Đề tài: 1 – Quan niệm của Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước thể hiện quyền
làm chủ của người lao động. Hiện nay, để xây dựng nhà nước theo tư tưởng Hồ
Chí Minh, cần tập trung giải quyết những vấn đề gì?
I. MỞ ĐẦU
Nếu vấn đề cơ bản của mọi cuộc cách mạng xã hội là vấn đề chính quyền thì
vấn đề cơ bản của một chính quyền là ở chỗ nó thuộc về ai, phục vụ quyền lợi của ai.
Xây dựng một nhà nước do nhân dân lao động làm chủ là tư tưởng nhất quán của Hồ
Chí Minh. Ngay khi vừa giành được chính quyền, Người khẳng định rằng: Nước ta là
nước dân chủ, " bao nhiêu lợi ích đều vì dân. Bao nhiêu quyền hạn đều của dân
Chính quyền từ xã đến Chính phủ trung ương do dân cử ra Nói tóm lại, quyền hành
và lực lượng đều ở nơi dân".
II. CƠ SỞ LÝ THUYẾT
1.Khái niêm nhà nước theo chủ nghĩa Mác Lênin
Nhà nước là một bộ máy tổ chức quyền lực và thực thi quyền lực đặc biệt
của xã hội trong điều kiện xã hội có đối kháng giai cấp. Về danh nghĩa, nhà nước
là hệ thống đại biểu cho quyền lực chung của xã hội để quản lý, điều khiển mọi
hoạt động của xã hội và công dân, thực hiện chức năng chính trị và chức năng xã
hội cùng với chức năng đối nội và đối ngoại của quốc gia, nhưng về thực chất, bất
cứ nhà nước nào cũng là công cụ quyền lực thực hiện chuyên chính giai cấp của
giai cấp thống trị, tức giai cấp nắm giữ được những tư liệu sản xuất chủ yếu của xã
hội, nó chính là chủ thể thực sự của quyền lực nhà nước.
2. Tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Nhà nước thể hiện quyền làm chủ
của nhân dân lao động
Trong quá trình đi tìm đường cứu nước, Hồ Chí Minh chú ý khảo cứu lựa chọn
ra một kiểu nhà nước mới cho Việt Nam để xây dựng sau khi cách mạng giải phóng
dân tộc theo con đường cách mạng vô sản thành công. Nhà nước đó phải đại biểu
quyền lợi "cho số đông người" và Hồ Chí Minh đã chủ trương xây dựng một Nhà
nước công nông binh thể hiện trong Chánh cương vắn tắt của Đảng khi thành lập
Đảng đầu năm 1930. Trải qua thực tế các cao trào cách mạng ở Việt Nam, về sau, Hồ
Chí Minh chủ trương xây dựng ở Việt Nam một nhà nước Dân chủ Cộng hòa, một nhà
nước do nhân dân lao động làm chủ, nhà nước của dân, do dân, vì dân. Trong bài báo

đúng chức trách và vị thế của mình, không phải là đứng trên nhân dân, coi khinh nhân
dân, "cậy thế" với dân, "quên rằng dân bầu mình ra là để làm việc cho dân". Một nhà
nước như thế là một nhà nước tiến bộ trong bước đường phát triển của nhân loại. Nhà
nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa do Hồ Chí Minh khai sinh ngày 2-9-1945 chính là
Nhà nước tiến bộ chưa từng có trong lịch sử hàng nghìn năm của dân tộc Việt Nam
bởi vì Nhà nước đó là nhà nước của dân, nhân dân có vai trò quyết định mọi công việc
của đất nước.
b, Nhà nước do dân
Nhà nước do dân lập nên, do dân ủng hộ, dân làm chủ. Chính vì vậy, Hồ Chí
Minh thường nhấn mạnh nhiệm vụ của những người cách mạng là phải làm cho dân
hiểu, làm cho dân giác ngộ để nâng cao được trách nhiệm làm chủ, nâng cao được ý
thức trách nhiệm chăm lo xây dựng nhà nước của mình. Hồ Chí Minh khẳng định:
việc nước là việc chung, mỗi người đều phải có trách nhiệm "ghé vai gánh vác một
phần". Quyền lợi, quyền hạn bao giờ cũng đi đôi với trách nhiệm, nghĩa vụ.
c, Nhà nước vì dân
Nhà nước vì dân là một nhà nước lấy lợi ích chính đáng của nhân dân làm mục
tiêu, tất cả đều vì lợi ích của nhân dân, ngoài ra không có bất cứ một lợi ích nào khác.
Đó là một nhà nước trong sạch, không có bất kỳ một đặc quyền, đặc lợi nào. Trên tinh
thần đó Hồ Chí Minh nhấn mạnh: mọi đường lối, chính sách đều chỉ nhằm đưa lại
quyền lợi cho dân; việc gì có lợi cho dân dù nhỏ cũng cố gắng làm, việc gì có hại cho
dân dù nhỏ cũng cố gắng tránh. Dân là gốc của nước. Hồ Chí Minh luôn luôn tâm
niệm: phải làm cho dân có ăn, phải làm cho dân có mặc, phải làm cho dân có chỗ ở,
phải làm cho dân được học hành. Cả cuộc đời Người "chỉ có một mục đích là phấn
đấu cho quyền lợi Tổ quốc và hạnh phúc của quốc dân". Hồ Chí Minh viết: "khi tôi
phải ẩn nấp nơi núi non, hoặc ra vào chốn tù tội, xông pha sự hiểm nghèo - là vì mục
đích đó. Đến lúc nhờ quốc dân đoàn kết, tranh được chính quyền, ủy thác cho tôi gánh
việc Chính phủ, tôi lo lắng đêm ngày, nhẫn nhục cố gắng - cũng vì mục đích đó". Một
Nhà nước vì dân, theo quan điểm của Hồ Chí Minh, là từ chủ tịch nước đến công chức
bình thường đều phải làm công bộc, làm đày tớ cho nhân dân chứ không phải "làm
quan cách mạng" để "đè đầu cưỡi cổ nhân dân" như dưới thời đế quốc thực dân. Ngay

Theo Hồ Chí Minh, việc đáp ứng nhu cầu lợi ích của nhân dân là tiêu chí số một
để đánh giá hiệu quả hoạt động của nhà nước. Muốn đạt được mục đích cao cả
đó, nhà nước phải thật sự trong sạch; nếu cán bộ nhà nước bị thoái hoá, biến
chất thì nhà nước đó trượt ra khỏi quỹ đạo dân chủ nhân dân, trở thành thế lực
đối lập với nhân dân.
Bằng nhạy cảm chính trị và kinh nghiệm thực tiễn, Hồ Chí Minhđã phát
hiện và cảnh báo ngay từ rất sớm những căn bệnh có thể phát sinh, làm biến
dạng tha hoá nhà nướcnhư trái phép, cậy thế, hủ hoá, chia rẽ Người gọi những
căn bệnh đó là giặc " nội xâm" hết sức nguy hiểm, gây hậu quả nghiêm trọng,
làm xói mòn niêm tin của nhân dân, làm cho dân xa nhà nước.
Vì thế, chống đặc quyền, đặc lợi, khắc phục những tiêu cực trong bộ máy
nhà nước luôn đựoc Hồ Chí Minh quan tâm.
Hồ Chí Minhcũng đề cập đến mối quan hệ biện chứng giữa nhân dân là
người làm chủ đất nước với cán bộ nhà nước vừa là người lãnh đạo vừa là đầy
tớ trung thành của nhân dân. Người nói: " Nếu không có nhân dân thì chính phủ
không đủ lực lượng. Nếu không có chính phủ thì nhân dân không ai dẫn
đường". Trong di chúc, Người nhắc nhở cán bộ, đảng viên phải thực sự là người
lãnh đạo là người đầy tớ thật trung thành của nhân dân. Cán bộ phải vừa có đức,
vừa có tài, vừa hiền lại vừa minh, hết lòng phục vụ nhân dân, phục vụ đất nước.
IV. HIỆN NAY ĐỂ XÂY DỰNG CẦN TẬP TRUNG GIẢI QUYẾT
NHỮNG VẤN ĐỀ GÌ?
Tư tưởng HCM về một nhà nước “của dân,do dân và vì dân” Việt Nam đang
trên con đường lên lên chủ nghĩa xã hội,theo phương hướng xã hội bình đẳng cho tất
cả mọi người.Và trên con đường đó hiện nay Việt Nam đang giành được một thành
quả nhất định tuy nhiên còn khá nhiều hạn chế. Vậy cần tập trung vào vấn đề gì để
giải quyết những cản trở trên con đường đó.
Nói đến nhà nước do dân làm chủ tức là nói đến một nhà nước do dân lập
nên , bầu lên. Điều này thể hiện ở việc người dân được thực hiện quyền bầu cử dân
chủ,bầu ra quốc hội để qua đó nhà nước thực hiện nguyện vọng chính đáng của
mình.đó là theo cách gián tiếp, còn trực tiếp thì người dân được nêu lên ý kiến

chí cụ thể và công khai, phải có uy tín trong dân chúng, có năng lực và liêm,
chính.”Bên cạnh đó thì cần phát huy quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí để nhân dân
dễ dàng thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình. Theo luật báo chí điều 4,5 chương 2
thì nhân dân có quyền được thong báo những vấn đề trọng đại lien quan đến đường lối
phát triển đất nước, và cũng có quyền nêu lên ý kiến,nhận định của mình.chính phủ
dựa vào đó mà suy xét tính toán và thực hiện.Không được bỏ qua ý kiến của nhân
dân.Do vậy nên để thực hiện dân chủ cần tăng cường phát huy tốt vấn đề tự do ngôn
luận, tránh trường hợp nhiều vấn đề không đua ra để” dân bàn”, nhưng lại bắt “dân
làm” và cũng không để “dân kiểm tra”
Tuy nhiên không thể thực hiện dân chủ theo cách “tùy theo suy nghĩ của mỗi
người về dân chủ” được.dân chủ cần phải theo luật, theo một thể cư xử chính thức
theo hướng dân chủ, chính vì vậy mà cần phải “Có đủ những văn bản luật phù hợp với
thực tiễn và được lòng dân. Nhưng văn bản luật nào cũng đều là luật thực định, nghĩa
là do giai cấp cầm quyền định ra thông qua cơ quan đại diện của dân soạn thảo và ban
bố. Vậy thực hành dân chủ, mấu chốt là ở vấn đề bầu cử và ứng cử. “Trong cuộc Tổng
tuyển cử, hễ là những người muốn lo việc nước thì đều có quyền ra ứng cử; hễ là công
dân thì đều có quyền đi bầu cử… hễ là công dân Việt Nam thì đều có hai quyền đó” ].
Chính vì thế mà cơ quan lập pháp và hành pháp càn phải trong sạch,liêm minh, cần
phải có Hiến pháp và pháp luật đúng và đủ, có cơ quan công quyền trong sạch, vững
mạnh, có đội ngũ công chức, viên chức mẫn cán, đồng thời phải có hệ thống các cơ
quan bảo vệ pháp luật, trong đó có cơ quan tư pháp phải thực sự “Dĩ công vi thượng”,
không bị áp lực từ bất cứ ai, cơ quan nào. Như Hồ Chủ tịch đã từng dạy tư pháp phải
“Phụng công thủ pháp” là chìa khoá để bảo vệ những nguyên tắc dân chủ của chế độ
ta. Do đó tư pháp phải công minh, công tâm, khoan dung và đại lượng, không được
“lạm dụng hình phạt”
Với hai vấn đề lớn ở trên, theo tôi phương pháp chung là giáo dục pháp luật
và nâng cao văn hoá dân chủ cho tất cả mọi người. Nâng cao dân trí và quan trí để
“nước ta là nước dân chủ, mọi người có quyền làm, có quyền nói” trở thành hiện thực
và tất cả các cơ quan nhà nước phải tôn trọng các quyền dân chủ ấy của công dân. Dân
có hiểu biết về pháp luật, biết hành xử theo pháp luật thì đó là cơ sở để nhà nước thực