Chương VII:
BẢN CHẤT, VAI TRÒ VÀ HÌNH
THỨC PHÁP LUẬT XÃ HỘI
CHỦ NGHÃI. Bản chất pháp luật XHCN
1. Pháp luật XHCN là hệt thống các quy tắc xử
sự có tính thống nhất nội tại cao
-
Tính hệ thống
-
Là hệ thống các quy phạm đồng bộ
2. Pháp luật XHCN thể hiện ý chí của giai cấp
công nhân và đông đảo nhân dân lao động
- PL thể hiện ý chí của GCCN và ND lao động
- PL thực sự dân chủ vì nó bảo vệ quyền tự do
dân chủ rộng rãi cho nhân dân lao độngI. Bản chất pháp luật XHCN
3. Pháp luật do NN ban hành và bảo
đảm thực hiện
4. Pháp luật XHCN có mối quan hệ chặt
chẽ đối với chế độ KT XHCN
5. Pháp luật XHCN có quan hệ mật thiết
đối với đường lối, chủ trương, chính
sách của đảng cộng sản


6. PL tạo dựng những quan hệ mới
7. PL có vai trò trong việc thiết lập các quan hệ
hợp tác và phát triểnIII. Hình thức pháp luật XHCN
1. Khái niệm hình thức PL XHCN
- Là sự biểu hiện ra bên ngoài của PL, là
phương thức, dạng tồn tại của PL
-
Hình thức PL có hai dạng:
+ Hình thức bên trong gồm: các nguyên tắc và
cấu trúc của PL (Hệ thống PL, Ngành luật,
Chế định PL, Quy phạm PL)
+ Hình thức bên ngoài là sự thể hiện ra bên
ngoài, dạng tồn tại của các QPPL – nguồn
của PL (TLP, TQP, VBQPPL) III. Hình thức pháp luật XHCN
•
Một số đặc trưng của văn bản QPPL:
+ Nó do cơ quan NN có thẩm quyền ban hành
+ Nó chứa đựng những quy tắc xử sự chung
+ Nó được áp dụng nhiều lần trong đời sống
+ Tên gọi, nội dung và trình tự ban hành được
quy định cụ thể trong PLIII. Hình thức pháp luật XHCN

của các cơ quan NN
-
Lệnh, Quyết định của Chủ tịch nước: để thực
hiện quyền, nhiệm vụ của CTN.
-
Nghị định của Chính phủ, quyết định của Thủ
tướng Chính phủ
+ Nghị định: để cụ thể hóa luật, pháp lệnh, quy
định về tổ chức của các cơ quan thuộc CPIII. Hình thức pháp luật XHCN
+ Quyết định của TTg: để quyết định các chủ trương,
biện pháp lãnh đạo điều hành hoạt động của CP…
-
Thông tư của Bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang
bộ
-
Nghị quyết của HĐTP TANDTC để hướng dẫn các
TAND áp dụng thống nhất PL, tổng kết kinh nghiệm
xét xử
-
Thông tư của Chánh án TANDTC
-
Quyết định, chỉ thị của Viện trưởng VKS NDTC
-
Quyết định của Tổng kiểm toán Nhà nướcIII. Hình thức pháp luật XHCN

Được xác định theo 2 cách: ghi rõ hoặc không
ghi rõ trong văn bản
Nếu không ghi rõ thì phải dựa vào thẩm quyền
- Hiệu lực về đối tượng áp dụng
Thông thường nó được áp dụng cho tất cả các
cá nhân, công dân, tổ chức