Bài 16: PHONG TRÀO GIẢI PHÓNG DÂN TỘC
VÀ TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG TÁM (1939 - 1945).
NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA RA ĐỜI
(Tiết 4)
1. Mụch đích, yêu cầu :
• Giáo dưỡng: Kiến thức cơ bản cần nắm
- Sự thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (VNDCCH)
- Nội dung cơ bản của bản tuyên ngôn độc lập
- Nguyên nhân thắng lợi của cuộc Cách mạng Tháng Tám 1945
- Ý nghĩa lịch sử và bài học kinh nghiệm của Cách mạng Tháng Tám 1945
- Đánh giá được vai trò của Đảng Cộng sản Đông Dương (ĐCSĐD) và Chủ tịch Hồ
Chí Minh trong thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám 1945
• Giáo dục tư tưởng, tình cảm, đạo đức:
- Bồi dưỡng niềm tin vào sự lãnh đạo của ĐCSĐD và Chủ tịch Hồ Chí Minh
- Bồi dưỡng lòng tự hào, tinh thần phấn khởi, nhiệt tình cách mạng, noi gương thế hệ
cha anh đi trước trong công cuộc đấu tranh bảo vệ và xây dựng Tổ quốc
- Bồi dưỡng niềm tin vào con đường phát triển, vào tương lai của đất nước
• Kỹ năng
- Rèn luyện kỹ năng xác định kiến thức cơ bản, sự kiện cơ bản
- Rèn luyện kỹ năng phân tích, đành giá sự kiện, hiện tượng, nhân vật lịch sử
- Rèn luyện kỹ năng sử dụng đồ dùng trực quan
- Rèn luyện kỹ năng hình thành biẻu tượng lịch sử, đặc biệt là biểu tượng Hồ Chí Minh
đọc bản Tuyên ngôn Độc lập
2. Tài liệu, phương tiện dạy hoc:
- Sách giáo khoa Lịch sử 12, Ban cơ bản
- Một số tài liệu nói về thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám
- Các đồ dùng trực quan như tranh, ảnh, một số sơ đồ GV vẽ trên giấy khổ to
3. Ổn định lớp (1’)
4. Kiểm tra bài cũ:
Giáo viên yêu cầu cả lớp gấp sách vở, lắng nghe câu hỏi: “ĐCSĐD và Chủ tịch Hồ
Chí Minh đã nắm chắc thời cơ như thế nào để phát động Tổng khởi nghĩa giành chính

Tuyên ngôn Độc lập, tuyên bố
trước quốc dân và thế giới rằng
nước VNDCCH ra đời
* Nội dung cơ bản của bản Tuyên
ngôn Độc lập:
- Tuyên bố thành lập nước
VNDCCH
- Khẳng định quyền độc lập, tự
do của nhân dân VN, khẳng định
ý chí sắt đá của nhân dân ta,
quyết giữ vững quyền độc lập tự
do vừa giành được
Gv sau khi nêu nội dung chính của tiết học, viết đề
mục lên bảng và đặt câu hỏi
Câu hỏi Sau khi Cách mạng Tháng Tám thành
công, TW Đảng và Chủ tịch HCM đã tiến hành
những công việc gì chuẩn bị cho sự ra đời của
nước VNDCCH?
HS: đọc SGK tìm ý trả lời
GV: nhận xét, chốt ý:
- 25/8/1945, Chủ tịch HCM, Trung ương Đảng và
Ủy ban Dân tộc giải phóng Việt Nam
(UBDTGPVN) từ Tân Trào về đến Hà Nội
- 28/8/1945, UBDTGPVN cải tổ thành Chính phủ
Lâm thời nước VNDCCH
- HCM soạn thảo bản Tuyên ngôn Độc lập
Câu hỏi: Sự kiện nào có tính chất quyết định cho
sự ra đời của một nhà nước theo chế độ XHCN đàu
tiên ở Đông Nam Á, của dân tộc VN?
(Dự kiến câu trả lời: đọc bản Tuyên ngôn Độc lập,

linh hoạt của ĐCSĐD và Chủ tịch
HCM đã vận dụng sáng tạo chủ
nghĩa Mác - Lênin vào hoàn cảnh
VN
- Sự chuẩn bị tâp dượt qua 3 cao
trào, xây dựng lực lượng chính
trị, vũ trang, căn cứ địa, rút kinh
nghiệm qua thực tiễn đấu tranh
- Sự nhất trí đồng lòng và quyết
tâm cao của toàn Đảng, toàn dân
trong Tổng khởi nghĩa và chọn
đúng thời cơ
b. Khách quan:
Quân Đồng minh đánh bại phát-
xít Đức, Nhật, cổ vũ và tạo thời
cơ cho cách mạng nước ta
2. Ý nghĩa:
a. Đối với dân tộc:
- Tạo ra bước ngoặt vĩ đại trong
lịch sử dân tộc: phá tan xiềng
xích nô lệ của Pháp - Nhật, lật
nhào ngai vàng phong kiến, lập
nên nước VNDCCH
- Mở ra kỷ nguyên mới cho lịch
sử dân tộc: kỷ nguyên độc lập, tự
do (giải phóng dân tộc, giải
Câu hỏi: Các em có nhớ bài thơ nào chúng ta đã
được học nói về sự kiện Bác Hố đọc bản Tuyên
ngôn Độc lập không?
GV nhắc HS nhớ lại bài thơ “Sáng mùng 2-9” của

3. Thuận lợi khách quan là gì?
(Quân Đồng minh đánh bại phát-xít Đức, Nhật, cổ
vũ và tạo thời cơ cho cách mạng nước ta)
Sau khi HS trình bày xong, GV nhận xét, chốt ý
- Nguyên nhân chủ quan
- Nguyên nhân khách quan
phóng xã hội, xây dựng CNXH)
- ĐCSĐD trở thành Đảng cầm
quyền,. chuẩn bị cho những thắng
lợi về sau của cách mạng nước
nhà
b. Đối với thế giới:
Góp phần vào chiến thắng chống
chủ nghĩa phát-xít, làm lung lay
hệ thống thuộc địa của CNĐQ, cổ
vũ mạnh mẽ phong trào GPDT
thế giới (trực tiếp là Campuchia
và Lào)
3. Bài học kinh nghiệm:
- Phải có đường lối đúng đắn,
vậnu dụng sáng tạo chủ nghĩa
Mác - Lênin vào thực tiễn cách
mạng Việt Nam.
- Nắm bắt được tình hình thế giới
và trong nước để có chủ trương,
biện pháp cách mạng phù hợp
- Đảng tổ chức, tập hợp đông đảo,
rộng rãi lực lương yêu nước trong
MT DTTN, MT Việt Minh để
phân hóa và cô lập kẻ thù

lương yêu nước trong MT DTTN, MT Việt Minh
để phân hóa và cô lập kẻ thù
- Sự chỉ đạo linh hoạt, kết hợp đáu tranh chính trị
với đấu tranh vũ trang, khởi nghĩa từng phần và
chớp thời cơ phát động Tổng khởi nghĩa
Câu hỏi:
Các em đánh giá như thế nào về vai trò của Chủ
tịch HCM trong thắng lợi của Cách mạng Tháng
Tám?
GV gợi ý cho HS bằng các ý:
- Giải quyết vấn đề giải phóng dân tộc như thế nào
trong Hội nghị TW 8 (hoàn thiện chủ trương chiến
lược cách mạng)
- Chủ động xây dựng lực lướng cách mạng hùng
hậu như thế nào?
+ MT Việt Minh và các đoàn thể quần chúng
+ Các căn cứ địa cách mạng
+ Lực lương vũ trang- Chủ trương tranh thủ sự ủng
hộ của quốc tế
- Chớp thời cơ cách mạng ra sao?
=> GV chốt lại các ý trên
7. Củng cố, dặn dò:
• Củng cố:
1. Nước VNDCCH được thành lập như thế nào?
2. Tư tưởng cốt lõi của bản Tuyên ngôn Độc lạp là gì?
3. GV treo sơ đồ về thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám lên bảng
(Sử dụng phụ lục số 9)
• Dặn dò:
1. Trả lời câu hỏi trong SGK
2. Nghiên cứu trước bài mới

PHỤ LỤC 3“Vì những lẽ trên, chúng tôi, Chính phủ lâm thời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa,
“Vì những lẽ trên, chúng tôi, Chính phủ lâm thời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa,
trịnh trọng tuyên bố với thế giớ rằng: Nước Việt Nam có quyền được hưởng tự do và độc lập
trịnh trọng tuyên bố với thế giớ rằng: Nước Việt Nam có quyền được hưởng tự do và độc lậpvà sự thật đã thành một nước tự do và độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả
và sự thật đã thành một nước tự do và độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả
tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy”
tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy”
(Hồ Chí Minh - Trích Tuyên ngôn Độc lập)
(Hồ Chí Minh - Trích Tuyên ngôn Độc lập)

PHỤ LỤC 4
PHỤ LỤC 4

Vì những lẽ trên, chVì n(hững lẽ trên, chúng tôi, Chính phủ
lâm thời của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, trịnh trọng
tuyên bố với thế giới rằng:
Nước Việt Nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã
thành một nước tự do, độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết
đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ
vững quyền tự do, độc lập ấy.
úng tôi, Chính phCÁCCCủ lâm thời của nước Việt Nam Dân chủ

A
A
ĐẢ
ĐẢ
NG C
NG C
Ộ
Ộ
NG S
NG S
Ả
Ả
N VI
N VI
Ệ
Ệ
T NAM
T NAM
ĐẢNG CỘNG SẢN
CHỦ NGHĨA
MÁC LÊNIN
PHONG
TRÀO
CÔNG
NHÂN
ĐẢNG CỘNG SẢN
VIỆT NAM
VIỆT NAM
PHONG
TRÀO

và chủ tịch HCM (chuẩn bị, tập dợt
và chủ tịch HCM (chuẩn bị, tập dợt
qua 3 cao trào, xây dựng
qua 3 cao trào, xây dựng
lực lýõng vũ trang, căn cứ địa…
lực lýõng vũ trang, căn cứ địa…Sự nhất trí, đồng lòng và
Sự nhất trí, đồng lòng và
quyết tâm cao của toàn đảng,
quyết tâm cao của toàn đảng,
toàn dân trong tổng KN
toàn dân trong tổng KN
và chọn đúng thời cõ…
và chọn đúng thời cõ…
Ý nghĩa
Ý nghĩa
a. Đối với dân tộc ta:
a. Đối với dân tộc ta:- Tạo ra býớc ngoặt vĩ đại
- Tạo ra býớc ngoặt vĩ đại
trong lịch sử dân tộc:
trong lịch sử dân tộc:
Phá tan xiềng xích nô lệ của
Phá tan xiềng xích nô lệ của
Pháp - Nhật, lật nhào ngai vàng
Pháp - Nhật, lật nhào ngai vàng Bài học KN
Bài học KN
- ĐaÒng phaÒi coì đýõÌng lôìi đuìng
- ĐaÒng phaÒi coì đýõÌng lôìi đuìng
đăìn, vâòn duòng saìng taòo chủ
đăìn, vâòn duòng saìng taòo chủ
NghiÞa Maìc - Lênin vaÌo thýòc
NghiÞa Maìc - Lênin vaÌo thýòc
tiêÞn CM VN.
tiêÞn CM VN. Năìm băìt tiÌnh hiÌnh thêì giõìi và
Năìm băìt tiÌnh hiÌnh thêì giõìi và
Trong nýõìc đêÒ coì chủ trýõng
Trong nýõìc đêÒ coì chủ trýõng
biêòn phaìp CM phù hõòp.
biêòn phaìp CM phù hõòp. ĐaÒng tôÒ chýìc, tâòp hõòp đông
ĐaÒng tôÒ chýìc, tâòp hõòp đông
đảo, rông rãi lýòc lýõòng yêu
đảo, rông rãi lýòc lýõòng yêu
nýớc trong Mặt trận DTTN để
nýớc trong Mặt trận DTTN để