VIỆN CHĂN NUÔI - Tạp chí Khoa học Công nghệ Chăn nuôi - Số 21-Tháng 12-2009 48

ẢNH HƯỞNG CỦA TUỔI BÒ ĐẾN SỐ LƯỢNG VÀ CHẤT LƯ
ỢNG
TẾ BÀO TRỨNG CHỌC HÚT BẰNG SIÊU ÂM
Phan Lê Sơn
1
, Nguyễn Thị Thoa
2
, Lưu Công Khánh
1
, Chu Thị Yến
1
, Nguyễn Thị Hương
1
,
Phạm Khánh Vân
2
và Lưu Thị Ngọc Anh
21
Bộ môn Sinh lý Sinh hóa và Tập tính vật nuôi
2
Phòng thí nghiệm trong điểm Tế bào động vật


hay 35 phôi/bò/năm (Thibier, 2001). Siêu âm hút tế bào trứng chịu ảnh hưởng của rất nhiều
yếu tố trong đó tuổi bò cho tế bào trứng đóng vai trò hết sức quan trọng, liên quan mật thiết
đến sinh lý sinh sản cũng như khả năng cho tế bào trứng. Nhằm xác định được mức độ ảnh
hưởng của tuổi bò đến số lượng và chất lượng tế bào trứng thu được.
VẬT LIỆU VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Vật liệu nghiên cứu
4 bò sữa HF thuần, có độ tuổi từ 3 (n=2) tuổi và từ 6 tuổi (n=2), có năng suất sữa ≥ 5000 lít
sữa/chu kỳ. Được nuôi dưỡng và chăm sóc trong cùng một điều kiện chăn nuôi, cho ăn 50 kg
cỏ tươi và 4 kg thức ăn tinh mỗi ngày.

PHAN LÊ SƠN – Ảnh hưởng của tuổi bò 49

Nội dung nghiên cứu
Xác định ảnh hưởng của tuổi bò lên số lượng nang trứng.
Xác định ảnh hưởng của tuổi bò lên số lượng tế bào trứng thu được.
Xác định ảnh hưởng của tuổi bò lên chất lượng tế bào trứng thu được
Phương pháp nghiên cứu
Chuẩn bị bò: Sau khi lắp đặt xong hệ thống máy siêu âm và nhiệt độ của môi trường hút tế
bào trứng (trong bình ổn nhiệt) được làm ấm lên 37
o
C. Bò cho tế bào trứng được cố định, gây
tê cục bộ bằng cách tiêm 4 - 6 ml lidocain 2% vào khấu đuôi, lấy hết phân, rửa sạch và sát
khuẩn khu âm đạo và khu vực xung quanh bằng cồn 70
o
.
Xác định số lượng và kích thước nang trứng
Cho đầu giò siêu âm vào trực tràng, cố định buồng trứng, đưa buồng trứng về phía mặt quét

Xử lý số liệu
Số liệu được xử lý theo phương pháp thống kê sinh học có sử dụng phần mềm Excel .

VIỆN CHĂN NUÔI - Tạp chí Khoa học Công nghệ Chăn nuôi - Số 21-Tháng 12-2009 50

KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
Ảnh hưởng của tuổi bò lên số lượng nang trứng
Nang trứng có mặt trên buồng trứng
114 lượt buồng trứng được siêu âm ở 2 nhóm bò thí nghiệm với 1137 nang trứng có mặt trên
buồng trứng. Trong đó nang trứng có kích thước 2 – 8 mm và ≥ 9mm của bò 3 tuổi tương ứng
482 và 77 nang trứng, bình quân nang trứng/buồng trứng tương ứng 8,93 và 1,43 nang. Ở
nhóm bò 6 tuổi nang trứng có kích thước 2 – 8 mm và ≥ 9m tương ứng 466 và 112 nang, nang
trứng/buồng trứng tương ứng 7,77 và 1,87 nang.
Bảng 1. Số lượng nang trứng/buồng trứng và số lượng nang trứng
có kích thước 2 – 8 mm, ≥ 9 mm/buồng trứng của 2 nhóm bò.
Nang trứng 2 – 8mm Nang trứng ≥ 9 mm Tuổi bò cho tế
bào trứng
Nang
trứng/buồng
trứng
n.
Nangtrứng
/buồng trứng
n
Nang trứng
/buồng trứng
Mean ± SE Mean ± SE Mean ± SE

hút
Nang trứng được
hút/buồng trứng
Tỉ lệ hút
(Mean ± SE)
3 559 454 8,41 ± 0,22
a
81,21
6 578 472 8,00 ± 0,24
b
81,66
Chung 1137 926 8,20 ± 1,64 81,43
Các chữ cái a, b trong cùng cột có giá trị sai khác (p <0,05)
Bảng 2 cho thấy, tổng số nang trứng được chọc hút là 926 nang/ tổng số 1137 nang quan sát
được chiếm tỉ lệ 81,43 %. Số lượng nang trứng được chọc hút/buồng trứng ở cả 2 nhóm bò là
8,20 nang. Không có sự khác nhau của 2 nhóm bò về tỉ lệ nang trứng được chọc hút/nang
trứng quan sát được ở nhóm bò 3 tuổi và 6 tuổi, tương ứng 81,2 và 81,66 %. Số lượng nang
trứng được chọc hút/buồng trứng của chúng tôi cao hơn so với kết quả của Manik và cs.
(2003) đã nghiên cứu siêu âm hút tế bào trứng ở bò Ấn có số lượng nang trứng được chọc
hút/buồng trứng 4,25 nang trứng. Goodhand và cs, (2000) chọc hút được 6,65 nang
trứng/buồng trứng.

PHAN LÊ SƠN – Ảnh hưởng của tuổi bò 51

Ảnh hưởng của tuổi bò lên số lượng tế bào trứng thu được
Sau 114 lượt buồng trứng được siêu âm hút tế bào trứng có 796 tế bào trứng được thu, bình
quân tế bào trứng/buồng trứng 6,98 tế bào trứng. Tỉ lệ thu được chiếm 85,95 %/ tổng số nang

(2009) thu được 7,05 tế bào trứng/buồng trứng.
Ảnh hưởng của tuổi bò lên chất lượng tế bào trứng thu được
Chất lượng tế bào ảnh hưởng rất lớn đến khả năng phát triển sau khi nuôi chín, thụ tinh, phân
chia và phát triển đến giai đoạn phôi dâu và phôi nang. Sau khi chọc hút xong, dịch hút nang
trứng tế bào trứng được đưa ngay về phòng thí nghiệm để lọc, soi tìm và đánh giá chất lượng
theo 4 mức độ khác nhau (A, B, C và D). Chỉ có tế bào trứng loại A và B mới đủ tiêu chuẩn
nuôi cấy, thụ tinh và tạo phôi.
Bảng 4. Tế bào trứng loại A, B, C và D của 2 nhóm bò
Tế bào trứng loại A, B Tế bào trứng loại C, D Tuổi bò cho tế bào trứng
N Tế bào/buồng trứng n Tế bào/buồng trứng
3 291 5,39

98 1,81
6 307 5,12

100 1,67
Chung 598 5,25 198 1,74
Bảng 4 cho thấy, tổng số tế bào trứng loại A, B là 598 tế bào. Tế bào trứng bình quân thu
được/buồng trứng của nhóm bò 3 tuổi 5,39 tế bào, cao hơn nhóm bò 6 tuổi 5,12 tế bào. Tế bào
trứng loại C, D không có sự khác nhau nhiều, tương ứng 1,81 và 1,67 tế bào.
KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
Tuổi bò có ảnh hưởng đến số lượng và chất lượng tế bào trứng thu được.
Nhóm bò cho tế bào trứng có độ tuổi 3 tuổi cho số lượng và chất lượng tế bào trứng tốt hơn
nhóm bò 6 tuổi.

VIỆN CHĂN NUÔI - Tạp chí Khoa học Công nghệ Chăn nuôi - Số 21-Tháng 12-2009 52


*Người phản biện: TS. Phan Văn Kiểm; TS. Đào Đức Thà