BÁO CÁO TỐT NGHIỆP
Đề tài
“ Tìm hiểu quá trình làm sạch bề mặt và
sơn vỏ tàu trong quá trình sửa chữa tàu
tại nhà máy tàu biển HVS ”

Mục lục
BÁO CÁO TỐT NGHIỆP 1
LỜI CẢM ƠN 3
LỜI NÓI ĐẦU 4
Chương 1 5
ĐẶT VẤN ĐỀ 5
Chương 2 6
GIỚI THIỆU SƠ LƯỢC VỀ NHÀ MÁY TÀU BIỂN HYUNDAI VINASHIN.6
2.1 Giới thiệu sơ lược về nhà máy 6
P. Kế toán 7
2.2 Năng lực sản xuất chung của nhà máy HVS 8
Chương 3 11
QUÁ TRÌNH LÀM SẠCH BỀ MẶT VÀ SƠN VỎ TÀU TRONG QUÁ TRÌNH
SỬA CHỮA TẠI NHÀ MÁY TÀU BIỂN HYUNDAI VINASHIN 11
3.1 Quá trình làm sạch bề mặt vỏ tàu trước khi thay thế vỏ tàu 11
3.1.1 Mục đích 11
3.1.2 Chuẩn bị bề mặt 11
3.1.3 Các tiêu chuẩn làm sạch bề mặt 12
3.1.4 Các phương pháp làm sạch bề mặt vỏ tàu 14
3.2 Quá trình sơn tàu sau khi thay thế bề mặt vỏ tàu 27
3.2.1 Định nghĩa sơn 27
3.2.2 Phân loại sơn 29
3.2.3 Vai trò và tác dụng của sơn 33
3.2.4 Một số loại sơn thường dùng ở nhà máy sửa chữa tàu biển HVS 34
3.2.5 Thiết bị sơn 43

khoảng tiền nhất định để thay thế những chi tiết, kết cấu đã bị phá hủy do môi
trường. Một phần không nhỏ đó là dùng để thay thế và sửa chữa những vỏ tàu đã bị
hư hỏng do tác động của việc ăn mòn. Do đó công tác chuẩn bị bề mặt và sơn là
một phần rất quan trọng trong việc sửa chữa cũng như bảo quản bề mặt vỏ tàu.
Nhằm mục đích tổng hợp những kiến thức cơ bản về quá trình làm sạch bề
mặt và sơn vỏ tàu, tập làm quen với thực tế và nắm rõ hơn về quá trình làm sạch bề
mặt và sơn một con tàu cụ thể, tôi được Trường, Khoa, Bộ môn giao cho chuyên đề:
“ Tìm hiểu quá trình làm sạch bề mặt và sơn vỏ tàu trong quá trình sửa chữa tàu tại
nhà máy tàu biển HVS ”. Nội dung chuyên đề gồm 4 chương
Chương 1 : Đặt vấn đề.
Chương 2 : Giới thiệu sơ lược về nhà máy tàu biển Hyundai Vinashin
Chương 3: Quá trình làm sạch bề mặt và sơn vỏ tàu trong quá trình
sửa chữa tàu tại nhà máy tàu biển HVS
Chương 4 : Nhận xét và đề xuất ý kiến.
Mặc dù đã cố gắng rất nhiều nhưng do kiến thức còn hạn chế nên chuyên đề
của em còn nhiều thiếu sót. Rất mong sự góp ý và chỉ bảo tận tình của các Thầy, Cô
để chuyên đề của em được hoàn thiện hơn.
Em Xin chân thành cảm ơn Th.s Chu Hữu Dân, các thầy cô, các bạn và các
anh ở nhà máy tàu biển HVS đã giúp em hoàn thành chuyên đề này.
Nha trang tháng 05 năm 2007
Sinh viên thực hiện
Nguyễn Duy Phong

Chương 1
ĐẶT VẤN ĐỀ
Việt Nam là một nước có khí hậu nhiệt đới ẩm, có bờ biển dài, có khai thác
dầu khí ở biển… với gần 20 vạn tàu thuyền hoạt động trên biển. Do tác động của
môi trường làm cho bề mặt vỏ tàu bị ăn mòn với tốc độ lớn. Thực tế cho thấy, vấn
đề bảo vệ bề mặt vỏ tàu ở nước ta hiện nay chưa được nghiên cứu đầy đủ, nhiều
biện pháp hiệu quả để bảo vệ bề mặt vỏ tàu thì chưa được áp dụng rộng rãi. Chuyên

Nhà máy được trang bị với các thiết bị hiện đại, ngang tầm với các nhà máy
đóng tàu lớn trong khu vực. Nhà máy có một đội ngũ nhân viên, kỹ sư, quản lý giỏi
và lành nghề. Để đảm bảo sức sản xuất và phát triển, nhà máy đã luôn không ngừng
thu nhận, đào tạo, hướng dẫn công nhân, kỹ sư và đồng thời quan tâm đến việc bồi
dưỡng, tổ chức thi lên bậc mỗi năm.
Sơ đồ bố trí nhà máyTGĐ
Khối hành
chính
Khối sản
xuất
Khối kinh
doanh
Phòng QLSX
P. QLCL
P. AT & SK
P. Thiết kế
P. CNTT
P. Tổng vụ
P. Kế toán
P. Vật tư
P. Vỏ tàu
P. Sơn
P. Máy
P. Điện
P. Hợp tác SX
P. QL Ụ tàu
P. Kinh doanh

điện, phòng vỏ, phòng sơn, phòng kiểm tra chất lượng, phòng hỗ trợ sản xuất…Mỗi
phòng đều có chức năng và công việc khác nhau và đều có các xưởng riêng để làm
việc.
Ngoài ra HVS cũng đã lắp ráp, sửa chữa, thay thế kết cấu của một số giàn
khoan trong và ngoài nước, điển hình là đã sửa chữa thành công giàn khoan Cửu
Long và đã đóng mới, hạ thủy thành công phần thân của giàn khoan Talisman với
tải trọng 9.000 tấn.
Với những thành công liên tiếp như vậy nhà máy đã tạo được nhiều tiếng
vang không chỉ trong khu vực mà còn trên thế giới và ngày càng có nhiều tàu được
đưa đến sửa chữa. Chính vì vậy mà doanh thu nhà máy không ngừng tăng lên mỗi
năm.

Nhà máy đã có dự định nâng cấp trong tương lai, dự tính sẽ xây dựng thêm
khu vực đóng mới tàu và khu vực đóng giàn khoan. Đồng thời xây dựng thêm nhiều
bến bãi, ụ và nâng cấp thay thế các trang thiết bị hiện có nhằm mở rộng sản xuất
tăng doanh thu góp phần phát triển công nghiệp đóng tàu của Việt Nam.

Chương 3
QUÁ TRÌNH LÀM SẠCH BỀ MẶT VÀ SƠN VỎ TÀU TRONG QUÁ TRÌNH
SỬA CHỮA TẠI NHÀ MÁY TÀU BIỂN HYUNDAI VINASHIN
3.1 Quá trình làm sạch bề mặt vỏ tàu trước khi thay thế vỏ tàu
3.1.1 Mục đích
Kim loại như sắt thép là những kim loại dễ bị oxy hóa ăn mòn gây thành han gỉ.
Một tấm thép không được bảo quản tốt sau một thời gian để ngoài trời mưa nắng, tấm
thép sẽ bị thủng, gãy, đó là hiện tượng oxy hóa ăn mòn kim loại. Rõ ràng sản phẩm
chóng hư hỏng nguyên nhân chính là do bảo vệ bề mặt sản phẩm kém. Để khắc phục
những thiếu sót trên chúng ta cần nắm vững những yêu cầu về xử lý bề mặt sản phẩm.
Có như vậy chúng ta mới nâng cao chất lượng sản phẩm và giá thành sản phẩm.
Làm sạch bề mặt vỏ tàu trước khi sơn là nền tảng cấu tạo vững chắc của lớp
sơn, giống như người thợ xây nhà, móng có chắc thì tường nhà mới bền vững, tuổi

+ Các lớp ôxit bị trộn lẫn.
+ Từ trường sắt từ là cực âm đối với thép.
+ Gây ra gỉ ở chỗ lõm.
• Lớp sơn cũ bám trên bề mặt:
+ Lớp sơn bám dính kém
• Sinh vật gây bẩn:
+ Động vật gây bẩn- hàu, hà
+ Thực vật gây bẩn- cỏ.
+ Sinh vật gây nhớt- Tảo cát, vi khuẩn.
3.1.3 Các tiêu chuẩn làm sạch bề mặt
Tiêu chuẩn Iso 8501.1.1988 là tiêu chuẩn được áp dụng phổ biến nhất ở Việt
Nam
Có hai tiêu chuẩn làm sạch bề mặt thường áp dụng là: Tiêu chuẩn làm sạch bề
mặt bằng phun cát (Sa) và tiêu chuẩn làm sạch bề mặt bằng tay hoặc cơ khí
a. Làm sạch bằng phun tới tiêu chuẩn Sa

Việc chuẩn bị bề mặt bằng phương pháp thổi sạch bằng hạt được ký hiệu là
‘Sa”. Trước khi thổi bằng hạt phải loại bỏ những lớp gỉ dày bằng cách gõ, phải làm
sạch dầu mỡ, chất bẩn có thể nhìn thấy được.
* Làm sạch sơ qua bằng phun (Sa1)
Bề mặt được xem là đạt tới tiêu chuẩn Sa1 là khi nhìn mà không cần phóng to,
bề mặt phải không có dầu mỡ, chất bẩn, và các vảy cán thép, gỉ, lớp sơn và tạp chất
lạ bám trên bề mặt
Ở tiêu chuẩn này người ta dùng loại hạt có kích thước khoảng dưới 0,5mm.
* Làm sạch kỹ bằng phun (Sa2)
Bề mặt được xem là đạt tới tiêu chuẩn Sa2 là khi nhìn mà không cần phải
phóng to, bề mặt không có dầu mỡ, chất bẩn và các vảy cán thép, gỉ, lớp sơn và tạp
chất lạ bám trên bề mặt.
Ở tiêu chuẩn này người ta dùng loại hạt có kích thước khoảng từ 0,5mm –
1mm.

tạm thời.
Bước 6: Đánh nhám cho các vùng sơn cũ.
Bước 7: Rửa sạch bằng nước ngọt một cách kỹ lưỡng để loại bỏ tạp chất và bụi
sau quá trình xử lý bề mặt.
3.1.4 Các phương pháp làm sạch bề mặt vỏ tàu
a. Làm sạch bằng dung môi hay tẩy dầu
Dùng hóa chất để tẩy sạch màng sơn cũ, có thể dùng sút NaOH khá đậm ( 20 –
30%), quét một lớp dung dịch sút lên màng sơn cũ. Quá trình phản ứng màng sơn sẽ
mềm nhũn, lúc đó ta dùng cạo sắt, hoặc dũa bằng dây thép, cạo dũa sạch sơn cũ.
Sau đó phun nước rửa sạch, dùng hơi nén thổi khô, hoặc dùng giẻ lau khô.
- Tẩy sạch dầu, mỡ khỏi bề mặt.
- Tẩy bằng dung môi hay dầu pha chỉ nên sử dụng trên những diện tích nhỏ. Ở
những vị trí mà dùng các phương pháp khác khó có thể làm sạch được, hay những
góc mà các dụng cụ khác không thể làm tốt hơn phương pháp này.

- Dùng nước là hiệu quả nhất cho những diện tích lớn chẳng hạn như bề mặt
vỏ tàu.
Làm sạch bằng dung môi được sử dụng trong những trường hợp cần thiết để
tẩy dầu mỡ trên bề mặt các kết cấu thép trước khi thực hiện công tác phun cát hoặc
làm sạch bằng dụng cụ cơ khí cầm tay hoặc trước khi phun sơn.
Đối với màng sơn dầu hoặc sơn tổng hợp thường dùng dung dịch kiềm như
sau:
4 – 7% Natricacbonat.
12 – 15% vôi sống.
6 – 10% phấn bột
50 – 80% nước.
Đối với màng sơn nitro xenluylo dùng dung dịch kiềm như sau:
10%paraphin.
60% axeton.
30% benden.


Hình 3.6 Rửa nước ở đáy tàu
c. Làm sạch bằng phương pháp thủ công
* Dùng bàn chải sắt
Phương pháp này đơn giản nhưng tốn nhiều công sức, năng suất lao động thấp
vì ta chỉ dùng những dụng cụ thô sơ như búa, đục….Phương pháp này chỉ dùng để
xử lý những chi tiết nhỏ, sản phẩm tôn mỏng dưới 4mm. Đầu tiên ta dùng búa gõ
bong hết lớp gỉ, sau đó ta mới dùng cạo thép, giũa thép, cạo giũa hết các lớp bong
gỉ, để làm sạch bề mặt thép. Chỉ khi nào mặt tôn thép không còn lớp gỉ vàng lúc đó
mới được sơn lót chống gỉ. Phương pháp này tốn nhiều công sức nhưng năng suất
lao động thấp. Nếu sản phẩm có bề dày trên 4mm và sản phẩm lớn thì ta dùng máy
phun bi, phun cát để làm sạch bề mặt sản phẩm. Đây là phương pháp ít hiệu quả
nhất so với các phương pháp làm sạch khác.
* Dùng búa hay đục gõ
Phương pháp này cũng ít được áp dụng vì khi dùng phương pháp này nó
thường làm lõm bề mặt, không khí và hơi sẽ tồn đọng trong các lổ và vết lõm làm
hình thành rỉ sét, chỉ có phần đỉnh nhô là bám dính sơn. Sau vài lần sơn chỉ có một
lớp sơn cực mỏng trên phần đỉnh nhô lên không có tính chất bảo vệ tốt. Bước tiếp

theo sẽ là gỉ và tác dụng bảo vệ giảm đi. Nhưng việc dùng phương pháp này sẽ có
lợi cho việc xử lý sau này, nếu ta không dùng phương pháp này để loại bỏ gỉ đóng
thành tảng và đặc biệt là loại chất bẩn thô thì khi tiến hành làm sạch bằng phương
pháp thổi sẽ làm giảm tốc độ của công việc thổi sạch, nên chúng ta phải loại bỏ
chúng bằng phương pháp này để thuận lợi cho việc xử lý các bước tiếp theo
* Dùng bàn chải sắt để chà
+ Tẩy các cặn gỉ bề ngoài ở những diện tích nhỏ
+ Phải đạt được tiêu chuẩn St2 và St3
Phương pháp này chỉ thích hợp khi không thể áp dụng thổi sạch bằng hạt
được. Nhưng nó có một nhược điểm là đem lại kết quả kém so với phương pháp
dùng hạt hay bằng dụng cụ cơ khí khác…

Tuy nhiên cả 3 loại hạt này đều có chung một nhược điểm là gây ô nhiễm do
bụi bay
Tại nhà máy HVS chỉ dùng hạt mài kim loại để thổi
Việc sử dụng hạt để bắn cũng cần có các yêu cầu sau :
• Hạt phải khô, không lẫn tạp chất, có độ muối thấp <= 300 μ/cm
Độ ẩm < 80% hầm
< 85% vỏ
• Hạt phải cứng, độ PH < 6,2. Độ ẩm <= 0.5% khối lượng
Việc chọn hạt như vậy chủ yếu để xử lý được bề mặt có độ nhám tốt nhằm đạt
được hiệu quả tốt nhất cho lớp sơn.
* Quy trình xử lý bề mặt bằng phương pháp thổi sạch
- Ta nên lập một kế hoạch làm việc chi tiết và chỉ nên bắt đầu thổi khi có một
khối lượng công việc tương đối lớn mà khi mà việc không bị đứt quãng. Điều này là
rất quan trọng trong việc lập kế hoạch làm việc. Vì nếu công việc thổi cát làm sạch
bề mặt không được liên tục thì bề mặt sau khi xử lý có nguy cơ bị oxy hóa, hoen gỉ
trở lại và phải rất mất thời gian cho công việc thổi sạch lại. Nếu thổi sạch đúng kỹ
thuật, đúng tiêu chuẩn thì tuổi thọ của hệ thống sơn sẽ dài hơn nhiều và chúng ta sẽ
có nhiều thời gian để bảo trì bề mặt kết cấu.
- Vì nếu loại bỏ những tảng gỉ lớn và đặc biệt là đối với loại chất bẩn thô nếu
làm sạch bằng phương pháp thổi sẽ làm giảm tốc độ của công việc thổi sạch, cho
nên ta phải loại bỏ chúng trước khi tiến hành thổi sạch bằng các dụng cụ như búa
máy, búa kim hoặc với bàn sủi bằng kim loại cứng.
- Khi bắt đầu tiến hành thổi phải đảm bảo rằng đường ống dẫn khí có kích cỡ
phù hợp và cung cấp đầy đủ khí nén cần thiết. Nên thổi một khoảng nhỏ trước khi

sơn lót chống gỉ, tiếp tục quá trình thổi và lặp lại từng bước cho đến khi toàn bộ bề
mặt đã được thổi sạch và sơn lót chống gỉ toàn bộ.
- Sơn các hệ thống sơn theo yêu cầu
Tuy vậy, công việc thổi sạch bằng hạt thường có những vấn đề như tạo ra bụi,
các hạt bụi rơi vào máy móc thiết bị, ngoài ra nó còn có những khó khăn khác nữa.

- Bi thép và hạt mài kim loại, đá mài, cát và xỉ kim loại được sử dụng như là
những hạt mài.
* Nhược điểm
- Không tẩy sạch hoàn toàn muối hòa tan.
- Phải đạt được tiêu chuẩn Sa1, Sa2, Sa2.5 và Sa3.
- Bề mặt được thổi sạch : khoảng 20m
2
/giờ, tức khoảng 100m
2
trong một ngày
làm việc 8 giờ.
- Mức tiêu thụ hạt thổi: Khoảng 10kg hạt thổi cho 1m
2
, tức khoảng 250kg
hạt trong một giờ. Khoảng 2,5kg hạt thổi/m
3
khí
- Mức tiêu thụ không khí nén: Khoảng 2 – 3m
3
trên phút. Ở đây sử dụng
miệng vòi phun 6
mm
. Nếu sử dụng miệng vòi phun 8
mm
lượng tiêu hao hạt thổi
và khí nén sẽ tăng gấp đôi.
Một số hình ảnh minh họa thiết bị và quá trình bắn cát
hình 3.9 máy bắn cát.

hình 3.10 máy tạo chân không