CHỦ NGHĨA ẤN TƯỢNG VÀ
CÁC ẢNH HƯỞNG CỦA NÓ
ĐẾN CÁC TRÀO LƯU NGHỆ
THUẬT THẾ KỶ 20-21
Trong sự phát triển của Hội họa, ảnh hưởng của
trường phái ấn tượng rất lớn đến các trường phái
khác, đến cả các trào lưu của nghệ thuật sau này.
Cuộc triển lãm đầu tiên vào năm 1874 c
ủa các họa
sĩ ấn Tượng trưng bày bức tranh ấn tư
ợng mặt trời
mọc của Monet dường như là điểm báo cho sự
xuất hiện, bung mở về nghệ thuật tạo hình, là nền
tảng của những gì sẽ xuất hiện sau này. Bằng
những đề tài là những sinh hoạt ngoài trời hòa nhập với cảnh sắc thiên
nhiên như người chèo thuyền ngắm cảnh, những nhóm người uống cà
phê ngoài trời và những buổi picnic, những hình ảnh con người đi dạo
trong những khu vườn tràn trề ánh sáng. Cho ta thấy một sự đam mê v
ề
ánh sáng của các nghệ sĩ ấn Tượng.
Manet khởi đầu cho những lý thuyết về màu sắc, ánh sáng và có phần

CÉZANNE-tĩnh
vật-sơn dầu
nào ít hơn về sự chuyển động và điều đó đã trở thành mục tiêu của các
họa sĩ ấn tượng. Phần kết quả mà Manet đạt được trong họa phẩm
thuộc thời kỳ đầu của ông. Nó khiến các họa sĩ quan tâm hơn đến bề
mặt phẳng dẹt của mặt phẳng mà họ sáng tác trên đó. Điều này trở
thành cực kỳ quan trọng về sau này, khi họa sĩ sử dụng bút cứng, bàn
chải và tạo ra những vết cào, rạch, cùng những dấu vết khác mang lại
cho người thưởng ngoạn một trải nghiệm về tác phẩm, về sự từng trải

nhau mà tạo ra một bảng màu hiển thị phong phú. Tới 65 triệu màu và
có thể còn hơn thế nữa. Điều này còn khẳng định hơn sự đóng góp to
lớn của các họa sĩ ấn tượng đối với nghệ thuật hiện đại.
Những thu lượm của khoa học thông qua việc khám phá về quang học
cũng đã giúp cho các họa sĩ ấn tượng có những khai thác về vẻ lung
linh của tự nhiên. Như những tác phẩm của Renoir, ông đã khai thác
những vệt sáng lung linh dưới tán lá, trên thảm cỏ và trên những trang
phục tươi tắn của các cô gái Paris, còn Monet lại say mê những đốm
sáng long lanh, huyền ảo và trong vắt nhảy nhót trên những gợn sóng
lăn tăn trong đầm hoa súng.
Còn Degas ở nhũng sáng tác về vũ nữ balé hay dàn nhạc nhà hát lại là
cái nhìn độc đáo, bất ngờ, cũng là cái nhìn thấu thị của ngôn ngữ ống
kính quang học ở các góc nhìn (góc nhìn từ trên xuống, cận và toàn
cảnh ).
Với Georges Seurat và Paul Signac tạo ra trường phái chấm điểm
(Pointillism) hay còn gọi là phân điểm ( Divíionism), phát triển trên
nguyên tắc lấy tri thức khoa học làm nền, cường độ thị giác nhờ vào sự
phân tích màu sắc mà đạt tới mức độ tối đa. Đó là hình thức chia mảng
bố cục thành vô vàn các đốm màu nguyên thủy như: Lam, lục, đỏ,
vàng thì đây chính là hình thức hiển thị hiệu quả đúng cho các hệ
thống màu hình điện tủ sau này. Như trong tác phẩm Pin.Saint Tropez
của Paul Signac phương pháp phân điểm trong cách diễn giải vấn đề
khiến ta thấy như thực sự đang xem một bức tranh phong cảnh được
tách màu trên máy tính với các phần mềm và sử dụng hiệu ứng đồ họa.

Rồi đến những tác phẩm của Cezanne với cảm quan về khối và hình 3
chiều cho đến các họa sĩ của chủ nghĩa lập thể (Cubism ) ta thấy những
lối chia hình, khối đó là từ không gian 3 chiều với lối nhìn hình học,
với những hình kỷ hà dứt khoát mở rộng không gian, phảng phất âm
vang công nghiệp. Những lý thuyết đó đã ảnh hư

Chủ nghĩa ấn tượng và các trường phái nghệ thuật xuất hiện sau nó
chính là nền móng cho sự bùng nổ, phát triển của các chủ nghĩa, hình
thức nghệ thuật sau này. Và cũng song hành với sự phát triển đó, ta
cũng luôn thấy thấp thoáng bóng dáng của cuộc Cách mạng khoa học
Kỹ thuật. Cũng như các thành tựu khác nhau của khoa học luôn được
các nghệ sĩ quan tâm để tạo nên những sự phát triển mới trong nghệ
thuật, cùng với những sự phát triển trong đời sống của loài ngư
ời. Nghệ
thuật luôn là sự phản ánh xã hội, thời gian mà con người đang sống.
Cùng sự phát triển của công nghệ điện tử và truyền thông, nó đã trở
thành tiền đề cho sự phát triển của các hình thái nghệ thuật đã và sẽ
xuất hiện trong kỷ nguyên số.
Lê Trần Hậu Anh