Trẻ sơ sinh non tháng Trẻ non tháng là khi
trẻ được sinh ra ở tuổi
thai từ 28 đến trước
37 tuần tính từ ngày
đầu của kỳ kinh cuối.
Trong trường hợp
không nhớ chính xác
ngày kinh cuối có thể
dựa vào hình thể bên
ngoài và những biểu
hiện về thần kinh để biết được trẻ sơ sinh đó có
phải là trẻ non tháng hay không.
Đặc điểm hình thể bên ngoài và dấu hiệu về thần
kinh của trẻ sơ sinh non tháng: Trẻ sinh non được chăm sóc
đặc biệt.
* Hình thể bên ngoài:
- Da: càng non tháng da càng mọng nhiều nước, đỏ,
có thể trống thấy các mạch máu bên dưới.
- Lông tơ: có nhiều.
- Chất gây: nhiều và khuyết tán.
nghiệm gót - tai, góc khoeo, góc bàn chân - cẳng
chân và các phản xạ thần kinh nguyên thủy.
* Ngoài ra, trẻ non tháng thường có cân nặng lúc sinh
ra dưới 2500g (cần phân biệt với trẻ suy dinh dưỡng
trong tử cung là trẻ khi sinh ra giảm về cân nặng và
tầm vóc).
Những đặc điểm trên có những chi tiết khác nhau tùy
theo tuổi thai qua đó bác sĩ ngoài việc phát hiện trẻ
sơ sinh có phải là trẻ non tháng hay không còn có thể
xác định tương đối chính xác tuổi thai để xử trí thích
hợp tùy theo tình trạng của từng trẻ.
Những đặc điểm sinh lý của trẻ non tháng:
* Chức năng hô hấp:
Chức năng hô hấp của trẻ non tháng còn rất non yếu,
trẻ dễ bị suy hô hấp vì:
- Lồng ngực dễ biến dạng, xương sườn còn mềm,
các cơ gian sườn còn yếu.
- Phổi chưa giãn nở tốt, các phế nang chưa trưởng
thành, trung tâm hô hấp chưa hoàn chỉnh.
Trẻ non tháng thở bằng họng, phình bụng lên khi hít
vào. Nhịp thở có chu kỳ, có lúc thở nhanh gấp sau đó
chậm dần rồi ngưng khoảng vài giây. Cơn ngưng thở
tháng.
Trẻ non tháng dễ bị xuất huyết.
* Chức năng gan và dạ dày:
- Trẻ non tháng dễ bị vàng da nặng và kéo dài do gan
chưa trưởng thành. Do lượng glycogen dự trữ trong
gan giảm nên trẻ non tháng dễ bị hạ đường huyết.
- Thể tích dạ dày nhỏ, dạ dày nằm ngang, các men
tiêu hóa còn thiếu hụt. Độ acid trong dạ dày kém,
thiếu men tiêu hóa và hấp thu không hết thức ăn dù là
sữa mẹ nên trẻ dễ bị rối loạn tiêu hóa.
* Hệ thống miễn dịch:
Hệ thống miễn dịch tế bào còn rất yếu. Khả năng
thực bào, diệt khuẩn đều chưa hoàn thiện.
Mặt khác lượng globulin miễn dịch dịch thể (IgG) từ
mẹ qua thai còn rất ít nếu là non tháng. Hậu quả là trẻ
non tháng dễ bị nhiễm trùng nặng dẫn đến tử vong.
Các vấn đề sơ sinh của trẻ non tháng:
* Trẻ non tháng chiếm tỷ lệ bệnh xuất và tử vong chu
sản cao.
Bệnh lý đặc biệt ở trẻ non tháng là:
Trẻ non tháng dễ bị nhiễm trùng như viêm phổi,
nhiễm trùng huyết, viêm màng não nhất là viêm ruột
hoại tử. Khi bị nhiễm trùng, các triệu chứng thường
không đặc hiệu, khó chẩn đoán, tử vong cao vì trẻ rất
dễ kháng thuốc.
- Rối loạn chuyển hóa:
+ Hạ đường huyết: nếu có triệu chứng co giật, tím
tái… thì dễ để lại những di chứng về thần kinh.
+ Hạ calci huyết.
- Xơ hóa võng mạc:
Do ngộ độc oxy liều cao trên 40% ở những trẻ non
tháng nhất là những trẻ có cân nặng dưới 1500g.
Nồng độ oxy quá cao trong máu làm cho mao quản
quanh võng mạc dãn nở và co thắt bất thường, gây
tổn thương thần kinh thị giác, khiến trẻ bị mù lòa.
- Nguy cơ về thần kinh như liệt não, động kinh,
chậm phát triển tâm thần… xảy ra nhiều hơn. Tần
xuất bị những bất thường về thần kinh cao hơn.
* Trẻ non tháng thường phải được nuôi dưỡng lâu dài
tại khoa Chăm sóc tích cực, chi phí chăm sóc cho trẻ
non tháng cao. Ngoài ra, khi lớn lên trẻ thường bị
những di chứng thần kinh rõ rệt hoặc tiềm tàng với
chỉ số IQ thấp và thường là gánh nặng về tâm lý và