Sử dụng kênh hình trong dạy học phân môn Đọc Hiểu văn bản Ngữ văn lớp 6
Mục lục
Nội dung: Trang:
Tài liệu tham khảo
2
Phần mở đầu
I. Lý do chọn đề tài
3
1. Cơ sở lí luận 3
2. Cơ sở thực tiễn 5
II. Yêu cầu và nhiệm vụ của đề tài
6
III. Phơng pháp nghiên cứu
6
IV. Đối tợng và địa bàn nghiên cứu
6
Phần nội dung
A. Những công việc và biện pháp đã làm
7
I. Những yêu cầu khi sử dụng kênh hình trong dạy học phân môn Đọc Hiểu
văn bản ngữ văn lớp 6
7
1. Yêu cầu về kênh hình sử dụng làm đồ dùng dạy học phân môn Đọc
Hiểu văn bản Ngữ văn 6 7
2. Yêu cầu khi sử dụng kênh hình trong giờ Đọc Hiểu văn bản Ngữ văn
6
8
II. Vấn đề sử dụng kênh hình trong dạy học phân môn Đọc Hiểu văn bản
ngữ văn lớp 6
11
1.Căn cứ để xác định các thao tác, hoạt động khi sử dụng kênh hình 11

*
* *
Phần mở đầu
I. Lý do chọn đề tài:
1. Cơ sở lí luận:
Môn Ngữ văn trong nhà trờng bậc THCS nói chung và phân môn Đọc
Hiểu văn bản Ngữ văn lớp 6 nói riêng trớc hết là một môn học nh tất cả các bộ
môn khoa học khác đợc quy định bởi chơng trình giáo dục, có tác dụng góp phần
hình thành, phát triển và hoàn thiện nhân cách học sinh theo mục tiêu giáo dục.
Các văn bản thuộc chơng trình Ngữ văn lớp 6 là những tác phẩm đợc chọn lọc
trong kho tàng văn học dân tộc và nhân loại. Việc dạy học phần Đọc Hiểu văn
bản trong nhà trờng chịu sự chi phối của phơng thức phản ánh bằng hình tợng
ngôn ngữ đợc thể hiện qua sự sáng tạo độc đáo của các tác giả. Xét về cấu tạo,
hình tợng bao hàm cái riêng và cái phổ biến, cái cụ thể và cái trừu tợng, khái
quát và sinh động, xúc động cảm tính và ý nghĩa t tởng, nội dung và hình thức
Chính sự thống nhất của các mặt đối lập ấy đã tạo ra sức mạnh riêng biệt của văn
chơng nghệ thuật.
Hình tợng nghệ thuật có khả năng gây ra những tác động không hạn chế,
gợi lên trờng liên tởng bất tận. Hình thức nghệ thuật văn học bao giờ cũng mang
tính đa nghĩa. Nó nh khối diện nhiều màu, tuỳ theo chỗ đứng, cách nhìn của ngời
tiếp nhận mà phát hiện ra những vẻ đẹp khác nhau của nó. Vì vậy, khi dạy phân
môn Đọc - Hiểu văn bản, ngời giáo viên vừa phải là một nhà s phạm, vừa phải là
một ngời nghệ sĩ để cố gắng làm nổi bật đợc sự rung động thẩm mỹ sâu sắc của
tác phẩm khiến cho học sinh say mê, thích thú.
Đề cập tới vấn đề phơng pháp dạy học Văn, đã từ lâu ngời ta thờng nghĩ
đến phơng pháp chủ yếu thiên về bình giảng, diễn giải. Công bằng mà nói, đây là
một phơng pháp có nhiều tích cực. Song trải qua một quá trình dài trong công tác
Phạm Thanh Yên - Tổ Xã hội - Trờng THCS Chất lợng cao Dơng Phúc T.
2
Sử dụng kênh hình trong dạy học phân môn Đọc Hiểu văn bản Ngữ văn lớp 6

kênh hình là việc làm cần thiết cho bài giảng phân môn Đọc - Hiểu văn bản Ngữ
văn 6.
2. Cơ sở thực tiễn:
Trên thực tế, nhiều học sinh THCS nói chung và học sinh ở khối lớp 6 nói
riêng rất ngại học môn Ngữ văn, từ đó dẫn tới tình trạng khả năng tiếp nhận, cảm
và hiểu giá trị t tởng tác phẩm văn học của các em có nhiều hạn chế. Đặc biệt đối
Phạm Thanh Yên - Tổ Xã hội - Trờng THCS Chất lợng cao Dơng Phúc T.
3
Sử dụng kênh hình trong dạy học phân môn Đọc Hiểu văn bản Ngữ văn lớp 6
với các em học sinh lớp 6 thì việc học văn còn khó khăn hơn nữa. Các em mới
chuyển từ bậc Tiểu học lên lớp đầu bậc THCS nên không khỏi có nhiều vấn đề
mới mẻ, bỡ ngỡ. Vì vậy nên yêu cầu: phải làm nh thế nào để tiết dạy học Đọc -
Hiểu văn bản đạt hiệu quả cao nhất và tạo đợc hứng thú học tập cho học sinh vừa
là niềm băn khoăn trăn trở vừa là trách nhiệm nặng nề đối với ngời giáo viên dạy
bộ môn Ngữ văn.
Thực tiễn cho thấy, một tiết dạy Đọc - Hiểu văn bản sẽ phong phú, sinh
động hơn, lôi cuốn đợc hứng thú học tập của học sinh nhiều hơn nếu nh ngời dạy
biết sử dụng một cách hợp lí kênh hình khi khai thác văn bản. Vì tranh ảnh tác
động trực tiếp và sinh động tới các giác quan của học sinh, các em có thể nhận
biết đợc ngay vấn đề qua trực giác chứ không nh việc tiếp cận ngôn từ trong
tác phẩm mà các em phải đọc, phải phân tích nghĩa, suy luận rồi mới rút ra nội
dung ý nghĩa.
Ngày nay, do sự phát triển chung, nhận thức của học sinh ngày càng cao
và nhanh nhạy. Đứng trớc tình hình đó, trong mỗi giờ dạy Văn, giáo viên không
nhất thiết lúc nào cũng phải phân tích để rút ra nội dung bài học mà chỉ cần
thông qua hệ thống câu hỏi gợi mở giúp các em tự phân tích, đánh giá, rút ra
những cái hay cái đẹp, những tình cảm ý tởng đợc thể hiện qua bức tranh. Học
sinh có thể có những phát hiện mới qua việc tìm hiểu các đờng nét, hoạ tiết, màu
sắc của bức tranh, tấm ảnh. Qua quan sát tranh ảnh, học sinh sẽ có những suy
nghĩ, cảm nhận một cách mới mẻ và toàn diện với bức tranh ngôn ngữ của tác

* *
Phần nội dung
a. Những công việc và biện pháp đã làm:
I. Những yêu cầu khi sử dụng kênh hình trong dạy học
phân môn đọc hiểu văn bản ngữ văn lớp 6:
1. Yêu cầu về kênh hình dùng làm đồ dùng dạy học phân môn Đọc Hiểu văn
bản Ngữ văn 6:
Có thể nói: một giờ dạy phần Đọc - Hiểu văn bản Ngữ văn 6 hiện nay,
ngoài năng lực chuyên môn của giáo viên, muốn giờ lên lớp đạt hiệu quả cao,
không thể không nói tới một yếu tố quan trọng nữa là việc sử dụng kênh hình
trong hệ thống đồ dùng dạy học. Ngay cả trong quá trình biên soạn sách giáo
khoa lần này, các tác giả đã rất chú trọng đa kênh hình vào các văn bản Văn
nhằm minh họa, hỗ trợ cho bài học. Song song với hệ thống kênh hình trong sách
giáo khoa là bộ tranh ảnh thuộc danh mục đồ dùng dạy học Ngữ văn 6. Với điều
kiện thực tế hiện nay, kênh hình mà tôi đề cập trong đề tài này bao gồm:
+ Tranh ảnh minh họa trong sách giáo khoa Ngữ văn 6.
+ Bộ tranh ảnh Ngữ văn 6 do Công ty Thiết bị trờng học cấp.
Phạm Thanh Yên - Tổ Xã hội - Trờng THCS Chất lợng cao Dơng Phúc T.
5
Sử dụng kênh hình trong dạy học phân môn Đọc Hiểu văn bản Ngữ văn lớp 6
+ Tranh ảnh t liệu tự su tầm (Tranh vẽ lại hoặc vẽ theo chi tiết mới,
ảnh tự chụp, su tầm trên mạng, )
+ Băng hình.
Trong giờ Đọc - Hiểu văn bản, sử dụng kênh hình là điều cần thiết. Nó
giúp học sinh hình dung rõ nét hơn về tác giả, tác phẩm. Nhng tranh ảnh, băng
hình dành cho việc dạy học Ngữ văn 6 hiện nay còn có phần hạn chế. Chúng ta
mới chỉ có một số tranh ảnh về tác giả, một số tranh thuộc phạm vi văn học dân
gian và tranh minh họa ở sách giáo khoa. Do đó giáo viên phải chủ động tự
chuẩn bị thêm tranh ảnh t liệu để góp phần làm phong phú, đa dạng kênh hình
nhằm phục vụ tốt hơn cho tiết học. Bên cạnh bộ tranh đợc cấp phát, giáo viên có

chán ghét giờ học, không yêu thích tác phẩm văn học nghệ thuật.
2. Yêu cầu khi sử dụng kênh hình trong giờ Đọc Hiểu văn bản Ngữ văn 6:
Để phát huy tối đa những tác dụng của kênh hình, yêu cầu ngời dạy phải
có kĩ năng sử dụng linh hoạt, hợp lí. Bởi sử dụng kênh hình trong giờ Đọc - Hiểu
văn bản không nh những trờng hợp thông thờng đa tranh, ảnh, thớc phim ra để
xem, để ngắm hay để triển lãm, mà đa tranh ảnh ra là để dạy học, giúp học sinh
cảm nhận đợc vẻ đẹp nội dung bức tranh, từ đó khám phá vẻ đẹp tiềm ẩn trong
tác phẩm văn đang tìm hiểu. Chính vì thế mà hoạt động của ngời dạy là rất vất vả
và khó khăn. Chúng ta cần lu ý: Kênh hình không chỉ làm cho tiết học phong
phú hơn, lôi cuốn hấp dẫn học sinh vào bài giảng hơn mà còn làm tăng khả năng
phát huy tính sáng tạo của các em nếu ngời giáo viên biết cách khai thác tích
cực. Nếu nh trớc đây, khi sử dụng tranh ảnh trong giờ dạy Văn, chúng ta thờng
chỉ dùng với ý nghĩa đơn thuần là để minh họa thì nay tác dụng của kênh hình
không chỉ dừng lại ở đó. Khi sử dụng kênh hình, chúng ta cần kết hợp chặt chẽ
và tiến hành song song nhiều hoạt động, nhiều phơng pháp một lúc để khai thác
nội dung bài học bằng cách đa ra hệ thống câu hỏi gợi mở, những lời bình, đan
xen phân tích nhằm phát huy tối đa khả năng khám phá, tìm tòi phát hiện của
học sinh. Có nh vậy giờ Đọc - Hiểu văn bản Ngữ văn 6 mới trở nên sinh động,
hấp sẫn lôi cuốn học sinh.
*Ví dụ: Khi dạy tiết 33, hớng dẫn đọc thêm truyện Ông lão đánh cá và con
cá vàng, với bức tranh minh họa chi tiết cuối truyện, giáo viên có thể vừa cho
học sinh quan sát tranh vừa đặt các câu hỏi gợi mở, phân tích nh sau:
GV: (?) Bức tranh minh họa cho chi tiết nào trong truyện?
HS: + Bức tranh minh họa cho chi tiết kết thúc truyện: trớc mắt ông lão là
túp lều nát ngày x a và trên bậc cửa, mụ vợ đang ngồi trớc cái máng lợn sứt
mẻ.
GV: (?) Hãy cho biết ta đã bắt gặp hình ảnh này ở phần nào của truyện?
HS: + Đó là những hình ảnh đợc lặp lại ở phần đầu của truyện.
GV: (?) Bức tranh vẽ gì?
HS: + Một túp lều nhỏ rách nát bên bờ biển, mụ vợ ông lão ngồi trớc một

Đây là sự trừng phạt nặng nề nhất đối mụ.
Nh vậy, qua sự kết hợp giữa việc quan sát nhận xét tranh và tìm hiểu phân
tích, chúng ta sẽ dễ dàng giúp học sinh vừa khám phá đợc ý nghĩa của kết thúc
truyện Ông lão đánh cá và con cá vàng vừa giúp các em nắm bắt đợc tác
dụng của lối kết vòng tròn lặp lại của tác phẩm.
* L u ý: Khi sử dụng kêng hình, chúng ta cũng cần có sự định hớng và
ngăn chặn kịp thời những suy luận của học sinh không đúng chủ đề, không đúng
yêu cầu bài học đặt ra. Có nh vậy tiến trình lên lớp và mục tiêu bài học của giờ
Đọc Hiểu văn bản Ngữ văn 6 mới đảm bảo diễn ra theo đúng hớng và đạt hiệu
quả cao.
Ii. Vấn đề sử dụng kênh hình trong dạy học phân môn đọc
hiểu văn bản ngữ văn lớp 6:
1.Căn cứ để xác định các thao tác, hoạt động khi sử dụng kênh hình:
Phạm Thanh Yên - Tổ Xã hội - Trờng THCS Chất lợng cao Dơng Phúc T.
8
Sử dụng kênh hình trong dạy học phân môn Đọc Hiểu văn bản Ngữ văn lớp 6
Trong chơng trình sách giáo khoa hiện nay, những yêu cầu về nhận thức
luôn đợc đặt lên hàng đầu. ở bộ môn Ngữ văn 6 cũng vậy, tùy theo văn bản dài
hay ngắn, vấn đề rộng hay hẹp mà đa ra những yêu cầu khác nhau, nhng tất cả
đều hớng tới yêu cầu nhận thức. Đó là sự cảm cảm nhận cái hay, cái đẹp của tác
phẩm văn chơng. Vậy học sinh sẽ tiếp cận và hiểu điều đó bằng con đờng nào?
Câu hỏi này luôn là một câu hỏi khó cho tất cả các thầy cô dạy Văn, đòi hỏi các
thầy cô phải tìm mọi cách, mọi con đờng giúp học sinh tiếp thu lĩnh hội kiến
thức trong bài.
Trong tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học, giáo viên cần sử dụng
kết hợp linh hoạt nhiều phơng pháp, biện pháp phù hợp với đặc trng của phân
môn Đọc Hiểu văn bản để khơi gợi, khám phá, mở rộng, khắc sâu nội dung
bài học và phải trải qua những bớc tổ chức hoạt động sau:
- Giới thiệu bài: Đây là phần tạo tâm thế giúp học sinh bớc đầu tiếp cận
văn bản với những nét chung khái quát nhất.

nhận đợc một cách khái quát về nhân vật, quanh cảnh, sự vật, sự việc, mà tác
giả muốn thể hiện trong tác phẩm sắp học.
*Ví dụ:
Khi dạy tiết 73 văn bản Bài học đờng đời đầu tiên (Trích tác phẩm
Dế Mèn phiêu lu kí của nhà văn Tô Hoài), giáo viên có thể chọn một trong
hai cách giới thiệu sau:
C.1. Bật băng hình giới thiệu nhà văn Tô Hoài nói về tác phẩm Dế
Mèn phiêu lu kí và xem một vài tranh trong bộ truyện tranh cùng tên, từ đó
chuyển vào nội dung bài học.
C.2. Giáo viên có thể cùng một lúc kết hợp hai hoạt động: lời giới thiệu
truyền cảm và bức tranh vẽ Dế Mèn:
Trên thế giới và ở nớc ta có những nhà văn nổi tiếng gắn bó cả đời viết
của mình với đề tài thiếu nhi một trong những đề tài khó khăn nhng cũng đầy
thú vị. Tô Hoài là một tác giả nh thế. Truyện đồng thoại đầu tay của ông - Dế
Mèn phiêu lu kí- mặc dù đã ra đời cách đây gần bẩy thập niên nhng vẫn luôn
đợc độc giả nâng niu đón nhận. Hàng triệu bạn đọc ở mọi lứa tuổi, cả trong và
ngoài nớc đều vô cùng yêu thích tác phẩm và hâm mộ Tô Hoài đến mức gọi nhà
văn là Ông Dế Mèn. Vậy Dế Mèn là ai? Chân dung, tính nết nhân vật ấy thế
nào? Bài học đờng đời đầu tiên mà Mèn nếm trải ra sao? Các em hãy quan sát
bức tranh này và lắng nghe nhà văn Tô Hoài kể tả về anh ta! (cùng lúc, giáo
viên treo hoặc chiếu bức tranh vẽ hình ảnh chàng Dế Mèn với vẻ đẹp cờng tráng
rồi dẫn vào bài học).
Hay khi dạy tiết 77 văn bản Sông nớc Cà Mau của Đoàn Giỏi, ta
cũng có thể sử dụng kênh hình để giới thiệu bài. Đây là một bài văn có yếu tố
miêu tả kết hợp với thuyết minh về cảnh sông nớc Cà Mau một vùng sông
ngòi kênh rạch bủa vây chằng chịt cùng dòng sông Năm Căn hùng vĩ mênh
mông. Để mở đầu cho bài dạy, giáo viên cho học sinh quan sát tranh (hoặc ảnh
phóng to) về cảnh sông nớc Cà Mau. Bức tranh tái hiện khung cảnh một vùng
sông nớc rộng lớn với những thuyền bè tấp nập. Đồng thời với việc cho học sinh
quan sát tranh, giáo viên có thể đọc minh họa một câu thơ của Xuân Diệu khi

xét và bộc lộ suy nghĩ của mình về nội truyện qua việc trả lời các câu hỏi gợi ý
của giáo viên:
GV: (?) Bức tranh vẽ cảnh gì?
HS: Cảnh giao tranh quyết liệt giữa hai vị Thần nớc và Thần núi.
GV: (?) Vì sao Thủy Tinh dâng nớc đánh đánh Sơn Tinh?
HS: Thủy Tinh đến chậm không lấy đợc Mị Nơng, nổi giận đem quân đuổi
đánh Sơn Tinh.
GV: (?)Thủy Tinh đã làm gì trong cuộc giao tranh?
HS: Hô ma, gọi gió, làm thành dông bão, dâng nớc sông lên cuồn cuộn,
GV: (?) Quan sát và cho biết: em có suy nghĩ gì về hình ảnh và sức mạnh
của Thủy Tinh?
HS: Thủy Tinh là hình ảnh của một Thủy quái mang nét mặt ghen
tuông, giận dữ đang điên cuồng nổi giận với ý chí phục thù.
Phạm Thanh Yên - Tổ Xã hội - Trờng THCS Chất lợng cao Dơng Phúc T.
11
Sử dụng kênh hình trong dạy học phân môn Đọc Hiểu văn bản Ngữ văn lớp 6
GV: (?) Trận đánh của Sơn Tinh diễn ra nh thế nào? Em cảm nhận đợc gì
từ hình ảnh nhân vật Sơn Tinh?
HS: Sơn Tinh bốc từng quả đồi, dời từng dãy núi, dựng thành luỹ đất
ngăn chặn dòng nớc lũ. Hình ảnh vị thần Núi thật đẹp, thật chân thật và hào
hùng, vừa gần gũi nh một ngời dân đắp đê, vừa kì vĩ lớn lao nh một vị thần sức
mạnh.
GV: (?) Cuộc giao tranh diễn ra nh thế nào? Cuối cùng ai chiến thắng?
HS: Cuộc giao tranh diễn ra vô cùng ác liệt (Nớc sông cao lên bao nhiêu,
đồi núi cao lên bấy nhiêu). Nhng cuối cùng Thủy Tinh đành phải rút quân, Sơn
Tinh đã chiến thắng.
GV: (?) Bức tranh cho thấy lực lợng bên Thủy Tinh gồm những loài vật
nào? Lực lợng bên Sơn Tinh gồm những loài vật nào, ngoài các loài vật ra còn có
ai nữa?
HS: Lực lợng bên Thủy Tinh gồm những loài vật dữ sống ở dới nớc nh: ba

văn bản, và rồi các em sẽ thêm yêu đất nớc, sẽ mở rộng tâm hồn đón nhận hơng
sắc đẹp lành bất tận của quê hơng, để có thái độ sống tốt hơn, đẹp hơn trong
cuộc đời.
Nh vậy, việc sử dụng kênh hình trong phần tìm hiểu phân tích văn bản vừa
có tác dụng gợi mở và minh họa cho các phần nội dung, vừa tô đậm thêm cho vẻ
đẹp của ngôn từ trong các tác phẩm văn chơng.
2.3. Sử dụng kênh hình để củng cố kiến thức:
Trong quá trình của một tiết Đọc Hiểu văn bản thì củng cố là một phần
rất quan trọng không thể bỏ qua. Hoạt động này nhằm phát huy khả năng khái
quát tổng hợp kiến thức toàn bài, song điều cốt yếu nhất là làm nổi bật nội dung
t tởng bao trùm. Với yêu cầu đó, giáo viên phải biết tổ chức cho học sinh phơng
pháp hoạt động hiệu quả nhất, giúp các em nhanh chóng nắm bắt đợc vấn đề t t-
ởng trọng tâm khái quát của bài. Thực tế cho thấy sau khi đã nghe giới thiệu,
phân tích, tìm hiểu, nhận xét, lí giải, ở phần tìm hiểu bài, đến phần củng cố,
nếu giáo viên khéo léo dùng tranh ảnh, băng hình để học sinh quan sát tởng tợng
lại một cách khái quát, đúng hớng về mọi giá trị cần ghi nhớ trong văn bản, kênh
hình sẽ giúp các em giữ lại những ấn tợng tốt đẹp về sự vật, sự việc, về thiên
nhiên và con ngời đợc đề cập trong tác phẩm.
*Ví dụ:
Trong truyện cổ tích Thạch Sanh (Tiết 21, 22 Bài 6), trọng tâm của
bài học là ca ngợi những chiến công và phẩm chất cao quý của Thạch Sanh
(Chàng dũng sĩ dân gian chém mãng xà, bắn đại bàng cứu công chúa ). ở phần
củng cố bài, chúng ta treo (hoặc chiếu) các bức tranh minh họa những cảnh đó
lên. Bức tranh sẽ giúp học sinh thấy đợc một cách khái quát, đầy đủ về hình ảnh
một dũng sĩ dân gian bách chiến bách thắng. Đó là vẻ đẹp đờng hoàng, tự tin,
đầy hiên ngang, kiêu hãnh. Vẻ đẹp ấy của nhân vật chính là ớc mơ đạo lí của ng-
ời dân lao động, thiện thắng ác, chính thắng tà, hoà bình thắng chiến tranh và ớc
mơ hoà bình của nhân dân ta.
Điều quan trọng trong phần này là giáo viên phải biết cách giúp học sinh
phân tích nhìn nhận khái quát vấn đề qua kênh hình. ở đó, mỗi đờng nét, chi tiết

dùng bức tranh minh họa cho chi tiết cuối cùng của truyện (Dế Mèn đứng lặng
hồi lâu bên nấm mồ của Dế Choắt và suy nghĩ về bài học đờng đời đầu tiên của
mình) để tích hợp với văn kể chuyện đã học ở kì I và văn miêu tả ở kì II. Sau khi
cho học sinh quan sát tranh, chúng ta sẽ yêu cầu các em kể lại tâm trạng, hành
động của Dế Mèn lúc bấy giờ bằng các câu hỏi gợi ý: Dế Mèn nghĩ gì về hành
động của mình gây ra với Dế Choắt? Tâm trạng của Dế Mèn lúc này nh thế nào?
Theo em, sau hồi lâu im lặng, Dế Mèn sẽ nói gì với Dế Choắt? Ngoài ra ta
cũng có thể yêu cầu học sinh tởng tợng miêu tả khung cảnh thiên nhiên xung
quanh Dế Mèn qua bức tranh (Không gian tĩnh lặng, u buồn; cành cây, ngọn
cỏ, lặng lẽ nh đang nín thở cùng nỗi buồn, niềm ân hận xót xa của Dế Mèn; n-
ớc dới dòng kênh cũng nh ngừng chảy,v.v )
* Tóm lại: Trong giờ Đọc Hiểu văn bản Ngữ văn 6, việc sử dụng kênh
hình là điều cần thiết. Nó không chỉ làm cho tiết học phong phú, sinh động hơn
Phạm Thanh Yên - Tổ Xã hội - Trờng THCS Chất lợng cao Dơng Phúc T.
14
Sử dụng kênh hình trong dạy học phân môn Đọc Hiểu văn bản Ngữ văn lớp 6
mà nếu khéo léo sử dụng, giáo viên sẽ giúp học sinh tìm hiểu bài qua tranh hay
tích hợp với các phân môn khác. Tuy nhiên, để làm đợc điều đó, ngời dạy cần có
sự chuẩn bị kĩ càng, luôn đặt cho mình câu hỏi: Với bài này nên sử dụng tranh
ảnh, băng hình nào? Cần sử dụng câu hỏi nh thế nào để kết hợp khai thác nội
dung kênh chữ và kênh hình sao cho phù hợp? Để mục đích cuối cùng đạt đợc
là học sinh tích cực hơn trong hoạt động học, hiểu bài, nắm chắc kiến thức của
bài học.
B. Kết quả ứng dụng sáng kiến kinh nghiệm:
Qua thực tế giảng dạy cùng với việc sử dụng kênh hình trong các giờ Đọc
- Hiểu văn bản ở 2 lớp 6 do mình phụ trách trong hai năm học: 2003 2004 và
2006 2007, tôi nhận thấy việc áp dụng đề tài Sử dụng kênh hình trong dạy
học phân môn Đọc Hiểu văn bản Ngữ văn 6 đã giúp cho công tác giảng
dạy các tác phẩm văn chơng thuận lợi hơn, từ đó dễ dàng dẫn dắt HS cách cảm,
cách hiểu văn học tốt hơn. Năm học 2003 2004, khi việc sử dụng kênh hình

Tích cực
43
07
16,3%
27
62,8%
09
20,9%
Phạm Thanh Yên - Tổ Xã hội - Trờng THCS Chất lợng cao Dơng Phúc T.
15
Sử dụng kênh hình trong dạy học phân môn Đọc Hiểu văn bản Ngữ văn lớp 6
*
* *
Phần kết luận
I. Bài học kinh nghiệm:
Để các giờ Đọc - Hiểu văn bản bậc THCS nói chung và giờ dạy văn ở lớp
6 nói riêng theo tinh thần đổi mới phơng pháp dạy học hiện nay là đề cao vai trò
chủ động sáng tạo của học sinh trong hoạt động nhận thức cảm thụ và ứng dụng
các kiến thức, kỹ năng văn học, giáo viên không còn là ngời chỉ biết truyền thụ
kiến thức, kỹ năng tới học sinh theo lối truyền thống, mà còn cần có cả vai trò tổ
chức, hớng dẫn các em tích cực tìm tòi khám phá để hiểu, để cảm và để vận dụng
các kiến thức kỹ năng đúng hớng, đúng cách, tránh suy diễn, phỏng đoán hay áp
đặt. Một trong những phơng pháp quan trọng đóng vai trò không nhỏ trong quá
trình dạy học Đọc - Hiểu văn bản là sử dụng kênh hình để góp phần khai thác
nội dung văn bản, từ đó giúp học sinh dễ dàng hiểu - cảm cái hay, cái đẹp của tác
Phạm Thanh Yên - Tổ Xã hội - Trờng THCS Chất lợng cao Dơng Phúc T.
16
Sử dụng kênh hình trong dạy học phân môn Đọc Hiểu văn bản Ngữ văn lớp 6
phẩm văn và bộc lộ sự hiểu, cảm ấy bằng ngôn ngữ, tình cảm của bản thân
Muốn vậy, ngời giáo viên dạy Ngữ văn cần cố gắng đáp ứng những yêu cầu sau:

t duy khỏi nội dung văn bản, để mục đích cuối cùng là học sinh tiếp thu bài một
cách tích cực và hiểu bài một cách sâu sắc.
Tóm lại: Tuỳ điều kiện và tình hình thực tế, chúng ta cần tích cực tăng c-
ờng sử dụng kênh hình trong dạy học Đọc Hiểu văn bản Ngữ văn 6 theo ph-
Phạm Thanh Yên - Tổ Xã hội - Trờng THCS Chất lợng cao Dơng Phúc T.
17
Sử dụng kênh hình trong dạy học phân môn Đọc Hiểu văn bản Ngữ văn lớp 6
ơng châm phục vụ thiết thực nhất, hiệu quả nhất cho mỗi giờ học với t cách là
phơng tiện nhận thức chứ không đơn thuần chỉ là sự minh họa. Từ đó hớng tới sử
dụng các phơng tiện, thiết bị dạy học hiện đại, nhằm ngày càng nâng cao tác
động của kênh chữ cũng nh kênh hình tới t duy trí tuệ của học sinh.
II. Lời kết:
Với kiến thức, kinh nghiệm đã tích luỹ đợc trong quá trình học tập và
giảng dạy, cùng sự giúp đỡ tận tình của các bạn đồng nghiệp, trên đây tôi đã đa
ra một vài ý kiến nhỏ về việc Sử dụng kênh hình trong dạy học phân môn
Đọc Hiểu văn bản Ngữ văn lớp 6. Tuy rằng sau khi áp dụng đề tài này, thầy
trò chúng tôi đã thu đợc một số kết quả với những thành công nhất định trong
việc dạy và học Đọc - Hiểu văn bản ở bộ môn Ngữ văn lớp 6, nhng chắc hẳn còn
nhiều vấn đề cha đề cập hết và hạn chế là điều khó tránh khỏi. Vì vậy, tôi rất
mong nhận đợc sự góp ý, phê bình, bổ sung của cấp trên cùng các bạn đồng
nghiệp, từ đó giúp tôi có sự điều chỉnh phù hợp trong quá trình giảng dạy, để
những năm học sau thầy trò chúng tôi đạt đợc kết quả dạy và học tốt hơn.
Xin trân trọng cảm ơn!
Văn Lâm, ngày 27 tháng 4 năm 2008

HĐKH nhà trờng
Xếp loại SKKN:
Ngời viết
Phạm Thanh Yên
Phạm Thanh Yên - Tổ Xã hội - Trờng THCS Chất lợng cao Dơng Phúc T.