LUẬN VĂN:
Quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng
TMCP ngoài quốc doanh (VPBank)
LỜI NÓI ĐẦU
Ngân hàng ra đời và phát triển gắn liền với sự ra đời và phát triển của nền kinh tế hàng
hoá để giải quyết nhu cầu phân phối vốn, nhu cầu thanh toán…phục vụ cho phát triển, mở
rộng sản xuất kinh doanh của các tổ chức kinh tế và cá nhân. Trong bối cảnh nền kinh tế
Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ, các hoạt động kinh tế diễn ra hết sức sôi động đặc
biệt là sự vận động không ngừng của luồng vốn trong xã hội. Tuy nhiên hoạt động ngân
hàng luôn chứa đựng nhiều rủi ro tiềm ẩn mà chúng ta khó có thể lường trước được. Hoạt
động kinh doanh của Ngân hàng rất nhạy cảm, liên quan đến nhiều lĩnh vực khác nhau của
nền kinh tế, chịu sự tác động của nhiều nhân tố khách quan và chủ quan như kinh tế, chính
trị, xã hội…có thể gây ra những thiệt hại không nhỏ cho ngân hàng. Đối với bất kỳ một
hoạt động kinh doanh nào, khi rủi ro say ra, những ảnh hưởng xấu của nó là khó lường và
vào ngày 18/03/1996. Đến cuối năm 2004, VPBank nhận được quyết định số 689/QĐ-
HAN7 của NHNN chấp thuận được nâng vốn điều lệ lên 198,4 tỷ VNĐ. Trong quý I năm
2005, theo công văn chấp thuận số 134/NHNN-HAN7 ngày 25/02/2005, NHNN đã chấp
thuận cho VPBank nâng vốn điều lệ lên 243,7 tỷ VNĐ. Tính đến ngày 01/01/2006 vốn
điều lệ của VPBank là 350 tỷ VNĐ. Theo dự định VPBank sẽ nâng vốn điều lệ của mình
lên 550 tỷ VNĐ vào giữa năm 2006 nhằm tăng sức cạnh tranh trên thị trường sau đó
VPBank sẽ nâng vốn điều lệ của mình lên 800 tỷ đồng thông qua việc bán cổ phiếu cho cổ
đông nước ngoài, mà hiện việc đàm phán với các đối tác nước ngoài đang bước vào giai
đoạn cuối, và trong 6 tháng cuối năm VPBank sẽ chính thức chọn một đối tác phù hợp.
Có thể khái quát việc tăng vốn điều lệ của VPBank qua biểu đồ sau:
Đơn vị: tỷ đồng
Bảng 1: Tình hình tăng giảm vốn điều lệ của VPBank qua các năm
Năm 1993 1994 1996 2004 2005 2006
Vốn điều lệ 20 70 174.9 198.4 310 1000
Nguồn:Báo cáo thường niên VPBank
Biểu 1: Tình hình tăng giảm vốn điều lệ của VPBank qua các năm
20
70
174.9
198.4
310
1000
0
200
400
600
800
1000
1200
Trong đó:
Đại hội cổ đông: giống như một công ty cổ phần, Đại hội cổ đông bao gồm tất cả các
cổ đông có quyền biểu quyết, là cơ quan có quyền quyết định cao nhất trong ngân hàng.
Đại hội cổ đông có quyền và nhiệm vụ sau: quyết định loại cổ phần và tổng số cổ phần
được quyền chào bán từng loại, quyết định mức cổ tức hàng năm của từng loại cổ phần;
bầu miễn nhiệm, bãi nhiệm thành viên Hội đồng quản trị , thành viên Ban kiểm soát; xem
xét và xử lý các vi phạm của Hội đồng quản trị và Ban kiểm soát gây thiệt hại cho ngân
hàng và cổ đông của ngân hàng; quyết định tổ chức lại và giải thể lại ngân hàng; quyết
định sửa đổi bổ sung Điều lệ ngân hàng, trừ trường hợp điều chỉnh vốn do bán thêm cổ
phần mới trong phạm vi số lượng cổ phần được quyền chào bán tại Điều lệ ngân hàng;
thông qua báo cáo tài chính hàng năm; thông qua định hướng phát triển của ngân hàng.
Ban kiểm soát
……
Hội sở
Hội đồng ALCO
Ban tín dụng
Hội đồng quản trị: là cơ quan quản lý ngân hàng, có toàn quyền nhân danh ngân hàng
để quyết định mọi vấn đề liên quan đến mục đích, quyền lợi của ngân hàng, trừ những vấn
với tình hình thực tế và đảm bảo an toàn cho toàn ngân hàng; lập các hợp đồng thế chấp
cầm cố bảo đảm nợ vay và thực hiện công chứng; định kỳ đánh giá lại tài sản cầm cố thế
chấp, thường xuyên có kế hoạch kiểm tra các tài sản cầm cố thế chấp và có trách nhiệm đề
xuất các biện pháp xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh để đảm bảo an toàn tín dụng.
Phòng giao dịch kho quỹ: thực hiện các nghiệp vụ giao dịch với khách hàng như: chào
đón, giới thiệu, tư vấn, tiếp nhận tiền gửi của khách hàng, tiền huy động vốn của ngân
hàng, thu đổi ngoại tệ; thực hiện các nghiệp vụ liên quan đến dải ngân, thu vốn, thu lãi,
hạch toán chuyển nợ quá hạn; quản lý các loại tài khoản dùng trong giao dịch khách hàng.
Phòng kế toán ngân quỹ: tổ chức hạch toán theo dõi các quỹ, vốn tập trung trong ngân
hàng; thực hiện hạch toán các nghiệp vụ huy động vốn, cho vay và các nghiệp vụ kinh
doanh khác.
Phòng thu hồi nợ: lập kế hoạch và thực hiện thu hồi nợ quá hạn đã được duyệt; liên hệ
với các cơ quan, toà án, viện kiểm soát, phòng thi hành án công an, luật sư trong việc xử
lý, giải quyết các vấn đề thu hồi nợ của chi nhánh; tiếp nhận và quản lý các hồ sơ vay, bảo
lãnh có vấn đề hoặc các khoản nợ quá hạn do phòng A/O cá nhân và A/O doanh nghiệp
chuyển lên; thẩm định, đề xuất các ý kiến về các vấn đề pháp lý liên quan đến việc xử lý
và thu hồi nợ quá hạn cho chi nhánh.
Phòng thanh toán quốc tế và kiều hối: thực hiện các nghiệp vụ chuyên môn về bảo
lãnh, thanh toán quốc tế như tín dụng, nhờ thu, bảo lãnh ngân hàng, chuyển tiền điện,
thanh toán séc…; định kì phân tích, tổng hợp tình hình thực hiện thanh toán quốc tế và
kiều hối trong toàn chi nhánh.
Phòng tổng hợp và quản lý chi nhánh: có trách nhiệm phối hợp với các phòng ban của
ngân hàng để thực hiện công tác tổ chức, quản lý và phát triển nguồn nhân lực; công tác
văn thư, hành chính, lễ tân; đảm bảo phương tiện di chuyển, vận chuyển tiền an toàn.
1.3 Các lĩnh vực hoạt động chủ yếu
Cũng giống như các ngân hàng thương mại khác, hoạt động của VPBank tập trung vào
các hoạt động chủ yếu như: huy động vốn, cho vay vốn và thực hiện các nghiệp vụ bảo
quản và môi giới trên thị trường tiền tệ, mua bán chứng khoán trên thị trường chứng khoán
khi được sự cho phép của NHNN. Các hoạt động cụ thể của VPBank bao gồm:
2000000
3000000
4000000
5000000
6000000
7000000
2000 2001 2002 2003 2004 2005
Tổng TS
Như vậy, có thể thấy tổng tài sản của VPBank đã không ngừng tăng qua các năm, tỷ lệ
tăng trưởng cũng tăng lên tương ứng. Nếu như năm 2000 tổng tài sản mới chỉ có 1.180.527
triệu VNĐ thì năm 2002 tổng tài sản là 1.476.468 triệu VNĐ; tốc độ tăng bình quân từ
năm 2000 đến năm 2002 là 12,53%/năm, đặc biệt từ năm 2003 tốc độ tăng trưởng này đã
gia tăng mạnh mẽ: năm 2003 là 2.491.867 triệu VNĐ, tăng 68,77% so với năm 2002, năm
2004 tốc độ này là 66,51% so với năm 2003, và năm 2005 tăng 46,8% so với 2004 nâng
tổng tài sản trong ngân hàng tính đến thời điểm cuối năm 2005 là 6.093.163 triệu VNĐ.
Điều này thể hiện được sự mở rộng quy mô và tình hình phát triển không ngừng của
VPBank qua các năm.
1.4.2 Tình hình huy động vốn:
Cùng với sự tăng quy mô tổng tài sản, nguồn vốn huy động của VPBank cũng tăng
theo, nhất là kể từ năm 2003 trở lại đây nguồn vốn huy động của VPBank đã tăng mạnh.
Từ năm 2000 đến năm 2002 tốc độ tăng bình quân nguồn vốn huy động là 22,26%/năm, từ
năm 2003 đến năm 2005 tố độ này đạt bình quân là 78,7%/năm, nâng tổng vốn huy động
năm 2005 của toàn ngân hàng lên con số 5.645.000 triệu VNĐ, so với con số 818.533
triệu VNĐ của năm 2000 thì đây quả là một sự phát triển đáng mừng. Một trong những
nguồn vốn huy động quan trọng của các ngân hàng thương mại là tiền gửi từ các tổ chức
kinh tế và dân cư cũng có những sự gia tăng khả quan: năm 2001 nguồn tiền này là
869.023,76 triệu VNĐ, năm 2002 là 931.812,9 triệu VNĐ, đến năm 2004 đã là
1.824.538,85 triệu đồng, đạt tốc độ tăng bình quân là 36,65%/năm. Trong năm 2005 nhờ
2000 2001 2002 2003 2004 2005
Vốn
huy
động1.4.3 Hoạt động cho vay:
Với bất kì một ngân hàng thương mại nào, hoạt động huy động vốn và hoạt động cho
vay phải luôn được chú trọng phát triển đi đôi, nếu như hoạt động huy động vốn làm tăng
nguồn vốn hoạt động của ngân hàng trên thị trường và chứng tỏ uy tín của nó trên thị
trường thì hoạt động cho vay là cơ sở lợi nhuận của ngân hàng và là điều kiện cho sự tồn
tại của ngân hàng vì nếu ngân hàng không cho vay ra được có nghĩa là bị ứ đọng vốn trong
khi vẫn phải trả lãi huy động. Quán triệt nguyên tắc này, VPBank đã luôn nỗ lực tiếp thị,
quảng bá hình ảnh ngân hàng đến với khách hàng, đặc biệt là các doanh nghiệp vừa và
nhỏ. Nhờ vậy, doanh số cho vay ra của VPBank không ngừng tăng, tốc độ gia tăng bình
quân trong giai đoạn 2000-2002 là 26,25%/năm và giai đoạn 2003-2005 là 40,86%/năm;
dư nợ tín dụng năm 2005 đạt 3014 tỷ đồng, vượt 9% so với kế hoạch và tăng 62% so với
năm 2004( số liệu bản tin VPBank số Xuân 2006).
Sau đây là bảng số liệu phản ánh tình hình hoạt động cho vay của VPBank trong những
năm gần đây
Bảng 4: Tình hình hoạt động cho vay của VPBank
Đơn vị: triệu VNĐ
Năm 2000 2001 2002 2003 2004 2005
Cho vay 723.564 852.910 1.103.426 1.525.212 1.865.364
3.394.963
( Nguồn: Báo cáo thường niên VPBank 2005)
Biểu đồ 4: Hoạt động cho vay
Đơn vị: Triệu VNĐ
Năm 2001 2002 2003 2004 2005
LN trước thuế và dự
phòng
1.914 20.560 42.828 60.078 83.320
( Nguồn: Báo cáo thường niên VPBank2005)
Biểu đồ 5: Lợi nhuận trước thuế dự phòng
0
20
40
60
80
100
2001 2002 2003 2004 2005
LN
trước
thuế và
dự
phòngTỷ lệ chia cổ tức hàng năm: tỷ lệ chia cổ tức hàng năm của ngân hàng luôn đạt trên
10%; trong năm 2004 là 17%; năm 2005 là trên 20%. Đây là tỷ lệ cổ tức thuộc vào nhóm
cao trong các ngân hàng thương mại cổ phần.
1.4.4.3 Các chỉ tiêu hoạt động kinh doanh khác:
Tỷ lệ nợ xấu trong năm 2005 của VPBank chiếm 0,75% tổng dư nợ. Tất cả các khoản
nợ này đều có tài sản đảm bảo hợp pháp nên hầu như các khoản nợ xấu đều được thu hồi
sớm sau khi chuyển nợ quá hạn.
1.1 Vốn:
Vốn điều lệ ban đầu khi mới thành lập là 20 tỷ VND. Sau đó, do nhu cầu phát triển,
theo thời gian VPBank đã nhiều lần tăng vốn điều lệ. Đến nay (tháng 8/2006), vốn điều lệ
của VPBank đạt 500 tỷ đồng. Dự kiến trong tháng 9, VPBank sẽ nhận được chấp thuận của
NHNN cho phép bán 10% vốn cổ phần cho cổ đông chiến lược nước ngoài là Ngân hàng
OCBC - một Ngân hàng lớn nhất Singapore, theo đó vốn điều lệ sẽ được nâng lên trên 750
tỷ đồng. Tiếp theo, đến cuối năm 2006, vốn điều lệ của VPBank sẽ tăng lên trên 1.000 tỷ
đồng
1.2 Lao động:
Số lượng nhân viên của VPBank trên toàn hệ thống tính đến nay có trên 1.000 người,
trong đó phần lớn là các cán bộ, nhân viên có trình độ đại học và trên đại học (chiếm
87%). Nhận thức được chất lượng đội ngũ nhân viên chính là sức mạnh của ngân hàng,
giúp VPBank sẵn sàng đương đầu được với cạnh tranh, nhất là trong giai đoạn đầy thử
thách sắp tới khi Việt Nam bước vào hội nhập kinh tế quốc tế. Chính vì vậy, những năm
vừa qua VPBank luôn quan tâm nâng cao chất lượng công tác quản trị nhân sự
1.3 Thị trường:
Mục tiêu của VPBank là trở thành một trong những ngân hàng bán lẻ hàng đầu Việt
nam. Vì vậy thị trường mà VPBank hướng tới là các Doanh nghiệp vừa và nhỏ ,các cá
nhân có thu nhập cao và trung bình trong xã hội. Doanh nghiệp vừa và nhỏ bao gồm các
doanh nghiệp tư nhân, công ty TNHH, Công ty Cổ phần, Hợp tác xã, Liên minh hợp tác
xã, Doanh nghiệp Nhà nước, hoặc hộ kinh doanh cá thể có số vốn nhỏ hơn 10 tỷ đồng và
số lao động thường xuyên dưới 300 người.
Tại Việt Nam, doanh nghiệp vừa và nhỏ( DNVVN) chiếm khoảng 96% tổng số
doanh nghiệp, đóng góp 26% tổng sản phẩm xã hội (GDP), 31% giá trị tổng sản lượng
công nghiệp, 78% mức bán lẻ, 64% tổng lượng vận chuyển hàng hoá, tạo ra 49% việc làm
phi nông nghiệp ở nông thôn và 25-26% lực lượng lao động cả nước. Đóng góp vào ngân
sách Nhà nước thông qua nộp thuế là 6,4% tổng ngân sách hàng năm.
Sự phát triển của các DNVVN đã góp phần hết sức tích cực vào sự tăng trưởng và phát
triển chung của nền kinh tế. Do quy mô nhỏ bé nên các DNVVN rất linh hoạt, dễ thích
có: Hội sở chính tại Hà Nội, 21 Chi nhánh và 16 phòng giao dịch tại các Tỉnh, Thành phố
lớn của đất nước là Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Thừa Thiên Huế, Đà
Nẵng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Vĩnh Phúc; Bắc Giang và 2 Công ty trực thuộc. Năm 2006,
VPBank sẽ mở thêm các Chi nhánh mới tại Vinh (Nghệ An); Thanh Hóa, Nam Định, Nha
Trang, Bình Dương; Đồng Nai, Kiên Giang và các phòng giao dịch, nâng tổng số điểm
giao dịch trên toàn Hệ thống của VPBank lên 50 chi nhánh và phòng giao dịch.
2. THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG QUẢN TRỊ RỦI RO
2.1 Khái niệm và đặc điểm cơ bản của rủi ro tín dụng
Rủi ro tín dụng trong hoạt động Ngân hàng của tổ chức tín dụng, theo quy định tại Điều
2 “Quy định về phân loại nợ trích lập và sử dụng dự phòng để xử lý rủi ro tín dụng” ban
hành theo quyết định số 493/2005/QĐ-NHNN ngày 22/4/2005 của Thống đốc NHNN, là
khả năng sảy ra tổn thất trong hoạt động ngân hàng của tổ chức tín dụng do khách hàng
không thực hiện hoặc không có khả năng thực hiện nghĩa vụ của mình theo cam kết.
Rủi ro tín dụng có thể hiểu một cách đơn giản là một khả năng trong tương lai người đi
vay ngân hang thất bại trong việc thực hiện đúng các điều khoản trong hợp đồng tín dụng.
Như vậy rủi ro tín dụng là khả năng khách hàng vay vốn không thanh toán được tiền lãi
hoặc vốn gốc hoặc cả hai. Rủi ro tín dụng không chỉ giới hạn ở hoạt động cho vay mà còn
bao gồm nhiều hoạt động mang tính chất tín dụng khác của ngân hàng như bảo lãnh, tài trợ
thương mại, cho vay ở thị trường liên ngân hàng, tín dụng thuê mua, đồng tài trợ…
Rủi ro tín dụng là một tất yếu mà các ngân hàng không thể loại bỏ hoàn toàn ra khỏi
hoạt động tín dụng của mình, họ buộc phải chấp nhận sự tồn tại của rủi ro và cố gắng tìm
mọi phương thức để có thể hạn chế đến mức thấp nhất rủi ro tín dụng, đặc biệt là khi thế
giới đang tiến dần tới giai đoạn toàn cầu hóa, các hoạt động của ngân hàng trở nên vô cùng
phong phú và không chỉ giới hạn trong phạm vi quốc gia như trước đây mà còn hướng ra
thị trường quốc tế. Trong bối cảnh đó, các hoạt động tín dụng chứa đựng nhiều rủi ro hơn,
yêu cầu cần có một phương thức quản trị rủi ro tín dụng hiệu quả là vấn đề trọng tâm trong
công cuộc đổi mới và phát triển của các ngân hàng hiện nay. Đồng thời sự tăng cường
kiểm soát quốc tế đặt ra yêu cầu các ngân hàng cần có những biện pháp hữu hiệu để hạn
chế rủi ro và đáp ứng được những tiêu chuẩn quy định.
- Phòng phục vụ khách hàng cá nhân (A/O cá nhân): thực hiện nhiệm vụ phân tích
món vay và cho vay đối với cá nhân; giám sát, kiểm tra tín dụng cá nhân của Chi nhánh
cấp dưới và Phòng giao dịch trực thuộc, chỉ đạo, đôn đốc thu hồi nợ, xử lý nợ quá hạn đối
với các khoản vay cá nhân trong toàn chi nhánh.
- Phòng phục vụ khách hàng doanh nghiệp ( A/O doanh nghiệp): tiếp nhận hồ sơ
vay,bảo lãnh, thanh toán, mua bán ngoại tệ…của khách hàng. Thẩm định, để xuất va
thuyết trình về khoản vay trước Ban tín dụng, Hội đồng tín dụng. Thường xuyên kiểm tra,
giám sát tình hình hoạt động, sản xuất, kinh doanh của khách hàng sau khi cho vay. Đôn
đốc thu hồi nợ, thường xuyên đánh giá lại khách hàng và các món vay. Đề xuất gia hạn nợ,
điều chỉnh kỳ hạn nợ. Đề xuất điều chỉnh lãi, miễn giảm lãi tiền vay cho khách hàng. Đề
xuất giải pháp tài sản thế chấp, cầm cố…
- Phòng thẩm định tài sản bảo đảm: Thực hiện việc thẩm định và đánh giá các tài sản
thế chấp cầm cố, chịu trách nhiệm về giá trị thẩm định tài sản thế chấp cầm cố đảm bảo
cho khoản vay. Định kỳ tái định giá tài sản thế chấp cầm cố, có trách nhiệm đề xuất các
biện pháp xử lý kịp thời các vấn đề phát sinh để đảm bảo an toàn tín dụng.
- Phòng thu hồi nợ: Lập kế hoạch va thực hiện kế hoạch thu hồi nợ quá hạn đã được
duyệt. Tiếp nhận các hồ sơ vay, bảo lãnh các khoản nợ quá hạn do Phòng A/O Doanh
nghiệp và A/O cá nhân chuyển sang để xử lý theo pháp luật.
2.2.2 Tình hình quản trị rủi ro tín dụng:
- Quy trình nghiệp vụ tín dụng
Ngày 13/05/2002, Hội đồng quản trị Ngân hàng VPBank ban hành quyết định số
427/QĐ-HĐQT về Quy trình nghiệp vụ tín dụng bao gồm 8 bước như sau:
SƠ ĐỒ 2: QUY TRÌNH NGHIỆP VỤ TÍN DỤNG
DOANH NGHIỆP
Tiếp nhận hồ sơ vay
- NV A/O DN làm việc với khách hàng, hướng
dẫn thủ tục và tiếp nhận hồ sơ từ khách hàng.
NV A/O DN chuyển hồ sơ tài sản bảo đảm
sang phòng Thẩm định tài sản đảm bảo và xem xét
báo cáo tài chính
4.Tập hợp hồ sơ trình ban TD/ Hội đồng TD
NV A/O DN tập hợp hồ sơ do khách hàng cung
cấp và tờ trình của các bộ phận lập để trình Ban
TD/ Hội đồng tín dụng quyết định.
5. Hoàn thiện hồ sơ tín dụng
- Phòng thẩm định TSBĐ lập hợp đồng bảo đảm
tiền vay và làm thủ tục công chứng, nhân bàn giao
tài sản(nếu có).
- NV A/O DN nhập kho hồ sơ TSBĐ, sau đó lập
và trình hồ sơ TD để ban TGĐ hoặc GĐ chi nhánh
ký duyệt.
6. Thực hiện quyết định cấp tín dụng
Giải ngân/ Phát hành bảo lãnh/ Mở L/C
7. Kiểm tra và xử lý nợ vay
- NV A/O DN chịu trách nhiệm kiểm tra sau cho
vay về mục đích sử dụng vốn và tình hình tài
chính, hoạt động của khách hàng.
- Phòng thẩm định TSBĐ kiểm tra về TSBĐ.
- A/O DN theo dõi thu gốc, lãi, phân tích, rủi ro
theo từng đối tượng, khu vực khách hàng.
-Kiểm tra lai việc thu lãi( số tiền, thời hạn) giao
phòng kiểm tra kiểm toán nội bộ.
8. Tất toán hợp đồng tín dụng.
3a. NV A/O DN thẩm định
- Giấy đề nghị vay vốn: trong đó nêu rõ mục đích vay, nhu cầu vốn vay, thời hạn vay,
lãi suất, biện pháp bảo đảm tiền vay.
- Hồ sơ pháp lý: gồm các tài liệu chứng minh về năng lực pháp luật và năng lực hành
vi dân sự như: giấy chứng minh thư nhân dân, quyết định thành lập doanh nghiệp, giây
chứng nhận đăng ký kinh doanh, giấy phép hành nghề…
- Hồ sơ tài chính: bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả kinh doanh, báo cáo lưu
chuyển tiền tệ, thuyết minh báo cáo tài chính….
- Hồ sơ về khoản vay: trong đó trình bày phương án sản xuất kinh doanh, dịch vụ, dự
án đầu tư….
- Hồ sơ đảm bảo tiền vay: bảng kê khai về tài sản đảm bảo tiền vay, các giấy tờ
chứng minh quyền sở hữu hợp pháp và đầy đủ đối với tài sản đảm bảo, các văn bản chứng
nhận giá trị tài sản đảm bảo của các cơ quan thẩm định độc lập.
- Ngoài ra còn có thể có một số giấy tờ liên quan khác đến việc vay vốn.
Bên cạnh việc kiểm tra tính đầy đủ của hồ sơ vay vốn, cán bộ tín dụng cần phải xem
xét sự thống nhất về số liệu trên tất cả các báo cáo tài chính mà khách hàng cung cấp cũng
như tính chân thực của các số liệu này. Ngoài ra cũng cần đối chiếu với các văn bản pháp
luật hiện hành để chắc chắn rằng các tài liệu là hợp pháp, không vi phạm quy định của
pháp luật.
Phân tích tình hình tài chính của khách hàng
Cán bộ tín dụng tiến hành phân tích tình hình tài chính của khách hàng cả trong quá
khứ, hiện tại và dự báo trong tương lai. Việc phân tích dựa vào các tài liệu như: báo cáo tài
chính, các nguồn thông tin tài chính và phi tài chính khác, các công ty khác đã và đang
hoạt động trong cùng ngành nghề
Tình hình tài chính của khách hàng thể hiện qua các yếu tố như: quy mô tài sản, tình
hình công nợ và các chỉ tiêu tài chính chủ yếu.
- Các khoản mục tài sản
Để đánh giá thực trạng tài sản của khách hàng, đối với khách hàng là doanh nghiệp,
VPBank dựa vào bảng cân đối kế toán, còn đối với khách hàng là hộ gia đình hay cá nhân,
VPBank thường dựa trên tài sản cá nhân, lương và các khoản thu nhập khác. Các khoản
tiêu tài chính chủ yếu sau:
+ Nhóm chỉ tiêu thanh khoản:
Hệ số thanh toán ngắn hạn = Tài sản lưu động/ Nợ ngắn hạn
Hệ số này phản ánh khả năng của doanh nghiệp trong việc chuyển đổi tài sản lưu động
thành tiền để trả các khoản nợ ngắn hạn. Tiêu chuẩn của hệ số này ~ 1.
Hệ số thanh toán nhanh = ( Tài sản lưu động – Hàng tồn kho)/ Nợ ngắn hạn.
Nếu doanh nghiệp có hệ số khả năng thanh toán nhanh càng cao thì khả năng trả nợ của
doanh nghiệp càng lớn. Đối với các doanh nghiệp có vòng quay hàng tồn kho chậm thì
ngân hàng đòi hỏi hệ số này phải cao, các doanh nghiệp có vòng quay hàng tồn kho nhanh
thì hệ số này có thể nhỏ hơn.
Hệ số thanh toán tức thời = Tổng số vốn bằng tiền và các tài sản tương đương tiền/ Nợ
ngắn hạn.
Hệ số này cho biết khả năng thanh toán ngay lập tức các khoản nợ của doanh nghiệp
bằng tiền mặt. Nếu tỷ suất này lớn hơn 0,5 thì tình hình thanh toán tương đối khả quan,
nếu nhỏ hơn 0,5 thì doanh nghiệp có thể gặp khó khăn trong việc thanh toán công nợ và có
thể phải bán gấp hàng hoá để trả nợ.
+ Nhóm chỉ tiêu hoạt động
Vòng quay hàng tồn kho = Giá vốn hàng bán/ Hàng tồn kho bình quân.
Kỳ thu tiền bình quân = Doanh thu/ Các khoản phải thu bình quân
Hệ số vòng quay tài sản = Doanh thu thuần/ Tổng tài sản.
+ Nhóm chỉ tiêu đòn cân nợ
Hệ số nợ = ( Tổng tài sản - Vốn chủ sở hữu) / Tổng tài sản.
Hệ số này có giá trị nhỏ hơn hoặc bằng 0,5 là lý tuởng vì có ít nhất một nửa tài sản của
doanh nghiệp được hình thành bằng vốn chủ sở hữu.
Hệ số khả năng trả lãi = lợi tức trước thuế và lãi/ chi phí trả lãi.
Hệ số này đo lường mức độ an toàn của thu nhập có thể trả lãi cho các chủ nợ.
+ Nhóm chỉ tiêu khả năng sinh lời
Hệ số mức sinh lời trên doanh thu = Tổng lợi tức sau thuế / Doanh thu thuần
Hệ số thu nhập trên tổng tài sản = Tổng lợi tức sau thuế/ Tổng tài sản
Copyright: Tài liệu đại học ©