MÁY PHÁT ĐIỆN XOAY CHIỀU

I / MỤC TIÊU :
 Hiểu nguyên tắc hoạt động của các máy phát điện xoay chiều.
 Nắm được cấu tạo của máy phát điện xoay chiều một pha và ba pha.
 Biết vận dụng các công thức để tính tần số và suất điện động của máy
phát điện xoay chiều.
II / CHUẨN BỊ :
1 / Giáo viên :
Mô hình máy phát điện xoay chiều một pha, tranh vẽ sơ đồ các
loại máy phát điện xoay chiều một pha và ba pha.
2 / Học sinh :
Xem lại hiện tượng cảm ứng điện từ
III / GỢI Ý VỀ TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC :

Hoạt động của học sinh Hoạt động của giáo viên
Hoạt động 1 :
HS : Dựa trên hiện tượng cảm ứng
điện từ GV : Nguyên tắc hoạt động của các
loại máy phát điện xoay chiều là gì ?
GV : Viết biểu thức từ thông qua
HS :  = 
0
cos 2ft

HS : e =  N
dt
d

GV : Hướng dẫn học sinh biến đổi
biểu thức suất điện động xuất hiện
trong cuộn dây có N vòng ?
GV : Viết biểu thức biên độ của suất
điện động ?
GV : Nêu hai cách tạo ra suất điện
động xoay chiều thường dùng trong
các máy phát điện ?

GV : Nêu tên hai bộ phận chính của
máy phát điện xoay chiều ?
GV : Phần cảm được cấu tạo như thế
nào ?

GV : Phần ứng được cấu tạo như thế
nào ?
HS : Những cuộn dây
HS : stato, roto
HS : Phần ứng gồm nhiều cuộn dây,
mỗi cuộn dây lại gồm nhiều vòng
dây mắc nối tiếp, phần cảm gồm
nhiều nam châm điện.

HS : Quấn trên các lõi thép kỹ thuật.

HS : Lõi thép gồm nhiều lá thép
mỏng ghép cách điện.
HS : Có 2 cách

HS : hai vành khuyên, hai thanh

2
= E
o
cos(t -
2
3

)
e
3
= E
o
cos(t +
2
3

)

HS : 3 cuộn dây giống nhau.
HS : Tam giác hoặc sao GV : Quan sát hình vẽ 42.4 mô tả
cấu tạo của máy phát điện xoay
chiều 3 pha ?
GV : Tải tiêu thụ điện năng được
mắc như thế nào ?

IV / NỘI DUNG :
1. Nguyên tắc hoạt động máy phát điện xoay chiều

đồng trục và cùng quay với khung dây (Hình 42.1). Mỗi vành khuyên có một
thanh quét tì vào. Khi khung dây quay, hai vành khuyên trượt trên hai thanh
quét, dòng điện truyền từ khung dây qua hai thanh quét ra ngoài. Các máy
hoạt động theo cách thứ hai có rôto là nam châm, thường là nam châm điện
được nuôi bỏi dòng điện một chiều; stato gồm nhiều cuộn dây có lõi sắt, xếp
thành một vòng tròn. Các cuộn dây của rôto cũng có lõi sắt và xếp thành
vòng tròn, quay quanh trục qua tâm vòng tròn.

Hình 42.1 Sơ đồ máy phát điện xoay chiều một pha có phần ứng quay, phần
cảm cố định
3. Máy phát điện xoay chiều ba pha
a) Dòng điện xoay chiều ba pha
Dòng điện xoay chiều ba pha là hệ thống ba dòng điện xoay chiều,
gây bởi ba suất điện động cùng tần số, cùng biên độ nhưng lệch nhau về pha
là
2
3


e
1
= E
o
cost
e
2
= E
o
cos(t -
2

2
3

.
V / CỦNG CỐ VÀ DẶN DÒ :
Trả lời câu hỏi 1, 2, 3 và làm bài tập 1, 2
Xem bài 43