I. Phơng pháp đánh giá
Gii phng trình:
x3
+
14
+
x
=-16x
2
-8x+1 (1)
Giải
ĐK:
4
3
4
1
x
(*)
Ta có
( )
4)41)(43(2441)41)(43(2431443
2
++=++++=++
xxxxxxxx
24143
++
xx
(2)
Lại có : -16x
2
441)41)(43(243
2
xx
xxxx
=
=+
4
1
0)41)(43(
x
xx
=
xxxxx 4438414
22
=+++
2)
2152
2
=++
xxx
II. Phơng pháp đặt ẩn phụ
VD1:Giải phuơng trình:
3)8)(1(81
=++++
xxxx
Giải
C1: ĐK:
81
x
Đặt
xxt ++= 81
(đk
0
t
)
)8)(1(281
2
xxxxt
=
3
5
t
t
Với t=3, ta có:
381 =++ xx9)8)(1(281 =++++ xxxx
0)8)(1( =+ xx
=
=
8
1
x
x
(thoả mãn (*))
Vậy phơng trình đã cho có nghiệm là:x
1
=-1 và x
2
=8
C2: ĐK:
2
2
9
22
=+ vu
Ta có hệ phơng trình:
=++
=+
3
9
22
uvvu
vu
=++
=+
6)(2
92)(
2
uvvu
uvvu
=+
=
2
6
0)20(
uv
vu
uvuv
=+
=
=
2
=
=
0
3
v
u
+)
=
=
0
3
v
u
=
=+
08
91
x
x
8
=
=8
VD 2: Giải phơng trình
1221)14(
22
++=+
xxxx
Giải
=+
=
=+
=
7
20
3
0
vu
2
1
(loại)
Với t
1
=2x-1, ta có:
121
2
=+ xx
=+
22
)12(1
012
xx
x
=
043
3
4
= x
Vậy phơng trình đã cho có nghiệm là:
3
4
=x
Lu ý : phơng trình trên có thể giải theo cách đa về phơng tích
VD3: Giải phơng trình
112
3
=+
xx
Giải
ĐK:
1x
(*)
Đặt
=
=
1
2
=+
1
1
23
vu
vu
1)1(
23
=+ uu
02
23
=+
uuu
=
=
=
2
1
0
u
u
u
Với u=0, ta có:
02
Vậy phơng trình đã cho có ba nghiệm là:x=1,x=2,x=10
Luyện tập
Giải các phơng trình sau:
1)
55
2
=++ xx
2)
3
3
1
)3((4)1)(3( =
+
++
x
x
xxx
3)
36333
22
=+++ xxxx
III. Phơng pháp biến đổi tơng đơng
Dạng phơng trình:
Dạng 1:
)()( xgxf =
+
021
01
04
x
x
x
2
1
4 x
(*)
Với đk(*) phơng trình đã cho tơng đơng với phơng trình:
4121 +=+ xxx
4)1)(21(121
+=++
xxxxx
12)21)(1( += xxx
+=
+
=
=
7
0
2
1
x
x
x
0
=
x
(thoả mãn (*))
Vậy phơng trình có nghiệm là x=0
VD2:Giải phơng trình
1221221 =+ xxxx
Giải
Ta có:
1221221 =+ xxxx
112221222 =+++ xxxx
2
)12( + x
-
Luyện tập
Giải các phơng trình sau:
1)
363 =+ xx
2)
2
2)2()1( xxxxx =++
3)
221682
22
+=+++ xxxx
IV. Phơng pháp sử dụng tính đơn điệu của hàm số
VD1:Giải phơng trình
11414
2
=+ xx
ĐK:
2
1
x
Xét hàm số
1414)( += xxxf
trên
Hàm số f(x) đồng bjến trên
+;
2
1
Mà
1)
2
1
( =f
Phơng trình đã cho có nghiệm duy nhất :
2
1
=x
VD2(A-2007): Tìm m để phơng trình sau có nghiệm thực:
4
2
12113 =++ xxmx
Giải
ĐK:
1x
Phơng trình đã cho tơng đơng với phơng trình:
, khi đó phơng trình (1) trở thành: -3t
2
+2t=m (2)
Vì
44
1
2
1
1
1
+
=
+
=
xx
x
t
và
1
x
nên
10
<
t
.
Xét hàm số f(t)=-3t
2
+2t, với
Luyện tập
1)Tìm m để phơng trình sau có nghiệm:
13
2
+=+ xmx
2)Giải phơng trình:
541
3
+= xxx
V. Phơng pháp điều kiện cần và đủ
VD1:tìm m để phơng trình sau có nghiệm duy nhất
mxx =++ 54
Giải
Điều kiện cần:
Nhận thấy nếu phơng trình có nghiệm x
0
thì (-1-x
0
) cũng là nghiệm của ph-
ơng trình. Do đó để phơng trình có nghiệm duy nhất thì
00
1 xx
=
2
04
2
xx
x
x
=++++
185)5)(4(24
5
4
xxxx
x
x
=+
=
2
1
45
x
x
2
1
= x
Vậy với
23=m
thì phơng trình đã cho có nghiệm duy nhất
Lu ý: phơng trình trên có thể giải bằng phơng pháp sử dụng tính đơn điệu
của hàm số