Sáng kiến kinh nghiệm Hứa Quốc Bửu
MỘT VÀI BIỆN PHÁP
ĐỂ LÀM TỐT CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM MỘT LỚP
1) Lý do chọn đề tài:
Nhiệm vụ của ngành giáo dục là đào tạo ra những con người phù hợp
với sự phát triển của xã hội . Mẫu người mà xã hội yêu cầu chính là mục
tiêu của giáo dục – đào tạo . Nước ta trong thời kỳ công nghiệp hoá , hiện
đại hoá do đó “ Nhiệm vụ và mục tiêu cơ bản của giáo dục là nhằm xây
dựng cho xã hội những con người và thế hệ thiết tha gắn bó với ý tưởng
độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội , có đạo đức trong sáng , có ý chí kiên
cường xây dựng và bảo vệ tổ quốc “
Để thực hiện vai trò đó nghĩa là phải tạo ra một thế hệ vừa hồng vừa
chuyên , do đó công tác giáo dục không chỉ thông qua việc dạy trên lớp mà
còn phải tổ chức cho các em tham gia các hoạt động giáo dục , rèn luyện ý
thức tập thể . Để thực hiện tốt nhiệm vụ này không ai ngoài giáo viên chủ
nhiệm .
Với những lí do trên tôi xin trình bày “ Một vài biện pháp để làm
tốt công tác chủ nhiệm một lớp”
Đề tài nầy đã được nhiều bạn đồng nghiệp khai thác ở nhiều khía
cạnh khác nhau và cũng đã đạt được nhiều kết quả khác nhau , riêng đối với
tôi đây chỉ là một đóng góp nhỏ để đồng nghiệp tham khảo và đóng góp
cho tôi .
2) Cơ sở lý luận:
Xuất phát từ đặc điểm tâm lý lứa tuổi thiếu niên, suy nghĩ của các em
còn non nớt, kinh nghiệm sống của các em trình độ thấp, tư duy cụ thể còn
chiếm vai trò quan trọng, có tính hay bắt chước nên cung cấp cho học sinh
những chuẩn mực đạo đức là viên gạch đầu tiên cho sự hình thành nhân
cách người công dân, người chủ tương lai.
Từ những đặc điểm tâm sinh lý của học sinh lớp 6 cho ta thấy: mặc
dù học sinh lớp 6 có nhu cầu hoạt động rất lớn về việc tổ chức các hoạt
động bổ ích trong tập thể có tác dụng tốt cho việc hình thành và phát triển

chuẩn đánh giá. Học sinh thường coi thầy cô giáo là thần tượng, tự đánh giá
mình và bạn bè dựa vào sự đánh giá của thầy cô giáo.
Nhận thức của trẻ còn cảm tính, khả năng phân tích tổng hợp chưa
cao. Do đó đứng trước một nhiệm vụ nào đó, trẻ thường lúng túng trong
việc xem xét đánh giá công việc một cách tổng thể để lập kế hoạch thực
hiện nhiệm vụ . Trẻ ít có khả năng có thể lường trước các tình huống có thể
xảy ra trong quá trình thực hiện vì còn thiếu trí tưởng tượng và kinh
nghiệm.
Từ nhãng phân tích trên cho thấy: đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi trung
học cơ sở kỹ năng tự quản lí các hoạt động tập thể của học sinh lớp 6 còn
chưa phát triển toàn diện cần có sự quan tâm, giúp đỡ, dìu dắt của giáo
viên chủ nhiệm.
Trường THCS Ngô Quyền
2
Sáng kiến kinh nghiệm Hứa Quốc Bửu
BIỆN PHÁP TIẾN HÀNH:
Để làm tốt công tác xây dựng tập thể lớp, người giáo viên chủ nhiệm
cần có quan niệm đúng đắn thế nào là tập thể, tập thể như thế nào thì có thể
thực sự là phương tiện giáo dục học sinh tốt nhất. Chính vì vậy, mục tiêu
của giáo viên chủ nhiệm là phải xây dựng tập thể học sinh thành một tổ
chức đặc biệt thống nhất, mọi người có tác dụng giáo dục đối với từng
thành viên của tập thể lớp, không chỉ có mặt giáo dục về học tập mà còn
bao gồm nhiều mặt, đặc biệt là việc hình thành các thói quen hành vi đạo
đức tốt : mình vì mọi người .
Là giáo viên chủ nhiệm lớp nhiều năm, tôi nhận thấy các em học sinh
lần đầu tiên tới trường cấp II còn gặp nhiều bỡ ngỡ với mọi điều xung
quanh đặc biệt là các em chưa ý thức sinh hoạt tập thể. Vì vậy, người giáo
viên cần có biện pháp thích hợp để hướng dẫn các em vào việc sinh hoạt
tập thể .
I)Biện pháp thứ nhất : Giáo viên đề ra yêu cầu .

không có gì xấu bởi vì bên cạnh các em còn có rất nhiều bạn bè, có thầy cô
giáo hết lòng thương yêu, giúp đở các em và thầy mong em học giỏi chăm
ngoan để sau này có trình độ, có nghề nghiệp vững chắc thì ta sẽ thắng cái
nghèo, làm cho cha mẹ vui lòng.
Khi đề ra yêu cầu đúng thời hạn qui định tôi nghiêm túc kiểm tra uốn
nắn để hình thành thói quen thực hiện đúng mọi yêu cầu của giáo viên đề ra
I) Biện pháp thứ 2 : Xây dựng mạng lưới cán bộ lớp tích cực.
Việc lựa chọn mạng lưới tích cực và hướng dẫn các em công tác có ý
nghĩa quan trọng trong việc xây dựng và đoàn kết tập thể học sinh trong lớp
. Sự có mặt của hạt nhân nòng cốt ( cán bộ lớp ) ủng hộ những yêu cầu của
giáo viên chủ nhiệm là đặc trưng của sự phát triển tập thể trẻ em. Việc này
phải tiến hành ngay sau khi giáo viên đề ra những yêu cầu .
Nhiệm vụ giáo dục quan trọng nhất của mỗi giáo viên bắt đầu làm
công tác xây dựng tập thể trẻ em là lựa chọn được đúng đắn mạng lưới cán
bộ tích cực, đáng tin cậy . chính vì vậy, ngay từ buổi đầu, tôi đã ý thức
được việc làm quen tốt đối với các em . Nhận xét xem xét những học sinh
nào được các bạn tin cậy nhất, lưu ý phát hiện khả năng đặc biệt của từng
em để trao đổi tình hình, thái độ và tìm hiểu xem nguyện vọng của các em
đó như thế nào để phân công phụ trách công tác thích hợp .
Ví dụ : Việc lựa chọn lớp trưởng rất cần em có đầu óc quan sát tổng
hợp được mọi hoạt động của lớp về mọi mặt nhưng khi chọn lớp phó thì tôi
lại chú ý đến khả năng học tập nhiều hơn.
Sau khi lựa chọn giao nhiệm vụ, tôi luôn tôn trọng công việc của các
em nhưng vẫn luôn giám sát, kiểm tra hướng dẫn các em đi đúng hướng và
nhìn khi cùng trao đổi bình đẳng để tìm hiểu tình hình, thái độ, quan điểm
công tác của mình với các em đó, cùng đi đến thống nhất cách tổ chức lãnh
đạo lớp .
Trong công tác phụ trách lớp của mình, giáo viên chủ nhiệm không
những chỉ luôn luôn dựa vào mạng lưới tích cực mà còn ủng hộ, củng cố uy
tín của ban cán sự lớp trước các bạn bằng cách thường xuyên giúp đở các

bạn nào trong hàng nói chuyện riêng hoặc mất trật tự ở trong lớp, khi thầy
vắng mặt , lớp trưởng phải thay thầy nhắc nhở các bạn giữ trật tự, ghi tên
những bạn không nghe lời thầy cô giáo để kịp thời có biện pháp kỹ luật .
Giờ sinh hoạt lớp, đây là việc khó nhất tôi thấy cần hướng dẫn lớp
trưởng qua nhiều buổi sinh hoạt lớp . Dần dần sẽ hướng dẫn lớp trưởng tự
viết và tổng kết trên mẫu đã có sẵn về nội dung sinh hoạt lớp . Chính việc
để lớp trưởng điều khiển buổi sinh hoạt lớp, tôi thấy học sinh lớp tôi rất hào
hứng trong các buổi sinh hoạt . Các em biết đấu tranh phê bình với các hiện
tượng sai trái, nêu những khuyết điểm của bạn mà giáo viên có thể chưa
Trường THCS Ngô Quyền
5
Sáng kiến kinh nghiệm Hứa Quốc Bửu
nhận thấy. Vì thế tính tự giác của các em càng được nâng cao. Trong thời
gian sinh hoạt, nếu lớp trưởng phê bình học sinh nào thì thầy giáo không
nhắc lại lời phê bình đó nữa mà chỉ nhắc bạn có khuyết điểm sửa chữa.
Như vậy cũng là một hình thức làm tăng uy tín của lớp trưởng.
Đối với hai lớp phó phụ trách hai mặt học tập và kỹ luật, tôi cũng
hướng dẫn các em cách làm việc , theo dõi giúp đỡ các em những vướng
mắc khi thực hiện công việc được giao . Kiểm tra kết quả làm việc của các
em một cách nghiêm túc . Ví dụ: như kiểm tra sổ theo dõi thi đua (*), ghi
tên các bạn mắc khuyết điểm về học tập , kỹ luật . Có như vậy học sinh
trong lớp mới dần dần đi vào nề nếp , đảm bảo đầy đủ việc chuẩn bị bài ở
nhà , nghiêm túc trong giờ học , giờ chơi, có tinh thần đoàn kết cao.
Đối với bốn tổ trưởng , việc của các em cụ thể và chi tiết hơn . Tôi
hướng dẫn các em nhắc nhở các bạn khi vi phạm nội qui của lớp và khi cô
giáo nhắc nhở bạn nào về một trong những mặt theo dõi thi đua thì tổ
trưởng sẽ đánh dấu mặt đó vào dòng tên của bạn bị phê bình(*) .Cuối tuần
học (*) ở phần phụ lục , tổ trưởng sẽ nộp lại sổ theo dõi thi đua cho ban cácn
sự lớp tổng kết và thầy giáo kiểm tra .
Đối với cán bộ lớp , để làm việc đạt kết quả cao như giáo viên yêu

để giúp các em làm việc tốt hơn , gương mẫu hơn , nhanh nhẹn hơn . Chính
việc rèn luyện tác phong và nề nếp cho đội ngũ cán bộ lớp nầy , tôi nhận
thấy các em ngày càng nhanh nhẹn hơn , hoạt bát hơn, nói năng trôi chảy
và mạnh dạn hơn.
Khi nhận xét kết quả phấn đấu về mọi mặt của học sinh , tôi luôn
tham khảo ý kiến của tổ trưởng và yêu cầu em đó có biện pháp thúc đẩy
những mặt còn yếu hoặc tỏ lời khen ngợi tổ đã có ý thức giúp đỡ thành viên
của tổ sửa chữa khuyết điểm.
Để giáo dục ý thức trách nhiệm và thời gian hứng thú trong công việc
chung hằng tháng , tôi thường kiểm tra tất cả các nhiệm vụ đã phân công ,
mỗi cán bộ lớp phải báo cáo trước tập thể lớp mỗi tháng một lần để các bạn
công nhận và góp ý kiến cho phần việc được phân công của từng người .
IV)Biện pháp thứ tư: Kết hợp với cha mẹ học sinh:
Đối với cha mẹ học sinh , giáo viên chủ nhiệm lớp được coi là người
đã được tập thể giáo viên cùng thay mặt nhà trường phụ trách chủ yếu công
tác giáo dục học sinh . Ngay từ đầu năm , tôi đi sâu tìm hiểu hoàn cảnh
từng học sinh như thế nào , nếu ảnh hưởng của gia đình có thuận lợi cho
học sinh thì tôi tổ chức tuyên truyền nêu gương trong các buổi họp cha mẹ
học sinh để cùng tham khảo và học tập . Nếu ảnh hưởng của gia đình có hại
cho việc trao đổi , góp ý, để đi đến thống nhất việc giáo dục giữa gia đình
và giáo viên tôi luôn quan tâm, uốn nắn kịp thời để giúp đỡ các em phát
triển những phẩm chất đạo đức tốt.
Để cha mẹ học sinh trở thành những phương tiện giúp đỡ giáo viên
hoàn thành nhiệm vụ giáo dục tập thể lớp , tôi đã yêu cầu rõ ràng đối với
gia đình về mọi mặt như: chế độ làm việc hằng ngày , việc chuẩn bị bài lên
lớp, việc khuyến khích các em lao động ở nhà và tham gia mọi hoạt động
có tính chất tập thể , đặc biệt lưu ý đến việc giáo dục lòng nhân ái , ý thức
Trường THCS Ngô Quyền
7
Sáng kiến kinh nghiệm Hứa Quốc Bửu

Năm học
Duy trì
số
HS
bỏ
Lên
lớp
HỌC LỰC HẠNH KIỂM
GIỎI KHÁ TB TỐT KHÁ
2007- 2008
100% 0 98% 25% 32% 41% 55% 45%
2008- 2009
100% 0 99% 29% 37% 33% 57% 44%
2) Kết luận:
Trường THCS Ngô Quyền
8
Sáng kiến kinh nghiệm Hứa Quốc Bửu
Để đạt được những thành quả trên đó là :
+ Sự quan tâm sâu sắc của Ban giám hiệu trường, đoàn thể, giáo viên
bộ môn.
+ Giáo viên chủ nhiệm thường xuyên uốn nắn, động viên an ủi khích
lệ tinh thần đoàn kết của các em ngày càng tốt hơn .
+ Giáo viên chủ nhiệm phải có lòng thương yêu, lòng vị tha để mở
cho các em một cơ hội sữa đổi và lắng nghe tất cả những ý kiến của học
sinh .
+ Tập thể giáo viên cán bộ , công nhân viên nhà trường phải là một
tấm gương sáng về tác phong và đạo đức để các em noi theo .
+ Giáo viên có tâm huyết đào tạo thế hệ trẻ mai sau trở thành những
chủ nhân tương lai của đất nước, phục vụ Tổ quốc ngày càng phồn vinh.
3) TỰ ĐÁNH GIÁ:

+ Đối với trường :
Tạo điều kiện, giúp đỡ cho giáo viên hoàn thành nhiệm vụ của mình,
phổ biến một số sáng kiến kinh nghiệm liên quan đến công tác chủ nhiệm
để giáo viên chủ nhiệm áp dụng.
Trường THCS Ngô Quyền
10
Sáng kiến kinh nghiệm Hứa Quốc Bửu
PHẦN PHỤ LỤC:
BẢNG THEO DÕI CHÉO GIỮA CÁC TỔ:
Tuần :
Tên
HS
Nội dung theo dõi
Tổng
cộng
Chuyên cần
Tác
phong
Bài cũ
Soạn bài
mới
Làm bài
tập
Phát
biểu

BẢNG THEO DÕI CỦA LỚP PHÓ KỸ LUẬT :
Tuần:
Tên
HS

12