Lời mở đầu
Kinh tế trang trại hiện đang nổi lên, trở thành thành phần chủ lực phát
triển kinh tế nông thôn. Hàng hóa đợc các trang trại sản xuất ngày càng nhiều,
phong phú, đa dạng dáp ứng nhu cầu đòi hỏi ngày càng cao về lơng thực, thực
phẩm của nhân dân. Sản phẩm làm ra không những đáp ứng thị trờng trong nớc
mà đã xuất khẩu với khối lợng lớn ra thị trờng thế giới mang lại nguồn kim
ngạch to lớn.
Tuy nhiên, hiện trạng các trang trại ở Việt Nam đang gặp khó khăn nh là
quy mô sản xuất cha lớn, tính đồng bộ sản xuất trong dây chuyền cha có,
chuyên mô hoá cha cao, các nhà máy chế biến tiêu thụ nguyên liệu có nguồn
lấy từ sản phảm trang trại sản xuất có máy móc còn lạc hậu, cha có sự đầu t
hiệu quả vì vậy sản phẩm làm ra cha có sức cạnh tranh trên thị trờng.
Để trở thành lực lợng kinh tế mũi nhọn, khai thác đúng tiềm năng sẵn có,
các trang trại phải đầu t cải cách sản xuất, phát triển đồng đều cả hai khâu sản
xuất và tiêu thụ. Muốn vậy, đầu tiên phải có vốn để nâng cấp đổi mới công
nghệ, hiện đại dụng cụ sản xuất.
Nhận thấy đây là vấn đề cấp bách, em có băn khoăn không nhỏ trong hớng
phát triển trang trại trong những năm tới. Đề tài "Những giải pháp về vốn phát
triển kinh tế trang trại" là một trong các đề tài nghiên cứu không mới mẻ, nhng
để phần nào đó sẽ giúp cho em tháo gỡ, giải đáp những băn khoăn nói trên,
cũng nh đóng góp một phần kiến thức sau bốn năm tu dỡng và rèn luyện tại tr-
ờng Đại học KTQD Hà Nội vào sự phát triển kinh tế xã hội đất nớc.
Đề tài nghiên cứu nội dung gồm 3 phần nh sau :
Lời nói đầu
I vai trò của vốn đối với phát triển kinh tế trang trại
1
II - Thực trạng nhu cầu vốn và sử dụng vốn của trang trại
III giải pháp chủ yếu đáp ứng nhu cầu vốn cho phát triển
trang trại.
Nội dung
I vai trò của vốn đối với phát triển kinh tê trang trại.
đang trong quá trình chuyển đổi ở nớc ta hiện nay.
Chủ trang trại là ngời có ý chí và có năng lực tổ chức, quản lý, có kinh
nghiệm và kiến thức nhất định về sản xuất kinh doanh nông nghiệp và thờng là
3
ngời trực tiếp quản lý trang trại. Đây là những đăc trng phân biệt trang trại với
hộ nông dân sản xuất tự cung tự cấp. Tuy nhiên, những đặc trng trên của chủ
trang trại không đợc hội đủ ngay từ đầu mà đợc hoàn thiện dần cùng với quá
trình phát triển của trang trại.
Tổ chức quản lý sản xuất của trang trại tiến bộ hơn kinh tế hộ, trang trại có
cầu cao hơn nông hộ về ứng dụng tiến bộ kỹ thuật và thờng xuyên tiếp cận thị
trờng. Điều này thể hiện:
- Do mục đích của trang trại là sản xuất hàng hóa nên hầu hết các trang
trại đều kết hợp giữa chuyên môn hóa với phát triển tổng hợp, đây là điểm khác
biệt của trang trại so với hộ sản xuất tự cấp, tự túc.
- Cũng do sản xuất hàng hóa, đòi hỏi các trang trại phải ghi chép, hoạch
toán kinh doanh tổ chức sản xuất khoa học trên cơ sở những kiến thức về nông
học, về kinh tế thị trờng.
- Sự hoạt động của trang trại đòi hỏi phải tiếp cận với thị trờng để biết đợc
thị trờng cần loại sản phẩm nào, số lợng bao nhiêu, chất lợng và chủng loai, giá
cả và thời điểm cung cấp thế nào?... Nếu chủ trang trại không có những thông
tin về các vấn đề trên, hoạt động kinh doanh sẽ không có hiệu quả. Vì vậy, tiếp
cận thị trờng là yêu cầu cấp thiết với trang trại.
* Vai trò của trang trại:
Là hình thức tổ chức sản xuất nông nghiệp chủ yếu của nền sản xuất hàng
hóa, vì vậy trang trại có vai trò hết sức to lớn trong việc sản xuất lơng thực, thực
phẩm cung cấp cho xã hội. Trong điều kiện nền kinh tế nớc ta chuyển từ sản
xuất tự cấp, tự túc sang sản xuất hàng hóa, sự hình thành và phát triển các trang
trại có vai trò cực kỳ quan trọng. Biểu hiện:
- Trang trại là hình thức tổ chức sản xuất lây việc khai thác tiềm năng và
lợi thế so sánh phục vụ nhu cầu xã hội làm phơng thức sản xuất chủ yếu, vì vậy,
kinh doanh dịch vụ sinh hoạt xã hội và sinh hoạt của mỗi gia đình.
Đối với các trang trại lần đầu tiên đợc hình thành, vốn đợc dùng để thuê
đất đai, xây dựng nhà xởng, mua sắm trang thiết bị, mua các lọai giống cây con,
mua công nghệ sản xuất
Đối với những trang trại đang hoạt động, vốn đợc dùng để mua sắm thêm
trang thiết bị, máy móc, xây dựng thêm một số nhà xởng, mở rộng diện tích sản
xuất, bổ sung thêm vốn lu động nhằm tăng quy mô hoạt động hiện có, sửa chữa
và mua sắm thêm tài sản cố định đã bị hỏng, hao mòn.
Quá trình sử dụng vốn xét về mặt bản chất chính là quá trình thực hiện
chuyển vốn bằng tiền của các chủ trang trại thành vốn hiện vật để tạo nên
những yếu tố cơ bản của sản xuất, kinh doanh hàng hóa nông nghiệp. Nh vậy,
quá trình sử dụng vốn đầu t trong trang trại là duy trì tiềm lực sẵn có của đất đai
hoặc tạo tiềm lực lớn hơn cho diện tích đất đai cố định nhằm nâng cao sản lợng
hàng hóa nông nghiệp.
Đầu t vốn để phát triển trang trại là tái tạo và nâng cao những năng lực sản
xuất của tài sản cố định trong trang trại, thúc đẩy quá trình chuyển giao công
nghệ và tiến bộ kỹ thuật trong quá trình sản xuất mà trớc hết là nâng cao năng
suất, chất lợng sản phẩm. Qua đó, chúng ta nhận biết rằng nếu chính sách đầu t
hỗ trợ vốn đúng sẽ tạo lập một hành lang kinh tế cho việc sử dụng có hiệu quả
và triệt để vốn trong công cuộc phát triển kinh tế trang trại với mục tiêu đã định
trên cơ sở năng lực sản xuất kinh doanh của từng vùng, từng công đoạn, từng
lĩnh vực cụ thể.
* Vai trò của vốn đối với phát triển kinh tế trang trại.
Từ Đại hội tòan quốc lần thứ VI, năm 1986, Đảng và Nhà nớc đã quyết
định chuyển đổi nền kinh tế tự cung tự cấp sang nền kinh tế thị trờng theo định
hớng Xã hội chủ nghĩa, tồn tại và phát triển nhiều thành phần kinh tế. Từ năm
6
1989, Nhà nớc bắt đầu đa ra những chính sách cải cách sản xuất nông nghiệp,
đặ biệt chính sách cho vay, mợn vốn theo một cách hợp đến từng địa bàn, vùng
loại đất, thậm chí đến từng loại hộ nông dân, đầu t xây dựng nhà máy chế biến
sông Cửu Long, Nam Định, Hng Yên, Hải Dơng.
Nh các vấn đề đã nêu trên, cùng căn cứ các vấn đề đã và đang xây dựng
cũng nh sắp xây dựng, đề tài muốn nói lên đợc cái quan trọng của vốn đầu t
trong chiến lợc phát triển kinh tế trang trại Nông, Lâm, Ng nghiệp của Nhà nớc
qua việc nghiên cứu các biện pháp, giải pháp huy động vốn cho công cuộc công
nghiệp hoá, hiện đại hóa nông thôn mà hiện nay đang là mối quan tâm hàng đầu
của tất cả các cấp, các ngành.
Trong những năm gần đây, với chiều hớng đầu t ngày càng đợc mở rộng và
đúng quy mô phát triển đi đến đa dạng về hình thức nên hiệu quả vốn đầu t xây
dựng là một vấn đề luôn luôn đợc đề cập đến một cách rõ ràng, trên cơ sở đó
xác định các phơng hớng trớc mắt cũng nh lâu dài nên ngày càng khẳng định đ-
ợc vai trò của mình trong công cuộc hiện đại hoá công nghiệp hoá đất nớc. Trên
cơ sở đó Nhà nớc đã có những chính sách, mục đích để xác định những khuynh
hớng cụ thể nhằm đầu t một cách có hiệu quả qua từng thời kỳ nhằm đa kinh tế
trang trại lên từng bớc, thúc đẩy đời sống nhân dân trong vùng nông thôn phần
nào đợc cải thiện, đa thu nhập từng ngời dân ngày một tăng để xoá đói, giảm
nghèo, một phần hỗ trợ đợc cuộc sống của mình.
Trong những năm tới, các hộ nông dân đang tích cực đầu t lớn hơn nữa vào
tái sản xuất để mở rộng quy mô trang trại, đa dạng hóa sản phẩm, đa sản phẩm
hàng hóa kinh tế trang trại trở thành sản phẩm chính cả về chất lẫn về lợng
trong sản xuất ở nông thôn.
II Thực trạng nhu cầu vốn, sử dụng vốn của trang
trại n ớc ta.
II.1 Thực trạng phát triển của kinh tế trang trại.
Theo báo cáo của địa phơng, hiện nay nớc ta có khỏang 113.000 trang trại,
bình quân 1 trang trại có diện tích từ 3-5ha. Các tỉnh phía Bắc hiện nay có
8
khỏang 67.000 trang tại, trong đó 56% có quy mô dới 2ha, lọai trên 3ha chỉ
chiếm 0,6%. Riêng ở các tỉnh miền núi phía bắc, số trang trại có quy mô dới
2ha chiếm 83,7%.