HƯỚNG DẪN ÔN TẬP - KIỂM TRA HỌC KÌ II - LỚP 9
A-NỘI DUNG ÔN TẬP: Từ tiết 91 đến tiết 160 . Tập trung vào những nội dung cơ bản sau:
A-1 : Phần đọc hiểu văn bản:
I – Tác phẩm về nghị luận:
*Bàn về một vấn đề xã hội : ( Bàn về đọc sách - Chuẩn bị hàng trang vào thế kỉ mới).
*Bàn về một vấn đề văn học : ( Tiếng nói của văn nghệ - Chó sói và cừu trong thơ ngụ ngôn )
Chú ý :
1-Tác giả và xuất xứ của văn bản - Nội dung vấn đề nghị luận – Các luận điểm được triển khai -
2-Các luận cứ đưa ra phân tích ( Lí lẽ +dẫn chứng ) - Nghệ thuật lập luận ( Phân tích + tổng hợp)
3-Chương trình học kì 2 của lớp 9 được học một số tác phẩm nghị luận . Em ghi lại tên văn bản, tác giả,
vấn đề nghị luận, các luận điểm được triển khai, phương pháp nghị luận ?
4-Phép lập luận chủ yếu về nghị luận được học ở lớp 9 là gì ?Trình bày những hiểu biết của em về các
phép đó?
II- Tác phẩm thơ:
* Thơ Việt Nam hiện đại: ( Con cò, Mùa xuân nho nhỏ, Viếng lăng Bác,Sang thu, Nói với con)
* Thơ nước ngoài: (Mây và sóng của Ta –go)
 Chú ý :
1 - Học thuộc bài thơ ( hoặc một số câu thơ, đoạn thơ quan trọng)
2- Nắm vững phần giới thiệu tác giả và tác phẩm ( hoàn cảnh sáng tác, chủ đề bài thơ)
3- Nắm được mạch cảm xúc trữ tình của bài thơ ( hoặc luận điểm , bố cục)
4- Nắm được ngôn từ, hình ảnh, giọng điệu và các biện pháp tu từ được sử dụng trong bài thơ để thấy
cái hay, cái đẹp được tác giả thể hiện trong từng ý tưởng, nội dung bài thơ.
5- Học thuộc phần ghi nhớ , tổng kết về nội dung nghệ thuật của bài thơ .
6- Chương trình học kì 2 của lớp 9 được học một số tác phẩm thơ hiện đại Việt Nam . Em ghi lại tên bài
thơ, tác giả, năm sáng tác, thể thơ , nội dung chủ yếu của những bài thơ đó ?
7- Cho biết mạch cảm xúc trử tình trong các bài thơ: Con cò, Mùa xuân nho nhỏ, Viếng lăng Bác.
8- Cho biết ý nghĩa biểu tượng của hình ảnh con cò trong bài thơ “ con cò” và hình ảnh mùa xuân trong
bài thơ “ Mùa xuân nho nhỏ” ?
9- Cho biết ý nghĩa của những hình ảnh ẩn dụ được nhà thơ Viễn Phương dùng thể hiện trong bài thơ “
Viếng lăng Bác”
10- Trong bài thơ “ Mùa xuân nho nhỏ” của Thanh Hải có mấy lần xuất hiện hình ảnh “ hoa” và “ tiếng

4- Chương trình học kì 2 của lớp 9 được học một số tác phẩm truyện hiện đại Việt Nam . Em ghi lại tên
truyện, tác giả, năm sáng tác, ngôi kể, chủ đề của những truyện ngắn đó ?
5- Cho biết những tình huống truyện đặc sắc trong những truyện ngắn đó?
6- Cho biết ngôi kể trong những truyện ngắn đó? tác dụng của ngôi kể thứ nhất trong các truyện ngắn
đó ?
7- Tóm tắt nội dung cốt truyện “ Bến quê” và “ Những ngôi sao xa xôi” ?
8- Trình bày những nét chính về đất nước và con người Việt Nam được phản ánh trong các truyện hiện
đại Việt Nam được học ở lớp 9 ?
9- Nêu đặc điểm của các nhân vật chính được phản ánh trong truyện ?( Ví dụ : Những cảm xúc suy nghĩ
của nhân vật Nhĩ ( Bến quê), hình ảnh 3 cô gái thanh niên xung phong và nhân vật Phương Định
( Những ngôi sao xa xôi)
10- Cảm nhận của em về cảnh thiên nhiên được miêu tả trong phần đầu truyện“Bến quê”-Nguyễn Minh
Châu
A-2: Phần tiếng việt: Các nội dung ôn tập :
I- Khởi ngữ và thành phần biệt lập ( tình thái, cảm thán, gọi đáp, phụ chú).
II- Liên kết câu và liên kết đoạn văn (liên kết nội dung và liên kết hình thức)
III- Nghĩa tường minh và hàm ý ( hàm ý là gì ? điều kiện sử dụng)
IV- Tổng kết về ngữ pháp toàn cấp:( Từ loại, cụm từ, câu và thành phần câu,các kiểu câu )
 Chú ý:
1- Nắm lí thuyết của mỗi bài,xem lại bài tập đã làm trong SGK( bài tập hình thành và cũng cố lí thuyết)
2-Thực hành, nhận diện các nội dung trên vào các văn bản được học trong học kì 2 ( trắc nghiệm).
3-Vận dụng viết câu văn,đoạn văn , bài văn khi làm văn.
4 - Khởi ngữ là gì ? Xác định khởi ngữ và viết lại không có khởi ngữ trong các câu ?( Được trích dẫn)
5 - Kể tên các thành phần biệt lập được học ?Nêu tác dụng của nó trong câu ?
6- Chỉ ra thành phần biệt lập trong các câu , đoạn ? ( Được trích dẫn)
7-Thế nào là liên kết câu và liên kết đoạn văn ? Chỉ ra trong một đoạn văn ( Được trích dẫn)
8- Viết đoạn văn về một nội dung đã cho ,về hình thức yêu cầu có sử dụng khởi ngữ, thành phần biệt lập,
phép liên kết ( Ví dụ : Bài tập 5/sgk trang 33, Bài tập 2/sgk trang 110 hoặc một số vấn đề liên quan đến
cuộc sống)
9-Thế nào là nghĩa tường minh và hàm ý ? Điều kiện sử dụng hàm ý ?

điểm)
“Bên kia những hàng cây bằng lăng, tiết trời đầu thu đem đến cho con sông Hồng một màu đỏ nhạt,
mặt sông như rộng thêm ra.Vòm trời cũng như cao hơn. Những tia nắng sớm đang từ từ di chuyển từ mặt
nước lên những khoảng bờ bãi bên kia sông, và cả một vùng phù sa lâu đời của bãi bồi ở bên kia sông
Hồng lúc này đang phô ra trước khuôn cửa sổ của gian gác nhà Nhĩ một thứ màu vàng thau xen với màu
xanh non – những màu sắc thân thuộc quá như da thịt, hơi thở của đất màu mỡ. Suốt đời Nhĩ đã từng đi
tới không xót một xó xỉnh nào trên trái đất, đây là một chân trời gần gũi, mà lại xa lắc vì chưa hề bao giờ
đi đến – cái bờ bên kia sông Hồng ngay trước cửa sổ nhà mình.” (Bến Quê – Nguyễn Minh Ch âu ).
1. “ Bến Quê ” xuất bản năm nào? 2. Thể loại của “Bến Quê” là gì?
3. Phương thức biểu đạt chính của đoạn văn trên?
4. Nội dung chính của đoạn văn trên ?
5. Bức tranh thiên nhiên trong đoạn văn được tả vào thời điểm nào?
6. Bức tranh thiên nhiên trong đoạn văn được tả theo trình tự như thế nào?
7. Bức tranh thiên nhiên trong đoạn văn (qua cái nhìn của Nhĩ) được nhìn từ góc độ, vị trí nào ?
8. Chỉ ra biện pháp câu chủ yếu trong đoạn văn trên ?
9. “Cái bờ b ên kia sông Hồng ngay trước cửa sổ nhà mình” trong câu 4 là thành phần biệt lập nào ?
10. Hình ảnh bãi bồi, bến sông được dựng trong đoạn truyện mang ý nghĩa khái quát, biểu tượng
nào?
11. Em hãy chép nguyên văn đoạn thơ trong bài thơ “Sang thu” của Hữu Thỉnh có nội dung tương
ứng với dòng sông ,vòm trời, tia nắng lúc trời sang thu. (0,5đ)
12. Sắp xếp lại nội dung ở các cột mục cho đúng. (Xếp đúng một dòng ngang được 0,5 điểm)
Tên tác phẩm Tác giả Thể thơ Nội dung
Con cò Viễn Phương. Thơ năm
chữ.
Ngợi ca tình mẹ và ý nghĩa lời ru đối với cuộc sống
con người.
Mùa xuân nho
nhỏ.
Thanh Hải. Thơ tự do. Sự cảm nhận của nhà thơ về sự biến chuyển của thiên
nhiên lúc giao mùa.

có cái mủng đội trên đầu
Chao ôi!có thể là tất cả những cái đó. Những cái đó ở thiệt xa… Rồi bỗng chốc, sau một cơn
mưa đá, chúng xoáy mạnh như sóng trong tâm trí tôi …” ( Lê Minh Khuê – Những ngôi sao xa
xôi.)
1. Giới thiệu những nét chính về tác giả Lê Minh Khuê?
2. “ Những ngôi sao xa xôi” của Lê Minh Khuê ra đời trong giai đoạn nào?:
3. Thể loại của “Những ngôi sao xa xôi” là gì ?
4. Ngôi kể của “Những ngôi sao xa xôi” giống với ngôi kể của tác phẩm truyện hiện đại Việt Nam
nào học ở lớp 9 ? tác dụng của ngôi kể đó ?
5. Vai kể của đoạn văn trên là nhân vật nào trong tác phẩm?
6. Đoạn văn diễn ra dưới hình thức nào? (Đối thoại ,Độc thoại ,Độc thoại nội tâm.)
7. Nội dung chính của đoạn văn trên là gì?
8. Đoạn văn thể hiện nỗi nhớ của nhân vật gồm:
a. 8 câu (từ câu 7 đến câu 14). b. 11 câu (từ câu 7 đến câu 17).
c. 14 câu (từ câu 1 đến câu 14). d. 17 câu (từ câu 1 đến câu 17).
9. Qua những chi tiết trong đoạn trích, ta thấy hiện lên phẩm chất gì của nhân vật?
10. “Hình như” trong câu “Mà tôi nhớ một cái gì đấy, hình như mẹ tôi, cái cửa sổ, hoặc những ngơi
sao to trên bầu trời thành phố” là thành phần gì trong câu?
11. “Chao ôi” trong câu “Chao ôi, có thể là tất cả những cái đó” là thành phần gì trong câu?
12. Câu “Nhưng tạnh mất rồi” là câu gì?
II. TỰ LUẬN
1. Câu hỏi ( 1 điểm ) :
a/Viễn Phương triển khai tứ thơ trong bài “Viếng Lăng Bác” như thế nào?
b/ Thanh Hải triển khai tứ thơ trong bài “ Mùa xuân nho nhỏ” như thế nào ?
2. Làm văn (6 điểm)
Phân tích bài thơ “Sang thu” của Hữu Thỉnh.
Đề 3 : Kiểm tra học kỳ II- năm học: 2007-2008
I.TRẮC NGHIỆM
* Đọc 4 câu thơ sau và trả lời các câu hỏi từ 1-> 8 bằng cách chọn câu trả lời đúng nhất:
(1)Bổng nhận ra hương ổi(2)Phả vào trong gió se(3)Sương chùng chình qua ngõ.(4)Hình như thu đã về.

một lời nhắn nhủ, anh muốn đem một phần của mình góp vào đời sống chung quanh(3).
5/ Luận điểm chính trong văn bản “ Chuẩn bị hành trang vào thế kỉ mới” là gì ? Từ “có lẽ” trong câu
“Trong những hành trang ấy , có lẽ sự chuẩn bị bản thân con người là quan trọng nhất” là thành phần gì?
6/ Những điểm mạnh , điểm yếu của con người Việt Nam khi bước vào nền kinh tế trong thế kỉ mới là gì?
7/ Từ bài nghị luận văn chương “Chó sói và cừu trong thơ ngụ ngôn La Phông Ten” nhà nghiên cứu H-
Ten đã cho ta hiểu thêm những điều gì? Điều nào là quan trọng nhất?
8/ Bài thơ nào được học trong HK 2 của lớp 9 thể hiện những quan sát tinh tế nhất về thiên nhiên lúc giao
mùa?
9/ Bài thơ nào được học trong HK 2 của lớp 9 được sáng tác trong một hoàn cảnh rất đặc biệt và thể hiện
khát vọng được làm đẹp cho cuộc đời?
10/ Những bài thơ nào được học trong HK 2 của lớp 9 có nội dung đề cập đến tình cảm cha mẹ đối với
con cái?
11/ Tác giả nào được đánh giá “là cây bút có mặt sớm nhất của lực lượng văn nghệ giải phóng ở miền
Nam trong thời kỳ chống Mỹ cứu nước “ ?
a/. Viễn Phương b/. Thanh Hải c/. Hữu Thỉnh d/. Tế Hanh
12/ Nội dung chủ yếu và nghệ thuật đặc sắc qua bài thơ “ Con cò” của Chế Lan Viên là gì ?
13/ Hai câu thơ nào trong bài “ Con Cò” của Chế Lan Viên có tính triết lí đúc kết một quy luật cuộc
sống?Viết một đoạn văn ngắn khoảng từ 8 đến 10 câu bình luận cái hay cuả hai câu thơ:
14/ Nhan đề “Mùa xuân nho nhỏ” được hiểu như thế nào? Nêu chủ đề của bài thơ ?
15/ Chép lại khổ thơ đầu trong bài thơ Sang thu của Hữu Thỉnh? Nêu hiệu quả sử dụng của phép tu từ
qua khổ thơ đó?
16/ Cảm nhận cuả em về mùa xuân cuả đất trời và muà xuân của đất nước trong bài thơ “ Mùa xuân nho
nhỏ” của Thanh Hải
17/ Trong đoạn thơ “ Ta làm con chim hót………Dù là khi tóc bạc” ( Mùa xuân nho nhỏ)
a-Vì sao tác giả không xưng tôi như đầu bài thơ mà cuối bài lại xưng ta ?
b/ Nội dung chính của đoạn thơ trên là gì?
c/ Nét nỗi bật về nghệ thuật thể hiện qua đoạn thơ trên là gì ?
d/ Hình ảnh con chim hót , cành hoa, nốt trầm xao xuyến nói lên điều gì ?
e/ Cụm từ “ Mùa xuân nho nhỏ” trong đoạn thơ trên được hiểu theo nghĩa gì ?
g/ Các câu thơ trong đoạn thơ trên được liên kết với nhau bằng phép liên kết nào ?

phẩm
B. Tác giả C. Năm
sáng tác
D-Chủ đề
1 Những ngôi sao
xa xôi
Nguyễn Minh
Châu
1970 Ca ngợi tình cha con thắm thiết trong hòan cảnh
chiến tranh
2 Lặng lẽ Sa Pa Kim Lân 1966 Tình yêu làng thống nhất với lòng yêu nước và
tinh thần kháng chiến của người nông dân
3 Bến quê Nguyễn Quang
Sáng
1985 Ca ngợi những người lao động thầm lặng , có
cách sống đẹp, cống hiến sức mình cho đất nước
4 Chiếc lược ngà Lê Minh Khuê 1948 Cuộc sống chiến đấu , dũng cảm , tâm hồn trong
sáng , giàu mơ mộng , hồn nhiên lạc quan của ba
cô gái phá bom trên đường Trường Sơn
5 Làng Nguyễn Thành
Long
1971 Thức tỉnh con người về sự trân trọng những giá trị
bình dị, gần gũi quê hương
 I- Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi ( Từ câu 1-8)
“Chúng tôi có ba người Có gì lại bảo “ Để cho bọn trinh sát , chúng nó ở trên đó vắng”
(Trích Những ngôi sao xa, Lê Minh Khuê, Ngữ văn 9 , tập 2 trang 113)
1/ Phương thức biểu đạt chính của đoạn văn trên là gì ?
2/ Nội dung chính của đoạn văn trên là gì?
3/ Từ “chúng tôi” đã giúp em xác định vai kể trong đoạn văn trên là ai?
4/ Điểm đặc sắc nhất về nghệ thuật trong đoạn văn trên là gì?

sáng tạo là một yêu cầu hàng đầu (2). Nhưng bên cạnh cái mạnh đó cũng còn tồn tại không ít cái yếu (3).
Ấy là những lỗ hổng về kiến thức cơ bản do thiên hướng chạy theo những môn học “thời thượng”, nhất
là khả năng thực hành và sáng tạo bị hạn chế do lỗi học chay, học vẹt nặng nề (4). Không nhanh chóng
lấp những lỗ hổng này thì thật khó bề phát huy trí thông minh vốn có và không thể thích ứng với nền kinh
tế mới chứa đựng đầy tri thức cơ bản và biến đổi không ngừng” ( 5). (Theo Ngữ văn 9, tập II trang 27)
1/ Đoạn văn trên chủ yếu được viết theo phương thức biểu đạt nào ?
2/ Nội dung chính của đoạn văn trên là gì ?
3/ Câu nào sau đây nêu chủ đề của đoạn văn trên ?
4- Các câu văn trong đoạn văn trên được liên kết với nhau bằng những phép liên kết nào ?
5/ Đặc sắc nghệ thuật của đoạn văn trên là gì ?
6/ Câu văn “Cái mạnh của con người Việt Nam không chỉ chúng ta nhận biết mà cả thế giới đều thừa
nhận là sự thông minh, nhạy bén với cái mới”. Thuộc loại câu nào xét về cấu tạo ?
A/ Câu đặc biệt B/ Câu đơn C/ Câu ghép D/ Câu rút gọn
7/ Cụm từ : những môn học “thời thượng” thuộc loại cụm từ nào ?
8/ Dấu ngoặc kép ở từ “thời thượng” có hàm ý gì ?
9/ Câu “Không nhanh chóng lấp những lỗ hỏng này thì thật khó bề phát huy trí thông minh vốn có và
không thể thích ứng với nền kinh tế mới chứa đựng đầy tri thức cơ bản và biến đổi không ngừng” Rút gọn
thành phần nào ?
10/ Những cụm từ nào có vai trò liên kết trong đoạn văn trên ?
V- Bổ sung bài tập tiếng việt
1/ Xác định các kiểu câu trong đoạn văn sau:
: “ (1)Không hiểu vì sao mình lại gắt nữa. (2)Lại một đợt bom. (3)Khói vào hang. (4)Tôi ho sặc sụa và
tức ngực . (5)Cao diểm bây giờ thật vắng.(6) Chỉ có Nho và chị Thao. (7)Và bom. (8)Và tôi ngồi ở đây.
(9)Và cao xạ đặt bên kia qủa đồi.”
2/ Trong truyện ngắn ‘ Bến quê” của Nguyễn Minh Châu có những câu văn:
a-Hẳn có lẽ vì đã sắp hết mùa, hoa đã vãn trên cành, cho nên mấy bông hoa cuối cùng còn sót lại trở
nên đậm sắc hơn
b-“Ngoài cửa sổ bây giờ mấy bông hoa bằng lăng đã thưa thớt – cái giống hoa ngay khi mới nở, màu
sắc đã nhợt nhạt.”
c- “Chẳng để làm gì cả - Nhĩ có vẻ ngượng nghịu vì cái điều anh sắp nói ra quá ư kì quặc – con hãy

Vẫn biết trời xanh là mãi mãi.
Mà sao nghe nhói ở trong tim”
a -Chép chính xác khổ thơ 4 còn lại của bài thơ .
b - Phân tích cảm xúc của nhà thơ về Bác.
Đề 5 : Phân tích bài thơ Viếng lăng Bác của Viễn Phương.
Đề 6:: Phân tích bức tranh chớm thu thể hiện trong 2 khổ thơ đầu bàt thơ “Sang thu” của Hữu Thỉnh
Đề 7:: Suy nghĩ của em về đoạn thơ sau:(Trích Nói với con – Y Phương, Ngữ văn 9, tập 2, trang 72)
“ Người đồng mình thương lắm con ơi
Không bao giờ nhỏ bé được
Nghe con.”
Đề 8 : Phân tích bài thơ “ Nói với con” của Y Phương
Đề 9: Phân tích tình mẫu tử thiêng liêng qua bài thơ “Mây và sóng” của Ta –go .
Đề 10 :Phân tích cảm xúc và suy nghĩ của nhân vật Nhĩ để khẳng định truyện Bến quê của Nguyễn Minh
Châu thấm đượm tình nhân đạo
Đề 11: Phân tích vẽ đẹp của ba cô gái thanh niên xung phong trong truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi”
cuả Lê Minh Khuê
Đề 12: Bác Hồ là vị lãnh tụ vĩ đại của nhân dân Việt Nam, anh hùng giải phóng dân tộc, danh nhân văn
hóa thế giới . Hãy viết bài văn nêu suy nghĩ của em về người.
Đề:13 Lấy nhan đề “ Môi trường sống của chúng ta”, dựa vào những hiểu biết của em về môi trường,
viết một bài văn ngắn trình bày quan điểm của em về vấn đề trên.
Đề 14: Người xưa có câu: “Uống nước nhớ nguồn”
Hãy giải thích câu tục ngữ trên. Ngày nay nhân dân ta đã kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp
đó như thế nào?
Trên đây chỉ là hướng dẫn chung , gợi ý các nội dung, các dạng đề để tham khảo ôn tập,
không phải là đề cương quy định .Đề thi môn ngữ văn phong phú, đa dạng .Trong qúa trình ôn tập,
các em cần phải bám sát sách giáo khoa,nội dung ghi chép trong tập để hiểu rõ nội dung đề ra từ đó
có phương pháp làm bài đạt yêu cầu.
CHÚC CÁC EM THÀNH CÔNG!
Thầy: Trần Đăng Tá
Hướng dẫn ôn tập học kì 2 lớp 9 - Trang 8