UNG THƯ TẾ BÀO ĐÁY
(Basal cell carcinoma)
Ung thư tế bào đáy là một bệnh ác tính thường gặp. Vị trí thường gặp ở
những vùng da tiếp xúc thường xuyên tiếp xúc với ánh nắng mặt trời. Bệnh
thường phát triển chậm và hiếm khi di căn.
Dịch tễ học
Tần số: ở Mỹ khoảng 900.000 ca/năm (550.000 nam, 350.000 nữ).
Tử vong do BCC thường rất hiếm.
Chủng tộc: thường gặp ở người da trắng.
Tuổi: BCC thường gặp ở người trưởng thành, đặc biệt là người cao tuổi.
Nguyên nhân
Tia UV: đây là nguyên nhân quan trọng và thường gặp nhất của BCC.
Tia X.
Arsen.
Suy giảm miễn dịch: làm tăng nguy cơ mắc BCC.
Khô da sắc tố (Xeroderma pigmentosum).
Nevoid BCC syndrome (basal cell nevus syndrome, Gorlin syndrome).
Bazex syndrome.
Tiền sử ung thư da không melanoma (BCC hoặc SCC).
Lâm sàng
Vị trí tổn thương: mặt. tai, da đầu, phần trên của thân người.
Tổn thương thường không liền, dễ chảy máu.
Các thể lâm sàng:
- Thể nốt (Nodular BCC): thường gặp ở đầu, cổ, phần trên của thân. Một số
đặc trưng: sẩn màu sáp lõm giữa, sẩn ngọc, xây xước hoặc loét, chảy máu, vảy, bờ
nổi cao, bề mặt giãn mạch.
- Thể tăng sắc tố (Pigmented BCC): ngoài những đắc trưng như ở thể nốt,
tổn thương còn tăng sắc tố màu nâu hoặc đen, thường gặp ở những người da đen.
- Thể nang (Cystic BCC): nang trong suốt, màu xanh xám.
- Thể bề mặt (Superficial BCC): sẩn hoặc mảng có vảy, màu hồng tới màu
đỏ nâu, thường lành ở trung tâm, bờ thường mảnh. Vị trí thường ở thân người, ít

Áp lạnh (Cryotherapy): ít áp dụng trong điều trị ung thư tế bào đáy, phụ
thuộc vào kinh nghiệm của người làm.
Xạ trị: áp dụng cho những bệnh nhân không có khả năng phẫu thuật (người
già, người suy kiệt ) hoặc phẫu thuật thất bại hoặc bệnh nhân từ chối phẫu thuật.
Thuốc bôi:
Kem Imiquimod 5%: tác dụng tốt trong thể bề mặt, đường kính không lớn
hơn 2cm. Bôi 5 lần/tuần trong 6 tuần, tỷ lệ khỏi 70-90%.
Kem 5-fluorouracil 5%: sử dụng trong những ung thư nhỏ, thể bề mặt, hội
chứng nevus tế bào đáy; ngày 2 lần trong ít nhất 6 tuần. Những bệnh nhân điều trị
bằng phương pháp này cần được theo dõi vì không phải tất cả các khối u đều đáp
ứng với thuốc.
Interferon alfa-2b: tiêm vào tổn thương 3 lần/tuần trong 3 tuần, mỗi lần 1,5
triệu đơn vị. Đây không phải là phương pháp điều trị chính vì giá thành đắt, tiêm
nhiều lần và tác dụng phụ của thuốc. Thuốc kích thích miễn dịch, vì vậy không sử
dụng ở những người ghép tạng và người có bệnh tự miễn.