A. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài:
Tin học là môn học mới được đưa vào chương trình giáo dục phổ
thông, Tuy nhiên bộ môn này lại có chất lượng không cao so với các môn
học khác. Do đó em chọn đề tài nghiên cứu "tìm hiểu và đánh giá chương
trình tin học THCS" . Để hiểu sâu hơn nguyên nhân để từ đó đề ra những
biện pháp khắc phục.
2. Mục đích nghiên cứu:
- Nắm chương trình phổ thông bổ sung cho chương trình học tập của
mình.
- Nắm bắt được những thuận lợi và khó khăn của trường phổ thông
cũng như học sinh phổ thông.
3. Đối tượng nghiên cứu:
- Tìm hiểu chương trình tin học THCS
- Đánh giá chương trình tin học THCS
4. Các phương pháp nghiên cứu:
- Điều tra thăm dò:
- Phương pháp trò chuyện
5. Kế hoạch nghiên cứu:
- Tuần 1: Từ ngày : 22/02/2010 đến ngày : 27/02/2010
- Tìm hiểu cơ sở vật chất của nhà trường
- Tình hình thực tế của địa phương
- Tuần 2: Từ ngày : 01/03/2010 đến ngày : 06/03/2010
- Tham gia giảng dạy, tìm hiểu nội dung chương trình tin học
giảng dạy tại trường THCS Phường 4
- Tuần 3: Từ ngày : 08/03/2010 đến ngày : 13/03/2010
- Tiến hành đánh máy
- Tuần 4: Từ ngày : 15/03/2010 đến ngày :21/03/2010
Trang 1

- Tìm hiểu chương trình sách giáo khoa tin học THCS

các lĩnh vực khác nhau của đời sống.
* Kĩ năng:
Trang 3

- Học sinh có khả năng sử dụng máy tính, phần mềm máy tính và
mạng máy tính phục vụ học tập và cuộc sống.
* Thái độ:
- Tích cực, học hỏi, tìm kiếm tìm liệu học tập có liên quan đến môn tin
học.
- Có thái độ đúng đắn và ý thức ứng dụng tin học trong học tập và cuộc
sống.
2. Những nguyên tắc xây dựng chương trình
Chương trình sách giáo khoa tin học THCS được xây dựng dựa vào các
nguyên tắc sau:
- Quán triệt mục tiêu giáo dục.
- Đảm bảo tính khoa học và sư phạm, tính thống nhất.
- Thể hiện tinh thần đổi mới phương pháp dạy học.
- Đáp ứng yêu cầu phát triển của từng đối tượng học sinh.
- Quán triệt quan điểm mới trong biên soạn chương trình và sách giáo
khoa.
- Đảm bảo phù hợp với trình độ phát triển của học sinh
3. Những quan điểm cơ bản xây dựng chương trình.
- Tin học là môn học mới. Chính thức đưa vào dạy học ở trường phổ
thông trong những năm gần đây. Do đó trước hết cần định hướng và xây
dựng chương trình một cách tổng thể về nội dung, phương pháp dạy học,
kiểm tra – đánh giá của môn học. Tiếp theo đó, tiến hành xây dựng chương
trình cho từng cấp học, lớp học, nhằm đảm bảo tính khoa học, tính sư phạm,
đồng thời tránh được lãng phí và tình trạng chồng chéo nội dung giữa các cấp
học, giữa các môn học của cùng cấp học. Tương tự như các môn học khác,
việc xây dựng chương trình môn Tin học cần theo đúng quy trình và đảm bảo

- Nhìn chung chương trình sách giáo khoa tin học THCS. Về nội dung
ở mỗi khối lớp khác nhau, phân bổ nội dung tương đối hợp lí, mức độ từ đơn
giản đến phức tạp. Chương trình sách giáo khoa tin học 6, bước đầu giúp học
sinh làm quen với máy tính điện và tin học, tìm hiểu hệ điều hành windows và
cách soạn thảo văn bản đơn giản. Đến lớp 7 nội dung chương trình sách giáo
khoa tin học 7 mức độ cao hơn. Tìm hiểu về bảng tính điện tử và một số hàm
tính toán cơ bản, những thao tác với bảng tính, từ đó trình bày và in trang
tính. Những phần mềm học tập của chương trình này được nâng cao hơn. Nội
dung chương trình sách giáo khoa tin học 8 mức độ khó hơn. Bước đầu giúp
học sinh làm quen với Turbo Pascal và những câu lệnh đơn giản trong pascal.
Tuy nhiên nội dung này rất khó hiểu, làm hạn chế hứng thú học tập của học
sinh. Chương trình này chỉ giới thiệu những câu lệnh đơn giản, nhưng phần đa
kiến thức liên quan đến toán học. Do đó gây khó hiểu cho học sinh. Mặt khác
nội dung kiến thức này là nền tảng cho các em khi học lên cao. Nội dung
chương trình sách giáo khoa tin học 9, bước đầu giúp học sinh làm quen với
mạng máy tính và internet, phần mềm trình chiếu …Nhìn chung nội dung này
tạo hứng thú cho học sinh và hình thành cho học sinh thái độ tự giác, tự
nghiên cứu tài liệu từ đó say mê học tập môn học này.
5. Nội dung chương trình:
5.1. Cấu trúc, nội dung và thời lượng chương trình SGK Tin học THCS
5.1.1. Chương trình SGK Tin học 6:
5.1.1.1 . Cấu trúc :
Cấu trúc sách giáo khoa Tin học 6 gồm bốn chương:
Chương 1: Làm quen với tin học và máy tính điện tử
Chương 2: Phần mềm học tập
Chương 3: Hệ điều hành
Chương 4: Soạn thảo văn bản
Trang 6
5.1.1.2. Thời lượng :
Tổng số tiết học trong năm là 70 tiết, với thời lượng 1 tiết là 45

10 Hệ điều hành làm những việc gì? 21, 22
11 Tổ chức thông tin trong máy tính
23, 24, 25
Trang 7

12 Hệ điều hành Windows
Bài thực hành 2 Làm quen với Windows 26, 27
Bài tập Bài tập 28
Bài thực hành 3 Các thao tác với thư mục 29, 30
Bài thực hành 4 Các thao tác với tệp tin 31, 32
Kiểm tra Kiểm tra thực hành 1 tiết 33
Ôn tập Ôn tập 34
Kiểm tra học kỳ Kiểm tra học kỳ I 35, 36
13 Làm quen với soạn thảo văn bản
37, 38, 39
14 Soạn thảo văn bản đơn giản
Bài thực hành 5 Văn bản đầu tiên của em 40, 41
15 Chỉnh sửa văn bản 42, 43
Bài thực hành 6 Em tập chỉnh sửa văn bản 44, 45
16 Định dạng văn bản
46, 47, 48
17 Định dạng đoạn văn bản
Bài thực hành 7 Em tập trình bày văn bản 49, 50
Bài tập Bài tập 51
Kiểm tra Kiểm tra 1 tiết 52
18 Trình bày văn bản và in 53, 54
19 Tìm kiếm và thay thế
55, 56, 57
20 Thêm hình ảnh để minh họa
Bài thực hành 8 Em “viết” báo tường 58, 59

Chương 2: Phần mềm học tập
Kiến thức
- Biết cách sử dụng phần mềm học tập,.
Kĩ năng
- Khởi động các phần mềm, luyện gõ phím
nhanh…
- Lựa chọn phần mềm học
tập theo hướng dẫn thực
hiện chương trình.
Chương 3: Hệ điều hành
1.Khái
niệm về
hệ điều
hành
Kiến thức
- Biết được chức năng của hệ điều
hành.
- Biết được quy trình làm việc với hệ
điều hành, khởi động/ thoát khỏi hệ
điều hành.
- Sử dụng một hệ điều
hành thông dụng như
WINDOWS.
- Thực hiện được một số
lệnh chủ yếu qua bảng
chọn.
Trang 9

Kĩ năng
• - Giao tiếp được với hệ điều hành.

mềm soạn thảo văn bản.
- Biết một số khái niệm định dạng trang
văn bản như: lề, phông chữ, kiểu chữ, cỡ
chữ, dãn dòng, tiêu đề dòng, tiêu đề đầu
trang, cuối trang.
- Nêu được tính năng ưu
việt của soạn thảo văn
bản bằng máy tính.
2. Soạn
thảo văn
bản
Kiến thức
- Biết gõ văn bản.
- Biết cách định dạng trang văn bản: căn
lề, phông chữ, kiểu chữ, cỡ chữ.
- Biết cách sao chép, cắt, dán đoạn văn
bản.
- Biết cách ghi văn bản thành tệp.
- Nên sử dụng hệ soạn
thảo MS WORD.
- Có thể sử dụng phần
mềm gõ tiếng Việt như:
Vietkey và phông
UNICODE.
- Cần xây dựng các bài
Trang 10
- Biết cách mở tệp cũ.
- Biết cách chỉnh sửa và in văn bản.
Kĩ năng
- Soạn được một vài văn bản như bài

5. Vẽ hình
trong văn
bản
Kiến thức
- Biết cách vẽ hình trực tiếp trên một
trang văn bản.
Kĩ năng
- Vẽ được hình và thực hiện được các
thao tác sao chép, cắt, dán hình bằng
công cụ vẽ.
- Có thể sử dụng thanh
công cụ vẽ Drawing
trong WORD.
6. Chèn
đối tượng
Kiến thức
- Biết cách chèn một đối tượng vào văn
Trang 11

vào văn
bản
bản.
Kĩ năng
- Chèn được đồ thị, hình vẽ, ảnh vào văn
bản.
- Nên cho học sinh làm
bài báo tường có tranh
ảnh minh họa.
5.1.2. Chương trình SGK tin học 7
5.1.2.1. Cấu trúc

Kiểm tra Kiểm tra học kì I 35,36
6 Định dạng trang tính 37,38
Bài thực hành 6 Trình bày bảng điểm lớp em 39,40
7 Trình bày trang văn bản và in 41,42
Bài thực hành 7 In danh sách lớp em 43,44
8 Sắp xếp và lọc dữ liệu 45,46
Bài thực hành 8 Ai là người học giỏi 47,48
Kiểm tra Kiểm tra 1 tiết 49
Phần mềm Học toán với Toolkit Math 50,51,52,53,
9 Trình bày dữ liệu bằng biểu đồ 54,55
Bài thực hành 9 Tạo biểu đồ để minh họa 56,57
Phần mềm Học vẽ hình học động với Geogebra 58,59,60,61
Bài thực hành 10 Thực hành tổng hợp 62,63,64,65
Kiểm tra Kiểm tra thực hành 1 tiết 66
Ôn tập Ôn tập 67,68
Kiểm tra Kiểm tra học kì II 69,70
5.1.2.3. Nội dung chương trình SGK Tin học 7

CHỦ ĐỀ MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT ĐƯỢC GHI CHÚ
Phần 1: Bảng tính điện tử
Trang 13

1.Khái
niệm bảng
tính điện tử
Kiến thức
- Hiểu khái niệm bảng tính điện tử và
vai trò của bảng tính trong cuộc sống
và học tập.
- Biết cấu trúc của một bảng tính điện

điểm của lớp.
- Cần xây dựng các bài
thực hành và tổ chức thực
hiện tại phòng máy để học
sinh đạt được những kĩ
năng theo yêu cầu.
3. Tính
toán trong
bảng tính
điện tử
Kiến thức
- Hiểu cách thực hiện một số phép
toán thông dụng.
-Hiểu một số hàm có sẵn để thực hiện
phép tính.
- Giới hạn ở các hàm Sum,
if, Round…
- Giới hạn công thức chỉ
chứa địa chỉ tương đối.
Trang 14
- Biết cách sử dụng lệnh copy công
thức.
Kĩ năng
- Viết đúng công thức tính một số
phép toán.
- Sử dụng được một số hàm có sẵn.
4. Tạo biểu
đồ
Kiến thức
- Biết một số thao tác chủ yếu vẽ biểu

Trang 15

5.1.3. Chương trình SGK tin học 8:
5.1.3.1. Cấu trúc:
- Phần 1: Lập trình đơn giản
- Phần 2: Phần mềm học tập
5.1.3.2. Thời lượng:
Cả năm: 35 tuần x 2 tiết/ tuần = 70 tiết.
Học kì I: 18 tuần x 2 tiết/ tuần = 36 tiết.
Học kì II: 17 tuần x 2 tiết/ tuần = 34 tiết
BÀI TÊN BÀI TIẾT
1 Máy tính và chương trình máy tính 1, 2
2
Làm quen với chương trình và ngôn ngữ lập
trình
3, 4
Bài thực hành 1 Làm quen với TURBO PASCAL 5,6
3 Chương trình máy tính và dữ liệu 7,8
Bài thực hành 2 Viết chương trình để tính toán 9, 10
4 Sử dụng biến trong chương trình 11, 12
Bài thực hành 3 Khai báo và sử dụng biến 13,14
Ôn tập Ôn tập 15
Kiểm tra Kiểm tra 1 tiết 16
Phần mềm Luyện gõ phím nhanh với Finger break out 17,18
5 Từ bài toán đến chương trình 19,20,21,22
Bài tập Bài tập 23,24
Phần mềm Tìm hiểu thời gian với phần mềm Sun times 25,26
6 Câu lệnh điều kiện 27,28
Bài thực hành 4 Sử dụng câu lệnh điều kiện if then 29,30
Kiểm tra Kiểm tra thực hành (lấy điểm 1 tiết) 31,32

- Biết được khái niệm bài toán, thuật
toán.
- Biết rằng có thể mô tả thuật toán bằng
cách liệt kê các bước hoặc sơ đồ khối.
- Nên chọn thuật toán
của một bài toán gần
Trang 17

- Biết được một chương trình là mô tả
của một thuật toán trên một ngôn ngữ
cụ thể.
Kĩ năng
- Mô tả được thuật toán đơn giản bằng
liệt kê các bước.
gũi, quen thuộc với học
sinh.
2. Chương
trình Turbo
Pascal (TP)
đơn giản
Kiến thức
- Biết sơ bộ về ngôn ngữ lập trình
Pascal.
- Biết cấu trúc của một chương trình
TP: cấu trúc chung và các thành phần.
- Biết các thành phần cơ sở của ngôn
ngữ Pascal.
- Hiểu được một số kiểu dữ liệu chuẩn.
- Hiểu được cách khai báo biến.
- Biết được các khái niệm: phép toán,

Trang 18
thiếu và dạng đủ).
- Hiểu được câu lệnh ghép.
Kĩ năng
- Viết đúng các lệnh rẽ nhánh khuyết,
rẽ nhánh đầy đủ.
- Biết sử dụng đúng và hiệu quả câu
lệnh rẽ nhánh.
nhánh và lặp.
- Trình bày được thuật
toán của một số bài toán
rẽ nhánh thường gặp.
Chẳng hạn giải phương
trình bậc nhất.
4. Tổ chức
lặp
Kiến thức
- Hiểu được câu lệnh lặp kiểm tra điều
kiện trước, vòng lặp với số lần định
trước.
- Biết được các tình huống sử dụng
từng loại lệnh lặp.
Kĩ năng
- Viết đúng lệnh lặp với số lần định
trước.
- Kĩ năng chỉ yêu cầu sử
dụng lệnh lặp với số lần
định trước.
5. Kiểu
mảng và

dụng bảng chọn, các thao tác tương tác với phần mềm.
- Lựa chọn phần mềm
học tập theo hướng dẫn
thực hiện chương trình.
5.1.4. Chương trình SGK tin học 9
5.1.4.1. Cấu trúc:
-Chương I: Mạng máy tính và internet.
- Chương II : Một số vấn đề xã hội của tin học.
- Chương III: Phần mềm trình chiếu.
- Chương IV : Đa phương tiện.
5.1.4.2. Thời lượng:
Cả năm: 35 tuần x 2 tiết/ tuần = 70 tiết.
Học kì I: 18 tuần x 2 tiết/ tuần = 36 tiết.
Học kì II: 17 tuần x 2 tiết/ tuần = 34 tiết
BÀI TÊN BÀI TIẾT
1 Từ máy tính đến mạng máy tính 1, 2
2 Mạng thông tin toàn cầu internet 3,4
3
Tổ chức và truy cập thông tin trên
Internet
5,6
Bài thực hành 1 Sử dụng trình duyệt để truy cập Wed 7, 8
Bài thực hành 2 Tìm kiếm thông tin trên Internet 9,10
4 Tìm hiểu thư điện tử 11,12
Bài thực hành 3 Sử dụng thư điện tử 13,14,15
Ôn tập Ôn tập 16
Kiểm tra Kiểm tra 1 tiết 17
5 Tạo trang Wed bằng phần mềm 18,19
Trang 20
Kompozer

Kiểm tra Kiểm tra thực hành 67
Ôn tập Ôn tập 86,69
Kiểm tra học kỳ Kiểm tra học kỳ II 70
Trang 21

5.1.4.3. Nội dung chương trình SGK Tin học 9:
CHỦ ĐỀ MỨC ĐỘ CẦN ĐẠT ĐƯỢC GHI CHÚ
Chương I: Mạng máy tính và Internet
1. Khái
niệm mạng
máy tính và
Internet
Kiến thức
- Biết khái niệm mạng máy tính.
- Biết vai trò của mạng máy tính trong
xã hội.
- Biết Internet là mạng thông tin toàn
cầu.
- Biết những lợi ích của Internet.
- Giới thiệu mạng máy
tính của trường hoặc
tham quan một cơ sở sử
dụng mạng máy tính có
kết nối Internet.
2. Tìm kiếm
thông tin
trên Internet
Kiến thức
- Biết chức năng của một trình duyệt
web.

thực hành và tổ chức
Trang 22
Kĩ năng
- Tạo được một hộp thư điện tử.
- Gửi được thư và nhận thư trả lời.
thực hiện tại phòng máy
để học sinh đạt được
những kĩ năn theo yêu
cầu.
4. Tạo trang
web đơn
giản
Kiến thức
- Biết các thao tác chủ yếu để tạo một
trang web.
Kĩ năng
- Tạo được một trang web đơn giản
bằng cách sử dụng mẫu có sẵn.
- Tạo được trang web
đơn giản theo mẫu có
sẵn.
- Cần xây dựng các bài
thực hành và tổ chức
thực hiện tại phòng máy
để học sinh đạt được
những kĩ năng theo yêu
cầu.
Chương II: Một số vấn đề xã hội Tin học
Kiến thức
- Biết các lợi ích của công nghệ thông tin.

để học sinh đạt được
những kĩ năng theo yêu
cầu.
Chương IV: Đa phương tiện
Kiến thức
- Biết xu hướng của công nghệ đa phương tiện hiện
nay.
- Biết các thành phần của sản phẩm đa phương tiện
(văn bản, hình ảnh, âm thanh, hoạt hình).
- Biết cách thực hiện để có một sản phẩm đa phương
tiện.
Kĩ năng
- Sử dụng được phần mềm công cụ và các tư liệu để
tạo một sản phẩm đa phương tiện.
- Có thể sử dụng phần
mềm Authoware,
Snagit.
- Cần xây dựng các bài
thực hành và tổ chức
thực hiện tại phòng máy
để học sinh đạt được
những kĩ năng theo yêu
cầu.
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG DẠY VÀ HỌC TIN HỌC CỦA
TRƯỜNG THCS
1. Thực trạng về chương trình:
- Trãi qua sáu tuần thực tập tại trường Trung học cơ sở phường 4. Qua
thực tế nhận thấy chương trình tin học của trường dạy theo sách giáo khoa và
phân phối chương trình của Bộ giáo dục. Tuy nhiên bộ môn này chưa được
giảng dạy ở khối 9.

thì học sinh không biết cách mở. Phần 5 “Lưu văn bản” (SGK trang 66) chỉ
hướng dẫn học sinh thao tác trước khi Save là đặt tên cho tệp cần Save tại ô
Trang 25