCCC nhằm tổ chức thực hiện các nhiệm vụ quản lý, bảo
đảm hiệu lực và hiệu quả hoạt động.
+ Hình thức hội nghị
Hình thức hội nghị có nội dung chủ yếu là sự thống nhất ý kiến của tập thể lãnh đạo
và điều phối công việc. Nó còn sử dụng để thông cáo, thông báo, truyền đạt chủ trương,
chính sách, biện pháp công tác (đối với cơ quan thẩm quyền chung thì hình thức hội nghị
là hình thức mang tính pháp lý).
Hình thức hội nghị có thể được thực hiện để tiến hành sơ kết, tổng kết các mặt công
tác PCCC (hội nghị truyền thống) hoặc đi sâu vào một lĩnh vực quản lý (hội nghị chuyên
đề) để phân tích đánh giá, đề xuất các giải pháp tổ chức thực hiện có hiệu quả hoặc có thể
được tiến hành thông qua hình thức hội nghị trực tuyến.
Trong hình thức hội nghị, điều quan trọng là chương trình nghị sự, nội dung phải
được chuẩn bị chu đáo, thiết thực, có phân công trách nhiệm rõ ràng và chủ trì hội nghị
phải thực hiện một cách khoa học.
+ Áp dụng những biện pháp tổ chức trực tiếp
Kết quả những hoạt động này không tạo ra những quy tắc bắt buộc chung, không
làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt các quan hệ pháp luật, nhưng có ý nghĩa quan trọng
giúp cho cơ quan quản lý trong việc mở rộng một cách toàn diện việc nghiên cứu, tổng kết
và phổ biến những kinh nghiệm tiên tiến. Đồng thời áp dụng các biện pháp cụ thể nhằm
ứng dụng những thành tựu của khoa học, công nghệ vào quá trình quản lý, tổ chức, kiểm
tra, điều phối hoạt động nhằm giải quyết những nhiệm vụ đặt ra trong quản lý nhà nước về
phòng cháy và chữa cháy.
+ Thực hiện các hoạt động mang tính chất tác nghiệp về nghiệp vụ - kỹ thuật
22
Đây là những hoạt động sử dụng kiến thức nghiệp vụ, áp dụng các thành tựu của
khoa học công nghệ vào quá trình quản lý nhà nước về phòng cháy và chữa cháy.
Những hoạt động này hết sức đa dạng, đó là:
* Tổ chức nghiên cứu, xây dựng các cơ sở khoa học để phục vụ cho việc ban hành

Tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật; huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ, kiến
thức về phòng cháy và chữa cháy; hướng dẫn xây dựng phong trào quần chúng tham gia
hoạt động phòng cháy và chữa cháy.
Thực hiện các biện pháp phòng cháy; chữa cháy kịp thời khi có cháy xảy ra, thực
hiện nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn hàng ngày (theo Quyết dịnh số 76/2009/QĐ-TTg ngày
11/5/2009 của Thủ tướng Chính phủ về việc kiện toàn Uỷ ban quốc gia tìm kiếm cứu nạn
và hệ thống tổ chức tìm kiếm cứu nạn của các bộ, ngành trung ương đã xác định lực lượng
Cảnh sát PCCC là cơ quan chuyên trách tìm kiếm cứu nạn của Bộ Công an);
Xây dựng lực lượng phòng cháy và chữa cháy; trang bị và quản lý phương tiện
phòng cháy và chữa cháy.
Tổ chức nghiên cứu và ứng dụng tiến bộ khoa học và công nghệ trong lĩnh vực
phòng cháy và chữa cháy.
Kiểm tra, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về phòng cháy và chữa cháy.
Quyền hạn : Để thực hiện các nhiệm vụ trên, lực lượng Cảnh sát PCCC và cứu
nạn, cứu hộ có các quyền hạn sau:
Để thực hiện các nhiệm vụ trên, lực lượng Cảnh sát PCCC và cứu nạn, cứu hộ
có các quyền hạn sau:
- Thẩm duyệt về PCCC đối với các dự án, quy hoạch, các công trình xây dựng,
phương tiện giao thông cơ giới có yêu cầu đặc biệt về PCCC theo quy định của pháp luật;
Kiểm tra nghiệm thu công trình về PCCC;
- Cấp một số loại giấy phép như Giấy chứng nhận đủ điều kiện về PCCC; Giấy
phép vận chuyển vận chuyển vật liệu nổ công nghiệp; Giấy phép vận chuyển chất, hàng
nguy hiểm về cháy, nổ; Giấy chứng nhận huấn luyện nghiệp vụ PCCC; Giấy chứng nhận
kiểm định phương tiện PCCC;
- Ban hành một số loại quyết định như: Quyết định tạm đình chỉ hoạt động và quyết
định gia hạn tạm đình chỉ hoạt động đối với cơ sở, phương tiện giao thông cơ giới, hộ gia
đình và cá nhân không bảo đảm an toàn về PCCC; Quyết định phục hồi hoạt động trở lại;
Quyết định đình chỉ hoạt động đối với cơ sở, phương tiện giao thông cơ giới, hộ gia đình
và cá nhân không bảo đảm an toàn về PCCC ;
- Yêu cầu cơ quan, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân khắc phục các sơ hở, thiếu sót

PCCC.
+ Có kiến thức KH-KT về PCCC và các kiến thức KH-KT có liên quan nhằm giải
quyết những nhiệm vụ đặt ra trong công tác PCCC.
+ Nêu cao tinh thần trách nhiệm trung thực, chống bao thủ hữu khuynh cũng như
lạm quyền trong quá trình thực hiện nhiệm vụ được giao.
Câu 9. Nội dung, yêu cầu công tác tham mưu, đề xuất về PCCC của lực lượng
Cảnh sát PCCC&CNCH. Những điều kiện bảo đảm chất lượng công tác tham mưu, đề
xuất.
Là chủ thể trực tiếp thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước về phòng cháy và chữa
cháy, lực lượng Cảnh sát phòng cháy và chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ có nhiệm vụ rất
quan trọng trong việc tham mưu cho các cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành và tổ
chức chỉ đạo thực hiện các quy định về PCCC.
- Tham mưu, đề xuất là chức năng của lực lượng Cảnh sát PCCC và cứu nạn, cứu
hộ, Cục Cảnh sát PCCC và cứu nạn, cứu hộ có trách nhiệm tham mưu cho lãnh đạo Tổng
cục, lãnh đạo Bộ Công an về các vấn đề có tầm chỉ đạo công tác PCCC trong phạm vi cả
nước; các Sở Cảnh sát PCCC có trách nhiệm tham mưu cho UBND tỉnh, thành phố và lãnh
đạo Bộ Công an về các vấn đề liên quan đến công tác PCCC của tỉnh, thành phố; các
phòng Cảnh sát PCCC và cứu nạn, cứu hộ có trách nhiệm tham mưu cho Giám đốc trình
UBND cấp tỉnh về các vấn đề liên quan đến PCCC tại địa phương.
- Nội dung tham mưu về PCCC bao gồm:
+ Chủ động đề xuất ban hành các văn bản quy phạm pháp luật (sửa đổi, bổ sung,
ban hành mới) thuộc thẩm quyền của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ
Công an và UBND cấp tỉnh, thành phố về công tác phòng cháy và chữa cháy;
+ Chủ động đề xuất với các cấp có thẩm quyền quyết định các chủ trương, biện
pháp tổ chức công tác phòng cháy và chữa cháy trong phạm vi cả nước cũng như trong
từng địa phương:
* Tuyên truyền, giáo dục pháp luật, nâng cao trách nhiệm và kiến thức về công tác
PCCC trong các cấp, các ngành, trong các cơ sở, địa bàn dân cư và hộ gia đình;
* Công tác xây dựng lực lượng dân phòng, PCCC cơ sở theo quy định của pháp
luật, bảo đảm cho lực lượng này thực hiện tốt công tác PCCC tại chỗ;