Nỗi khổ có anh chị
quá xuất sắc

Em th
ấy mình là cục nợ của cả nhà, ai c
ũng thấy em xấu xí, kém cỏi, đáng ghét”.
Nguồn: Images Không ít trẻ vị thành niên, thanh niên đã phải đến
điều trị ở phòng khám tâm lý chỉ vị họ có người
anh/chị hoặc em ruột quá hoàn hảo và luôn được
nhắc nhở về điều đó.

Điển hình là trường hợp của Mai Ly, nữ sinh trung
học, một bệnh nhân của phòng khám TuNa (phố
Vọng, Hà Nội). “Em thấy mình là cục nợ của cả nhà,
ai cũng thấy em xấu xí, kém cỏi, đáng ghét”, Mai Ly
nói. Sự thật thì cô bé xinh xắn, dáng cao và đẹp,
nhưng bị lu mờ khi so với cô chị lớn hơn 5 tuổi. Mai
Lan chị cô cao như người mẫu, gương mặt đẹp, học
rất giỏi.

Trở nên bất trị vì ghen với chị

Từ hồi nhỏ, Mai Lan đã là “tấm gương” được treo cao
trong gia đình, dòng họ. Ai nấy đều ca ngợi cô, và
bảo Mai Ly phải cố cho bằng một nửa chị đã là tốt
lắm. Dù cố đến mấy, chị vẫn là một “tượng đài” mà cô
bé không thể vượt qua để chiếm vị trí danh sự trong
gia đình. Từ tủi thân, mặc cảm, Mai Ly dần ghen tị và


Một lần, Mai Ly khoe với nhà tư vấn: “Hôm qua các
cô bác đến nhà em chơi, đông vui lắm”. Đó là một
điều lạ vì bình thường, Ly luôn thù địch với mọi
người. Nguyên do là hôm ấy cô chị đi vắng, và những
người họ hàng hồ hởi khen ngợi Ly: “Chà, Mai Ly cao
lên nhiều quá nhỉ”; “Cháu ngày càng giống mẹ đấy
(mẹ Ly rất đẹp)”, “Ly học trường Chu Văn An à? Phải
học giỏi mới vào được trường đấy…”. Những lời khen
này đều đúng nên cô bé rất hạnh phúc. Dần dần, Mai
Ly không ghét chị, không thấy mình là kẻ thua kém
nữa. Cô bé chăm lo học hành và đã thi đỗ vào một
trường đại học có giá.

Bị bố mẹ xem thường, trở nên ngang bướng

ẹ hạy đối xử công bằng với con, đừng để bé chỉ l
à " cái bóng " bên anh, chị mìnhChuyên gia tâm lý Linh Nga cho biết, việc sống trong
gia đình mà các thành viên đều xuất sắc trong khi
mình bình thường là một áp lực. Nhiều người căng
thẳng vì mẹ rất đẹp, hoặc bố rất giỏi mà mình không
được thế, nhưng điều đó dễ chấp nhận hơn việc
người được đem ra so sánh là anh, chị em của mình,
những người “bằng vai phải lứa”. Sự chênh lệch giữa
anh chị em nếu được bố mẹ thường xuyên nhấn
mạnh, so sánh… sẽ khiến người con kém hơn cảm
thấy rất tồi tệ, và có thể ảnh hưởng rất xấu đến tâm lý

phải thừa nhận thái độ, cách cư xử của mình khác
hẳn giữa hai đứa con. “Đó là cảm xúc tự nhiên thôi vì
một đứa thì nhìn đã thấy yêu, đã thấy dễ chịu, còn
đứa kia hễ thấy mặt là căng thẳng”, ông bố nói. Thời
gian gần đây, bố mẹ Cường thay đổi cách cư xử với
con, không thiên vị con út, khi hai đứa mâu thuẫn thì
cố gắng phân xử công bằng, bắt lỗi con út và khen
ngợi con lớn đúng lúc Họ chịu nói chuyện ôn tồn,
tình cảm với Cường nhiều hơn và không quát mắng
như trước. Nhờ đó, cậu bé bắt đầu có tiến bộ.

Theo các chuyên gia, việc các con khác nhau về tính
cách, chênh lệch về hình thức hay trí tuệ và rất bình
thường. Dù muốn đứa con kém hơn theo kịp anh chị
em của nó, bố mẹ cũng không nên nhấn mạnh đến
sự khác biệt này, hoặc suốt ngày bắt con noi gương
vì sẽ phản tác dụng. Cần tôn trọng mỗi đứa con, chấp
nhận từng đứa như nó vốn cố thì mới khuyến khích
con phát huy hết các khả năng của mình để phát triển
tốt.