Chương III:
Chức năng cơ bản và hình
thức nhà nước XHCNI. Chức năng cơ bản của NN XHCN
VN
1. Khái niệm chức năng NN:
là những phương hướng, phương diện
hoặc mặt hoạt động chủ yếu của NN để
thực hiện các nhiệm vụ cơ bản của NN.2. Các chức năng cơ bản của nhà nước
XHCN
a. Chức năng đối nội
Khái niệm: là những phương hướng,
phương diện hoặc mặt hoạt động chủ
yếu của NN trong nội bộ đất nước.
* Chức năng tổ chức và quản lý kinh tế:
-
Là chức năng cơ bản; có nội dung
rộng, nhiều vấn đề, nhiều mối quan hệ
cần giải quyết
-
Trong mỗi quốc gia, từng thời kỳ chức
năng QLKT được thực hiện với nội
chính trịa. Các chức năng đối nội
•
Chức năng tổ chức và quản lý văn hóa,
giáo dục, khoa học công nghệ
+ Mục đích: Xây dựng nền văn hóa mới, con
người mới, nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân
tài, thiết lập nền KHCN tiên tiến.
-
Về văn hóa: Nhiệm vụ trung tâm là xây dựng
nền “văn hóa tiến đậm đà bản sắc dân tộc”;
phát huy tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh. Chức năng tổ chức và quản lý văn hóa, giáo
dục, khoa học công nghệ
-
Về giáo dục:
-
Coi giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng
đầu.
-
NN quản lý hệ thống giáo dục quốc dân:
+ Mục tiêu, chương trình, nội dung, kế hoạch
giáo dục, tiêu chuẩn giáo viên
+ Hệ thống các văn bằng
+ Phát triển các hình thức trường quốc lập, dân
lập…
* Chức năng bảo vệ Tổ quốc XHCN.
-
Bảo vệ Tổ quốc là vấn đề có tính quy luật
-
Xây dựng, củng cố nền quốc phòng toàn dân
và thế trận an ninh nhân dân;
-
Xây dựng quân đội và công an chính quy, tinh
nhuệ, hiện đại
-
Kết hợp với quốc phòng, an ninh với phát
triển kinh tế b. Chức năng đối ngoại
-
Chức năng mở rộng quan hệ hợp tác với các
nước, các tổ chức quốc tế.
Đặc điểm:
+ Củng cố tăng cường tình đoàn kết, hữu nghị,
hợp tác, tương trợ giúp đỡ lẫn nhau giữa các
nước XHCN
+ Mở rộng quan hệ với các nước có chế độ
chính trị khác nhau b. Chức năng đối ngoại
+ Mở rộng quan hệ hợp tác với các tổ chức
quốc tế
+ Ủng hộ và góp phần tích cựu vào phong trào
2. Các hình thức chính thể NN XHCN
a. Công xã Pari
-
Là hình thức NN XHCN đầu tiên (1871)
-
Đặc điểm:
+ Là “Một hình mẫu phác thảo” đầu tiên
+ Hình thức chính thể cộng hòa dân chủ của
GCVS. HĐCX Pari là cơ quan quyền lực cao
nhấta. Công xã Pari
+ Công xã đã xóa bỏ chế đại nghị tư sản. NN tổ
chức theo nguyên tắc tập trung dân chủ
+ Mác nhận xét: Thực chất CX Pari là chính phủ
của GCCNb. Hình thức Nhà nước Xôviết
-
Là hình thức tổ chức và thực hiện chính
quyền của GCVS Nga và các nước cộng hòa
khác ở vùng Cápcadơ và vùng Bantích
-
Đặc điểm:
+ Không có mặt trận đoàn kết giữa các dân tộc.
+ Các Xôviết tạo thành hệ thống cơ quan đại
diện (quận, huyện, xã bầu trực tiếp; tỉnh trở
lên – hình thức đại diện)
lãnh đạo
+ Có sử dụng một số chế định pháp lý cũc. Hình thức Nhà nước dân chủ nhân dân
+ NN thực hiện nguyên tắc bầu cử bình đẳng,
phổ thông, trực tiếp và bỏ phiếu kín.
+ NN có tính dân chủ rộng rãi hơn so với NN
Xôviết. Chân thành cảm ơn!