TÌNH HÌNH KINH TẾ NÔNG NGHIỆP I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau khi học xong bài học, yêu cầu HS cần :
1. Kiến thức
- Đất nước có nhiều biến động, song tình hình kinh tế có nhiều biểu
hiện phát triển.
- Lãnh thổ Đàng Trong mở rộng, tạo nên một vựa thóc lớn, góp phần
quan trọng ổn định tình hình xã hội.
- Kinh tế hàng hoá do nhiều nguyên nhân (chủ yếu là nguyên nhân
khách quan) phát triển mạnh mẽ, tạo điều kiện cho sự hình thành và phồn
vinh của một số đô thị.
- Từ nửa sau thế kỉ XVIII kinh tế cả 2 Đàng đề suy thóa. Song sự phát
triển của kinh tế hàng hoá ở thế kỉ trước đã ảnh hưởng quan trọng đến xã
hội.
2. Tư tưởng, tình cảm
- Giáo dục ý thức về tính 2 mặt của kinh tế thị trường, từ đó biết định
hướng về tác động tích cực.
- Bồi dưỡng những nhận thức về hạn chế của tư tưởng phong kiến.
3. Kĩ năng
- Rèn kĩ năng phân tích, liên hệ thực tế.
II. TÀI LIỆU, THIẾT BỊ DẠY HỌC
- Tranh ảnh, bản đồ Việt Nam có ghi địa danh và vị trí các đô thị.
- Một số nhận xét của thương nhân nước ngoài về kinh tế Việt Nam
hay về các đô thị Việt Nam.
II. TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY - HỌC
1. Kiểm tra bài cũ
- Vẽ sơ đồ Nhà nước Đàng Trong và Đàng Ngoài, so sánh.
2. Mở bài
Từ thế kỉ XVI đất nước có nhiều biến động lớn song do nhiều nguyên

- Đầu thế kỉ XVIII, ruộng công
còn không đáng kể, nông dân
hầu như không có ruộng.
- GV nhận xét và chốt ý: + Phục vụ lợi ích của
nhà nước phong kiến, giai cấp địa chủ, tầng lớp
quan liêu và binh lính.

+ Qũy ruộng còn rất ít, nông dân hầu như - Trong khi đó họ lại phải chịu
không có ruộng. tô thuế, lao dịch nặng nề, số
đông họ
- GV trình bày: Trong khi đó họ lại phải chịu
muôn vàn thứ tô thuế, lao dịch, số đông họ bị
bần cùng hóa phải dời bỏ quê hương đi kiếm
sống, mâu thuẫn xã hội ngày càng trở nên gay
gắt  xã hội phong kiến Đàng Ngoài khủng
hoảng.
bị bần cùng hóa phải dời bỏ
quê hương đi kiếm sống, mâu
thuẫn xã hội ngày càng trở nên
gay gắt  xã hội phong kiến
Đàng Ngoài khủng hoảng.
- GV yêu cầu HS đọc SGK để thấy được trong
thời kì này nông dân đã đúc kết được nhiều
kinh nghiệm cấy trồng (Tư liệu ghi chép của
Lê Quý Đôn). Điều đó thể hiện kinh tế nông
nghiệp lúc này đã phát triển với cơ cấu đa
ngành, bổ sung hỗ trợ cho nhau.
- Kinh tế nông nghiệp: nông
dân đã đúc kết được nhiều kinh
nghiệm cấy trồng, cơ cấu đa

GV nhấn mạnh: Cũng từ thế kỉ XVII, cư dân
Việt vượt biển vào Đồng Nai khai khẩn đất
hoang lập những làng người Việt đầu tiên.
Cùng với đó, một số người Hoa cũng vượt biển
vào Đàng Trong khai hoang.
- Cư dân Việt và cả người Hoa
vượt biển vào đàng Trong khai
hoang, lập ấp.
- GV tổ chức cho HS đọc đoạn chữ nhỏ trong
SGK để thấy được chính quyền nhà Nguyễn ở
Đàng Trong có chính sách để khuyến khích
không khẩn hoang. Kết hợp giới thiệu hình 68

trong SGK “Đền thờ họ Mạc”
Hoạt động 2: Cá nhân

- GV nêu câu hỏi: Chế độ sở hữu ruộng đất
Đàng Trong như thế nào?

- HS đọc SGK trả lời câu hỏi.
- GV nhận xét và chốt ý: - Chế độ ruộng đất:
+ Do hoàn cảnh lịch sử và phương thức khai
thác không giống nhau mà có sự khác nhau về
chế độ ruộng đất.
+ Vùng Thuận Quảng (miền
Trung hiện nay) ruộng công
làng xã phổ biến.
+ Vùng Thuận Quảng (miền Trung hiện nay)
đồng bằng nhỏ, hẹp nên cơ cấu tổ chức làng
xóm giống Đàng Ngoài, ruộng công làng xã