Bài 16:
SỰ TIÊU HÓA Ở CÁC ĐỘNG VẬT ĂN THỰC VẬT

A. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1. Kiến thức: - Nêu được đặc điểm cấu tạo phù hợp với chế độ ăn của hệ tiêu hóa ở
các ĐV ăn TV như trâu, bò, ngựa, thỏ
- Trình bày được biến đổi thức ăn ở các nhóm ĐV này trong đó lưu ý đến
biến đổi SH.
- Thấy được nguồn prôtêin chủ yếu ở các ĐV này là VSV phát triển mạnh
trong điều kiện pH và nhiệt độ thích hợp.
2. Kỹ năng: - Rèn kỹ năng phân tích tổng hợp, suy luận - thấy được sự phù hợp về cấu
tạo với chức năng của cơ quan tiêu hóa ở động vật ăn cỏ.
3. Thái độ: - Thấy được sự biến đổi sinh học đối với tiêu hóa xellulôzơ ở động vật ăn
thực vật là vô cùng đặc biệt chỉ có ở động vật ăn thực vật.
B. TRỌNG TÂM BÀI HỌC: Phần II biến đổi hóa học và biến đổi sinh học.
C. CHUẨN BỊ:
1. GV: - Tài liệu: SGK, SGV
- ĐDDH: Hình phóng to 16.1/55 và 16.2-16.4/56 và 57
2. HS: - Quan sát hình, chuẩn bị một số kiến thức về tiêu hóa ở động vật ăn
thực vật.

D. PHƯƠNG PHÁP VÀ HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC: Phương pháp giảng giải
kết hợp với vấn đáp dựa trên những hiểu biết và quan sát của học sinh.
E. CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC:
1. Ổn định
2. Kiểm tra bài cũ:
3. Bài mới:

Hoạt động giáo viên Hoạt động học sinh
- Thành phần chủ yếu trong thức
Cho HS quan sát H.16.2:
- Dạ dày của nhóm động vật nhai
lại có những đặc điểm gì?
- Nêu quá trình biến đổi sinh học
và vai trò của nó?
- Dạ có có vai trò gì đối với quá
trình tiêu hoá ở trâu bò?
- Tại sao thành phần chính của
thức ăn chỉ là xelulozo mà các
ĐV này vẫn to khoẻ, sinh trưởng
phát triển tốt?
- Quá trình biến đổi hóa học diễn
ra ở đâu? Cơ chế biến đổi như
thế nào?
Cho HS QS hình 16.3:
hơn động vật nhai lại.
3. Gà và các loài chim ăn hạt: Không có răng nên mổ và
nuốt ngay thức ăn vào diều: có dịch nhày làm mềm thức
ăn tạo điều kiện cho biến đổi ở phần tiếp theo của đường
ống tiêu hoá.
II. BIẾN ĐỔI HÓA HỌC VÀ BIẾN ĐỔI SINH HỌC:
1. Ở động vật nhai lại:
- Dạ dày chia 4 ngăn: dạ cỏ, da tổ ong, dạ lá sách, dạ múi
khế (dạ dày chính thức.
- Dạ dày cỏ là ngăn lớn nhất khoảng 150 dm
3
như ở bò.
- Thức ăn đa dạng: cỏ, thân ngô hoặc rơm.

ăn, sau đó chuyển xuống ruột. Tại đây thức ăn được biến
đổi nhờ các enzim tiêu hóa tiết ra từ tuyến gan, tuyến tụy,
tuyến ruột.
III. SỰ HẤP THỤ THỨC ĂN ĐÃ TIÊU HÓA:
- Sản phẩm cuối cùng trong quá trình tiêu hóa là các chất
hữu cơ đơn giản để hấp thụ qua màng ruột, sau đó vận
chuyển khắp cơ thể giống như các động vật khác.

4. Củng cố: - Trình bày sự tiêu hóa của nhóm động vật nhai lại?
- Vai trò của biến đổi sinh học?
- Tại sao khi mổ mề của gà thường thấy rất nhiều hạt sỏi nhỏ?
5. Dặn dò: - Học bài theo câu hỏi SGK trang 58 + Soạn trước bài 17.
F. KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ: Câu 4 SGK
G. RÚT KINH NGHIỆM BÀI SOẠN GIẢNG: Cho HS phân biệt được quá trình tiêu hoá
ở 3 dạng ĐV ăn TV.