Tiểu luận
Nghệ thuật lãnh đạo của Đảng
trong cuộc kháng chiến chống
Mỹ (1954 - 1975)
Tiểu luận Lịch sử Đảng Giảng viên hướng dẫn: Thầy Trần Như Cương
MỤC LỤC
Mục lục 1
Lời cảm ơn 3
LỜI MỞ ĐẦU 4
1. Lí do chọn đề tài 4
2. Mục đích nghiên cứu 4
3. Nhiệm vụ nghiên cứu 4
4. Phương pháp nghiên cứu 5
5. Phạm vi nghiên cứu 5
I. BỐI CẢNG LỊCH SỬ CỦA CUỘC KHÁNG CHIẾN 6
1. Bối cảnh đất nước 6
2. Bối cảnh quốc tế 8
3. Kẻ thù chính của cách mạng miền Nam là đế quốc Mỹ với chính sách thực
dân mới 10
II. NGHỆ THUẬT LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG TRONG KHÁNG CHIẾN
CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC(1954-1975) 13
1. Kiềm chế Đế quốc Mỹ để thắng chúng một cách có lợi nhất 13
1.1 Kiềm chế Mỹ chậm đưa quân vào trực tiếp tiến hành chiến tranh xâm
lược nước ta 13
1.2 Kiềm chế đế quốc Mỹ leo thang chiến tranh từng bước 14
1.3 Kiềm chế chiến lược "chiến tranh cục bộ" của đế quốc Mỹ trên phạm
vi chiến trường miền Nam 15
2. Biết giành thắng lợi từng bước 17
3. Sáng tạo nhiều cách đánh, cách thắng đế quốc Mỹ 22
4. Tổ chức và chỉ đạo phối hợp chặt chẽ cách mạng hai miền 24
1. Lí do chọn đề tài
Các cuộc chiến tranh đi qua để lại bao đau thương và mất mát Ai cũng biết
hậu quả chiến tranh là to lớn biết bao. Cho dù đó là chiến tranh phi nghĩa hay
chiến tranh chính nghĩa thì đất nước đó cũng hứng chịu những tổn thất nặng nề.
Song, không phải đất nước nào cũng có quyền chọn cho mình nền hòa bình, tự
do. Có những lúc họ không muốn chiến tranh, nhưng họ buộc phải chiến đấu cho
nền độc lập nước nhà. Và Việt Nam - đất nước chúng ta rơi vào tình thế đó.
Hai cuộc kháng chiến chống Pháp và Mỹ đi qua, chúng ta không khỏi kinh
hoàng trước những con số thiệt hại cả về người và của. Bây giờ chúng ta đang
hưởng nền hòa bình, chúng ta đang độc lập. Song, điều đó không có nghĩa là
chúng ta quên quá khứ, bởi lẽ không có quá khứ sẽ không có hiện tại và tương lai.
Chúng ta đã chiến đấu anh dũng trong các cuộc kháng chiến. Chúng ta có
những người lãnh đạo tài giỏi, chúng ta có Đảng lãnh đạo tài tình, chúng ta có sự
đoàn kết đồng lòng của dân tộc và chúng ta đã chiến thắng.
Có rất nhiều yếu tố để tạo nên thắng lợi vẻ vang trong các cuộc kháng chiến
chống Pháp và Mỹ, nhưng ở đây tôi xin nêu ra một trong những nguyên nhân dẫn
đến thắng lợi trong các cuộc kháng chiến mà ít ai nghĩ đến đó là “nghệ thuật lãnh
đạo”. Có thể nói vui: “Lãnh đạo là một nghệ thuật và người lãnh đạo là một nghệ
sĩ”, họ phải cân nhắc, sáng tạo để đưa ra những sách lượt, chiến lược vào các thời
điểm khác nhau, nhắm đem đến chiến thắng mà ít tổn hại nhất.
Người xưa có câu “nước không có vua như rắn mất đầu” để nói rõ tầm quan
trọng của người đứng đầu đất nước. Ở nước ta cũng vậy, từ khi còn chiến tranh
cho đến lúc hòa bình thì Đảng Cộng Sản Việt Nam luôn giữ một vai trò cực kì
quan trọng trong tất cả các lĩnh vực của đất nước. Bây giờ tôi sẽ hướng các bạn
vào quá khứ, vào thời kì kháng chiến chống Mỹ để cùng phân tích nghệ thuật lãnh
đạo của đảng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ.
Xuất phát từ những vấn đề nói trên, tôi đã chọn đề tài: “Nghệ thuật lãnh đạo
của Đảng trong cuộc kháng chiến chống Mỹ (1954 - 1975)”.
2.Mục đích nghiên cứu
Đề tài được nghiên cứu nhằm mục đích tìm hiểu quá khứ hào hùng của dân
(1954-975) là sự tiếp tục cuộc cách mang dân tộc dân chủ nhân dân dưới sự
lãnh đạo của Đảng.
Từ khi ra đời (3-2-1930), Đảng ta đã chỉ rõ: đất nước ta vốn là một Tổ
quốc thống nhất và nhân dân ta có truyền thống đoàn kết chống ngoại xâm bảo
vệ bờ cõi và cùng nhau xây dựng đất nước. Nhưng từ khi thực dân Pháp xâm
lược, chúng đã cùng bọn vua quan phong kiến đầu hàng, thống trị nhân dân ta,
xã hội Việt Nam thành một xã hội thuộc địa nửa phong kiến, với hai mâu thuẫn
cơ bản: mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc ta với đế quốc xâm lược và mâu thuẫn
giữa nhân dân ta, mà chủ yếu là nông dân, với giai cấp địa chủ phong kiến.
Đảng ta gánh vác sứ mệnh lãnh đạo dân tộc giải quyết hai mâu thuẫn trên là
thực hiện hai nhiệm vụ của cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân: chống
đế quốc xâm lược, giành độc lập thống nhất Tổ quốc và chống phong kiến,
giành lại ruộng đất cho nông dân.
Tháng 7-1954, miền Bắc được giải phóng, nhưng miền Nam còn dưới
ách thống trị của đế quốc và bọn tay sai. Đế quốc Mỹ hất cẳng thực dân Pháp,
cùng bọn tay sai Ngô Đình Diệm tiếp tục thống trị nhân dân ta ở miền Nam,
hai mâu thuẫn cơ bản trên vẫn tồn tại và đất nước tạm thời bị chia cắt. Nhân
dân ta tiến hành kháng chiến chống đế quốc Mỹ và bọn tay sai là tiếp tục cuộc
cách mạng đã được tiến hành dưới sự lãnh đạo của Đảng từ đâu nǎm 1930,
nhằm hoàn thành sự nghiệp giành độc lập dân tộc và thống nhất Tổ quốc để
tiến lên xây dựng chủ nghĩa xã hội. Đây là sự tiếp nối lịch sử tất yếu. Đúng như
Đảng ta đã khẳng định tại Đại hội tân thứ III (tháng 9-1960): "Cuộc đấu tranh
cách mạng của nhân dân miền Nam là sự tiếp tục các cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ,
khởi nghĩa Ba tơ, tổng khởi nghĩa tháng Tám và cuộc kháng chiến trường kỳ
của nhân dân ta trong điều kiện mới của lịch sử". Từ bối cảnh lịch sử chiến đấu
và chiến thắng ấy, nhân dân ta ở miền Nam bước vào cuộc kháng chiến chống
đế quốc Mỹ xâm lược với tư thế của người chiến thắng và đã kế thừa được
nhiều kinh nghiệm quý báu của Cách mạng tháng Tám và kháng chiến chống
thực dân Pháp. Đó cũng là nhân tố bảo đảm thắng lợi của cách mạng miền
Bắc là cǎn cứ địa chung của cách mạng cả nước và sự nghiệp cách mạng xã hội
chủ nghĩa ở miền Bắc có vai trò quyết định nhất đối với sự phát triển cách
mạng cả nước.
Cách mạng miền Nam có tác dụng quyết định trực tiếp đối với sự nghiệp
giải phóng miền Nam khỏi ách thống trị của đế quốc Mỹ và tay sai. Thông qua
thực hiện nhiệm vụ cách mạng ở mỗi miền mà góp phần thực hiện nhiệm vụ
chung của cả nước là hoàn thành độc lập, thống nhất đất nước.
Việc xác định đường lối cách mạng tiến hành đồng thời hai chiến lược
cách mạng khác nhau ở hai miền là nét độc đáo, chưa có tiền lệ trong lịch sử, là
thành công lớn của Đảng ta.
Đó là đường lối duy nhất đúng, biểu hiện tinh thần độc lập tự chủ, sáng
tạo của Đảng ta.
Miền Bắc hoàn toàn giải phóng, tiến hành cách mạng xã hội chủ nghĩa và
là hậu phương lớn của cả nước, đã tạo cho cách mạng miền Nam có điều kiện
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị Xuân Lan - 8 -
Tiểu luận Lịch sử Đảng Giảng viên hướng dẫn: Thầy Trần Như Cương
thuận lợi mới khác hẳn các thời kỳ lịch sử trước đây. Đó là một nguyên nhân
chủ yếu để cách mạng miền Nam đánh thắng đế quốc Mỹ và tay sai.
Trên thực tế, việc tiến hành đồng thời hai chiến lược cách mạng khác
nhau trên hai miền Nam - Bắc chẳng những không mâu thuẫn, mà lại từng
bước đưa cách mạng hai miền cùng phát triển, cùng đi lên trong thế tương hỗ,
thúc đẩy nhau phát triển, tạo ra sức mạnh tổng hợp đánh thắng hoàn toàn đế
quốc Mỹ xâm lược và chế độ tay sai của chúng, giải phóng miền Nam, thống
nhất Tổ quốc.
2. Bối cảnh quốc tế.
Hệ thống xã hội chủ nghĩa thế giới lúc này đang ở thời kỳ phát triển
mạnh mẽ, có tác động to lớn tới quá trình phát triển của thế giới. Hệ thống xã
cho tình hình thế giới phức tạp.
Họ tuyệt đối hoá đường lối chung sống hoà bình, đi vào phòng ngự bị
động, gây không ít khó khǎn cho phong trào cách mạng thế giới, đặc biệt với
phong trào giải phóng dân tộc. Trong tình hình đó, nhân dân ta tiến hành cách
mạng giải phóng miền Nam, Đảng và nhân dân ta phải giải quyết thành công
mối quan hệ giữa hoà bình và cách mạng. Giải quyết mối quan hệ này, đòi hỏi
Đảng ta hết sức sáng suốt và có sách lược đúng đắn. Thực tế Đảng ta đã giải
quyết tốt mối quan hệ đó, góp phần bảo vệ hoà bình, đồng thời thúc đẩy sự
nghiệp cách mạng tiến lên hoàn thành độc lập dân tộc và thống nhất Tổ quốc.
Khi nhân dân ta tiến hành kháng chiến chống Mỹ cứu nước, trên thế giới
tồn tại bốn mâu thuẫn chủ yếu: mâu thuẫn giữa hệ thống xã hội chủ nghĩa thế
giới với các lực lượng tư bản chủ nghĩa thế giới; mâu thuẫn giữa các nước đế
quốc với nhau; mâu thuẫn giữa các dân tộc đòi độc lập với các lực lượng đế
quốc thực dân; mâu thuẫn giữa giai cấp vô sản với giai cấp tư sản
Đế quốc Mỹ xâm chiếmvà thiết lập sự thống trị của chúng ở miền Nam
nước ta đã làm nảy sinh và sâu sắc thêm cả bốn mâu thuẫn trên ở miền Nam.
Đế quốc Mỹ thực hiện âm mưu xâm lược lâu dài miền Nam, biến nơi đây
thành cǎn cứ quân sự của chúng nhằm ngǎn chặn "làn sóng" cộng sản tràn
xuống Đông - Nam á, và chuẩn bị tiến công các nước xã hội chủ nghĩa. Mỹ
tuyên bố chiến tranh ở Việt Nam là chiến tranh hệ tư tưởng, giữa hệ tư tưởng
cộng sản với hệ tư tưởng "tự do" kiểu Mỹ. Đế quốc Mỹ hất cẳng thực dân
Pháp, độc chiếm miền Nam, đẩy dần các đế quốc châu Âu ra khỏi Đông Nam
á, chèn ép quyền lợi của tư bản thực dân nhiều nước ở vùng này, càng làm cho
mâu thuẫn giữa Mỹ với các đế quốc khác thêm sâu sắc. Đế quốc Mỹ áp đặt chủ
nghĩa thực dân mới ở miền nam, chia cắt đất nước ta làm cho cả dân tộc ta mâu
thuẫn gay gắt với chúng, nhân dân ta đã đồng tâm đứng dậy chống Mỹ xâm
lược, kiên quyết giành độc lập dân tộc, thống nhất đất nước. Đế quốc Mỹ cố
xây dựng ở miền Nam một giai cấp tư sản mại bản làm tay sai cho chúng, làm
mâu thuẫn giữa giai cấp công nhân và tư bản ở miền Nam càng trở nên sâu sắc.
Để phục vụ chiến tranh của chúng ở miền Nam, đế quốc Mỹ bóc lột giai cấp
Đảng ta nhận biết sớm bản chất chủ nghĩa thực dân mới của Mỹ. Nghị
quyết 9 của Trung ương đã chỉ ra: "Đặc điểm chủ yếu của chính sách thực dân
là đế quốc Mỹ không trực tiếp cai trị mà thông qua chính quyền tay sai, dùng
viện trợ kinh tế và quân sự để áp bức, bóc lột nhân dân miền Nam".
Chính sách thực dân mới là hiện tượng mới, do vậy ta chưa thể hình
dung và thấy rõ, đây đủ ngay trong thời gian đầu của cuộc cách mạng miền
Nam. Qua thực tiễn đấu tranh với Mỹ, chúng ta ngày càng hiểu đầy đủ bản
chất và thủ đoạn của chính sách thực dân mới của chúng. Về chính trị, Mỹ
không thiết lập bộ máy thực dân thông qua chính quyền tay sai với chiêu bài
quốc gia, dân chủ giả hiệu. Về quân sự, Mỹ tin dùng và ra sức xây dựng đội
quân nguy đủ mạnh làm lực lượng chiến đấu chiến lược cho chúng. Với cả hai
mặt chính trị và quân sự như vậy, đế quốc Mỹ nhầm một ý đồ nham hiểm là
khơi sâu và làm đậm nét tính chất nội chiến của cuộc đấu tranh, che đậy bản
chất thực dân xâm lược của chúng. Về kinh tế, Mỹ dùng viện trợ làm công cụ
chủ yếu để cột giữ chế độ tay sai ở miền Nam đi vào con đường phát triển tư
bản chủ nghĩa, đối lập với miền Bắc, chia cắt lâu dài nước ta. Về vǎn hoá - xã
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị Xuân Lan - 11
-
Tiểu luận Lịch sử Đảng Giảng viên hướng dẫn: Thầy Trần Như Cương
hội, chúng ra sức du nhập lối sống Mỹ, vǎn hoá Mỹ, hòng làm mất đi tất cả
những gì là tinh hoa, truyền thống dân tộc ta.
Ngày càng hiểu sâu sắc bản chất và thủ đoạn xảo quyệt của chính sách
thực dân mới của Mỹ, Đảng và nhân dân ta đã có những chủ trương, phương
pháp đấu tranh sát đúng, thích hợp, từng bước đánh bại chúng. Phương pháp
cách mạng đúng đắn nhất để đánh bại chủ nghĩa thực dân mới là phải kết hợp
chặt chẽ lực lượng chính trị với quân sự và hình thức đấu tranh chính trị với
quân sự. Đó là quy luật cơ bản của phương pháp cách mạng bạo lực ở miền
Nam.
Quá trình xâm lược và thống trị của đế quốc Mỹ ở miền Nam là quá
10-12-1954, thỏa thuận một kế hoạch tổ chức, huấn luyện quân nguy theo
phương hướng của Mỹ. Ngày 23-10-1955, Ngô Đình Diệm tổ chức cái gọi là:
"tưng cầu dân ý" phế truất Bảo Đại. Sau đó ba ngày, Diệm lên làm tổng thống,
tuyên bố thành lập nhà nước "Việt Nam cộng hoà" và đổi "quân đội quốc gia",
tay sai của Pháp, thành ", quân lực Việt Nam cộng hoà", tay sai của Mỹ. Như
vậy, bằng tất cả các thủ đoạn ngoại giao, quân sự, chính trị, kinh tế, đế quốc
Mỹ đã thực hiện được âm mưu hất cẳng thực dân Pháp, độc chiếm miền Nam,
triển khai chính sách thực dân mới của chúng ở miền Nam nước ta trên các
mặt.
Từ đây, dân tộc ta phải trực tiếp đương đâu với chủ nghĩa thực dân mới
của đế quốc Mỹ xâm lược miền Nam nước ta. Qua 21 nǎm kháng chiến cực kỳ
gian khổ và oanh liệt, dân tộc ta đã toàn thắng đế quốc Mỹ, chặt đứt một mắt
xích trong hệ thống chiến lược toàn cầu phản cách mạng của đế quốc Mỹ và
đẩy chủ nghĩa thực dân mới của Mỹ thêm một bước suy yếu và khủng hoảng;
thực hiện được nguyện vọng thiêng liêng là hoàn thành độc lập, thống nhất đất
nước. Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đã để lại cho chúng ta nhiều kinh
nghiệm quý góp phần tích cực vào phong trào đấu tranh chống chủ nghĩa đế
quốc và bảo vệ hoà bình thế giới.
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị Xuân Lan - 13
-
Tiểu luận Lịch sử Đảng Giảng viên hướng dẫn: Thầy Trần Như Cương
II. NGHỆ THUẬT LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG TRONG
KHÁNG CHIẾN CHỐNG MỸ CỨU NƯỚC(1954-1975)
1. Kiềm chế đế quốc Mỹ để thắng chúng một cách có lợi nhất
Luôn tìm cách kiềm chế đế quốc Mỹ để tránh thế khó khǎn bất lợi và
thắng chúng một cách có lợi nhất là một chủ trương nhất quán của Đảng ta. Chủ
trương đó dựa trên cơ sở phân tích chính xác âm mưu, thủ đoạn và khả nǎng hành
động của đế quốc Mỹ trong các mối quan hệ quốc tế đương thời; mặt khác thấy rõ
thế và lực cùng khả nǎng phát triển của ta.
đấu tranh của nhân dân ta ở miền Nam. Nhân dân ta không chịu khuất phục đã
vùng lên chống lại chúng, Đảng ta đã ra Nghị quyết 15 (1-1959) về cách mạng
miền Nam. Nghị quyết ra đời tuy có phần muộn, nhưng cũng đã kịp phát động
quần chúng đấu tranh, đi tới cao trào đồng khởi khắp miền Nam. Phong trào đồng
khởi đã đưa cách mạng miền Nam "từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công", là
sự sáng tạo cách mạng của nhân dân ta ở miền Nam, mở đâu cuộc chiến tranh cách
mạng từ thấp lên cao, vừa tầm, vừa sức của lực lượng cách mạng miền Nam mới
nổi dậy và đã kiềm chế được đế quốc Mỹ sớm đưa quân vào miền Nam, tránh
được những khó khǎn, bất lợi của cách mạng miền Nam trong buổi ban đầu.
1.2) Kiềm chế đế quốc Mỹ leo thang chiến tranh từng bước
Bước vào những nǎm 60, lực lượng so sánh trên thế giới nghiêng
hẳn về phía cách mạng và hòa bình. Khả nǎng ngǎn chặn chiến tranh thế giới ngày
càng nhiều. Chính sách "bên miệng hố chiến tranh" của Mỹ cùng chiến lược quân
sự mang tính chất phản công của chúng như "trấn áp ồ ạt", "trả miếng hàng loạt"
đã bị phá sản. Để thích ứng với tình hình, đế quốc Mỹ cho ra đời chiến lược quân
sự mới vừa có tính chất tiến công, vừa có tính chất phòng ngự. Đó là chiến lược
"phản ứng linh hoạt" với ba loại chiến tranh: "chiến tranh thế giới", "chiến tranh
cục bộ", và "chiến tranh đặc biệt".
Ở miền Nam nước ta từ khi có Phong trào Đồng khởi, đế quốc Mỹ đã
thực hiện "chiến tranh đặc biệt" nhằm ba mục đích:
- Đàn áp phong trào giải phóng dân tộc, thực hiện chính sách thực
dân mới;
- Xây dựng cǎn cứ quân sự, chuẩn bị tiến công phe xã hội chủ
nghĩa;
- Ngǎn chặn chủ nghĩa xã hội lan xuống Đông Nam á.
Thực hiện ba mục đích trên, đế quốc Mỹ muốn khắc phục những
mâu thuẫn đang tồn tại ở miền Nam Việt Nam: mâu thuẫn giữa dân tộc Việt Nam
với đế quốc Mỹ và bè lũ tay sai, mâu thuẫn giữa nông dân và địa chủ phong kiến,
mâu thuẫn giữa hệ thống xã hội chủ nghĩa với lực lượng đế quốc chủ nghĩa, và
mâu thuẫn giữa đế quốc Mỹ với các đế quốc khác, nhất là đế quốc Pháp.
sự ở miền Nam là cơ bản và đấu tranh ngoại giao là rất quan trọng. Thực hiện quá
trình đó, nhân dân ta đã phá tan các hành động chiến tranh của Mỹ - ngụy và làm
phá sản các chiến thuật tân kỳ của chúng làm cho "chiến tranh đặc biệt" của đế
quốc Mỹ bị thất bại.
Mặt khác, đế quốc Mỹ xâm lược miền Nam Việt Nam là nhằm thực
hiện một khâu quan trọng trong chiến lược toàn cầu phản cách mạng của chúng,
nhằm thiết lập ở miền Nam chế độ thực dân mới. Tất cả các âm mưu, thủ đoạn
chính trị và quân sự của Mỹ đêu nhằm mục đích đó. Do vậy, Mỹ thực hiện "chiến
tranh đặc biệt", hay trước thất bại nặng nề mà liều lĩnh tiến hành "chiến tranh cục
bộ" ở miền Nam và chiến tranh phá hoại miền Bắc bằng không quân và hải quân
cũng đều nhằm mục đích đó. Mỹ không thể liều lĩnh đến mức có thể gây phương
hại đến chiến lược toàn cầu phản cách mạng của chúng. Điều đó đòi hỏi Mỹ phải
có thời gian để xây dựng ngụy quân, ngụy quyền làm công cụ thực hiện chủ nghĩa
thực dân mới của chúng, đánh phá lực lượng cách mạng miền Nam bằng những
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị Xuân Lan - 16
-
Tiểu luận Lịch sử Đảng Giảng viên hướng dẫn: Thầy Trần Như Cương
thủ đoạn thâm độc, xảo quyệt hơn. Do vậy, Mỹ buộc phải thực hiện chính sách leo
thang chiến tranh từng bước.
1.3) Kiềm chế chiến lược "chiến tranh cục bộ" của đế quốc Mỹ trên
phạm vi chiến trường miền Nam
Giữa nǎm 1965, chiến lược "chiến tranh đặc biệt" của Mỹ hoàn toàn
phá sản, tổng thống Mỹ Giônxơn đã tuyên bố đưa quân viễn chinh Mỹ và quân các
nước chư hầu vào trực tiếp tham chiến ở miền Nam, thực hiện "chiến tranh cục
bộ" và tǎng cường đánh phá miền Bắc bằng không quân và hải quân.
Trước tình hình đó, Đảng ta đã nhận định: trong khi chiến lược quân
sự của địch đã có sự thay đổi và đã vượt khỏi khuôn khổ của "chiến tranh đặc biệt"
thì mục đích chính trị của đế quốc Mỹ. ở miền Nam vẫn là tiếp tục thực hiện chính
sách thực dân kiểu mới, tính chất cơ bản của cuộc chiến tranh của Mỹ ở miền Nam
trên thế giới, đã hình thành trong thực tế mặt trận nhân dân thế giới ủng hộ Việt
Nam kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Như vậy, Đảng ta đánh giá đúng việc Mỹ đưa hàng chục vạn quân
vào miền Nam, mở rộng chiến tranh phá hoại miền Bắc, đánh giá đúng lực lượng
và khả nǎng của địch, đồng thời đánh giá đúng lực lượng và khả nǎng to lớn của
nhân dân ta ở cả hai miền và các điều kiện quốc tế. Trên cơ sở đó, Đảng đã xác
định quyết tâm chiến lược đúng đắn là: tập trung lực lượng cả nước, kiên quyết
đánh địch và thắng địch trong cuộc chiến tranh hạn chế đó. Chúng ta động viên
lực lượng cả nước đẩy mạnh cuộc chiến tranh giải phóng miền Nam, gây cho địch
nhiều tổn thất nặng nề, đẩy chúng ngày càng sa lầy và thất bại lớn, đi tới giành
thắng lợi quyết định ở miền Nam.
Tuy vậy, Đảng ta cũng chỉ ra là cần phải đề phòng đế quốc Mỹ liều
lĩnh mở rộng "chiến tranh cục bộ" ra cả miền Bắc, phải xây dựng và bố trí lực
lượng sẵn sàng đánh bại chúng ngay từ trận đầu nếu xảy ra.
Có đường lối đúng đắn lại được chỉ đạo thường xuyên và kịp thời
của Trung ương và các cấp đảng bộ, nhân dân ta ở cả hai miền Nam - Bắc đã phối
hợp nhịp nhàng trong chiến đấu và xây dựng lực lượng, đã làm thất bại tất cả các
kế hoạch quân sự của Mỹ - nguỵ, bẻ gẫy tất cả các cuộc phản công của địch, dồn
địch vào thế tiến thoái lưỡng nan, trên cơ sở đó ta mở cuộc tiến công chiến lược
Xuân 1968, làm phá sản kế hoạch "chiến tranh cục bộ" của đế quốc Mỹ. Với thắng
lợi này, nhân dân ta đã giữ vững được thế thắng, kiềm chế và thắng địch trong
"chiến tranh cục bộ" của chúng trên chiến trường miền Nam.
2. Biết giành thắng lợi từng bước.
Chuyển cách mạng miền Nam từ thế giữ gìn lực lượng sang thế tiến công,
đánh thắng "chiến tranh đặc biệt" của Mỹ - ngụy
Tháng 11-1959, xứ uỷ Nam Bộ quán triệt Nghị quyết 15 của Trung ương.
Nghị quyết 15 đi vào cơ sở giữa lúc quần chúng đang sôi sục cǎm thù Mỹ - Diệm,
đã bùng lên thành phong trào đông khởi khắp miền Nam. Phong trào đông khởi đã
giáng một đòn bất ngờ vào chiến lược Aixenhao, làm thất bại một hình thức thống
trị điển hình của chủ nghĩa thực dân mới của đế quốc Mỹ. Đây là một mốc rất
"ấp chiến lược" bị phá sản, "chiến tranh đặc biệt" của Mỹ - ngụy bị thất bại.
Giữ vững thế thắng, thế tiến còng, quyết chiến quyết thắng đế quốc Mỹ leo
thang chiến tranh.
"Chiến tranh đặc biệt" của đế quốc Mỹ bị đánh bại. Với bản chất hiếu chiến
và ngoan cố theo đuổi chiến lược toàn cầu phản cách mạng, đế quốc Mỹ đã leo
thang chiến tranh, tiến hành "chiến tranh cục bộ" ở miền Nam và đánh phá miền
Bắc bằng không quân và hải quân ác lệt hơn. Đây là một thử thách quyết liệt có
tính chất quyết định thắng bại với cả hai bên tham chiến.
Trước chiều hướng đó, tháng 3-1965, Trung ương Đảng đã họp Hội nghị
lần thứ 11. Trên cơ sở phân tích hết sức khách quan các yếu tố của cuộc chiến
tranh, Hội nghị đã nhận định: Mỹ sẽ mở rộng chiến tranh, đưa quân vào miền Nam
thực hiện "chiến tranh cục bộ" và tiến hành chiến tranh phá hoại miền Bắc thường
xuyên và ác liệt hơn. Trung ương Đảng hạ quyết tâm: quyết thắng địch ở mức cao
nhất trong "chiến tranh đặc biệt" ở miền Nam và chiến tranh phá hoại ở miền Bắc.
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị Xuân Lan - 19
-
Tiểu luận Lịch sử Đảng Giảng viên hướng dẫn: Thầy Trần Như Cương
Chuẩn bị sẵn sàng đánh thắng địch nếu chúng biến chiến tranh ở miền Nam
thành "chiến tranh cục bộ" và kể cả khi chúng mở rộng "chiến tranh cục bộ" ra hai
miền Nam - Bắc nước ta.
Đây là một dự đoán rất đúng đắn và kịp thời.
Tháng 5-1965, Giônxơn tuyên bố đưa quân Mỹ vào trực tiếp tham chiến ở
miền Nam. Tháng 9-1965, Bộ Chính trị họp và tháng 12-1965, Trung ương Đảng
họp Hội nghị lần thứ 12 bàn về cách mạng miền Nam đã nhận định: Cuộc chiến
tranh xâm lược của đế quốc Mỹ ở miền Nam đã từ "chiến tranh đặc biệt" chuyển
thành "chiến tranh cục bộ", song về tính chất và mục đích vẫn là nhằm thực hiện
chủ nghĩa thực dân mới. Hội nghị đã phân tích rõ chỗ mạnh, chỗ yếu của địch, đề
ra phương châm chiến lược của chiến tranh giải phóng miền Nam và những hình
thức, biện pháp cụ thể để đánh thắng cả lực lượng Mỹ và nguỵ. Một lần nữa, Đảng
Tiểu luận Lịch sử Đảng Giảng viên hướng dẫn: Thầy Trần Như Cương
Kết hợp đấu tranh quân sự, chính trị và ngoại giao giành thắng lợi quyết
định
Phải xuống thang chiến tranh, nhưng đế quốc Mỹ lại thực hiện cái gọi là
học thuyết Níchxơn bằng chiến lược "Việt Nam hoá chiến tranh" hòng kéo dài
chiến tranh, duy trì chủ nghĩa thực dân mới ở miền Nam. Chúng đổ tiền của vào
cố xây dựng cho được ngụy quyền và ngụy quân làm xương sống cho "Việt Nam
hoá chiến tranh". Mỹ thực hiện ở miền Nam một lúc ba loại chiến tranh: giành
dân, bóp nghẹt và huỷ diệt tàn khốc hơn bất kỳ thời kỳ nào trước đó, đồng thời
thực hiện ngoại giao xảo quyệt để cản phá ta giành thắng lợi hoàn toàn.
Tháng 1- 1970, Trung ương Đảng ta họp Hội nghị lần thứ 18, Hội nghị đã
phân tích sâu sắc tính chất thâm độc của chiến lược "Việt Nam hoá" và những mâu
thuẫn không thể khắc phục được của nó. Trên cơ sở đó, Hội nghị đề ra nhiệm vụ
trước mắt cho cách mạng miền Nam là ra sức xây dựng lực lượng quân sự và
chính trị, đẩy mạnh tiến công quân sự, chính trị và ngoại giao làm thất bại âm mưu
"Việt Nam hoá chiến tranh" của đế quốc Mỹ.
Quân và dân ta đã thực hiện xuất sắc những nhiệm vụ trên và đã giành
thắng lợi quyết định. Tận dụng sai lầm của Mỹ mở rộng chiến tranh sang
Campuchia, tháng 4-1970, Hội nghị cấp cao Đông Dương đã họp, hình thành mặt
trận thống nhất nhân dân Đông Dương đoàn kết chống Mỹ, củng cố vững chắc thế
liên hoàn Đông Dương là một chiến trường, phối hợp chặt chẽ với Mặt trận nhân
dân thế giới ủng hộ ba nước Đông Dương chống Mỹ xâm lược. Mặt trận ngoại
giao đã chủ động và phối hợp chặt chẽ với đấu tranh quân sự và chính trị, liên tục
tiến công đế quốc Mỹ tại Hội nghị Pari và trước dư luận toàn thế giới. Mũi tiến
công quân sự đã giành thắng lợi rực rỡ, thực sự làm đòn xeo cho mũi tiến công
chính trị và ngoại giao. Nǎm 1969-1971, ta phối hợp với quân dân Lào và
Campuchia giành thắng lợi lớn ở XǎmThông - Loong Chẹng, Cánh Đồng Chum
trên chiến trường Lào và giải phóng phần lớn đất đai cùng 4,5 triệu dân ở
Campuchia, chiến thắng đường số 9 -Nam Lào đã mở ra khả nǎng thực tế làm thất
bại chiến lược "Việt Nam hoá chiến tranh" của Níchxơn.
nhanh chóng khắc phục, nhất là đấu tranh quân sự, chính trị, binh vận và xây dựng
lực lượng phát triển chưa đều từ sau Hiệp định Pari. Hội nghị khẳng định nhiệm
vụ cơ bản của cách mạng miền Nam lúc này là: tiếp tục thực hiện chiến lược cách
mạng dân tộc dân chủ nhân dân, đánh đổ ngụy quyền, làm thất bại hoàn toàn chủ
nghĩa thực dân mới của Mỹ. Phương pháp cách mạng bạo lực là nhất quán cả quá
trình cách mạng miền Nam đi tới giành thắng lợi hoàn toàn.
Nghị quyết 21 của Trung ương giúp các đảng bộ miền Nam kịp thời
nhận thức và khắc phục những thiếu sót, lệch lạc từ sau Hiệp định Pari. Nhờ vậy,
tình hình chiến trường miền Nam có những chuyển biến tích cực và nhanh chóng.
Đầu nǎm 1974, về cơ bản ta đã thu hồi được các vùng giải phóng và vùng tranh
chấp bị địch lấn chiếm từ sau Hiệp định Pari và giải phóng thêm được gần nửa
triệu dân. Từ giữa nǎm 1974, những điều kiện cho việc giải phóng hoàn toàn miền
Nam đang chín muồi.
Tháng 10 - 1974, Bộ Chính trị họp đề ra kế hoạch giải phóng miền
Nam trong 2 nǎm (1975-1976). Sau đó Bộ Chính trị làm việc với các đồng chí
lãnh đạo và chỉ huy các chiến trường miền Nam. Tháng 1-1975, Bộ Chính trị nhận
định: "Chưa bao giờ ta có điều kiện đầy đủ về quân sự, chính trị như hiện nay, có
thời cơ chiến lược to lớn, thuận lợi như hiện nay để hoàn thành cách mạng dân tộc
dân chủ nhân dân ở miền Nam, tiến tới hoà bình thống nhất Tổ quốc".
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị Xuân Lan - 22
-
Tiểu luận Lịch sử Đảng Giảng viên hướng dẫn: Thầy Trần Như Cương
Bộ Chính trị và Quân uỷ Trung ương quyết định lấy chiến trường
Tây Nguyên và Buôn Ma Thuột làm chiến trường và điểm mở đầu cho kế hoạch
giải phóng hoàn toàn miền Nam. Bộ Chính trị theo dõi chặt chẽ và chỉ đạo kịp thời
các bước tiến quân giành thắng lợi ở các chiến trường miền Nam.
Chiến dịch giải phóng Tây Nguyên (từ ngày 10 đến 20-3-1975) đã
điểm trúng huyệt vào Buôn Ma Thuột, làm rung chuyển hệ thống bố trí chiến lược
của quân ngụy Sài Gòn, ngụy quyền hốt hoảng cho rút quân chiến lược khỏi Tây
-
Tiểu luận Lịch sử Đảng Giảng viên hướng dẫn: Thầy Trần Như Cương
sự kết hợp đấu tranh chính trị với quân sự. Quá trình thực hiện bạo lực cách mạng,
nhân dân ta thể hiện sinh động sự kết hợp chặt chẽ giữa ý chí giành độc lập dân
tộc với phương pháp cách mạng đúng đắn.
Ý chí giành cho được độc lập tự do, thống nhất Tổ quốc là truyền thống
thiêng liêng của cả dân tộc ta, là mục tiêu hàng đầu của sự nghiệp cách mạng do
Đảng ta lãnh đạo. ý chí đó đã được Chủ tịch Hồ Chí Minh kính yêu khẳng định khi
cả dân tộc đứng lên làm Cách mạng tháng Tám 1945: Dù phải đốt cháy dãy
Trường Sơn cũng phải giành cho được độc lập, tự do. 21 nǎm sau, khi cuộc kháng
chiến chống Mỹ ở thời điểm quyết liệt nhất, Người lại nói: Không có gì quý hơn
độc lập tự do.
Để giữ vững và thực hiện được ý chí dó, suốt 21 nǎm lãnh đạo kháng
chiến chống Mỹ, Đảng ta đã vận dụng những giải pháp hết sức mềm dẻo và khôn
khéo về chính trị, quân sự, ngoại giao. Do đó, trong kháng chiến chống Mỹ cứu
nước. Đảng ta đã giữ vững được tính độc lập sáng tạo về đường lối cách mạng, đã
lãnh đạo tiến hành chiến tranh cách mạng thắng lợi, đồng thời góp phần cùng nhân
dân các nước bảo vệ hoà bình thế giới. Một nước nhỏ, dân số không đông, kinh tế
còn kém phát triển đã liên tục đánh bại các chiến lược chiến tranh của đế quốc
Mỹ, làm thất bại hoàn toàn chủ nghĩa thực dân mới của Mỹ ở Việt Nam.
Từ khởi nghĩa quần chúng chuyển sang tiến hành chiến tranh cách mạng
và kết hợp khởi nghĩa quần chúng với chiến tranh cách mạng .
Đây là phương pháp nổi bật trong kháng chiến chống Mỹ của nhân dân ta
ở miền Nam được Đảng ta tổng kết và chỉ ra là hướng đi lên của cách mạng miền
Nam sau Phong trào Đồng khởi (1960). Bằng cách thức đó, lực lượng cách mạng
miền Nam đã đánh bại "chiến tranh đặc biệt" của Mỹ - ngụy, và đã phát triển cao ở
các thời kỳ tiếp theo, thể hiện hết sức phong phú, sinh động trong đấu tranh chính
trị, quân sự và kết hợp giữa hai hình thức đấu tranh chính trị và quân sự. Về sau lại
được kết hợp với hình thức đấu tranh ngoại giao.
Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước sáng ngời chính nghĩa, đó là ưu thế
bị tiến công.
Nét đặc trưng của chiến tranh nhân dân Việt Nam là cách đánh địch không
chỉ ở ba thứ quân trong lực lượng vũ trang, mà bất cứ ai từ già đến trẻ đều có thể
góp sức mình tiến công giặc, góp phần giải phóng quê hương. Cách đánh sở
trường, rộng khắp là đánh du kích. Bằng cách đánh này, mà vũ khí thô sơ của ta đã
nhiều lần làm cho kẻ thù có vũ khí hiện đại phải chấp nhận thất bại. Kết hợp đánh
du kích và đánh chính quy, đã phát huy sức mạnh tổng hợp của tất cả các lực
lượng vũ trang và sức mạnh của toàn dân đánh giặc.
Hình thức tác chiến trong chiến tranh nhân dân của ta vô cùng phong phú,
đánh nhỏ, đánh vừa, đánh lớn và sự kết hợp các quy mô tác chiến đó trong từng
chiến dịch một cách linh hoạt và sáng tạo, làm cho kẻ địch không thể lường hết
được các mũi tiến công của ta.
Chiến tranh nhân dân của ta tiến công địch cả bằng quân sự, chính trị và
binh vận, và sự phối hợp nhịp nhàng giữa các hình thức này, nâng cao hiệu quả
chiến đấu của ta lên rất cao.
Cả ba vùng miền núi, đồng bằng và đô thị đều có những hình thức tiến
công địch phù hợp là nét đặc sắc trong chiến tranh nhân dân của ta. Miền núi lấy
tiến công quân sự là chủ yếu; vùng nông thôn đồng bằng tiến công cả quân sự và
chính trị, và kết hợp hai hình thức đó; ở các đô thị ta tiến công địch bằng chính trị
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Thị Xuân Lan - 25
-
Copyright: Tài liệu đại học ©