"BỒI DƯỠNG ĐỘI NGŨ"
GIẢI PHÁP
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
I/ ĐẶT VẤN ĐỀ:
Sự nghiệp giáo dục thế hệ trẻ được Đảng và Nhà nước ta đặc biệt quan tâm. Trong những
năm qua, ngành giáo dục đã và đang tích cực thực hiện công cuộc đổi mới toàn diện về chương
trình và sách giáo khoa. Mỗi một người thầy giáo phải tích cực tự bồi dưỡng đề nâng cao kĩ
năng sư phạm nhằm đáp ứng yêu cầu đổi mới.
Bậc Trung học cơ sở là một bộ phận hết sức quan trọng trong quá trình thực hiện nhiệm
vụ này, bởi đây là bậc học mang tính bản lề về kiến thức, nhận thức cho học sinh sau này để
các em học lên Trung học phổ thông và các trường chuyên nghiệp.
Để thực hiện thành công sự nghiệp đổi mới giáo dục phổ thông, công tác bồi dưỡng đội
ngũ là rất quan trọng. Đây là một giải pháp thiết thực nhất nhằm nâng cao chất lượng dạy học
của giáo viên và kết quả học tập của học sinh. Bồi dưỡng đội ngũ là cái gốc của đổi mới
phương pháp dạy học. Việc bồi dưỡng cho đội ngũ tốt sẽ giúp cho giáo viên đủ điều kiện để
thực hiện đổi mới phương pháp. Đây là yêu cầu quan trọng và bức xúc của toàn ngành giáo dục
và là yêu cầu cần thiết đối với mỗi cán bộ quản lý ở trường Trung học cơ sở.
Nói đến bồi dưỡng đội ngũ là một phạm vi rất rộng đòi hỏi ở người quản lý giáo dục cần
có một tâm huyết nghề nghiệp, nắm chắc “cái thần” của sự đổi mới để từ đó lập kế hoạch bồi
dưỡng giúp cho đội ngũ một cách thường xuyên để người đứng lớp chắt lọc, điều chỉnh và
vững vàng trong đổi mới phương pháp dạy học. Trong bài viết này, tôi sẽ đề cập đến 2 vấn đề
trọng tâm trong hoạt động bồi dưỡng, đó là: bồi dưỡng cho đội ngũ về phương pháp dạy học và
đổi mới cách kiểm tra đánh giá học sinh.
II/ THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ:
Trường Trung học cơ sở Mỹ Thủy có 13 lớp với trên 500 học sinh từ khối 6 đến khối 9.
Trong những năm đầu thực hiện đổi mới chương trình, sách giáo khoa, nhiều giáo viên thực sự
lúng túng trong phương pháp dạy học theo hướng đổi mới. Cùng với phương hướng bồi dưỡng
chung của Sở giáo dục, Phòng giáo dục và công tác bồi dưỡng thường xuyên, nhà trường tiến
hành khảo sát điều tra tình hình đội ngũ phục vụ cho yêu cầu đổi mới chương trình, sách giáo
1
1
2
2
1
2
1
1
Điểm hạn chế của đa số giáo viên chưa đáp ứng yêu cầu dạy học theo phương pháp mới
trong các môn trên đó là phương pháp dạy học mới và đổi mới trong kiểm tra, đánh giá học
sinh.
Nguyên nhân của việc chậm đổi mới trên có thể bắt nguồn từ 1 trong hai khả năng sau:
một là, do năng lực; hai là, do giáo viên chưa ý thức được ý nghĩa của đổi mới phương pháp.
Trường là đơn vị có đội ngũ giáo viên tuổi trên 50 đông: 9/ 26 giáo viên. Số giáo viên này
đã nhiều năm tiếp xúc với phương pháp dạy học cũ, nếp dạy cũ đã hằn sâu trong thao tác, trong
ý thức. Khi được tiếp xúc làm quen với phương pháp mới, họ đã cố gắng nhưng sự chuyển biến
chậm; chậm trong thao tác, trong phương pháp, trong tổ chức hoạt động học tập của học sinh…
Sự bảo thủ của một số giáo viên có “tên tuổi”. Trong những năm thực hiện cải cách giáo
dục, họ là trụ cột chuyên môn của trường nhưng khi tiếp xúc với phương pháp mới trong
chương trình thay sách, họ chuyển biến không kịp với yêu cầu tiết dạy theo nội dung mới.
Một số giáo viên trẻ mới ra trường không được học bồi dưỡng thay sách tập trung, chỉ được
bồi dưỡng ở trường, học đồng nghiệp, không được mở rộng nên chất lượng dạy học theo
phương pháp mới còn hạn chế.
Trước bức xúc của sự nghiệp đổi mới giáo dục, sự phát triển toàn ngành nói chung và của
đơn vị nói riêng, chúng tôi đã nhận thấy vai trò của công tác đội ngũ là rất quan trọng và không
thể thiếu trong hoạt động thường xuyên của nhà trường. Có bồi dưỡng đội ngũ thì số giáo viên
chưa chắc chắn phương pháp dạy học mới có thể nâng cao tay nghề trong thực hiện yêu cầu bộ
môn nói riêng và chất lượng dạy học nói chung. Vì vậy, năm học 2006-2007, chúng tôi tiếp tục
đưa công tác bồi dưỡng làm nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt trong hoạt động cuả nhà trường.
các nhóm bộ môn theo chỉ đạo:
+ Nhóm Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý.
+ Nhóm Toán, Lý, Công nghệ.
+ Nhóm Hóa, Sinh.
Nhóm trưởng các nhóm bộ môn là những giáo viên nắm chắc phương pháp dạy học mới.
Trong các buổi sinh hoạt chuyên môn, hoạt động nhóm bộ môn được chú trọng nhiều nhất để:
+ Thao giảng theo nhóm chuyên môn.
+ Rút kinh nghiệm theo nhóm chuyên môn theo chuyên đề: Đổi mới phương pháp dạy
học bộ môn và đổi mới cách ra đề, kiểm tra đánh giá học sinh.
3
Lãnh đạo trường được phân công chỉ đạo trực tiếp các nhóm bộ môn sẽ trực tiếp bồi
dưỡng cho đội ngũ sau khi thao giảng dự giờ về các nội dung triển khai theo chuyên đề. Với
cách thức bồi dưỡng tại chỗ này, người dạy và người dự gìơ sẽ nhớ lâu, vận dụng nhanh vào
các tiết dạy sau.
2.2.2. Bồi dưỡng giáo viên thông qua sinh hoạt hoạt chuyên môn liên trường:
Sinh hoạt chuyên môn liên trường là hoạt động thường xuyên được diễn ra trong từng
năm học, nhất là trong các năm học thực hiện chương trình, sách giáo khoa mới. Hoạt động
này nhằm giúp cho đội ngũ nắm chắc hơn về phương pháp dạy học bộ môn, được mở rộng
trong nhiều trường của cụm, được góp ý xây dựng nhiều ý kiến bổ sung cho phương pháp dạy
học.
Trong sinh hoạt chuyên môn liên trường, chúng tôi cũng tham mưu cho cụm tổ chức
thao giảng rít kinh nghiệm và hội thảo theo từng chuyên đề. Song, chuyên đề được quan tâm
nhiều nhất vẫn là đổi mới phương pháp dạy học và đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá
học sinh được thực hiện nhiều lần trong các năm học.
*Với đổi mới phương pháp dạy học tập trung vào các nội dung:
- Sử dụng thiết bị dạy học cho từng bộ môn.
- Tổ chức hoạt động học tập học sinh.
* Với đổi mới kiểm tra đánh giá học sinh tập trung vào các nội dung:
- Đổi mới nội dung đề ra: đảm bảo tính trọng tâm của chương trình và tỷ lệ trắc nghiệm-
tự luận/ đề ra.
- Xác định nội dung kiểm tra đánh giá:
+ Đúng trọng tâm mỗi chương, mỗi phần.
+ Đề ra phải sát đối tượng học sinh, có kiến thức phân loại học sinh theo từng đối tượng.
- Đổi mới hình thức kiểm tra:
+ Không chỉ nhất nhất phải kiểm tra bằng câu hỏi nêu ra đầu giờ thì mới gọi là kiểm tra mà
phải linh hoạt trong công tác kiểm tra. Kiểm tra mọi khi, mọi lúc trong tiết học để HS luôn
luôn huy động vốn kiến thức đã có kết hợp với cách thức tổ chức hoạt động tốt của thầy giáo
nhằm khơI sự tò mò hứng thú của các em khi tìm hiểu kiến thức và rèn kĩ năng.
+ Tổ chức kiểm tra đánh giá kết qả học tập của học sinh một cách nghiêm túc. Ngoài
trách nhiệm thưc hiện cuộc vận động “hai không” giúp giáo viên đánh giá đúng thực chất tiếp
thu kiến thức của học sinh thông qua phương pháp dạy học của giáo viên, qua đó tự đánh giá
khả năng đổi mới của chính mình để tăng cường bồi dưỡng tay nghề vững vàng hơn trong đổi
mới phưong pháp dạy học.
3- Tổ chức rút kinh nghiệm:
3.1. Sau khi nắm chắc chương trình dạy học bộ môn, được quản lý bồi dưỡng thường xuyên
về phương pháp dạy học thông qua khâu bồi dưỡng tại chỗ, bồi dưỡng theo nhóm tổ chuyên
môn, qua hoạt động chuyên môn liên trường, hàng tháng mỗi cá nhân, tổ, quản lý trường phải
tự rút ra kết luận bằng văn bản theo các yêu cầu:
- Những việc đã làm được trong đổi mới phương pháp dạy học:
+ Những điểm cá nhân đạt được theo yêu cầu của phương pháp mới.
+ Những khó khăn trong cách tổ chức hoạt động học tập của học sinh.
+ Những nét mới trong tổ chức sử dụng thiết bị.
- Những điểm chưa làm được.
- Nguyên nhân.
- Kiến nghị, đề xuất
5
Từng nhóm bộ môn rút ra nhận định chung của nhóm. Từng tổ chuyên môn tổng hợp ý
kiến và có kết luận cơ bản, có trách nhiệm đề xuất với quản lý về những tình huống nảy sinh
trong thực hiện đổi mới phương pháp và đổi mới khâu kiểm tra đánh giá HS. Từ đó, quản lý
tiếp tục có hướng bồi dưỡng cho đội ngũ trong tháng hoặc đợt tiếp theo.
V/ KẾT LUẬN:
6
Công cuộc đổi mới giáo dục phổ thông đòi hỏi tất cả mỗi thành viên trong ngành giáo
dục phải biết suy nghĩ về công việc của mình đang làm phải biết mình cần làm gì để tham gia
quá trình đổi mới đó. Từ đó, nâng cao vai trò, trách nhiệm của mình trong việc thường xuyên
đổi mới phương pháp dạy học. Việc bồi dưỡng đội ngũ là điều cần thiết nhưng không thể một
sớm một chiều mà đạt được. Người quản lý giáo dục cần phải biết cách tổt chức, phân chia
công việc một cách thích hợp để bồi dưỡng cho đội ngũ, phải biét đội ngũ cần bồi dưỡng
những gì và chọn cách thức nội dung bồi dưỡng như thế nào cho có hiệu quả.
Điều đó còn cần vào sự tận tâm của người quản lí và sự chịu khó kiên trì của đội ngũ để
phương pháp mới được vận dụng một cách thuần thục cho tất cả giáo viên nhằm nâng cao chất
lượng giáo dục trong năm học này và những năm tới của trường THCS Mỹ Thủy nói riêng và
của ngành giáo dục nói chung.
Mỹ Thủy, tháng 5 năm 2008
Người thực hiện
VÕ THỊ LOAN
7