Sáng kiến kinh nghiệm
KINH NGHIỆM
GIẢNG DẠY PHẦN VÀ TIẾT LUYỆN TẬP NGỮ VĂN 7
THEO PHƯƠNG PHÁP DẠY VÀ HỌC TÍCH CỰC

A. MỞ ĐẦU
- Những năm gần đây, việc đổi mới phương pháp dạy và học đặc biệt là
tiết luyện tập trong nhà trường, đặt ra những yêu cầu mới cho giáo viên
đứng lớp.
- Nhằm đáp ứng một phần hiểu biết về phương pháp dạy tiết luyện tập
góp một phần nhở vào việc đổi mới phương pháp dạy Ngữ văn nói
chung.
- Phương pháp dạy phần và tiết luyện tập cũng là môn khoa học. Về nội
dung, nó là tiết tổng hợp kiến thức của từng phần trong các dạng bài của
chương trình. Vì thế đòi hỏi giáo viên cần phải có phương pháp dạy
riêng để học sinh hiểu và phù hợp theo phương pháp mới.
- Là giáo viên trẻ, tôi thấy mình có cần có nhiệm vụ nghiên cứu chỉ ra
biện pháp thích hợp, tránh lối dạy dàn trải, đem lại hiệu quả thấp cho
học sinh.
- Theo tôi, “Luyện tập” là tiết dạy khó nên tôi tìm cho mình một phương
pháp riêng. Để dạy tiết luyện tập thành công, đòi hỏi giáo viên nắm
vững kiến thức, tổng hợp mọi tình huống và tổ chức cho học sinh học
theo hướng học tập tích cực. Qua tiết luyện luyện tập học sinh hình
thành được phương pháp giải một dạng bài tập và đọng lại torng các em
những kiến thức đã học trước.
I. Nguyên nhân và mục đích:
- Giáo dục đã đổi mới, nội dung và phương pháp dạy học theo xu hướng
tích cực hóa. Hướng học sinh vào thực hành giao tiếp. Vì thế theo tôi,
tiết luyện tập cần được chú trọng hơn.
- Vấn đề được đặt ra cho tôi khi bắt đầu vào nghề là phải làm thế nào để
dạy tốt tiết luyện tập. Để các em hiểu lý thuyết bài học và vận dụng

- Cái nhìn của xã hội về môn Ngữ văn chưa được chú trọng trong
thời buổi kinh tế thò trường. Do đó các em học môn Ngữ văn qua loa, đại
khái.
- Trong chương trình, các tiết luyện tập còn hạn chế.
B. NỘI DUNG
 Các bước thực hiện:
1. Bước 1:Thống kê - Phân loại
- Trước tiên tôi làm công việc thống kế các phần và các tiết luyện
tập và phân loại chúng theo từng dạng bài tập cụ thể.
- Trong chương trình Ngữ văn 7, sau mỗi văn bản, mỗi phần lý
thuyết Tiếng Việt đều có phần luyện tập. Ngoài ra còn có 11 tiết luyện
tập dành cho phần Tập làm văn và Tiếng Việt.
• Ta có thể chia ra thành các dạng bài tập như sau:
a/ Luyện tập sau khi học xong một văn bản:
Gồm các dạng thường gặp:
+ Nhận xét
+ Nêu ý kiến riêng
+ Dựng đoạn văn
Giáo viên thực hiện: Trương Thò Thùy Trinh 2
Sáng kiến kinh nghiệm
+ Sưu tầm.
b/ Luyện tập sau phần học lý thuyết Tiếng Việt và các tiết luyện
tập Tiếng Việt:
Gồm các dạng thường gặp:
+ Bài tập nhận diện
+ Bài tập chuyển đổi
+ Bài tập sáng tạo
c/ Luyện tập sau phần học lý thuyết Tập làm văn và các tiết luyện
tập Tập làm văn:
Gồm các dạng thường gặp:

chứng tỏ các em đã nắm được cơ bản lý thuyết mà các em đã học
trước đó.
Giáo viên thực hiện: Trương Thò Thùy Trinh 3
Sáng kiến kinh nghiệm
 Bài tập nhận diện: Đây là dạng bài tập thấp nhất giúp
học sinh nhớ lại kiến thức đã học. Để học sinh thực hành
tốt, tôi cho các em nhận diện và phân tích theo cá nhân.
* Ví dụ:
Yêu cầu: Tìm từ trái nghóa trong các câu ca dao, tục
ngữ sau đây:
- Chò em như chuối nhiều tàu,
Tấm lành che tấm rách, đừng nói nhau nhiều lời
- Số cô chẳng giàu thì nghèo,
Ngày ba mươi Tết thòt treo trong nhà.
- Ba năm được một chuyến sai,
Áo ngắn đi mượn quần dài đi thuê.
- Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng,
Ngày tháng mười chưa cười đã tối.
- Bài tập này các em thực hiện cá nhân, một học sinh được
gọi lên sẽ trình bày đáp án của mình.
Đối với phần ôn tập cho bài tập dạng trên, tôi vẽ sẵn sơ đồ khung
vào bảng phụ và cho cá nhân các em lần lượt lên điền vào.
Ví dụ:
Yêu cầu: Gồm có mấy loại từ láy ? Kể ra và
cho ví dụ.
Học sinh sẽ điền vào sơ đồ khung như sau:

Từ láy
đó.
- Tôi cho học sinh thực hiện cá nhân để rèn luyện kỹ
năng dùng từ, đặt câu, phương thức diễn đạt. Các em sẽ
làm vào phiếu học tập và gọi 2->3 học sinh lên bảng trình
bày. Sau đó giáo sửa và thu các phiếu học tập về nhà
chấm.
c/ Đối với luyện tập sau phần học lý thuyết Tập làm văn và các
tiết luyện tập Tập làm văn:
- Ở phần Tập làm văn theo tôi đây là phần luyện tập hay
nhất đó là luyện nói.
- Giáo viên cho các em chủ đề trước. Các em sẽ chuẩn bò
theo nhóm trước, 1->3 ngày.
- Khi luyện nói, tôi cho các em lần lượt trình bày các ý mà
các em đã chuẩn bò.
- Nhóm này trình bày thì nhóm khác nhận xét và ngược lại.
- Nếu gặp dạng bài phân tích mẫu:
Giáo viên thực hiện: Trương Thò Thùy Trinh 5
Sáng kiến kinh nghiệm
Ví dụ: Yêu cầu: Đọc đoạn văn sau và trả lời câu
hỏi.
Mẹ ơi ! Con khổ quá mẹ ơi ! Sao mẹ đi lâu
thế ? Mãi không về ! Ngưới ta đánh con vì con dám
cướp lại đồ chơi của con mà con người ta giằng lấy.
Người ta lại còn chửi con, chừi cả mẹ nữa ! Mẹ xa
con, mẹ có biết không ?
(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)
Câu hỏi: Đoạn văn biểu hiện tình cảm gì ?
Tình cảm ở đây được biểu hiện trực tiếp hay gián
tiếp? Em dựa vào dấu hiệu nào để đưa ra nhận xét
của mình ?

Giáo viên thực hiện: Trương Thò Thùy Trinh 6
Sáng kiến kinh nghiệm
mà còn phải phân loại các dạng bài và để cho các em thực hành, chính
các em chủ động, để các em nói. Có như thế bài học sẽ dễ khắc sâu vào
tâm trí các em hơn.
- Trên đây là một tổng kết kinh nghiệm nhỏ mà tôi thực hiện sau 1 năm
giảng dạy. Tôi hy vọng kinh nghiệm này góp một phần nhỏ vào việc dạy
và học hiện nay. Từ đó bắt kòp được tình hình đổi mới phương pháp và
nội dung theo kiểu hiện đại hóa giáo dục.
- Tôi rất mong được q Thầy, cô đi trước cùng các đồng nghiệp chia sẻ.
Chân thành cảm ơn !
Bình Hòa Phước , ngày 12 tháng 11 năm 2006
Người viết
Trương Thò Thùy Trinh
DUYỆT CỦA TỔ DUYỆT CỦA BAN GIÁM
HIỆU
ĐÁNH GIÁ CỦA PHÒNG GIÁO DỤC
HUYỆN LONG HỒ
Giáo viên thực hiện: Trương Thò Thùy Trinh 7
Sáng kiến kinh nghiệm
Giáo viên thực hiện: Trương Thò Thùy Trinh 8