Đ ư ờn g trun g b ình
Đ ư ơ øng ch ia
n
p
N
  
n
Đ ươ øn g ch ia
n
p
N
Chương 4: Bánh răng có dòch
dao
1. Khái niệm
Trong qúa trình chế tạo bánh răng thân khai bằng dao
thanh răng chế độ chuyển động (tỷ số v/w) quyết đònh bán
kính vòng chia, nói cách khác ta cố đònh vòng chia trên dao
thanh răng bằng cách đònh chế độ chuyển động trong qúa
trình chế tạo. Đường trung bình là đường cố đònh trên thanh
răng.
Nếu ta đặt dao thanh răng mà đường trung bình của nó
không trùng với đường chia thì ta nhận được bánh bánh răng
không tiêu chuẩn (còn gọi là bánh răng có dòch dao,bánh
răng có dòch chỉnh). Khoảng cách giữa đường trung bình và
đường chia gọi là độ dòch dao, kí hiệu là e . Độ dòch dao e
được tính theo modul qua công thức:
e=
.mt ( là hệ số dòch dao)
Quy ước độ dòch dao và hệ số dòch dao là âm khi đường
trung bình nằm trong đường chia (hình 10a) và là dương khi
đường trung bình nằm ngoài đường chia(hình 10b).

/2 - 2.tgt )
Từ đó bề rộng rãnh trên vòng chia sẽ là:
W=st= mt(
/2 - 2.tgt )
Và:Bề dày răng trên vòng chia của bánh răng:
St=mt(
/2 - 2.tgt )
Khi biết bề dầy răng s, bề rộng rãnh w trên vòng chia, ta
có thể suy ra bề dầy răng sw trên đường tròn có đường kính
bất kỳ. Trên hình 1.25, vòng chia và vòng tròn có bán kính
rx cắt biên dạng răng ở M và MX
Ta có:
=AÔM=tg- 

x=AÔMX=tgx - x
Với
, x lần lượt là góc áp lực trên vòng chia và vòng
tròn có bán kính rx .
Hình 12
sx
M
M
X
A
B
s
0
ro



tròn chia đều không thay đổi.
Hướng dòch chỉnh biên dạng khởi xuất của thanh răng
h
được thực hiện theo hướng tới tâm bánh răng (dòch chỉnh
dương ) hoặc theo hướng ngược lại từ tâm báng răng (dòch
chỉnh âm).
Tỷ số giữa lượng dòch chỉnh của biên dạng khởi xuất và
modul gọi là hệ số dòch chỉnh
.
 =h /m
Khi dòch chỉnh dương  > 0, Khi dòch chỉnh âm  < 0, trong
trường hợp dòch chỉnh dương , đường kính của đường tròn
đỉnh răng tăng lên hai lần lượng dòch chỉnh, còn dòch chỉnh
âm thì ngược lại.
Đường kính của đường tròn chia là một đại lượng tính toán
và có giá trò cố đònh , không phụ thuộc vào tính chất và
lượng dòch chỉnh của biên dạng khởi xuất.
3. Điều kiện cắt chân răng .
a. Hiện tượng cắt chân răng
Trong qúa trình chế tạo bánh răng bằng thanh răng sinh ,
có thể thay đổi vò trí thanh răng sinh đối với phôi , song
không thể đặt thanh răng gần một giá trò giới hạn vì như thế
sẽ xẩy ra hiện tượng chân răng bò cắt lẹm(hình13) phần
gạch).
Hình 13
Đây là hiện tượng cắt chân răng. Trong trường hợp này,
răng sẽ bò yếu, gây ra va đập khi ăn khớp xẩy ra trên phần
biên dạng này. Vò trí giới hạn nói trên đây là đường đỉnh của
thanh răng không cắt đường ăn khớp nn ngoài đoạn PN
(hình 14).

b'
b'
O