CHÍ THÀNH THÔNG THÁNH
Cuộc đời ngoảnh lại vắng không,
Giang sơn nào khóc anh hùng được đâu;
Cường quyền dậm đạp mái đầu,
Văn chương tám vế say câu mơ màng,
Tháng ngày uất hận đành cam,
Sổ lồng tháo cũi biết làm sao đây ?
Những ai tâm huyết vơi đầy,
Dốc lòng văn đạo, thơ này thấu cho

CẢM TÁC
Làm trai quyết gánh gánh gian nan,
Dám nại xa xôi bỏ giữa đàng,
Coi lại chỉ còn ba tấc lưỡi,
Trải qua đã nát mấy buồng gan,
Tếch dương Ấn Ðộ nhì thiên hạ,
Lên tháp Ba Lê nhất thế gian.
Mượn bút Tương Như đề mấy chữ
Thân này xin phó với giang san.
ÐẬP ÐÁ CÔN LÔN
I
Làm trai đứng giữa đất Côn Lôn,
Lừng lẫy làm cho lỡ núi non,
Xách búa đánh tan năm bảy đống,
Ra tay đập bể mấy trăm hòn.
Tháng ngày bao quản thân sành sỏi,
Mưa nắng chi sờn dạ sắt son.
Những kẻ vá trời khi lỡ bước,
Gian nan nào sá sự cỏn con.
II
Biển dâu dời đổi mấy thu đông,


TRONG NGỤC QUỐC SỰ PHẠM SANTÉ
I
Ba năm trải khắp đất Ba-Ri
Lao ngục chưa hề biết tí ti,
Sự khiến xui nên hay buộc tới,
Sống thừa còn có oán hờn chi.
Mỗi ngày đúng bữa ba lần xúp,
Hai đứa chia nhau một bánh mì.
Tám kiếp trâu già chi sợ ách,
Ngồi buồn bắt vế cứ ngâm thi .

II
Từ ấy giam luôn mấy tháng tròn,
Nhờ trời ngủ kỹ lại ăn ngon.
Ngày ba lần xực coi còn đói,
Ðêm chín giờ chơi ngáy vẫn giòn.
Mỗi bữa nửa giờ ra hóng mát,
Mỗi tuần hai bận xuống thăm con.
Vui buồn mình biết lòng mình vậy,
Miễn trả cho rồi nợ nước non.QUÂN TRỊ VÀ DÂN TRỊ
So sánh hai cái chủ nghĩa quân trị và dân trị, thì ta thấy chủ nghĩa dân trị hay hơn
cái chủ nghĩa quân trị nhiều lắm. Lấy theo ý riêng của một người hay là của một
triều đình mà lên trị nước, thì cái nước ấy không khác nào một đàn dê, được no ấm
vui vẻ hay là phải đói rét khổ sở chỉ tùy theo lòng của người chăn . Còn như theo cái
chu? nghĩa dân trị thì tự quốc dân lập ra hiến pháp, luật lệ, đặt ra cơ quan để lo việc
chung cả nước, lòng quốc dân muốn thế nào thì làm thế ấy . Dù không có người ta

văn để đăng lên các báo, và phát đơn ra để yêu cầu người Pháp công đoán.
Một là vì Trinh này đối cùng bệ hạ đã đoạn tuyệt hẳn, không còn một chút quan hệ
gì, chỉ đứng vào cái địa vị đối đãi mà thôi, cho nên bức thư này không phải dâng lên
cho bệ hạ, mà chính là gửi cho bệ hạ, hai chữ bệ hạ mà tôi dùng đây, chẳng qua là
cái tiếng xưng hô đã quen trong Hán văn đó mà thôi.
Một là Trinh, vì là người theo Khổng giáo nên không theo cái lễ phép chuyên chế
đặt ra từ đời Tần Thủy Hoàng trở về sau, cái tên húy của Vua không dám nói động
đến; nước Tàu nước Nhật bỏ đã lâu rồi chỉ còn nước Nam đó thôi, ngày nay Trinh
này đề thư cứ gửi ngay cho ông Bửu Ðạo là cái tên húy của bệ hạ, để tỏ ý phản đối .