Chủ nhiệm đề tài: TS. Đinh Ngọc Duy

7822
25/3/2010 Hà Nội, tháng 12 năm 2008
Tập 1/5
mục lục


Bộ Quốc phòng
bệnh viện trung ơng quân đội 108

báo cáo tổng kết khoa học và kỹ thuật đề tài


Hà Nội, tháng 12 năm 2008
Bản thảo viết xong tháng 12/2008
Tài liệu này đợc chuẩn bị trên cơ sở thực hiện Đề tài cấp Nhà nớc, mã số KC.10-04/06-10
Tập 1/5
danh sách tác giả
của đề tài khoa học và công nghệ cấp nhà nớc
(Danh sách những cá nhân đã đóng góp sáng tạo chủ yếu cho Đề tài
đợc sắp xếp theo thứ tự đã thoả thuận)

1. Tên Đề tài: "Nghiên cứu xây dựng quy trình kết hợp các lực lợng trong tổ chức thu
dung, cấp cứu và điều trị hàng loạt tại các tuyến bệnh viện, phục vụ ứng cứu khi xảy ra
thảm hoạ" - Mã số KC.10-04/06-10.
2. Thuộc Chơng trình: Khoa học công nghệ trọng điểm cấp Nhà nớc giai đoạn
2006-2010: "Nghiên cứu ứng dụng và phát triển công nghệ phục vụ bảo vệ, chăm sóc
và nâng cao sức khoẻ cộng đồng" - Mã số KC.10/06-10.
3. Thời gian thực hiện: Từ tháng 11/2006 đến tháng 12/2008
4. Cơ quan chủ trì: Bệnh viện Trung ơng Quân đội 108
5. Bộ chủ quản: Bộ Quốc phòng
6. Danh sách tác giả:
TT Học hàm, học vị, họ và tên Cơ quan, đơn vị Ký tên
1
TS. Đinh Ngọc Duy
Chủ nhiệm đề tài
Bệnh viện TƯQĐ 108
Bộ Quốc phòng

2
PGS, TS. Phạm Ngọc Giới
Th ký đề tài
Cục Quân y

10 ThS. Bùi Tuấn Khoa
Bệnh viện TƯQĐ 108
Bộ Quốc phòng 7. Danh sách những cá nhân có đóng góp khoa học, tham gia điều tra khảo sát
diễn tập thực nghiệm quy trình đề xuất và xây dựng phần mềm cho đề tài.
TT Học hàm, học vị, họ và tên Đơn vị
1 ThS. Nguyễn Ngọc Anh Phòng Kế hoạch Tổng hợp - Bệnh viện Khánh Hòa
2 TS. Chu Xuân Anh Giám đốc Bệnh viện 354/Tổng cục Hậu cần
3 DS. Phạm Ngọc Bình Khoa Dợc- Bệnh viện TƯQĐ 108
4 BSCKI. Nguyễn Văn Bản Khoa Cấp cứu lu - Bệnh viện 175/BQP
5 ThS. Nguyễn Thanh Bình Ban Kế hoạch Tổng hợp - Bệnh viện 4/QK4
6 ThS. Nguyễn Văn Ba Phó Giám đốc - Bệnh viện 17/QK5
7 BSCKI. Trần Hoài Biên Khoa Ngoại chung - Bệnh viện 121/QK9
8
PGS, TS. Nguyễn Trọng Chính
Chính uỷ - Bệnh viện TƯQĐ 108
9 TS. Bùi Trí Cờng Khoa Truyền nhiễm - Bệnh viện TƯQĐ 108
10 BSCKI. Nguyễn Hữu Chiến
Phòng Kế hoạch Tổng hợp - Bệnh viện 103/HVQY
11 BSCKI. Đào Ngọc Chanh Ban Kế hoạch Tổng hợp - Bệnh viện 7/QK3
12 ThS. Thái Mạnh Chiến Phòng Kế hoạch - Cục Quân y
13 BS. Lê Xuân Dơng Khoa Hồi sức Cấp cứu - Bệnh viện TƯQĐ 108
14 ThS. Nguyễn Văn Dũng Phòng Kế hoạch - Cục Quân y
15 BSCKI. Hà Huy Dơng Khoa Hồi sức Cấp cứu - Bệnh viện 354/TCHC
16 BSCKI. Phạm Văn Dũng Ban Kế hoạch Tổng hợp - Bệnh viện 354/TCHC
17 BS. Trần Văn Đạt Phòng Kế hoạch Tổng hợp - Bệnh viện 87/TCHC
18 BSCKII. Nguyễn Văn Đức Ban Kế hoạch Tổng hợp - Bệnh viện 17/QK5
19 BSCKII. Vũ Hữu Dũng Giám đốc Bệnh viện 5/Quân khu 3

46 BSCKI. Nguyễn Văn Tiến Ban Kế hoạch Tổng hợp - Bệnh viện 7/QK3
47 BSCKII. Nguyễn Hữu Thanh Phó Giám đốc Y vụ - Bệnh viện 5/QK3
TT Học hàm, học vị, họ và tên Đơn vị
48 ThS. Tô Duy Tỵ Phó Giám đốc - Bệnh viện 17/QK5
49 ThS. Nguyễn Công Trình Phòng Kế hoạch Tổng hợp - Bệnh viện 175/BQP
50 ThS. Nguyễn Quốc Tuấn Khoa Cấp cứu Ban đầu - Bệnh viện TƯQĐ 108
51 BSCKII. Chu Văn Vinh Phó Giám đốc - Bệnh viện 121/QK9
52 ThS. Phạm Thanh Xuân Khoa Hồi sức Cấp cứu - Bệnh viện 4/QK4 thủ trởng cơ quan chủ trì đề tài
Giám đốc bệnh viện Thiếu tớng, PGS, TS. Trần Duy Anh

QDY Quân - dân y
TBBB Thơng binh, bệnh binh
TDCCHL Thu dung cấp cứu hàng loạt
TKCN Tìm kiếm cứu nạn
TNSH Tác nhân sinh học
TP Thành phố
TT Tải thơng
TƯQĐ Trung ơng Quân đội
TXLVS Trạm xử lý vệ sinh
UBND Uỷ ban nhân dân
VKSH Vũ khí sinh học
VSPB Vệ sinh phòng bệnh
VSPD Vệ sinh phòng dịch
XN Xét nghiệm
YS Y sỹ
YT Y tá

mục lục Trang
tóm tắt
1
phần chính báo cáo
3
Mở đầu
3
Chơng một - Tổng quan
8
Chơng hai - Chất liệu, đối tợng và phơng pháp nghiên cứu

41
Phần một - Kết quả điều tra, đánh giá thực trạng về khả năng và hoạt động
thu dung cấp cứu, điều trị hàng loạt của các bệnh viện thuộc khu vực
nghiên cứu
41
I/. Thực trạng các bệnh viện quân y loại A và các bệnh viện dân y hạng I
khu vực NC
41
1.1. Tổ chức, biên chế của các bệnh viện loại A và bệnh viện hạng I khu
vực nghiên cứu
41
1.2. Trình độ học vấn của cán bộ, nhân viên bệnh viện loại A và bệnh
viện hạng I khu vực nghiên cứu
46
1.3. Cơ sở hạ tầng của các bệnh viện loại A và bệnh viện hạng I khu vực
nghiên cứu
49
1.4. Tran
g
thiết bị k
ỹ
thuật cơ bản của các bệnh viện loại A và bệnh viện
hạng I khu vực nghiên cứu
54
1.4.1. Phơng tiện vận chuyển 54
1.4.2. Trang thiết bị hồi sức cấp cứu và phẫu thuật cơ bản 54
1.4.3. Trang thiết bị xét nghiệm, chẩn đoán cơ bản 56
1.5. Khả năng thu dung cấp cứu điều trị hàng loạt của các bệnh viện loại
A và bệnh viện hạng I khu vực nghiên cứu
57

74
III/. Kết quả hoạt động thu dung, cấp cứu và điều trị của các bệnh viện khu
vực nghiên cứu trong 5 năm (2002-2006):
75
3.1. Một số số liệu hoạt động thu dung, cấp cứu và điều trị 75
3.2. Tổ chức và khả năng đáp ứng về y tế khi có tình huống thu dung, cấp
cứu và điều trị hàng loạt trong thảm hoạ
80
3.3. Tình hình thu dung, cấp cứu, điều trị hàng loạt 83
IV/. Nhận xét chung về thực trạng và khả năng tổ chức thu dung cấp cứu
và điều trị hàng loạt của các bệnh viện quân y, dân y tại các khu vực nghiên
cứu
88
4.1. Về tổ chức, biên chế và trình độ chuyên môn kỹ thuật 88
4.2. Về cơ sở hạ tầng 89
4.3. Về trang thiết bị, phơng tiện 89
4.4. Về khả năng triển khai thu dung cấp cứu và điều trị hàng loạt 90
Phần hai - Quy trình kết hợp các lực lợng trong tổ chức, thu dung, cấp cứu
và điều trị hàng loạt tại các tuyến bệnh viện phục vụ ứng cứu khi xảy ra
thảm hoạ
91
I/. Những căn cứ pháp lý và nguyên tắc xây dựng quy trình
91
1.1. Những căn cứ pháp lý xây dựng quy trình 91
1.2. Những nguyên tắc xây dựng quy trình 92
II/. Quy trình kết hợp các lực lợng trong thu dung, cấp cứu, điều trị hàng
loạt khi có thảm hoạ
92
2.1. Thành lập Ban chỉ đạo Phòng chống thảm hoạ - Tìm kiếm cứu nạn tại
các tỉnh, thành phố

IV/. Phơng thức đảm bảo trang thiết bị, vật t cho Phòng khám đa khoa
lỡng dụng tại các bệnh viện
116
Phần bốn - Mô hình Trạm xử lý vệ sinh và quy trình xử lý vệ sinh toàn bộ
cho ngời, khử trùng, tẩy uế phơng tiện tại bệnh viện khi có thảm hoạ
118
I/. Vị trí, chức năng, nhiệm vụ của Trạm xử lý vệ sinh
118
1.1. Vị trí, chức năng 118
1.2. Nhiệm vụ 118
II/. Tổ chức, biên chế và trang bị của Trạm xử lý vệ sinh
118
2.1. Tổ Tiếp nhận (Tổ 1) 119
2.2. Tổ Vận chuyển (Tổ 2) 119
2.3. Tổ Xử lý vệ sinh (Tổ 3) 119
2.4. Tổ Khử trùng, tẩy uế (Tổ 4) 120
2.5. Tổ Đăng ký ghi phiếu điều trị, làm bệnh án (Tổ 5) 120
III/. Trang bị cơ bản:
121
3.1. Trang bị phòng hộ và khử trùng, tiêu độc 121
3.2. Trang bị, vật t tiêu hao khác 121
IV/. Đội hình triển khai
122
V/. Quy trình xử lý vệ sinh toàn bộ cho ngời, khử trùng tẩy uế phơng tiện
bị nhiễm độc tại Trạm xử lý vệ sinh
123
5.1. Quy trình xử lý vệ sinh toàn bộ cho ngời 123
5.2. Quy trình khử trùng, tẩy uế phơng tiện, khí tài 124
Phần năm - Xây dựng phần mềm quản lý trong tổ chức thu dung, cấp cứu,
điều trị tại bệnh viện khi có thảm hoạ

137
Chơng bốn - Bàn luận
140
I/. Việc nghiên cứu xây dựng quy trình kết hợp các lực lợng trong tổ chức
thu dung, cấp cứu và điều trị hàng loạt tại các tuyến bệnh viện khi xảy ra
thảm hoạ là nhu cầu cấp thiết hiện nay
140
II/. Công tác quản lý, điều hành thu dung, cấp cứu, điều trị hàng loạt nạn
nhân tại các tuyến bệnh viện khi có thảm hoạ còn nhiều hạn chế, bất cập,
cha đáp ứng đợc yêu cầu nhiệm vụ, đặt ra những yêu cầu cấp thiết cần
phải giải quyết
142
III/. Các quy trình, mô hình đề xuất của đề tài sẽ góp phần giải quyết cơ
bản những yêu cầu cấp thiết về công tác phòng chống thảm hoạ, tìm kiếm
cứu nạn trên địa bàn tỉnh, thành phố trong tình hình hiện nay.
146
IV/. Ưu điểm và những vớng mắc còn tồn tại của các quy trình và mô hình
đề xuất
150
4.1. Ưu điểm của mô hình 150
4.2. Một số vớng mắc còn tồn tại 154
Chơng năm - Kết luận và kiến nghị
156
I/. Kết luận
156
II/. Kiến nghị
157
tài liệu tham khảo
159
phụ lục

Bảng 9: Phơng tiện vận chuyển của các bệnh viện loại A và bệnh viện hạng
I khu vực NC.
54
Bảng 10: Trang thiết bị hồi sức cấp cứu và phẫu thuật cơ bản của các bệnh
viện loại A và bệnh viện hạng I khu vực nghiên cứu
55
Bảng 11: Trang thiết bị xét nghiệm, chẩn đoán cơ bản của các bệnh viện loại
A và bệnh viện hạng I khu vực nghiên cứu
56
Bảng 12: Phơng tiện, trang bị dã ngoại cơ bản của các bệnh viện loại A và
bệnh viện hạng I khu vực nghiên cứu
57
Bảng 13: Khả năng chuyên môn của các bệnh viện loại A và bệnh viện hạng
I khu vực nghiên cứu
57
Bảng 14: Khả năng triển khai thu dung cấp cứu hàng loạt của các bệnh viện
loại A và bệnh viện hạng I khu vực nghiên cứu
58
Bảng 15: Tổ chức của các bệnh viện loại B và bệnh viện hạng II khu vực
nghiên cứu
60
Bảng 16: Nhân lực của các bệnh viện loại B và bệnh viện hạng II khu vực
nghiên cứu
62
Bảng 17: Cơ cấu và tỷ lệ giờng bệnh của các bệnh viện loại B và bệnh viện
hạng II khu vực nghiên cứu
63
Bảng 18: Trình độ học vấn của cán bộ, nhân viên chuyên môn của các bệnh
viện loại B và bệnh viện hạng II
khu vực nghiên cứu

loại B và bệnh viện hạng II khu vực nghiên cứu
74
Bảng 29: Kết quả thu dung điều trị của các
bệnh viện khu vực nghiên cứu
trong 5 năm (2002-2006)
76
Bảng 30: Số liệu khám bệnh, cấp cứu điều trị ngày có số lợng cao nhất của
các bệnh viện khu vực nghiên cứu trong 5 năm (2002-2006)
78
Bảng 31: Tình hình thành lập Ban Chỉ đạo và xây dựng kết hoạch phòng
chống thảm hoạ của các bệnh viện khu vực nghiên cứu
80
Bảng 32: Nội dung kế hoạch đáp ứng y tế trong thảm hoạ của các bệnh viện
khu vực nghiên cứu
80
Bảng 33: Tình hình tổ chức diễn tập thu dung, cấp cứu hàn loạt của các bệnh
viện khu vực nghiên cứu trong 5 năm (2002-2006).
81
Bảng 34: Tình hình huấn luyện công tác đáp ứng y tế trong thảm hoạ của các
bệnh viện khu vực nghiên cứu trong 5 năm (2002 - 2006)
82
Bảng 35: Tổng hợp kế hoạch phối hợp các lực lợng trong thu dung, cấp cứu
hàng loạt của các bệnh viện khu vực nghiên cứu
82
Bảng 36: Tổng hợp tình hình thu dung cấp cứu hàng loạt tại các bệnh viện
khu vực nghiên cứu trong 5 năm (2002-2006)
83
Bảng 37: Tổng hợp tự đánh giá về hoạt động thu dung cấp cứu hàng loạt tại
các bệnh viện khu vực nghiên cứu
84

Bảng 50: Nhiệm vụ của các thành viên trong "Trạm xử lý vệ sinh"
125
Bảng 51: ý kiến nhận xét, đánh giá về kết quả diễn tập thực nghiệm quy
trình kết hợp các lực lợng trong thu dung, cấp cứu và điều trị hàng loạt tại
các tuyến bệnh viện khi có thảm hoạ
138
Hình 1: Sơ đồ hiện trạng về hệ thống tổ chức phòng chống thảm hoạ, tìm
kiếm cứu nạn
30
Hình 2: Sơ đồ nghiên cứu
37
Hình 3: Sơ đồ về hệ thống tổ chức phòng chống thảm hoạ, tìm kiếm cứu nạn
theo quy trình đề xuất
100
Hình 4: Sơ đồ triển khai Phòng khám đa khoa lỡng dụng tại Bệnh viện
Trung ơng Quân đội 108
117
Biểu đồ 1: Tỷ lệ cơ cấu bộ phận của các bệnh viện loại A và bệnh viện hạng I
khu vực nghiên cứu
43
Biểu đồ 2: So sánh tỷ lệ % cơ cấu và tỷ lệ giờng bệnh khối điều trị nội trú
của các bệnh viện loại A và bệnh viện hạng I khu vực nghiên cứu
45
Biểu đồ 3: Tỷ lệ bác sỹ có trình độ sau đại học của các bệnh viện loại A và
bệnh viện hạng I khu vực nghiên cứu
48
Biểu đồ 4: Tỷ lệ thành phần chuyên môn kỹ thuật so với quân số hiện có của các
bệnh viện loại A và bệnh viện hạng I khu vực nghiên cứu
48
Biểu đồ 5: So sánh thực trạng về cơ sở hạ tầng của các bệnh viện loại A và

77
Biểu đồ 15: So sánh số thu dung điều trị trung bình năm giữa các bệnh viện khu
vực nghiên cứu trong 5 năm (2002-2006)
77
Biểu đồ 16: So sánh số phẫu thuật trung bình năm giữa giữa các bệnh viện khu
vực nghiên cứu trong 5 năm (2002-2006)

78
Biểu đồ 17: So sánh số khám bệnh, cấp cứu, điều trị trung bình ngày cao nhất
của các bệnh viện
khu vực nghiên cứu trong 5 năm (2002-2006)
79
Đề tài "Nghiên cứu xây dựng quy trình kết hợp các lực lợng trong tổ chức thu dung, cấp cứu và điều trị hàng loạt tại các
tuyến bệnh viện, phục vụ ứng cứu khi xảy ra thảm họa" - Mã số KC.10-04/06-10

1
tóm tắt hững năm gần đây, tình hình thiên tai thảm hoạ và dịch bệnh trên thế
giới diễn biến rất phức tạp. Bên cạnh những nỗ lực của cộng đồng nhằm
ngăn chặn sự bùng phát và lan truyền những bệnh dịch mới, nguy hiểm, vấn đề khắc
phục hậu quả thiên tai, thảm hoạ đã thực sự trở thành mối quan tâm đặc biệt của mỗi
quốc gia trong chăm sóc sức khoẻ cộng đồng. Đối với các nớc tiên tiến trên thế giới,
vấn đề xây dựng các quy trình thu dung, cấp cứu, điều trị hàng loạt cũng nh việc điều
hành các lực lợng tham gia ứng cứu khi xảy ra thảm họa đã đợc xây dựng thành
những quy trình hoàn chỉnh với các lực lợng mang tính chuyên nghiệp. Tuy nhiên,
mỗi quốc gia do điều kiện kinh tế - xã hội, chính trị khác nhau nên quy mô xây dựng
quy trình khác nhau, mức độ đầu t trang thiết bị khác nhau và đặc biệt có nớc đã
công bố công khai các quy trình ứng cứu thảm hoạ, nhng cũng có nớc coi lại đó là bí

Đề tài "Nghiên cứu quy trình kết hợp các lực lợng trong tổ chức, thu dung, cấp
cứu và điều trị hàng loạt tại các tuyến bệnh viện, phục vụ ứng cứu khi xảy ra thảm
hoạ" sẽ nghiên cứu đề xuất và diễn tập thực nghiệm quy trình phối hợp các lực lợng
trong tổ chức thu dung, cấp cứu và điều trị hàng loạt tại các tuyến bệnh viện khi có
thảm hoạ, giải quyết những vấn đề cơ bản mang tính tổng quát mà các đề tài trớc đây
cha đề cập đến, đặc biệt là vấn đề xử lý vệ sinh, tẩy uế toàn bộ cho nạn nhân và
phơng tiện vận chuyển nạn nhân ngay tại bệnh viện bằng một mô hình "Phòng khám
đa khoa lỡng dụng" phù hợp với điều kiện của Việt Nam. "Phòng khám đa khoa lỡng
dụng" sẽ đợc xác định vị trí bố trí theo dây chuyền công năng của bệnh viện, tận dụng
đợc cơ sở hạ tầng và trang thiết bị sẵn có; đồng thời, nghiên cứu thiết kế và mua sắm
một số trang bị thiết yếu, cơ động xây dựng mô hình trạm xử lý vệ sinh toàn bộ tại
bệnh viện, có thể triển khai cố định hoặc dã ngoại, phù hợp với điều kiện kinh tế của
Việt Nam, khi chúng ta cha có khả năng mua sắm đồng bộ cả hệ thống xử lý vệ sinh
hiện đại nh các nớc giầu tiềm lực kinh tế.
Đề tài đã xây dựng phần mềm quản lý trong tổ chức thu dung, cấp cứu, điều trị
hàng loạt tại các tuyến bệnh viện. Phần mềm này sẽ chuyển giao các kết quả nghiên
cứu của đề tài cho các cơ quan quản lý và các tuyến bệnh viện để có thể áp dụng khi
cần phải đáp ứng y tế khẩn cấp với thảm họa xẩy ra.
Những kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ là cơ sở khoa học để đề xuất, kiến nghị
với các cơ quan chức năng liên quan của Nhà n
ớc về việc củng cố, kiện toàn lại hệ
thống quản lý, chỉ đạo và điều hành về phòng chống thảm hoạ, tìm kiếm cứu nạn tuyến
tỉnh, thành phố và có quy chế phối hợp các lực lợng trong thu dung, cấp cứu, điều trị
hàng loạt tại các tuyến BV khi có thảm hoạ, nằm trong kế hoạch tổng thể, thống nhất
của cơ quan quản lý, chỉ đạo về phòng chống thảm hoạ, tìm kiếm cứu nạn tỉnh, thành
phố.
Đề tài "Nghiên cứu xây dựng quy trình kết hợp các lực lợng trong tổ chức thu dung, cấp cứu và điều trị hàng loạt tại các
tuyến bệnh viện, phục vụ ứng cứu khi xảy ra thảm họa" - Mã số KC.10-04/06-10

3

vẫn cần phải nghiên cứu, đầu t xây dựng về tổ chức, lực lợng và trang bị để sẵn sàng
đáp ứng về y tế khi xảy ra thảm hoạ.
T

Đề tài "Nghiên cứu xây dựng quy trình kết hợp các lực lợng trong tổ chức thu dung, cấp cứu và điều trị hàng loạt tại các
tuyến bệnh viện, phục vụ ứng cứu khi xảy ra thảm họa" - Mã số KC.10-04/06-10

4
Những nội dung nghiên cứu của các công trình khoa học đợc công bố trong
nớc đã đa ra đợc nhiều mô hình đáp ứng y tế trong chăm sóc, bảo vệ sức khoẻ cộng
đồng, phòng chống dịch bệnh và khắc phục hậu quả thiên tai, thảm hoạ. Bên cạnh đó,
hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành về công tác tổ chức, điều hành các
lực lợng khi xảy ra thảm hoạ tuy đã đợc ban hành theo đặc thù về thể chế chính trị,
điều kiện kinh tế - xã hội của Việt Nam nhng còn cha đợc đồng bộ, cha xây dựng
đợc quy trình tổ chức, phối hợp cụ thể giữa lực lợng y tế và các lực lợng chuyên
ngành khác trong từng khu vực, từng địa phơng; nhất là trong các tình huống thảm hoạ
có số lợng thơng vong lớn, vợt quá khả năng của tuyến y tế cơ sở; cần phải chuyển
nạn nhân về tuyến sau hoặc các tình huống gây thơng vong hàng loạt với tính chất
phức tạp (khủng bố sinh học, hoá học, các vụ dịch bệnh tối nguy hiểm, nhiễm độc, ngộ
độc lớn trên diện rộng ) xảy ra ở ngay tại các khu vực đô thị, nhất là các thành phố
trung tâm chính trị, văn hóa, kinh tế và đầu mối giao thông của cả nớc thì việc nghiên
cứu quy trình thu dung, cấp cứu, điều trị hàng loạt ở tuyến bệnh viện là nhu cầu cấp
thiết hiện nay.
Thực tế qua các vụ thiên tai, thảm hoạ tại các địa phơng trong cả nớc cho
thấy, công tác phòng chống, khắc phục hậu quả không chỉ đơn thuần là việc đáp ứng y
tế và ngay trong công tác đáp ứng về y tế cho thiên tai, thảm hoạ cũng không chỉ là
trách nhiệm riêng của ngành y tế mà rất cần đến sự tham gia phối hợp của các lực
lợng khác trên địa bàn để tổ chức đồng bộ các hoạt động ứng cứu thảm hoạ nh: tìm
kiếm cứu nạn; đảm bảo giữ gìn an ninh trật tự, sơ tán nhân dân ra khỏi khu vực nguy
hiểm; phòng cháy chữa cháy, cứu sập, đổ công trình; khắc phục hệ thống đờng giao

luyện chuyên nghiệp, tinh nhuệ ứng cứu khi các các tình huống nh các nớc phát triển
(có Bộ Tình trạng khẩn cấp, có các Trung tâm ứng cứu khẩn cấp của từng vùng lãnh
thổ, từng khu vực và có các Đội phản ứng nhanh mang tính chuyên nghiệp ) nên có
những hạn chế không thể tránh khỏi là:
- Việc xây dựng kế hoạch ứng cứu thảm hoạ trong thời bình cha cụ thể,
thờng xuyên, còn mang tính hình thức, phụ thuộc vào mức độ trách
nhiệm và tính chủ động của lãnh đạo các ban, ngành trong việc tham mu
cho cấp uỷ, chính quyền các cấp.
- Do cha có một cơ quan hành chính chuyên trách và các đơn vị chuyên
nghiệp nên khi có tình huống thảm hoạ, phải vận hành cả một guồng máy
về tổ chức hành chính mới triển khai đợc các lực lợng, phơng tiện, vật
chất để ứng cứu và do nhiều Bộ, ban, ngành cùng tham gia chỉ đạo, điều
hành lực lợng của đơn vị mình nên thời gian đáp ứng chậm, việc phối hợp
tham gia không thống nhất, còn nhiều lúng túng, bị động, thậm chí chồng
chéo, kém hiệu quả. Trên thực tế, hầu nh cha có địa phơng nào xây
dựng đợc một quy chế hoàn chỉnh về tổ chức, điều hành các lực lợng
ứng cứu khi có thảm hoạ.
- Thiếu các chế tài trong việc tổ chức huy động lực lợng, phơng tiện tham
gia khắc phục hậu quả thiên tai, thảm hoạ, không phát huy đợc sức mạnh
Đề tài "Nghiên cứu xây dựng quy trình kết hợp các lực lợng trong tổ chức thu dung, cấp cứu và điều trị hàng loạt tại các
tuyến bệnh viện, phục vụ ứng cứu khi xảy ra thảm họa" - Mã số KC.10-04/06-10

6
tổng hợp của cả hệ thống chính trị toàn dân, không phát huy đợc phơng
châm 4 tại chỗ (lực lợng, phơng tiện, chỉ huy và hậu cần, kỹ thuật tại
chỗ). Thực tiễn, kinh nghiệm qua khắc phục hậu quả các vụ thiên tai, thảm
hoạ vừa qua cho thấy, một phần không nhỏ lực lợng, phơng tiện đợc
huy động trên tinh thần chủ động tham gia của các cơ quan Bộ, ngành, các
đơn vị, tổ chức và cá nhân; cha thể hiện rõ vai trò chỉ đạo, điều hành của
cấp uỷ, chính quyền địa phơng.

7
2. Đề xuất quy trình kết hợp các lực lợng trong tổ chức thu dung, cấp cứu và
điều trị hàng loạt tại các tuyến bệnh viện khi xảy ra thảm hoạ, khủng bố, phù hợp với
điều kiện Việt Nam bao gồm:
- Quy trình vận hành cơ chế của Ban Chỉ đạo tỉnh, thành phố điều hành các
lực lợng trên địa bàn tổ chức thu dung, cấp cứu và điều trị hàng loạt khi xảy
ra thảm hoạ.
- Quy trình tổ chức, triển khai thu dung, cấp cứu, điều trị hàng loạt nạn nhân
tại 1 bệnh viện đa khoa tuyến Trung ơng hoặc tuyến tỉnh, thành phố.
3. Đề xuất mô hình "Phòng khám đa khoa lỡng dụng" tại tuyến bệnh viện:
Trong điều kiện bình thờng, là phòng khám bệnh đa khoa, khi có thảm hoạ, sẽ triển
khai thành nơi tiếp nhận, thu dung, phân loại, cấp cứu nạn nhân hàng loạt và xử lý vệ
sinh toàn bộ cho nạn nhân, khử trùng, tẩy uế phơng tiện. "Phòng khám đa khoa lỡng
dụng" đợc bố trí phù hợp với dây chuyền công năng của bệnh viện, trong trờng hợp
cần thiết, có thể triển khai bằng lều bạt tại các địa điểm dã ngoại.
4. Nghiên cứu xây dựng quy trình xử lý vệ sinh toàn bộ cho nạn nhân và khử
trùng, tẩy uế phơng tiện vận chuyển ngời bị thơng, bị nạn tại các bệnh viện tuyến
tỉnh, thành phố khi xảy ra thảm hoạ, khủng bố sinh học, hoá học bao gồm:
- Quy trình xử lý vệ sinh toàn bộ cho nạn nhân
- Quy trình khử trùng, tẩy uế cho phơng tiện vận chuyển nạn nhân tại tuyến
bệnh viện.
5. Xây dựng phần mềm quản lý bệnh viện trong thu dung, cấp cứu và điều trị
hàng loạt phục vụ ứng cứu khi xảy ra thảm hoạ.
6. Đề xuất, kiến nghị sự cần thiết phải ban hành các văn bản quy phạm pháp
luật về việc triển khai thu dung, cấp cứu, điều trị nạn nhân hàng loạt tại các tuyến bệnh
viện khi xảy ra thảm hoạ.
Để thực hiện đợc những nội dung nghiên cứu trên, đề tài đã đợc cấp từ ngân
sách Nhà nớc với tổng kinh phí 2.500 triệu đồng trong 2 năm (2007-2008), trong đó:
Thuê khoán chuyên môn : 675 triệu đồng = 27,0%.
Nguyên, vật liệu, năng lợng : 340 triệu đồng = 13,6%.

để điều hành việc phối kết hợp hoạt động của các cơ quan này.
2. Quản lý nạn nhân: Điều trị và chăm sóc cho một số lợng lớn nạn nhân là
vấn đề lớn trong thảm họa. Do đó, chiến lợc cũng xác định: Việc quản lý nạn nhân
đợc chia làm 3 giai đoạn:
- Tìm và cấp cứu;
- Vận chuyển nạn nhân đến các cơ sở y tế và điều trị;
- Phân bố bệnh nhân ở các BV khi cần thiết.
3. Quản lý hậu cần bảo đảm cho khắc phục về y tế: Trong vấn đề này, chiến
l
ợc cũng xác định khó khăn lớn nhất không phải là có đủ lợng vật t mà là:
- Tái phân bổ lợng cứu trợ.
Đề tài "Nghiên cứu xây dựng quy trình kết hợp các lực lợng trong tổ chức thu dung, cấp cứu và điều trị hàng loạt tại các
tuyến bệnh viện, phục vụ ứng cứu khi xảy ra thảm họa" - Mã số KC.10-04/06-10

9
- Sử dụng các kho dự trữ ở địa phơng.
- Yêu cầu sự trợ giúp của quốc tế.
4. Vấn đề thông tin, vận tải: Xác định việc quản lý có hiệu quả các biện pháp
khắc phục về y tế đòi hỏi sự tiếp cận và giám sát một cách đầy đủ thông tin và vận tải.
Trách nhiệm này là của chính quyền; trong trờng hợp khẩn cấp cần đợc tập trung tại
một bộ phận của uỷ ban cứu hộ quốc gia để có thể sử dụng hiệu quả.
5. Công tác chuẩn bị phòng chống thảm họa: Công tác dự báo đóng vai trò quan
trọng, nhng không thể dự báo tất cả các trờng hợp thảm họa. Chiến lợc xác định
việc chuẩn bị phòng chống thảm họa là một hoạt động liên ngành, thờng xuyên và
việc tham gia của y tế là cần thiết với những nội dung:
- Chuẩn bị kế hoạch hành động chung.
- Chuẩn bị kế hoạch của từng BV.
- Xây dựng cơ sở vật t y tế để sử dụng trong thảm họa.
Công tác đáp ứng y tế khẩn cấp đối với thảm họa phụ thuộc vào các yếu tố của
thảm họa nh: loại hình, tính chất, mức độ và thời điểm xảy ra thảm họa. Nền kinh tế

nạn nhân trong điều kiện hoàn toàn không thuận lợi.
- Phòng chống dịch bệnh, vệ sinh môi trờng bảo vệ sức khỏe ngời dân và khôi
phục hệ thống y tế vùng thảm họa
Kết quả của công tác cứu chữa, vận chuyển nạn nhân do thảm họa phụ thuộc
vào rất nhiều yếu tố nh:
- Loại hình thảm hoạ: Loại hình thảm họa thờng xảy ra, cờng độ, thời gian,
địa điểm xảy ra thảm họa, mức độ thiệt hại của chúng đối với con ngời.
- Khả năng đáp ứng y tế khẩn cấp với thảm họa của hệ thống y tế.
Yếu tố khách quan có ảnh hởng lớn đến công tác tổ chức cứu chữa, vận chuyển
nạn nhân do thảm họa, đợc cần quan tâm nghiên cứu để có cơ sở lý luận xây dựng các
phơng án, kế hoạch sẵn sàng đáp ứng y tế khẩn cấp trong mọi tình huống thảm họa có
thể xảy ra. Khi thảm hoạ xảy ra, mỗi quốc gia đều có kế hoạch huy động các lực lợng
tham gia ứng cứu, xử lý giải quyết hậu quả. Tuỳ theo tiềm lực kinh tế, phạm vi và mức
độ tổn thất của thảm hoạ mà mỗi quốc gia đó huy động tiềm lực của mình tham gia
ứng cứu, trong các lực lợng ứng cứu đầu tiên đến là quân đội và cảnh sát.
Tại Singapore, trong tạp chí lực lợng cảnh sát Singapore năm 2003, với chủ đề
"Vai trò của cảnh sát Singapore trong bảo vệ thành công đất nớc"đã nêu rõ nhiệm vụ
của lực l
ợng cảnh sát khi xảy ra thảm hoạ là phối hợp hoạt động với các cơ quan liên
quan khác trong các hoạt động cứu hộ để:
- Cứu tính mạng và ngăn ngừa tình trạng thơng vong.
- Phòng tránh và giảm thiểu thiệt hại về tài sản.
- Điều tra về nguyên nhân xảy ra thảm hoạ.
Khái niệm về hoạt động cứu hộ của cảnh sát Singapore bao gồm: khoanh vùng
khu vực xảy ra sự cố; tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động cứu hộ và triển khai
điều tra nguyên nhân sự cố. Trong đó, xác định rõ trách nhiệm của cảnh sát là: Tham
Đề tài "Nghiên cứu xây dựng quy trình kết hợp các lực lợng trong tổ chức thu dung, cấp cứu và điều trị hàng loạt tại các
tuyến bệnh viện, phục vụ ứng cứu khi xảy ra thảm họa" - Mã số KC.10-04/06-10

11

và tham gia vận chuyển về các cơ sở điều trị tiếp sau.
Tóm lại hệ thống đáp ứng y tế khẩn cấp với thảm họa của Hàn Quốc đợc thành
lập độc lập nằm ngoài ngành y tế, bản chất là các tổ đội, đơn vị cơ động có nhiệm vụ