A.Phần mở đầu.
I .Lí do chọn đề tài:
Nh chúng ta đã biết, phân môn làm văn trong chơng trình THPT ít nhiều cũng bị
xem nhẹ trong việc dạy và học.Chính vì vậy có rất nhiều em yêu thích văn chơng nhng
khi bắt tay vào làm bài văn lại rất lúng túng không biết bắt đầu từ đâu và làm cho các em
ngày càng xa lánh văn chơng.
Trên bớc đờng tìm tòi của các đồng nghiệp đi trớc tôi xin mạnh dạn đa ra một ý kiến
nhỏ về việc:Vận dụng kinh nghiệm cách viết của Bác Hồ trong việc làm một bài văn nghị
luận.
Rất mong đợc các bạn đồng nghiệp góp ý, nhận xét và xây dựng để bản sáng kiến
đợc hoàn thiện hơn.
II . .Mục đích nghiên cứu:
- GV và HS bám sát văn bản để tìm hiểu và khám phá.
- HS là chủ thể trong giờ học.
-T hu thập những phát hiện mới ,độc đáo từ HS.
III.Ph ơng pháp nghiên cứu:
-Tìm đọc tài liệu.
- Kinh nghiệm trong quá trình dạy.
IV.Giới hạn phạm vi nghiên cứu:
- Đề tài tập trung vào cách viết của Bác Hồ để làm một bài văn nghị luận và thể nghiệm
qua một đề bài cụ thể.
- Nghiên cứu hệ thống những thao tác cần thiết phải làm đối với GVvà HS trong quá
trình làm văn.
B.Nội dung.
I . ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn
1.ý nghĩa khoa học:
- Kĩ năng làm bài văn nghị luận là một trong những yếu tố tạo thành năng lực văn
chơng của con ngời nói chung,đặc biệt quan trọng đối với học sinh trong việc khám phá
cái hay cái đẹp trong tác phẩm và thể hiện tâm hồn mình trong bài viết.
-Làm văn là môn học giúp học sinh hoàn thành và phát triển năng lực văn chơng.
2.ý nghĩa thực tiễn:

lọc ,thậm chí cả những bài nghiên cứu , bình luận văn chơng đầy chất hàn lâm vì lầm t-
ởng đấy là những áng văn tuyệt hảo sẽ làm các thầy cô lóa mắt .Kết quả là các bài làm
kiểu t liệu ấy nh những phát súng bắn chỉ thiên , tiếng nổ thì vang trời nhng chẳng dọa
đợc ai .vì khi chấm bài các giáo viên dễ dàng nhận ra những dấu hiệu vay mợn , quay cóp
.
Vì vậy , với câu hỏi này giáo viên hớng dẫn các em trả lời dứt khoát : để thể hiện
kién thức , tâm hồn , tình cảm cùng những kĩ năng cơ bản về văn chơng , về cuộc sống
mà mình đợc học theo yêu cầu kiểm tra của ngời ra đề . Sau đó hãy nghĩ đến câu trả
lời : để đạt điểm cao Có nhận thức chính xác thông thoáng nh vậy ,các em mới có thể
giải thoát đợc những hào quang của những bài mẫu ,tài liệu , để tự mình đi tìm chân lí ,tự
mình chọn ý , động não để viết bài văn .
3 . Câu hỏi 3 : Viết cái gì ?
2
Câu hỏi 4 : Viết nh thế nào ?
Nếu đã trả lời đúng hai câu hỏi trớc , các em dễ dàng trả lời đợc hai câu hỏi này .
Khi làm bài , các em cần viết những gì mà đề văn yêu cầu , bằng cách vận dụng sáng tạo
những kiến thức đã đợc học , những kĩ năng đã đợc rèn luyện , viết bằng tất cả trí thông
minh bằng sự chân thành của một thanh niên báo cáo kết quả học tập và phấn đấu trong
những năm qua , để ngày mai bớc vào đời hoặc học lên một cách có hiệu quả nhất. III.
H ớng dãn thực nghiệm
Từ những nhận thức mang tính lí thuyết trên tôi hớng dẫn học sinh thực hiện vào
thực tiễn , trả lời bốn câu hỏi về cách viết trớc một đề văn cụ thể .
Anh ( chị ) hãy phân tích sức sống tiềm tàng của nhân vật Mị từ lúc bị bắt làm con
dâu gạt nợ nhà thống lí Pá Tra tới khi trốn khỏi Hồng Ngài trong truyện ngắn Vợ chồng
APhủ của nhà văn Tô Hoài ( Câu 2 - Đề thi chính thức tốt nghiệp PTTH năm 1999-
2000)
1. Viết cho ai ?
Viết cho ngời ra đề, cho những ai đã từng đọc truyện ngắn Vợ chồng APhủ , từng
thú vị trớc hình tợng nhân vật cô Mị một sáng tạo thẩm mĩ , giàu ý nghĩa nhân văn của
nhà văn Tô Hoài ; cho cả những ngời cha đọc truyện mà mới chỉ nghe tên tác phẩm , từng

ợi , lùi lũi nh con rùa nuôi trong xó cửacó chồng mà cũng nh không.
b .Mị và diễn biễn tình cảm ý thức:
Từ khổ đau đến chịu đựng vì bị dày vò đày đọa về thể xác và áp chế về tinh
thần,Mị bị ràng buộc trong ý nghĩ mình bị bố con nhà thống lý Pá Tra cúng trình ma là
ngời nhà nó rồi thì chỉ còn biết ở cho đến lúc chết mất xác ở đây thôi,dẫn đến sự tê liệt
tinh thần phản kháng.Lúc nào Mị cũng nhìn ra ô cửa vuông bằng bàn tay ,chỉ thấy một
màu mờ mờ trăng trắng không rõ là sơng hay là nắng.Cô mất ý thức về sự sống,thậm chí
không còn nghĩ đến cáí chết nữa.Mị phó mặc cuộc sống cho định mệnh,cô không có ý
thức về thời gian,không nhớ làm dâu nhà Pá Tra bao nhiêu năm .Với Mị ,sự chuyển biến
của thời khắc:sớm tối,ngày tháng không có ý nghĩa gì,cuộc sống chỉ còn là một màn sơng
mờ đục,không dĩ vãng,hiện tại và không tơng lai.
c .Mị với sức sống tiềm tàng và sự hồi sinh kì diệu:
Bớc chuyển đầu tiên thể hiện sự trỗi dậy của Mị là lòng ham sống,là sự ý thức trở
lại về sự sống,thời gian ,về khát vọng tinh thần(mùa xuân về,những đêm tình mùa
xuân,tiếng sáo gọi bạn tình khiếnMị yêu đời,ham sống,Mị nhớ về ngày trớc,Mị uống r-
ợu)Mị hành đọng nh một con ngời tự do.Càng bị đè nén áp bức,sức sống trong con ngời
Mị càng mãnh liệt dâng trào:Mị phơi phới trở lại,trong lòng đột nhiên vui sớng nh những
đêm tết ngày trớc Mị trẻ lắm,Mị vẫn còn trẻ,Mị muốn đi chơi, từ những sục sôi trong
tâm t đã biến thành hành động Mị đến góc nhà lấy ống mỡ ,xắn một miếng bỏ vào đĩa
đèn cho sáng.Có thể xem đây là hành động thức tỉnh,tự mình thắp sáng ngọn lửa soi
mình để thoát khỏi những đêm dài tăm tối triền miênCô quấn lại tóc ,rút cái váy
hoa,sửa soạn đi chơi tếtrồi bị A Sử trói vào cột.
Bị trói Mị quên những đớn đau thể xác,quên mình đang bị trói,cô sống trong sự
giằng xé mãnh liệt giữa niềm khao khát hạnh phúc cháy bỏngvà sự thật tàn bạo lạnh lùng.
4
Hành động cuối cùng khi Mị cắt dây trói cứu A Phủ là hành động có ý nghĩa quan
trọng trong bớc ngoặt của đời cô để cứu ngời và cứu mình,tự giải phóng khỏi vòng nô
lệ.Nó chứng minh cho sức sống tiềm tàng dánh thức từng bớc ý thức và hành động nên
sức sống tâm hồn trong Mị là bất diệt.
4. Viết nh thế nào ?