BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP HÀ NỘI
BÀI TẬP
THỊ TRƯỜNG VÀ GIÁ CẢ NÔNG SẢN – THỰC PHẨM
Đề tài: “ Những rào cản xuất, nhập ngành nông sản – thực phẩm liên
quan đến giá cả thị trường của hàng nông sản – thực phẩm đó”
Giáo viên hướng dẫn : TS. TRẦN HUY CƯỜNG
Sinh viên thực hiện : TRẦN VĂN ĐÔNG
Lớp : KTNNA – K52
MSV : 520902
HÀ NỘI – 2010
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
Bất cứ quốc gia nào muốn phát triển kinh tế xã hội bền vững đều phải
quan tâm đến cơ cấu kinh tế xã hội, nâng cao năng suất lao động, hiệu quả sử
dụng nguồn tài nguyên, nhân lực. Trong quá trình phát triển, cải cách cơ cấu
kinh tế xã hội là nỗ lực của toàn xã hội, trong đó Chính phủ đóng vai trò trung
tâm. Trong xã hội, người ta vẫn ví von các doanh nghiệp nhà nước là con đẻ,
còn doanh nghiệp tư nhân như con nuôi. Éo le thay, mặc dù con đẻ luôn được
nuông chiều, chăm bẵm, ưu ái nhưng lại chậm lớn, ỷ lại, trong khi con nuôi
thiệt thòi đủ điều lại biết vượt khó, ngày càng vươn lên, thành đạt.
Nước ta là một nước nông nghiệp do đó mà số doanh nghiệp nhà nước
chiếm một con số đáng kể trong việc kinh doanh sản phẩm nông nghiệp, cũng
có không ít doanh nghiệp tư nhân kinh doanh mặt hàng nông nông nghiệp mà
cụ thể là nông sản – thực phẩm những thứ thiết yếu cho cuộc sống hàng ngày
chúng ta.
Tuy nhiên việc gia nhập và rút lui khỏi thị trường nông sản – thực
phẩm nói riêng và ngành nông nghiệp nói chung còn nhiều rào cản hạn
chế, ảnh hưởng của việc xuất nhập ngành tới mức giá nông sản – thực
phẩm. Do vậy chúng ta tiến hành nghiên cứu đề tài “ Những rào cản
xuất, nhập ngành nông sản – thực phẩm liên quan đến giá cả thị trường
của hàng nông sản – thực phẩm đó”.

giá.
Cụ thể: Theo kết quả khảo sát của Viện Quy hoạch và thiết kế nông
nghiệp ngày 21.5 (Bộ NN&PTNT), đồng bằng sông Hồng hiện đang là khu
vực có mức độ manh mún nhất trong việc chia ô, thửa ruộng.
Kết quả khảo sát cho thấy, khu vực này hiện có đến 26.353.080 thửa
ruộng được chia cho 2.815.934 hộ nông dân và trung bình, mỗi hộ có gần 9,4
thửa ruộng khác nhau. Song sau đến 8 năm thực hiện chủ trương dồn điền -
đổi thửa, tại khu vực đồng bằng sông Hồng hiện mới có 2 tỉnh Hà Nam và
Bắc Ninh cơ bản khắc phục tình trạng manh mún đất đai. Theo đánh giá của
Bộ NN&PTNT, khó khăn lớn nhất khiến tốc độ dồn điền - đổi thửa tại các địa
phương chậm trễ như hiện nay là do thiếu kinh phí đo đạc. Ước tính để hoàn
thành việc đo đạc, dồn điền - đổi thửa cho mỗi ha đất lên tới 4-11 triệu đồng
và nhiều địa phương buộc phải bán một phần đất công ích lấy kinh phí. Để
hoàn thành dồn điền đổi thửa tại các tỉnh đồng bằng sông Hồng, Viện Quy
hoạch và thiết kế nông nghiệp ước tính cần khoảng hơn 100 tỉ đồng. Trong
khi đó đồn điền - đổi thửa không chỉ giúp CNH-HĐH nông nghiệp, nông thôn
thuận lợi mà còn giảm chi phí sản xuất và tăng thu nhập cho nông dân.
Việc hạn chế tài nguyên thiên nhiên sẽ làm cho việc sản xuất kinh
doanh gặp nhiều trở ngại nhất là đối với ngành nông sản – thực phẩm. khi có
được nguồn tài nguyên lớn việc sản xuất sẽ được dễ dàng hơn và kéo theo đó
mức giá của hàng hóa sẽ giảm hơn.
VD như việc tích tụ đất đai, nếu như đất đai không manh mún, các hộ
nông dân làm ăn lớn có đủ đất để sản xuất nhỏ sẽ tạo nên một vùng chuyên
4
canh sản xuất hiệu quả và do đó giá cả nông sản sẽ thấp hơn + việc nhập
ngành kinh doanh sẽ có quy mô, dễ dàng hơn.
2.2.2 Vốn đầu tư ban đầu lớn
Trong kinh doanh vốn là công cụ cần thiết hàng đầu để doanh nghiệp
thực hiện ý định kinh doanh của mình. rất nhiều người đã không thể tham gia
kinh doanh vì không đủ vốn, DN nông nghiệp kinh doanh nông sản – thực

doanh nghiệp cùng loại quy mô nhỏ hơn.
2.2.3 Thiếu mặt bằng kinh doanh
kinh doanh nông sản thực phẩm đòi hỏi phải có mặt bằng rộng để chứa
nông sản vì nông sản đặc thù là khối lượng vật chất lớn. mặt khác, việc mua
đất, thuê mặt bằng do quy chế của chính phủ vẫn còn gặp nhiều hạn chế. Mặt
bằng có ảnh hưởng lớn tới giá của nông sản bởi như chúng ta đã biết vị trí có
ưu thế chiến lược giúp giá bán cao or thấp trên thị trường. giá bán tại thành
phố cao hơn hẳn so với ở nông thôn. Khi giá của mặt bằng kinh doanh cao
như vậy là nó được tính vào chi phí làm tăng chi phí do đó sẽ làm cho giá
thành sản phẩm tăng cao.
Mặt bằng có tầm quan trọng đặc biệt. DN muốn có mặt bằng sản xuất
thường có 3 phương án lựa chọn: thuê của Nhà nước; thuê của các tổ chức, cá
nhân khác; dùng ngay chính đất đang ở để tổ chức sản xuất. Nhưng chính
sách đất đai đang làm khó cho các DNVVN. Rất nhiều DN cần mặt bằng sản
xuất nhưng lại không có “một miếng đất cắm dùi”. Hiện, các DNVVN mới
thoát khỏi khủng hoảng nên còn rất yếu. Nếu đi thuê đất của Nhà nước ở
6
những nơi được gọi là ưu đãi thì lại mất rất nhiều thời gian, hơn nữa các khu
vực đất mà Nhà nước cho thuê không nhiều.
DNVVN thường có quy mô nhỏ, địa bàn hoạt động hẹp, có khi chỉ
trong phạm vi vài xã chứ chưa đến một huyện nên kênh lập dự án để thuê đất
của Nhà nước cũng không đủ điều kiện để đáp ứng.
Ngoài ra mặt bằng còn tạo ra lợi thế đối với doanh nghiệp; có thể thấy
rõ lợi thế trong kinh doanh như sau tại các thị trường khác nhau.
Giá cà phê
Thị trường Giá VND/tấn
London (11/10) 1,766 34,625,962.00
FOB (HCM) 1,685 33,037,795.00
ĐakLak 31,000 31,000,000.00
Lâm Đồng 31,000 31,000,000.00

tục báo trước cuộc cạnh tranh sẽ diễn ra gay gắt.
Thu mua mía ở
Đồng Xuân (Phú Yên).
8
Cầu vượt cung
Với diện tích 15.000ha mía, tỉnh Gia Lai được xem là vùng nguyên liệu
mía trọng điểm của khu vực miền Trung -Tây Nguyên. Năm nào mưa thuận
gió hòa, không bị nắng hạn, năng suất mía đạt 55 tấn/ha, tổng sản lượng toàn
vùng 825.000 tấn/vụ. Trong khi đó, vây quanh vùng nguyên liệu này là một
loạt NMĐ lúc nào cũng “đói” mía.
NMĐ An Khê có công suất 5.000 tấn/ngày, mỗi vụ ép cần 750.000 tấn
mía cây nên không năm nào đủ nguyên liệu cho sản xuất, mới tháng 3 đã phải
treo máy. NMĐ Bình Định có công suất 3.500 tấn/ngày, nhu cầu nguyên liệu
cho mỗi vụ là 525.000 tấn, trong khi đó vùng nguyên liệu tại Bình Định của
nhà máy này chỉ có 2.500ha, sản lượng 125.000 tấn/năm. Bên cạnh đó, vùng
nguyên liệu hơn 3.000ha mà Công ty cổ phần Đường Bình Định được UBND
tỉnh Gia Lai quy hoạch tại An Khê thường xuyên bị các NMĐ lân cận tranh
mua nên Công ty này luôn lâm vào cảnh đói nguyên liệu trầm trọng.
Cách đó không xa, NMĐ Ayun Pa (thuộc Công ty cổ phần Mía đường -
Nhiệt điện Gia Lai) khi nâng công suất lên 3.000 tấn/ngày, nhu cầu nguyên
liệu cho mỗi vụ tăng đến 450.000 tấn thì năm nào cũng phải chạy đôn chạy
đáo mà vẫn không đủ nguyên liệu. Cách TP. Pleiku (Gia Lai) 40km là NMĐ
Kon Tum, dù công suất chỉ 1.500 tấn mía/ngày nhưng tình trạng nguyên liệu
phục vụ sản xuất cũng chẳng sáng sủa hơn.
Bước vào niên vụ ép 2010-2011, khi Công ty cổ phần Đường Quảng
Ngãi quyết định sáp nhập NMĐ Quảng Phú vào NMĐ An Khê, nâng công
suất ép của NMĐ An Khê từ 5.000 tấn lên 7.000 tấn/ngày thì áp lực nguyên
liệu tại vùng mía Gia Lai thật sự bị khủng hoảng. Một cán bộ phụ trách
nguyên liệu của các NMĐ trong khu vực nhận định: “Vào mỗi vụ ép, các
9

2.3.2 Giá trị thu hồi tài sản thấp
trong kinh doanh nông sản – thực phẩm giá trị thu hồi bao gồm tài sản
cố định là các máy móc thiết bị chế biến, máy bảo quản… và tài sản lưu động
bao gồm các hàng hóa, sản phẩm nông nghiệp…
việc thu hổi tài sản thấp có thể là do việc bán tài sản lưu động với giá
thấp bởi khi doanh nghiệp nông nghiệp kinh doanh nông sản thực phẩm rút ra
khỏi thị trường sản phẩm hàng hóa thường bị ép giá bán với mức giá rẻ mạc
or thanh lý giá rẻ => ảnh hưởng tới mức giá của nông sản trên thị trường.
2.3.3 Quy chế của nông nghiệp
Thứ tư, thời gian chi phí không chính thức cũng là một thách thức. Rất
nhiều DN đã than phiền rằng họ mất quá nhiều thời gian trong khâu làm thủ
tục, giấy tờ.
Hầu hết các doanh nghiệp nông sản – thực phẩm, trong đó doanh
nghiệp của nhà nước chiếm một bộ phận lớn nhiều lúc muốn chết cũng không
được; theo tiến sỹ Phạm Viết Muôn nói về công ty dệt (Họ chết vì không chịu
đổi mới công nghệ, sản phẩm làm ra không đáp ứng được nhu cầu thị trường.
Bài học từ doanh nghiệp này để lại quá lớn, đó là yếu kém trong quản lý nhà
nước ngay từ công tác nhân sự. Ngành dệt may có đặc thù riêng, nhưng giám
đốc nhà máy lại được bổ nhiệm từ các sở nên không thể hiểu được những rắc
rối, khó khăn trong nghề. Đội ngũ công nhân cũng rất kém cỏi, vừa rồi có một
liên doanh về tuyển trong cả nghìn công nhân mà không chọn được ai). Sự
quản lý của nhà nước vì nhiều nguyên nhân như là đơn vị anh hùng, cán bộ là
từ sở xuống + nhà nước muốn duy trì lực lượng doanh nghiệp làm chủ đạo
11
cho nền kinh tế nên nhiều lúc vẫn tạo ra những ràng buộc rào cản trong việc
thoát khỏi ngành nói chung và ngành nông sản – thực phẩm nói chung!
2.3.3 Nghĩa vụ pháp lý + đạo đức dn đối với khách hàng và người lao
động
Nghiên cứu về đạo đức là một truyền thống lâu đời trong xã hội loài người,
bắt

như vậy, trong quá trình cơ cấu lại nền kinh tế, Việt Nam cần nhìn nhận đúng
vai trò của lĩnh vực này. Khi xây dựng được chiến lược phát triển nông
nghiệp hợp lý đặt trong cơ cấu ngành tổng thể của nền kinh tế, thì sẽ tận dụng
có hiệu quả thế mạnh của nông nghiệp. Qua đó góp phần giúp lĩnh vực này
đóng góp nhiều hơn cho sự tăng trưởng bền vững của nền kinh tế.
Việt Nam là một nước nông nghiệp, nông sản – thực phẩm có tầm quan
trọng đối với GNP quốc gia và tốc độ tăng trưởng, các doanh nghiệp nông
nghiệp có vai trò lớn trong nền kinh tế do vậy chúng ta cần có các biện pháp
kích thích sự phát triển của bộ phận doanh nghiệp này.
Các rào cản đối với các doanh nghiệp nông sản – thực phẩm cần được
hạn chế vả cải tổ cho phù hợp với hoàn cảnh mới tạo điều kiện cho các doanh
nghiệp dễ dàng tham gia và rút khỏi thị trường khi có nhu cầu. Tránh tình
trạng tạo nên sự thay đổi giá đột ngột lũng đoạn thị trường gây mất ổn định
kinh tế - chính trị - xã hội.
13
MỤC LỤC
Vốn là một trong những rào cản lớn đối với DN: như việc DN không thể tiếp cận nguồn
vốn ưu đãi cụ thể, 5
CHÉM GIÓ.COM
X-:D-X
14