I.NGUỒN GỐC CỦA MA TRẬN SWOT.
Mô hình phân tích SWOT là kết quả của một cuộc khảo sát trên 500 công
ty có doanh thu cao nhất do tạp chí Fortune bình chọn và được tiến hành
tại Viện Nghiên cứu Standford trong thập niên 60-70, nhằm mục đích tìm
ra nguyên nhân vì sao nhiều công ty thất bại trong việc thực hiện kế
hoạch. Nhóm nghiên cứu gồm có Marion Dosher, Ts. Otis Benepe, Albert
Humphrey, Robert Stewart và Birger Lie.
Việc Du Pont lập kế hoạch kinh doanh dài hạn vào năm 1949 đã khơi
mào cho một phong trào “tạo dựng kế hoạch” tại các công ty. Cho tới
năm 1960, toàn bộ 500 công ty được tạp chí Fortune bình chọn đều có
“Giám đốc kế hoạch” và các “Hiệp hội các nhà xây dựng kế hoạch dài
hạn cho doanh nghiệp”, hoạt động ở cả Anh quốc và Hoa Kỳ.
Tuy nhiên, tất cả các công ty trên đều thừa nhận rằng các kế hoạch dài
hạn này không xứng đáng để đầu tư công sức bởi không có tính khả thi,
chưa kể đây là một khoản đầu tư tốn kém và có phần phù phiếm.
Trên thực tế, các doanh nghiệp đang thiếu một mắt xích quan trọng: làm
thế nào để ban lãnh đạo nhất trí và cam kết thực hiện một tập hợp các
chương trình hành động mang tính toàn diện mà không lệ thuộc vào tầm
cỡ doanh nghiệp hay tài năng của các chuyên gia thiết lập kế hoạch dài
hạn.
Để tạo ra mắt xích này, năm 1960, Robert F. Stewart thuộc Viện Nghiên
cứu Standford, Menlo Park, California, đã tổ chức một nhóm nghiên cứu
với mục đích tìm hiểu quá trình lập kế hoạch của doanh nghiệp nhằm tìm
ra giải pháp giúp các nhà lãnh đạo đồng thuận và tiếp tục thực hiện việc
hoạch định, điều mà ngay nay chúng ta gọi là “thay đổi cung cách quản
lý”.
Công trình nghiên cứu kéo dài 9 năm, từ 1960 đến 1969 với hơn 5000
nhân viên làm việc cật lực để hoàn thành bản thu thập ý kiến gồm 250 nội
dung thực hiện trên 1100 công ty, tổ chức. Và sau cùng, nhóm nghiên cứu
đã tìm ra 7 vấn đề chính trong việc tổ chức, điều hành doanh nghiệp hiệu
quả. Tiến sĩ Otis Benepe đã xác định ra “Chuỗi lôgíc”, hạt nhân của hệ
- Strengths: Lợi thế của mình là gì?
Công việc nào mình làm tốt nhất? Nguồn lực nào mình cần, có thể sử
dụng? Ưu thế mà người khác thấy được ở mình là gì? Phải xem xét vấn
đề từ trên phương diện bản thân và của người khác. Cần thực tế chứ
không khiêm tốn. Các ưu thế thường được hình thành khi so sánh với đối
thủ cạnh tranh. Chẳng hạn, nếu tất cả các đối thủ cạnh tranh đều cung cấp
các sản phẩm chất lượng cao thì một quy trình sản xuất với chất lượng
như vậy không phải là ưu thế mà là điều cần thiết phải có để tồn tại trên
thị trường.
- Weaknesses: Có thể cải thiện điều gì? Công việc nào mình làm tồi
nhất? Cần tránh làm gì? Phải xem xét vấn đề trên cơ sở bên trong và cả
bên ngoài. Người khác có thể nhìn thấy yếu điểm mà bản thân mình
không thấy. Vì sao đối thủ cạnh tranh có thể làm tốt hơn mình? Lúc này
phải nhận định một cách thực tế và đối mặt với sự thật.
- Opportunities: Cơ hội tốt đang ở đâu? Xu hướng đáng quan tâm nào
mình đã biết? Cơ hội có thể xuất phát từ sự thay đổi công nghệ và thị
trường dù là quốc tế hay trong phạm vi hẹp, từ sự thay đổi trong chính
sách của nhà nước có liên quan tới lĩnh vự hoạt động của công ty, từ sự
thay đổi khuôn mẫu xã hội, cấu trúc dân số hay cấu trúc thời trang , từ
2
các sự kiện diễn ra trong khu vực. Phương thức tìm kiếm hữu ích nhất là
rà soát lại các ưu thế của mình và tự đặt câu hỏi liệu các ưu thế ấy có mở
ra cơ hội mới nào không. Cũng có thể làm ngược lại, rà soát các yếu điểm
của mình và tự đặt câu hỏi liệu có cơ hội nào xuất hiện nếu loại bỏ được
chúng.
- Threats: Những trở ngại đang phải? Các đối thủ cạnh tranh đang làm
gì? Những đòi hỏi đặc thù về công việc, về sản phẩm hay dịch vụ có thay
đổi gì không? Thay đổi công nghệ có nguy cơ gì với công ty hay không?
Có vấn đề gì về nợ quá hạn hay dòng tiền? Liệu có yếu điểm nào đang đe
doạ công ty? Các phân tích này thường giúp tìm ra những việc cần phải
Đây là công cụ cực kỳ hữu ích giúp chúng ta tìm hiểu vấn đề hoặc ra
quyết định trong việc tổ chức, quản lý cũng như trong kinh doanh. Nói
một cách hình ảnh, SWOT là khung lý thuyết mà dựa vào đó, chúng ta có
thể xét duyệt lại các chiến lược, xác định vị thế cũng như hướng đi của
một tổ chức, một công ty, phân tích các đề xuất kinh doanh hay bất cứ ý
tưởng nào liên quan đến quyền lợi của doanh nghiệp. Và trên thực tế, việc
vận dụng SWOT trong xây dựng kế hoạch kinh doanh, hoạch định chiến
lược, đánh giá đối thủ cạnh tranh, khảo sát thị trường, phát triển sản phẩm
và cà trong các báo cáo nghiên cứu đang ngày càng được nhiều doanh
nghiệp lựa chọn.
Vì mô hình phân tích SWOT là việc đánh giá một cách chủ quan các dữ
liệu được sắp xếp theo định dạng SWOT dưới một trật tự lô gíc dễ hiểu,
dễ trình bày, dễ thảo luận và đưa ra quyết định, có thể được sử dụng trong
mọi quá trình ra quyết định một công cụ rất hữu dụng cho việc nắm bắt
và ra quyết định trong mọi tình huống đối với bất cứ tổ chức kinh doanh
nào. Quá trình phân SWOT sẽ cung cấp những thông tin hữu ích cho việc
kết nối các nguồn lực và khả năng của công ty với môi trường cạnh tranh
mà công ty đó hoạt động.
Mô hình SWOT cung cấp một công cụ phân tích chiến lược, rà soát và
đánh giá vị trí, định hướng của một công ty hay của một đề án kinh
doanh. SWOT phù hợp với làm việc và phân tích theo nhóm, được sử
dụng trong việc lập kế hoạch kinh doanh, xây dựng chiến lược, đánh giá
đối thủ cạnh tranh, tiếp thị, phát triển sản phẩm và dịch vụ
Trong thị trường kinh tế hiện nay, một công ty không nhất thiết phải theo
đuổi các cơ hội tốt nhất mà có thể thay vào đó là tạo dựng khả năng phát
triển lợi thế cạnh tranh bằng cách tìm hiểu mức độ phù hợp giữa các điểm
mạnh của mình và cơ hội sắp đến. Trong một số trường hợp, công ty có
thể khắc phục điểm yếu của mình để giành được những cơ hội hấp dẫn.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa hiện nay, việc mở cửa, giao lưu kinh tế - văn
hóa với các nước là điều không thể tránh khỏi và rủi ro trên thương
của doanh nghiệp) như có nhiều nhà quản trị tài năng, có công nghệ vượt
trội, thương hiệu nổi tiếng, có sẵn tiền mặt, doanh nghiệp có hình ảnh tốt
trong mắt công chúng hay chiếm thị phần lớn trong các thị thường chủ
chốt. Những mặt yếu của doanh nghiệp thể hiện ở những thiểu sót hoặc
nhược điểm và kỹ năng, nguồn lực hay các yếu tố hạn chế năng lực cạnh
tranh của các doanh nghiệp. Đó có thể là mạng lưới phân phối kém hiệu
quả, quan hệ lao động không tốt, thiếu các nhà quản trị có kinh nghiệm
quốc tế hay sản phẩm lạc hậu so với các đối thủ cạnh tranh
Kết quả của quá trình phân tích SWOT phải đảm bảo được tính cụ thể,
chính xác, thực tế và khả thi vì doanh nghiệp sẽ sử dụng kết quả đó để
thực hiện những bước tiếp theo như: hình thành chiến lược, mục tiêu
chiến lược chiến thuật và cơ chế kiểm soát chiến lược cụ thể. Chiến lược
hiệu quả là những chiến lược tận dụng được các co hội bên ngoài và sức
mạnh bên trong cũng như vô hiệu hóa được những nguy cơ bên ngoài và
hạn chế hoặc vượt qua được những yếu kém của bản thân doanh nghiệp.
Mục tiêu chiến lược (là những mục tiêu chính mà doanh nghiệp muốn
theo đuổi thông qua việc thực hiện một loạt các hành động cụ thể) phải
đo lường được, mang tính khả thi và có thời hạn thực hiện. Các chiến
thuật thường được thiết lập theo hướng tập trung cụ thể hóa chi tiết việc
thực hiện các kế hoạch chi tiết như thế nào. Cơ chế kiểm soát chiến lược
5
là cơ chế quản lý và tổ chức chiến lược mà doanh nghiệp sử dụng để
kiểm soát bất cứ bước nào trong 5 bước hình thành chiến lược nhằm đảm
bảo quá trình thực hiện đi theo đúng định hướng mục tiêu chiến lược.
Mục đích của mỗi công cụ kết hợp là đề ra các chiến lược khả thi có thể
chọn lựa, chứ không phải là chọn lựa hay quyết định chiến lược nào là tốt
nhất! Do đó không phải tất cả các chiến lược được phát triển trong ma
trận SWOT đều sẽ được chọn lựa để thực hiện.
III. THIẾT LẬP 1 MA TRẬN SWOT PHẢI TRẢI QUA 8 BƯỚC
1.Liệt kê các cơ hội bên ngoài công ty (O).
2.
3. Liệt kê những nguy
cơ.
S: Những điểm mạnh
1.
2.
3. Liệt kê những điểm
mạnh.
Các chiến lược SO
1.
2.
3. Sử dụng các điểm
mạnh để tận dụng cơ
hội.
Các chiến lược ST
1.
2.
3. Vượt qua bất trắc
bằng cách tận dụng
điểm mạnh.
W: Những điểm yếu
1.
2.
3. Liệt kê những điểm
yếu.
Các chiến lược WO
1.
2.
3. Hạn chế mặt yếu tận
dụng các cơ hội.
cung cấp các loại nệm mút như: Thiết bị lò xo khí (Ty thủy lực), ổ
xoay (ổ ngã), vải bọc, đế yên xe máy…và các loại phụ tùng khác.
2.Phân tích trong môi trường sản xuất, đánh giá điểm mạnh, điểm yếu,
cơ hội và thách thức ( SWOT).
Ví dụ điển hình về phân tích SWOT.
Sau đây là ví dụ cụ thể về việc phân tích điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và
nguy cơ đến từ môi trường bên trong và bên ngoài của công ty TNHH
Việt Thuận Phát. Phân tích này sẽ là cơ sở để hoạch định chiến lược kinh
doanh của công ty.
Điểm mạnh (Strengths - S):
- Hiện đang có doanh thu tăng nhanh.
- Nguồn nguyên liệu chất lượng tốt.
- Thiết bị kỹ thuật hiện đại.
- Giá cả cạnh tranh.
- Có dịch vụ khách hàng mới.
- Có vị trí thuận tiện cho việc vận chuyển
- Đội ngũ cán bộ kỹ thuật trẻ nhiệt tình trong công tác.
- Hiểu biết nhiều về thị trường và đã có hình ảnh tốt trên thị trường.
- Chất lượng sản phẩm ổn định.
- Cơ cấu quản lý bước đầu đã được tái cấu trúc lại theo hướng chuyên
môn hoá chức năng và có sự phối hợp nhịp nhàng giữa các chức năng
cũng như giữa các phòng ban.
- Bộ phận nhân viên kế toán-tài chính có trình độ, năng lực, có trách
nhiệm.
- Tình hình tài chính của doanh nghiệp ổn định, lành mạnh. Nhà máy có
nhiều thuận lợi trong việc huy động vốn để đầu tư phát triển sản xuất.
Điểm yếu (Weaknesses - W):
- Thành lập chưa lâu (Mới 2.5 năm).
- Thị trường biết đến chưa nhiều.
10
- Phải cạnh tranh ngay tại thị trường nội địa với hàng hoá của các nước.
- Một số công ty đang thăm dò để khai thác khu vực thị trường.
- Một số nhà sản xuất nước ngoài có ý định xây dựng nhà máy để sản
xuất sản phẩm trong nước.
- Tính mùa vụ của công việc kinh doanh theo nhu cầu của khách hàng,
dẫn đến khả năng gián đoạn trong sản xuất.
- Sức ép giảm giá từ phía các đối thủ.
11
XÂY DỰNG CÁC CHIẾN LƯỢC.
2.1 Tận dụng điểm mạnh của nhà kinh doanh để khai thác cơ hội
đang có trong kinh doanh (SO).
Kết hợp SO
- Chiến lược nghiên cứu thị trường, xâm nhập thị trường: Tăng
cường hoạt động Marketing, tăng cường công tác nghiên cứu thị trường.
Nghiên cứu thị trường là một công việc cần thiết đối với bất cứ công
ty nào trong quá trình kinh doanh. Một công ty không thể khai thác hết
tiềm năng của mình cũng như không thỏa mãn tất được nhu cầu của
khách hàng nếu không có được đầy đủ các thông tin chính xác về thị
trường.
- Xây dựng và phát triển thương hiệu : Xây dựng thương hiệu phải
khơi dậy cảm xúc của khách hàng. Để xây dựng một thương hiệu được
khách hàng tin cậy thì công ty phải hiểu rõ khách hàng của mình hơn ai
hết và luôn lấy sự hài lòng của khách hàng làm trọng tâm cho mọi hoạt
động.
- Đăng ký thương hiệu, quảng bá sản phẩm: Mẫu mã sản phẩm, luôn
thay đổi kiểu dáng, mẫu mã với thiết kế vượt trội, công nghệ tiên tiến,
chất lượng cao, an toàn luôn đặt khách hàng lên hàng đầu.
- Luôn có những thiết kế mới: Tạo ra các san phẩm mới mẫu mã đẹp,
phù hợp với xu hướng của người tiêu dùng.
- Sản phẩm: Không ngừng cải tiến nâng cao chất lượng sản phẩm, đa
hàng.
13
- Thực hiện chiến lược về giá, chiến lược về sản phẩm, nhằm thức đẩy
việc tiêu thụ, tạo nhiều sản phẩn có giá trị cao, làm tăng nhanh doanh thu.
- Đầu tư đổi mới công nghệ, từng bước mở rộng kinh doanh.
- Đầu tư vào các thiết bị phụ trợ có liên quan đến ngành nhằm tạo điều
kiện cho nhà máy phục vụ cho việc tiêu thụ sản phẩm.
- Từng bước chủ động trong mọi hoạt động của quá trình sản xuất kinh
doanh, đặc biệt trong khâu phát triển thị trường, lưu thông và phân phối.
- Quảng bá thương hiệu, thêm thông tin sản phẩm cho khách hàng.
2.4 Tối thiểu hóa điểm yếu trong kinh doanh để hạn chế nguy cơ đang
đến trong kinh doanh (WT).
Kết hợp WT
- Thu hẹp các thị trường mang tính rủi ro cao, hoạt động không hiệu quả.
- Thành lập bộ phận chuyên biệt về R&D phối hợp với bộ phận phát triển
sản phẩm mới.
- Tăng cường quảng bá thương hiệu và hoạt động Marketing
- Phải có chương trình hậu mãi sau khi bán hàng.
- Luôn gắn liền chế độ lương thưởng với những mục tiêu cụ thể và tăng
mức lương tiêu chuẩn hàng năm. Nên giữ lại các phần thưởng trong
trường hợp mục tiêu không được thực hiện. Phải luôn tuyên bố rõ ràng về
các giá trị của công ty.
- Từ bỏ bớt hoạt động đối với các sản phẩm ở vào giai đoạn cuối của
dòng đời.
- Mở rộng quy mô sản xuất.
V .KẾT LUẬN.
Như vậy, phân tích SWOT là phân tích các yếu tố môi trường bên ngoài
mà doanh nghiệp phải đối mặt (các cơ hội và nguy cơ) cũng như các yếu
tố thuộc môi trường nội bộ doanh nghiệp (các mặt mạnh và mặt yếu).
Đây là một việc làm khó đòi hỏi nhiều thời gian, công sức, chi phí, khả