Áp-xe gan ở trẻ em do giun Giun chui ống mật (GCOM) là một bệnh không hiếm
gặp ở trẻ. Trên lâm sàng, giun chui ống mật có thể bị
chẩn đoán nhầm với nhiều bệnh như viêm ruột thừa, sỏi
mật, viêm túi mật… Ngoài ra, nếu giun chui ống mật
không được phát hiện và xử trí kịp thời có thể gây áp-xe
gan ở trẻ em. Thống kê cho thấy GCOM là bệnh cấp
cứu ở trẻ chiếm vị trí thứ hai sau cấp cứu viêm ruột
thừa.

Trẻ bị đau bụng do giun cần được điều trị kịp thời.
Giun chui lên ống mật bằng cách nào?

Có nhiều nguyên nhân làm cho giun từ ruột non đi ngược
lên tá tràng rồi chui vào ống dẫn mật, túi mật. Nguyên nhân
hay gặp nhất là dùng thuốc tẩy giun không đủ liều làm cho
giun không bị liệt hẳn mà kích thích làm rối loạn vận động
của giun, giun sẽ chuyển động không định hướng từ ruột
non đi lên tá tràng rồi chui vào đường dẫn mật, túi mật.
Cũng có ý kiến cho rằng do dịch vị dạ dày bài tiết kém cho
nên giun mới có điều kiện chui ngược dòng đi lên, bởi vì
dịch vị có độ axit rất thấp cho nên không thích hợp với
nhiều loài vi sinh vật nói chung và cả loài giun nói riêng.
Cũng có ý kiến cho rằng do môi trường của ruột thay đổi
như trong bệnh tiêu chảy hoặc táo bón dài ngày làm cho
giun đi tìm một môi trường thích hợp hơn để sống và tồn
tại. Một số ý kiến qua kết quả xét nghiệm và siêu âm cho
thấy, đối với trẻ bị GCOM là do số lượng giun trong ruột
quá nhiều làm cho chất dinh dưỡng đối với chúng thiếu, vì

trường hợp có sốt thấy bạch cầu tăng cao, đặc biệt là bạch
cầu đa nhân trung tính và bạch cầu ái toan. Chỉ hết triệu
chứng đau dữ dội ngay chừng nào giun ra khỏi ống dẫn
mật.
GCOM liên quan tới cơ quan nào trong cơ thể?
Đau bụng, buồn nôn, nôn, sốt ở trẻ nhỏ rất dễ nhầm với
viêm ruột thừa. Đau bụng vùng thượng vị có thể nhầm với
hội chứng dạ dày (mặc dù tỷ lệ trẻ em mắc bệnh về dạ dày
thấp, nhưng không phải không gặp). Tắc ruột, lồng ruột
cũng có các triệu chứng đau bụng, buồn nôn…
Nếu giun không ra khỏi ống dẫn mật, vẫn nằm trong đó
hoặc chui vào túi mật có nguy cơ làm tắc ống dẫn mật kèm
theo có vi khuẩn từ ruột đi cùng sẽ gây viêm đường dẫn
mật, viêm túi mật gây nên sốt cao. Người ta thấy rằng nếu
giun không xuống được tá tràng mà đi vào túi mật thì gây
đau bụng liên tục kèm trướng bụng, sốt, ứ mật và vàng da
dễ nhầm với sỏi mật (sỏi mật cũng là một nguyên nhân do
giun chui vào túi mật chết ở đó rồi biến thành sỏi).
GCOM cũng có thể làm liên lụy đến tụy vì rất có thể gây
viêm tuyến tụy, viêm tụy gây đau vùng thượng vị (nguyên
nhân viêm tuyến tụy còn do nhiều nguyên nhân khác nữa).
GCOM cũng có thể gây nên áp-xe gan do giun, là một bệnh
có thể gặp sau khi bị GCOM.
Đưa ngay trẻ đến cơ sở y tế khi nghi bị GCOM
Khi xác định trẻ bị GCOM, bác sĩ sẽ có hướng xử trí thích
hợp. Không phải mọi trường hợp trẻ bị GCOM đều phẫu
thuật lấy giun trừ khi bệnh diễn biến lâu ngày, giun không
ra khỏi ống dẫn mật làm tắc mật hoặc có nguy cơ gây áp-xe
gan bởi vì sau phẫu thuật rất có thể giun từ ruột lại chui lên
theo hướng "có mùi hương" để lại của giun lên lần trước.