Để lành bệnh tự nhiên
Phần Một - Chương 1
Hệ Thống Lành Lặn

Khởi Đầu Từ Rừng ẩm

Để tôi đưa bạn đi với tôi đến một nơi xa xôi mà tôi đã đến cách đây
hai mươi năm: nơi đó là bờ cát của một con sông lớn trong một buổi trưa oi
bức, ngột ngạt vào năm 1972. Con sông này là một nhánh của sông Rio
Caquetá trong vùng Tây Bắc Amazon, nằm gần biên giới chung của
Columbia và Ecuador. Tôi đang bị lạc. Tôi đang tìm kiếm một người thổ dân
da đỏ giống Kofán tên là Pedro, anh ta sống trong một chiếc chòi hẻo lánh
nằm đâu đó trong khu rừng vĩ đại dày đặc, nhưng lối mòn dự định đưa tôi
đến chòi bị chặn ngang bởi một con sông không thể vượt qua và tôi không
biết phải tiến hành chuyện đi tìm người hướng đạo da đỏ này như thế nào.
Chiều càng lúc càng xuống dần.
Hai ngày trước đây, sau một chuyến đi dài vất vả, tôi đã để lại cái xe
của tôi ở cuối một con đường bụi bặm và dùng một chiếc canô máy để đến
một vùng nhỏ nơi biên giới và nghỉ qua đêm trong trạng thái chập chờn.
Ngày hôm sau, tôi tìm những người da đỏ chở canô bắt đầu đi một đoạn
đường sông mà họ nói rằng sẽ dẫn tới nơi Pedro ở. Họ nói "phải mất nửa
ngày đi bộ" nhưng tôi hiểu rằng nửa ngày đi bộ của dân da đỏ có thể là nhiều
hơn đối với tôi. Tôi có đem theo một túi hành lý với những đồ cần thiết
nhưng có nhiều thực phẩm lắm, vì tôi tính là sẽ ở chung với người hướng
đạo này. Sau nhiều tiếng đồng hồ trong rừng tối, con đường sông đi đến ngã
ba. Không ai nói điều gì về ngã ba sông này. Tôi lắng nghe sự lên tiếng của
trực giác của mình và quyết định đi về hướng bên phải. Sau chừng một giờ
nữa, tôi mới thấy rõ vài ngôi chòi và có năm người đàn ông da đỏ đang sơn
mặt cho nhau.
Tôi cảm thấy nóng và khát kinh khủng và nói mấy câu tiếng Tây Ban
Nha để xin nước uống. Những người đàn ông có vẻ tảng lờ đi. Họ nói rằng

và một cái mùng chống muỗi để trong túi hành lý và tôi có thể nghỉ qua đêm
nếu cần thiết, nhưng tôi cảm thấy lo lắng khi nghĩ tới cái viễn tượng bị lạc,
và cảm thấy nản vì thấy tính toán của mình vô ích.
Người hướng đạo da đỏ khó tìm này có tiếng là một nhà chữa bệnh có
nhiều năng lực. Trong vòng một năm tôi lang thang ở vùng Nam Mỹ, có
những người hướng đạo làm tôi nản lòng. Một số thì say sưa. Một số háo
danh và háo của. Có một người, khi ông biết tôi là Bác Sĩ từ trường đại học
Harvard, ông yêu cầu tôi giúp ông một giấy chứng nhận của trường đại học
Harvard để ông dùng để trị mấy đối thủ của ông. Tôi có nhiều cuộc thám
hiểm trong những lần du lịch đó, nhưng cuối cùng, không có cuộc thám
hiểm nào dạy tôi trở nên một người thầy thuốc tốt hơn. Anh chàng hướng
đạo Pedro là hy vọng cuối cùng của tôi. Anh thuộc loại vô danh đối với thế
giới bên ngoài. Tôi có lẽ là người nước ngoài đầu tiên thăm viếng anh, và tôi
có nhiều hy vọng rằng anh sẽ dạy tôi những bí quyết của sự lành lặn mà tôi
vốn đang tìm kiếm bấy lâu nay.
Nhưng giờ đây tôi đang bị lạc, ánh nắng xế chiều rực rỡ của mặt trời
vùng Amazon đang chiếu xuống những tảng đá màu vàng đậm. Đêm sẽ
xuống nhanh, và điều này có nghĩa là cơn lạnh bất chợt sẽ trải dài dọc con
sông và tôi không còn cơ hội nào để đến một nơi có người ở. Tôi không phải
là loại người hút thuốc nhưng tôi đốt ba điếu thuốc lá cùng một lúc, đây là
một loại thuốc lá rẻ tiền địa phương tên Pielrojas (Da đỏ), có hình một người
da đỏ Bắc Mỹ ngoài bao thuốc. Tôi thổi hơi vào thuốc lá làm bay khói thuốc
chung quanh tôi, với hy vọng khói thuốc sẽ tạm thời đuổi đi lũ muỗi mòng
dày đặc.
Dù trong trạng thái hoang mang, chuyện cần làm trước nhất là ăn, tôi
lục lọi trong túi hành lý và tìm ra một gói đồ ăn hỗn hợp làm bằng cacao và
một số trái cây khô. Tôi đốt lửa bằng một cái lò cháy bằng khí butane mang
theo, nấu một ít nước sôi, và chẳng mấy chốc là đã nhấm nháp chút nước
nóng, và chưa bao giờ tôi cảm thấy ngon như vậy - có một chút gì đó mà tôi
cảm thấy thoải mái và thân mật khi uống chút nước nóng trong một khung

làm thế nào để tránh khỏi mắc bệnh từ lúc đầu. Cái chữ "doctor" (Bác sĩ) là
lấy từ tiếng La tinh có nghĩa là "teacher" (thầy giáo); thứ đến mới tính đến
chuyện trị cho căn bệnh hiện tại.
Tôi cảm thấy khó chịu vì bản chất đàn áp (supressive nature) của nền
Y khoa hiện đại. Nếu bạn nhìn những tên của những loại thuốc thông thường
nhất hiện nay, bạn sẽ thấy phần lớn chúng đều bắt đầu với tiếp đầu ngữ
"anti" (có nghĩa là "chống"). Thôi thì đủ thứ anti như antispasmodics (chống
lại sự co thắt), antihypertensives (chống lại chứng tăng huyết áp),
antianxiety, antidepresants (chống lại chứng căng thẳng), antihistamines
(chống lại chất histamin), antiarrhythmics (chống lại chứng loạn nhịp tim),
antitussives (chống lại chứng ho), antiperetics (chống lại chứng gây sốt, và
antiinflammatories (chống lại chứng viêm) cũng giống như thuốc bao lại
chất beta (beta blockers) và cơ chế đối kháng chất Histamine vốn là chất gây
ra axít trong cơ thể như ở bao tử (H2-receptor antagonists). Rõ ràng điều này
chống lại nguyên tắc của thuốc men (antimedicine) - nói vắn tắt của cái loại
thuốc men theo cái nghĩa phản tác động (counteractive) và áp chế
(supressive).
Bạn có thể giật mình mà hỏi, "Có gì không ổn về chuyện này". Nếu
một cơn sốt đang trong tình trạng nguy hiểm, hay một cơn dị ứng không
kiểm soát được, dĩ nhiên trong những trường hợp đó cần phải hóa giải ngay.
Tôi không chống đối chuyện dùng những cách trị liệu đó trên một căn bản
tạm thời ngắn hạn để điều chỉnh những điều kiện nghiêm trọng. Nhưng ngay
từ những ngày đầu học thuốc, tôi đã ý thức rằng nếu chúng ta cứ dựa vào
những phương cách ấy như là chiến thuật chính để điều trị bệnh tật thì rõ
ràng là sẽ sinh ra hai loại vấn đề. Đầu tiên, bạn làm cho bệnh nhân bị nguy
hiểm, vì đối với bản chất thân thể của họ, những vũ khí dược phẩm bị coi là
quá mạnh và độc. Kết quả mong muốn thường không được như ý vì những
biến chứng (side effects), bởi chất độc (toxiciy). Những phản ứng trái ngược
đối với thuốc men có tính phản tác dụng (counteractive) của Y khoa hiện đại
đã là những vết đen đối với hệ thống cơ thể, và tôi thấy quá nhiều trong khi

chất corticosteroids, đây là một thứ hóc-môn chống viêm rất mạnh mẽ (the
very powerful anti- inflammatory hormones) mà những Bác sĩ bấy giờ cho
bệnh nhân thoải mái mà không nghĩ đến sự nguy hại của thuốc này. Loại
thuốc đắp làm bằng chất steroids là chất thuốc áp chế rất hữu hiệu để trị
bệnh phát ban trên da (skin rashes) và tuy không được tốt về lâu về dài, thế
mà hiện nay nó vẫn được bán khắp các quày ở siêu thị trên đất Mỹ. Tôi đã
thấy rất nhiều lần có những bệnh nhân trở nên lệ thuộc vào thuốc này. Khi
nào mà họ dùng kem steroid và dầu thoa thì vết phát ban trên da coi như còn
được kiểm soát, nhưng ngay sau khi ngưng dùng thuốc thì bệnh phát ban
trên da tái xuất hiện với một mức độ còn trầm trọng hơn trước. Tiến trình
bệnh đã không được giải quyết mà chỉ cầm cự thế thôi, và bệnh thu thập
thêm sức mạnh để rồi sẽ tái biểu lộ ngay khi lực áp chế bên ngoài hết hiệu
lực.
Khi chất steroids được đưa vào thân thể một cách có hệ thống, năng
lực áp chế và chất độc của chúng lại càng lớn hơn. Bệnh nhân dùng những
loại thuốc như prednisone năm này qua tháng khác để kiểm soát những bệnh
như thấp khớp (rheumatoid artritis), bệnh suyễn (asthma), và những chứng
tự động miễn dịch (autoimmune) và dị ứng (allergic) bất bình thường thông
thường cũng hứng chịu một số lượng chất độc nhiều kinh khủng (bệnh mập
phì, căng thẳng thần kinh, bệnh loét bao tử, bệnh cataracts ở mắt, bệnh yếu
xương, mụn), nhưng không thể ngừng dùng thuốc vì những triệu chứng của
bệnh sẽ trở lại với nguyên đầy đủ sức mạnh. Những gì xảy đến với năng lực
của căn bệnh bị áp chế này? Chúng đi nơi đâu?
Kinh nghiệm của tôi với bệnh nhân đã chứng tỏ những lời báo động
của Hahnemann là đúng. Mới vừa đây tôi gặp một người đàn bà chừng trên
ba mươi tuổi mà hai năm trước đây, bà ta bắt đầu tỏ lộ những triệu chứng
của bệnh tự động miễn dịch: bệnh cứng da (scleroderma). Bệnh bắt đầu bằng
một dãy những triệu chứng có những vết trắng nổi lên trên tay khi tiếp xúc
với trời giá lạnh. Cái này gọi là hiện tượng Raynaud, một dấu hiệu chứng bất
động của mạch thần kinh có thể tự nó sẽ biến đi hay báo trước sẽ làm trầm

được rất ít về khả năng lành lặn. Một thời gian ngắn trước khi tới vùng đất
của người da đỏ Kofán, tôi kết luận rằng tôi đã cố gắng không đủ để khám
phá ra địa hạt mới này. Những người chữa lành và những người hướng đạo
tôi muốn tìm thì đã được khám phá vì họ quá nổi tiếng và quá dễ tìm. Tôi
nghĩ những gì tôi muốn tìm chắc phải ở thật xa và khó tìm thấy, vẫn còn dấu
ở trong một chỗ nào đó tăm tối trong vùng rừng rậm Amazon.
Và giờ này thì tôi như thế này đây, vừa ăn xong một ít cacao, ngày đã
gần hết và tôi đang bị lạc giữa rừng sâu.
Cuối cùng thì tôi cũng kiếm được người hướng đạo tên Pedro, và tôi
nhớ rõ cuộc hội ngộ hôm ấy lắm dù bao năm tháng đã trôi qua, vì nó là một
bước ngoặt chuyển hướng trong đời tôi. Dĩ nhiên lúc ấy tôi chưa có một ý
tưởng cụ thể rõ ràng nào, cứ coi đó là một trong những chuỗi bực bội mà tôi
đang gặp. Thực ra, đây là bước đầu tiên của con đường mới, con đường đem
tôi về lại một chỗ mà nơi đó tôi khám phá ra những gì tôi đã biết từ lâu
nhưng không thể phát hiện ra được.
Lúc mang đồ đạc dụng cụ lên vai, tôi phát hiện ra một bãi cát ven
sông nằm phía sông trên không xa lắm. Tôi nghĩ từ vị trí đó tôi có thể nhìn
rõ hơn khu vực này và có thể phán đoán một cách hợp lý về hướng chòi của
Pedro. Tôi lội đến bãi cát đó, và khi tôi cố ý nhìn kỹ bờ sông thì tôi khám
phá ra hình như có một con đường mòn phía nguồn trên của sông. Đúng rồi.
Tôi men theo bờ nước mà đi đến đó, lúc tới đó rồi, tôi cảm thấy như bao
nhiêu sự căng thẳng đều tiêu tán hết, cho dù mặt trời giờ đây đã xuống thấp
ở phía Tây. Sau bốn mươi lăm phút, tôi đến một bãi rộng nơi có con sông
nhỏ đổ vào con sông lớn. Tại chỗ khúc sông giao nhau, có một cái nhà sàn
lớn dựng trên cột. Tôi hối hả chạy tới nó mà cảm thấy như bầu trời rực sáng
lên với muôn màu sắc của hoàng hôn miền nhiệt đới, tôi leo lên cầu thang
thô sơ để tới cái lan can nhìn xuống chỗ nước hợp dòng của hai con sông.
Không thấy người hướng đạo bên trong. Người có mặt trong nhà là
một cô gái da đỏ còn trẻ tuổi, cô nói tiếng Tây Ban Nha một cách rụt rè và
nhìn tôi như một người quái lạ. Cô nói với tôi là Pedro đi rồi. Anh ta đã đi

đấu chống lại một sự đe dọa to lớn đến cách sống của đồng bào anh, đó là sự
hiện diện của những người trong rừng "La Texas". Đây là cái tên địa phương
của Texaco, vốn là nơi mà những người đã đến từ vùng Tây Bắc Amazon để
khai thác mỏ dầu trù phú của vùng đất này. Tôi có lần dừng lại không lâu ở
một thành phố biên giới được coi như hậu cứ của Texaco và hết sức kinh
ngạc khi thấy và nghe những chuyện trước mắt: đây là một trung tâm ồn ào,
đầy bùn lầy lội, khói bay mù mịt, trộm cướp như rươi, đĩ điếm tùm lum, sự
hỗn độn tàn phá lan tràn khắp nơi và bắt nguồn từ bên lề của trung tâm ấy
Nhưng thành phố ấy xa vùng đất thanh bình này hàng trăm dặm, và tôi
không hiểu sao nó lại ảnh hưởng đến cuộc sống của Pedro như thế.
Anh nói cho tôi biết rằng tiếng động của những máy bay trực thăng
của Texaco đã làm cho chuyện săn bắn khó khăn, và làm cho cá biến mất từ
những sông hồ. Chuyện săn bắn và câu cá đã sút giảm rất nhiều trong vòng
hai năm qua, anh đổ tất cả lỗi cho chuyện tìm kiếm mỏ dầu. Mọi nỗ lực của
anh bây giờ là làm sao thu thập đủ chữ ký cho một kiến nghị đòi hỏi sự thối
lui từ Texaco. Anh ấy cảm thấy áy náy khi thấy tôi đã vượt qua một đoạn
đường khá xa để đến đây mà không thu lượm được điều gì. Tôi cũng cảm
thấy như thế. Ít nhất giờ đây tôi mới hiểu được rằng tại sao những người đàn
ông da đỏ Kofán là không niềm nỡ tiếp đón một người khác từ phương xa
như tôi khi đi qua khu rừng của họ.
Sáng hôm sau tôi ra đi. Cuối cùng tôi tìm ra chiếc xe của tôi và lái nó
rời xa lãnh thổ của người Kofán để đi tìm những gì tốt đẹp hơn.
Tôi bỏ ra thêm một năm nữa để đi lanh thang khắp nước Colombia,
Ecuador, và Peru, nhưng tôi không bao giờ trải qua một cuộc hành trình gian
khổ để tìm thấy một loại thuốc lạ kỳ diệu. Thay vào đó tôi tìm hiểu những
thực vật làm thuốc( medicinal plant ở Ecuador và Peru, học hỏi về sự gieo
trồng và cách dùng của lá cacao (coca leaf), làm việc chung với một nhà làm
phim người Columbia để làm những phim tài liệu về những thực vật làm
thuốc của những người hướng đạo, và tìm kiếm thêm những loại thực phẩm,
gia vị, thuốc nhuộm bất thường. Dù tôi không muốn công nhận điều trên với