THAY CÁC TÁC PHẨM MỸ
THUẬT TRONG NHÀ TRẮNG

Barack Obama không những
đang tri
ển khai các chính sách về
chăm sóc sức khoẻ, qui chế tài
chính, tra tấn tù nhân và môi
trường mà còn thay đổi cả bộ
sưu tầm mỹ thuật trong Nhà
Trắng nữa.
Cả hai vợ chồng Tổng thống
Obama đều đang gửi thông điệp
khắp thế giới mỹ thuật Hoa Kỳ khi họ đưa ra lời kêu gọi các bảo tàng,
các galleries và các nhà sưu tầm tư nhân rằng họ muốn mượn cho Nhà
Trắng các tác phẩm mỹ thuật của các nghệ sĩ Mỹ gốc Phi, gốc Châu á,
gốc Tây Ban Nha và cả các nữ nghệ sĩ nữa. Thế hẳn vào chỗ các tác
phẩm tĩnh vật, tranh đồng quê và các bức chân dung thế kỷ 19 ngự trị
tại các Phòng Công cộng trong Nhà Tr
ắng, họ muốn tuyển chọn các tác
phẩm mỹ thuật trừu tượng táo bạo và độc đáo.
Việc thay đổi toàn bộ mỹ thuật trong Nhà Trắng này là một sự kiện
quan trọng đối với thị trường mỹ thuật. Sự tuyển chọn của vợ chồng

HENRY OSSAWA-Cồn cát buổi
hoàng hôn
Tổng thống Obama có thể ảnh hưởng tới giá trị trên thị trường của các
tác phẩm và các nghệ sĩ mà họ quyết định trưng bày. Các viện bảo tàng
và các nhà sưu tầm tư nhân đã và đang hoạt động ráo riết và nhanh
chóng mời chào các tác phẩm để được tuyển chọn và trưng bày tại
không gian đầy chất tượng trưng này.

chức, cùng với những tác phẩm hiện đại của Robert Rauschenberg và
Louise Nevelson, cũng mượn được của Viện Bảo tàng Quốc gia .
Các nhà sưu tầm cho rằng những tác phẩm mỹ thuật được vợ chồng
Tổng thống Obama tuyển chọn chắc chắn sẽ tác động tới “giá trị thị
trường” của các nghệ sĩ hoặc ít nhất cũng nâng cao tầm vóc của họ lên.
Sau khi George W. Bush trưng bày tranh rút ra từ bộ sưu tầm El Paso,
g
ồm các tác phẩm “Sông Cái” (Rio Grande), của Tom Lea, nghệ sĩ sinh
ra ở Bang Texas. Rio Grande là tranh phong cảnh vẽ như ch
ụp ảnh thực
một cây xương rồng nổi bật trên nền mây xám, treo trong Văn phòng
hình Bầu dục của Tổng thống), thì giá các tác phẩm của họa sĩ này đã
tăng vọt khoảng 300%, theo lời Adair Margo, chủ nhân của El Paso
Gallery chuyên bán các tác phẩm của họa sĩ Tom Lea. (Tom Lea qua
đời năm 2001, cũng đã làm tăng giá trị thị trường của các tác phẩm của
ông).
Mối quan tâm tới mỹ thuật hiện đại của vợ chồng Tổng thống Obama
thể hiện trước khi họ chuyển đến Washington. Ngôi nhà của cặp vợ
chồng này ở Công viên Hyde (Hyde Park), Chicago, treo các tác phẩm
mỹ thuật hiện đại, các bức ảnh đen-trắng, theo một số bạn của họ ở
Chicago cho biết. Vào một trong những cuộc hẹn hò đầu tiên, Obama
đã dẫn Michelle Robinson tới thăm Viện Mỹ thuật Chicago.
Một nữ phát ngôn Nhà Trắng cho biết vợ chồng Tổng thống Obama
thưởng thức tất cả các loại hình mỹ thuật nhưng muốn “bổ sung cho
đầy đủ bộ sưu tầm thường trực này” và “phát lên những tiếng nói mới”
về các nghệ sĩ Mỹ hiện đại thuộc tất cả các chủng tộc và tất cả các
thành phần xã hội.
Những thay đổi về mỹ thuật của Nhà Trắng diễn ra trong lúc Chính
quyền Obama tìm mọi cách vận động tài trợ cho mỹ thuật. Ông Obama
đã gộp khoản 50 triệu đô-la trong gói kích cầu kinh tế của ông cho

Tuần trước, vợ chồng Tổng thống Obama quyết định mượn bức Nice,
Nice, một tác phẩm trừu tượng sáng tác năm 1954 của họa sĩ Mỹ gốc
Nga Nicolas de Staél, vẽ các hình chữ nhật đỏ, đen và xanh rêu, đôi ba
bức vuông vức của họa sĩ Mỹ gốc Đức Josef Albers, thuộc series nổi
tiếng của ông nhan đề Tôn vinh hình vuông (Homage to the Square)
toàn những sắc màu thuộc tông vàng, đỏ và xanh nhạt nhuốm đỏ; cùng
hai bức tượng đồng cao ngang mặt bàn Vũ nữ đang đi tất (Dancer
Putting on Stocking) và Vũ nữ cúi chào khán giả (The Bow) của Edgar
Degas. Viện Bảo tàng cũng gửi đến tác phẩm của Glenn Ligon, một
họa sĩ ở New York, nhan đề Đen như Tôi (Black like Me), một tác
phẩm chì, về miền Nam nước Mỹ vẫn còn phân bi
ệt chủng tộc, trong số
nhiều tác phẩm khác nữa, mà vợ chồng Tổng thống Obama vẫn còn
đang cân nhắc, theo một nữ phát ngôn Nhà Trắng cho biết.
Các tác phẩm hiện đang trưng bày trong Văn phòng hình Bầu dục gồm
có tác phẩm Thung lũng Tetons (The Three Tetons), một bức tranh
phong cảnh của Thomas Moran vẽ năm 1895, và bức Người thuần
Ngựa bất kham (The Bronco Buster), do Frederic Remington sáng tác
năm 1903.
Tống thống có thể treo bất cứ thứ gì ông muốn trong khu nhà riêng và
các văn phòng, kể cả Văn phòng hình Bầu dục, nhưng các tác ph
ẩm mỹ
thuật đặt trong các Phòng Công cộng, như Phòng màu Xanh chẳng hạn,

trước hết phải được sự chấp thuận của giám tuyển mỹ thuật Nhà Trắng
và Uỷ ban Bảo tồn Nhà Trắng, là ban tư vấn, có đệ nhất phu nhân làm
chủ tịch danh dự.
Bất cứ những tác phẩm nào dự kiến đưa vào bộ sưu tầm thường trực
của Nhà Trắng đều phải thông qua sự cứu xét ngặt nghèo và thường
kéo dài rất lâu trước khi Nhà Trắng chấp nhận chúng là tặng phẩm,

tác phẩm đã mượn vào cuối nhiệm kỳ cuối cùng của mình.
Nhiều người trong số các nhà sưu tầm giàu sụ, những người đã từng
giúp Obama gây quỹ cho chiến dịch tranh cử tổng thống, giờ đây lại
đang đem tặng tác phẩm của họ. E.T. Williams, một nhà sưu tầm ở
New York chuyên v
ề mỹ thuật Mỹ gốc Phi, có chân trong các ban quản
lý bảo tàng, kể cả Bảo tàng Mỹ thuật Hiện đại ở New York, là một
trong số các nhà góp tặng trong tương lai ấy.
Hồi đầu tháng, Ông Williams, một nhà kinh doanh ngân hàng đã nghỉ
hưu kiêm nhà đầu tư bất động sản, đã đi dạo trong căn hộ của ông ở
Manhattan và dừng bước trước một tác phẩm lung linh nhất trong bộ
sưu tầm của ông, đó là bức chân dung màu xám của một người đội mũ
phớt mềm do họa sĩ Loi Mailou Jones vẽ. Tác phẩm này ước giá
150.000 đô-la Mỹ nhưng ông nói ông sẽ vui lòng tặng cho bộ sưu tầm
thường trực của Nhà Trắng. Ông cũng nói rằng vợ chồng Tổng thống
Obama có thể “mượn bất cứ tác phẩm nào họ thích” trong bộ sưu tầm
của ông, kể cả các tác phẩm của Romare Bearden và Hale Woodruff.
Ông Williams nói dẫu rằng việc cho mượn hay tặng tranh cho Nhà
Trắng có thể nâng cao vị thế của bộ sưu tầm của ông, nhưng việc ông
tặng tranh xuất phát từ động cơ mong muốn được ủng hộ, cổ vũ cho
tổng thống. Một nữ phát ngôn Nhà Trắng nói rằng bất cứ các tác phẩm
hiến tặng tiềm tàng nào cho bộ sưu tầm thư
ờng trực đều phải thông qua
văn phòng giám tuyển mỹ thuật. Đặc biệt, các nhà sưu tầm người Mỹ
gốc Phi quan tâm chú ý ngay khi có tin rằng Ông Obama có thể mượn
các tác phẩm mỹ thuật, theo Bridgette McCullough Alexander, một nh
à
tư vấn mỹ thuật ở Chicago, người đã từng học cùng trường trung học
với đệ nhất phu nhân. Bà Bridgette cho biết một số khách hàng sưu t
ầm

ên tài
trợ cho các vụ mua sắm với sự chấp thuận của Uỷ ban Bảo tồn, đã chi
2.5 triệu đô-la cho tác phẩm cắt dán màu gỉ sắt của Jacob Lawrence,
miêu tả các công nhân trên một công trường xây dựng, cao hơn m
ức dự
toán 4 lần, đồng thời vượt xa giá tranh kỷ lục 968.000 đô-la bán đ
ấu giá
của tác giả lúc bấy giờ, theo lời kể của Eric Widing, phụ trách Ban Hội
họa Hoa Kỳ của nhà bán đấu giá Christie. Vụ mua tranh này rất có thể
đã đội giá tranh của Jacob Lawrence trên thị trường lên rất nhiều. Mùa
xuân sau đó, một nhà sưu tầm đã chi cho Christie 881.000 đô-la để có
được một tác phẩm khác của Lawrence, giá cao ngật ngư
ỡng thứ ba cho
một tác phẩm của nghệ sĩ này.
Vụ mua bức phong cảnh bãi biển Atlantic City của Henry Ossawa
Tanner năm 1995 lại có tác dụng ngược lại. Nhà Trắng đã mua được
tác phẩm đó từ cháu gái của họa sĩ, chỉ với giá 100.000 đô-la, dư
ới mức
đặt giá 1 triệu đô-la cho các tác phẩm tương tự của Tanner. Mức giá
khiêm tốn của vụ mua bán được quảng bá rộng rãi ấy đã khiến tranh
của Tanner bị trượt giá, theo ý kiến nhiều chủ gallery cho biết.
Phu nhân của Tổng thống Bush treo một bức tranh hiện đại của Helen
Frankenthaler trong khu nhà riêng và vận động cho việc mua tranh của
Lawrence, trong khi bản thân Tổng thống Bush treo đầy văn phòng của
ông ít nhất 6 bức phong cảnh Texas.
Anita McBride, nguyên chánh văn phòng Phu nhân Tổng thống Bush
cho biết: “Tổng thống Bush rất thích những thứ gợi nhớ đến Bang
Texas và thường nói ông muốn Văn phòng hình Bầu dục trông giống
như một người lạc quan đang công tác ở đó.McBride cho biết tất cả
những tác phẩm mà gia đình Tổng thống Bush mượn đã được hoàn trả