Qua một trường hợp bệnh nhân bị
mệt & tức ngực trái Rối loạn chức năng nút xoang gây hội chứng nhịp nhanh nhịp chậm là
một căn bệnh khó chẩn đoán lẫn điều trị, phải dùng tới máy kích thích tim
qua thực quản và kiểm tra điện tâm đồ liên tục 24 giờ mới xác định được
bệnh, nhưng khi dùng thuốc lại đáp ứng rất chậm hoặc không hiệu quả.
Chúng tôi đã áp dụng laser bán dẫn nội tĩnh mạch, do Trường đại học bách
khoa TP. HCM chế tạo để giải quyết căn bệnh này, kết quả bước đầu rất khả
quan.
Anh Trần Hữu Lực, 46 tuổi, nam, sinh sống tại Khánh Hòa, nông dân, đến
điều trị tại khoa lão Bệnh viện điều dưỡng và phục hồi chức năng Khánh Hòa vì
mệt và tức ngực trái. Bệnh phát hơn một năm nay, biểu hiện tự nhiên bị hồi hộp,
trống ngực từng cơn bất kỳ lúc nào trong ngày, lúc mới bị cơn thưa nhưng thời
gian gần đây cơn dày hơn, mỗi lần lên cơn gây đau tức ngực trái, cảm giác như sôi
sục ở bên trong, nhưng cũng có lúc tim đập rất chậm gần như ngừng đập, gây
choáng váng muốn ngất xỉu. Các cơn không liên quan tới gắng sức, không liên
quan tới tác động tâm lý hoặc thay đổi thời tiết. Sau các cơn này không để lại di
chứng gì và hầu như bệnh nhân trở lại sức khỏe bình thường, nhưng chính điều đó
làm bệnh nhân hoang mang lo lắng, phải nghỉ việc ở nhà để đi chữa bệnh. Khi
khám ở các bệnh viện trong tỉnh, bệnh nhân được đo ECG, xét nghiệm máu, chụp
X - quang, kết quả bình thường. Các dấu hiệu lâm sàng cũng không có gì đặc biệt
nên không xác định rõ bệnh. Cũng có khi đi khám gặp cơn mệt và được chẩn
đoán: rối loạn thần kinh thực vật. Bệnh nhân uống thuốc có lúc cảm giác dễ chịu
nhưng cũng có lúc bệnh lại càng nặng hơn!
Bệnh nhân tự đi khám ở một số bệnh viện tại TP.HCM, cũng được làm các
xét nghiệm máu, ECG thường, ECG gắng sức, siêu âm tim… kết quả đều bình
thường, nên chỉ được điều trị với chẩn đoán: cơn đau ngực không rõ kiểu mạch
vành. Sau những đợt uống thuốc, bệnh không thuyên giảm, được kết luận bệnh lý
không thuộc hệ tim mạch và giới thiệu sang khám và điều trị tại chuyên khoa nội

động bắt đầu từ nút xoang lan ra khử cực ở nhĩ phải rồi nhĩ trái tạo sóng P, xung
động dẫn truyền xuống theo ba đường liên nút: trước (bó backmann), giữa (bó
wenckeback) và sau (bó thorel). Nút nhĩ - thất chủ yếu làm nhiệm vụ dẫn truyền,
xung động tiếp tục được truyền xuống dưới thân chung bó his rồi tách ra nhánh
phải và nhánh trái, lan tỏa theo mạng purkinje, gây khử cực ở thất theo trình tự từ
nội tâm mạc ra ngoại tâm mạc. Sau đó là quá trình tái cực từ nội tâm mạc ra ngoại
tâm mạc. Nhưng đúng vào lúc này cơ tim co bóp mạnh nhất, chèn ép lớp nội mạc
làm quá trình tái cực xảy ra từ ngoài vào trong.
Khi có một nguyên nhân về xơ hóa, thiếu máu cục bộ, bệnh cơ tim, tăng
huyết áp, chấn thương… sẽ gây ra mất điều hòa của nút xoang làm tính tự động
đều đặn của nó bị rối loạn. Các triệu chứng chính: ngất, choáng váng là triệu
chứng thường gặp. Cũng có thể gặp mệt mỏi, đau ngực và ngộp thở. Một số bệnh
nhân lớn tuổi có khi rối loạn tiêu hóa hoặc thay đổi tinh thần. Những bệnh nhân có
hội chứng nhịp nhanh nhịp chậm đôi khi chỉ bị hồi hộp hoặc biến chứng thuyên
tắc.
Điều trị bằng laser công suất thấp
Do triệu chứng lâm sàng không đặc hiệu kèm nhiều kiểu rối loạn nhịp khác
nhau, nên điều trị phải được cân nhắc theo từng bệnh nhân cụ thể.
Điều trị bằng phương pháp thông thường: bác sĩ cho dùng thuốc chống
loạn nhịp hoặc đặt máy tạo nhịp. Đối với bệnh nhân có hội chứng nhịp nhanh nhịp
chậm, dùng thuốc thường không hiệu quả vì đây là loại loạn nhịp hai chiều. Khi đã
xác định được căn nguyên bệnh lý nhưng điều trị cũng gặp khó khăn, vì kiểu loạn
nhịp hai hướng đối nghịch nhau, khó có loại thuốc nào tác động được cả hai chiều,
bởi vậy thuốc uống rất thận trọng, tránh cho bệnh nhân phải chịu những cơn nhịp
quá nhanh hoặc quá chậm.
Điều trị bằng laser công suất thấp: điều trị laser nội mạch, có tác dụng làm
tuần hoàn lưu thông tốt, nâng cao được tính hòa tan của các vật chất trong nội mô.
Từ đó làm giảm độ đông dính của các albumin và độ kết dính tiểu cầu, vi tuần
hoàn được lưu thông tốt. Sử dụng tác dụng của laser khi đặt nội mạch để điều trị
làm tăng khả năng biến dạng của hồng cầu, tạo điều kiện trao đổi chất và oxy, tăng

về mạch vành đều bình thường. Khi bắt được cơn nhịp chậm có thể nhầm với tình
trạng cường phó giao cảm quá mức bệnh lý của tuyến giáp, hay một bệnh lý nội
khoa nào đó. Tuy nhiên khác biệt ở chỗ không phải lúc nào nhịp tim cũng chậm.
Nếu bắt được cơn nhịp nhanh có thể cho rằng cơn nhịp nhanh cường giao cảm…
Khi đã xác định được căn nguyên bệnh lý nhưng điều trị cũng gặp khó
khăn, vì kiểu loạn nhịp hai hướng đối nghịch nhau, khó có loại thuốc nào tác động
được cả hai chiều, bởi vậy giai đoạn đầu thuốc uống rất thận trọng tránh cho bệnh
nhân phải chịu những cơn nhịp quá nhanh hoặc quá chậm, kết quả cải thiện không
đáng khả quan. Trái lại, điều trị laser nội mạch có nhiều ưu điểm như đã nói ở
trên.