VẬT LÝ TRỊ LIỆU TRONG MỘT SỐ BỆNH DA LIỄU
TS Nguyễn Khắc Viện
1. Khái niệm.
+ Định nghĩa : vật lý trị liệu ( gọi tắt là lý liệu ) là một chuyên khoa trong y
học, dùng các yếu tố vật lý để phòng và chữa bệnh.
+ Lịch sử : Lý liệu có từ rất sớm ( ít ra 4.000- 5.000 năm trước công
nguyên ), người Ai Cập đã dùng cách " phơi nắng ", và " ngâm bùn" ở sông Lin
để chữa bệnh . ở Pháp, ý, Ba Lan, Hung ,Đức còn nhiều di tích kiến trúc xây
dựng từ thế kỷ thứ 2- 3 liên quan đến vật lý trị liệu. Trong nhân dân ở Châu á còn
lưu lại nhiều phương pháp trị liệu dân gian : xoa bóp, xông giác
+ Từ thế kỷ 18 trở đi khi các ngành khoa học khác phát triển thì lý liệu mới
thực sự có cơ sở khoa học vững chác và phát triển nhanh chóng.
2. Phân loại vật lý điều trị.
Theo cách xắp xếp của một số nước hiện nay, vật lý trị liệu được phân loại
như sau :
2.1. Điều trị bằng ánh sáng ( gồm các bức xạ nhìn thấy và không nhìn thấy
): ánh sáng có bản chất vừa là sóng vừa là hạt. ánh sáng khi tác động và cơ thể tạo
ra các phản xạ thần kinh ( gây biến đổi chuyển hoá) , tạo ra nhiệt năng, tạo hiện
tượng hiệu ứng quang điện, làm hoá gián prôtêin qua đó ảnh hưởng đến quá trình
bệnh lý của cơ thể.
Gần đây dùng laser để điều trị bệnh da liễu ngày càng được phát triển.
Nguyên lý của kỹ thuật này là sự khuyếch đại ánh sáng bằng phát xạ cưỡng bức,
chùm tia larse khi tác động vào cơ thể tạo ra nhiệt năng, tuỳ mức độ của nhiệt
năng gây ra hai tiện tượng: hoại tử đông đặc tế bào ( khi nhiệt độ nóng 80
0
C / giây
) hoặc gây hiện tượng bốc hơi phá huỷ mạnh ( khi nhiệt độ nóng > 100
0
C khoảng
1/ 10 giây ). Điều trị bằng laser không gây các hiện tượng phá huỷ rộng các tổ
chức xung quanh, chùm tia tập trung chiếu vào một diện tích rất nhỏ ( có thể tạo

7 ngày. Trường hợp nhọt rải rác khắp người, cần chọn những nơi nặng nhất và
nguy hiểm nhất để điều trị trước ( nhọt hậu bối ở cổ, lưng, bẹn ,nách là những nơi
nhiều mạch máu và thần kinh. Cần kết hợp với dùng kháng sinh đông y hoặc tây y
. Sau khi bệnh tạm ổn cho tắm tuyến ngoại tử toàn thân kết hợp với dùng vácxin
nếu nhọt kéo dài lâu ngày không khỏi.
+ Các nhiễm khuẩn da do xây sát do vết thương: sau khi rửa sạch vết
thương hoặc chỗ xây sát, chiếu một lần tuyến ngoại tử, rộng 5 cm quanh vết
thương rồi băng vô khuẩn lại. Nếu tổn thương xây sát nông và chưa có hiện
tượng viêm : không cần băng . Nếu đã bị nhiễm khuẩn : điều trị như đối với các
nhọt đa nếu trên.
3.2. Điều trị trứng cá: là một bệnh do tăng sự đào thải của tuyến bã, có thể
kết hợp với nhiễm khuẩn cương tụ ở vùng mặt rất nguy hiểm. Về lý liệu có thể
dùng : cồn pha với ete mỗi thứ một nửa, lau sạch mỡ ở vùng da định chiếu, sau đó
chiếu tuyến ngoại tử liều gần đỏ da ( băng 3/4 liều sinh lý) mỗi ngày tăng thêm 1/4
liều sinh lý, chiếu 15 ngày . Có tác dụng chống nhiễm khuẩn, làm khô da, khô các
bọc mủ, nhưng da hay bị xạm đen một thời gian sau điều trị.
Cần lưu ý điều trị trứng cá phải điều trị toàn diện : giảm tiết mỡ, giải thoát
bít tắc lỗ chân lông, chống nhiễm khuẩn nhiễm nấm, chống táo bón lý liệu chỉ là
biện pháp hỗ trợ tại chỗ.
3.3. Viêm da thần kinh :
+ Tuyến ngoài tử đỏ da mạnh, chiếu trực tiếp lên vùng da bị tổn thương 3-4
liều sinh lý. 3 ngày chiếu một lần mỗi chỗ tổn thương 4-5 lần chiếu.Điều trị có tác
dụng giảm ngứa , chống viêm làm cho các sẩn bị xẹp lại và mỏng bớt đi. Nếu kết
quả tốt cho nghỉ 3-4 tuần rồi lại làm tiếp đợt 2.
+ Điện phân natri bromua kiểu khăn quàng cổ hay toàn thân để giảm nhẹ
hưng phấn thàn kinh.
Kết quả điều trị nhìn chung nếu bệnh mới và điều trị kiên trì mới có khả
năng khỏi. Nếu đã bị lâu da đã dày liken hoá kết quả chỉ có tính chất tạm thời đỡ
ngứa.
3.4. Eczema các loại :

. Trước khi phẫu thuật cần phải
gây tê tại chỗ. Sau phẫu thuật cần phải dùng thuốc sát khuẩn hoặc băng lại. Kỹ
thuật của điều trị laser đơn giản không gây chảy máu và không để lại sẹo đáng kể.