Chương 1.
GIỚI THIỆU VỀ THIẾT BỊ NÂNG
CHUYỂN
1 Các định nghĩa:
- Máy nâng chuyển là khoa học nghiên cứu việc cơ giới hóa quá
trình nâng chuyển các vật nặng nhằm nâng cao năng suất lao động,
giảm nhẹ sức lao động cho con người.
- Dựa vào đặc điểm của quá trình vận chuyển vật liệu,người ta
phần biệt 2 chủng loại chính:
+ Máy nâng (còn gọi là máy trục): Đây là loại thiết bị mà quá
trình làm vi
ệc lặp lại có chu kỳ. Một chu kỳ công tác bao gồm thời
gian có tải và thời gian chạy không.
+ Máy vận chuyển liên tục: ở loại thiết bị nầy, vật liệu được
vận chuyển theo từng dòng liên tục.
- Với máy nâng người ta còn phân biệt:
+ Máy nâng đơn giản: Chỉ có một chuyển động công tác l
à
nâng và h
ạ vật. Ví dụ Các loại kích, Tời, palăng xích, vận thăng
xây dựng
+ Máy trục dạng cầu: Cầu trục, cổng trục. ở các loại thiết bị
nầy, ngoài chuyển động nâng hạ vật, còn có các chuyển động tịnh
tiến ngang và dọc để di chuyển vật nâng đến vị trí yêu cầu.
+ Cần trục các loại: Quá trình di chuyển vật nâng được thực
hiện nhờ cơ cấu quay cần hoặc thay đổi khẩu độ của cần.
2 Các thông số cơ bản của máy trục:
2.1 Trọng tải (Sức nâng) : Là trọng lượng lớn nhất mà máy
có th
ể nâng được theo tính toán thiết kế. Trọng tải có thể phải kể
đến trọng lượng của bộ phận mang vật.

phổ tải được xác định theo công thức:



















n
i
i
T
i
p
P
P
C
C


n
i
i
T
i
m
P
P
t
t
k
1
3
max
Trong đó:
ti : thời gian trung bình (h) sử dụng cơ cấu ứng với các mức
tải khác nhau.
tT =ti : tổng thời gian vận hành với các mức tải khác nhau
Pi : mức tải ứng với thời gian sử dụng t
i
Pmax : Mức tải lớn nhất được phép vận hành.
Để xác định các hệ số phổ tải, cần thiết phải xây dựng các sơ
đồ gia tải. Các sơ đồ gia tải được xây dựng trên cơ sở thực tế hoặc
kinh nghiêm tham khảo.
1 1
0,4 0,4
0.2
0,1 0,5 1 0,5
1

CĐ% = To/T
Trong đó: To =
 tm +  tlv
V
ới: To: thời gian làm việc của động cơ trong
m
ột chu kỳ hoạt động của cơ cấu.
tm : thời gian một lần mở máy
tlv: thời gian chuyển động với tốc độ ổn định.
T thời gian một chu kỳ làm việc của cơ cấu.
T = To +  tph +  td
 tph: Tổng thời gian phanh.
 td: tổng thời gian dừng máy.
3 Hệ số sử dụng cơ cấu trong ngày:
kng =
24
ngaytrongvieclamgioSo
4 Hệ số sử dụng cơ cấu trong năm:
kn =
365
namtrongvieclamngaySo
5 Số chu kỳ làm việc trong một giờ.
6 Số lần mở máy trong 1 chu kỳ
7 Nhiệt độ môi trường chung quanh.
Bảng 9 cho mối tương quan giữa cách phan loại theo cũ và
m
ới.
4 Tải trọng và các trường hợp tải trọng tính toán:
4.1 Các loại tải tác dụng lên máy.
Trong quá trình làm việc, máy trục có thể chịu các tải trọng

Tải trọng lớn nhất trong điều kiện không
làm việc.
Trong trường hợp nầy các tải trọng phải kể đến l
à trọng
lượng bản thân máy, tải trọng gió trong điều kiện bất b
ình thường.
Các chi tiết máy trong trường hợp nầy được thiết kế hoặc tính kiểm
nghiệm theo độ ổn định.