Chuyển hóa Hemoglobin
BS. Chi Mai

Mục tiêu

Trình bày được sơ đồ thoái hóa hemoglobin.

Trình bày được nguyên nhân, các đặc điểm
hóa sinh của hội chứng vàng da

Trình bày được bệnh lý do rối loạn tổng hợp
Hem và globin.

Mở đầu

Hb chiếm 34% lượng protein hồng cầu.

Đời sống hồng cầu khoảng 120 ngày

Hồng cầu già bị phá hủy ở hệ thống võng nội mô
giải phóng Hb

Hb thủy phân thành Hem và Globin

Hem thoái hóa thành bilirubin

Globin thoái hóa thành acid amin

Tổng hợp Hb là sự tổng hợp Hem và globin


C
H
O
O
N
H
N
H
N
H
N
H
C
H
C
H
2
C
H
OO
M V M P
P M
M
V
V
M
M
P
P
M

2
O soluble
exhaled
ANTIOXIDANT
Fat soluble

Thoái hóa hem (tiếp)
N
H
N
H
N
H
N
H
C
H
C
H
2
C
H
OO
V
M
M
M
V
M
COOCOO

O
O
V
M
M
M
V
M
COOC
O
H
OH
H
O
H
OHH
OH
COO
O
BILIRUBIN DIGLUCURONIDE
(Soluble bilirubin diglucuronide secreted
into the bile)
BILIRUBIN MONOGLUCURONIDE
UDP
UDP gluc. + UGT 1A1

Thoái hóa Hem (tiếp)
Bilirubin liên hợp
(Bilirubin diglucuronat)
Theo mật

bởi Hemoxygenase
Hb- Haptoglobin
Tế bào võng nội mô:
Thoái hóa Hem như đã
trình bày
+ Haptoglobin
+ Hemopexin

Hội chứng vàng da
Vàng da: Tăng bilirubin máu
Bilirubin trực tiếp(liên hợp)
Bilirubin gián tiếp (tự do)

Hội chứng vàng da

Vàng da trước gan:

Tan huyết: bẩm sinh hoặc mắc phải

Tạo hồng cầu không hiệu quả
(Ineffective erythropoiesis)

Đẻ non, giảm vận chuyển bilirubin vào
gan

Hội chứng vàng da

Vàng da tại gan

Trước microsom gan: Thuốc ảnh hưởng tới sự hấp

sàng
Hội chứng
Crigler-
Najjar
Thiếu hụt trầm trọng
UDP-glucuronyl
transferase
bilirubin tự do
⇑⇑⇑
Vàng da nặng
Hội chứng
Gilberts
Giảm hoạt tính của
UDP-glucuronyl
transferase
Bilirubin tự do
⇑
Vàng da nhẹ khi
bị ốm
Hội chứng
Dubin-
Johnson
Bất thường vận chuyển
bilirubin liên hợp vào hệ
thống dẫn mật
Bilirubin liên hợp
⇑⇑
Vàng da nhẹ

Sinh tổng hợp Hem

CO
2
+ CoA
Feedback inhibition
by heme
(also induces heme
oxygenase)
δ−Aminolevulinate
(ALA)
Glycine
HEME BIOSYNTHESIS
STEP II
(CYTOSOL)
Fe, O
2
COO
CH
2
CH
2
C C
H
O
O
4,5-dioxovaleric acid (DOVA)
1) Brain
Neuropsychiatric problems in
acute porphyria,
2) Liver necrosis / cancer
particularly if Fe overload

of life of patients on kidney dialysis.
3) Acute intermittent porphyria or ALA
dehydratase deficiency.
4) LEAD
Mitochondrial Matrix
pyridoxal
α-ketoglutarate
ALA toxicity
Arch Biochem Biophys. 373, 368-74, (2000)
ALA SYNTHESIS AND TOXICITY
ALA accumulates
a) Acute intermittent porphyria
b) Lead
NH4
+
, O
2
ROS
DNA strand breaks
DNA ADDUCTS
LIVER CANCER
Therapy

Tổng hợp Hem
Bước 2: ở bào tương (pư 2-5)
NH
HN
NH
HN
COO H

HOOC
non-enz ymatic
COOH
COO H
NH
HOOC
HOOC
NH
2
COOH
H
2
N
O
NH
HN
NH
HN
COO H
COO H
COO H
HOOC
HOOC
HOOC
COO H
COOH
U roporphyri nogen III
synthas e
NH
HN

Porphyria
Porphyria
Cutanea
Tarda
Porphyria
Cutanea
Tarda
(UROPORPHYRIA)
Cutaneous Porphyria
* Acute Porphyria
2
3
4
5
5
STEP 1
STEP 3

Tổng hợp hem
Bước 3: Ty thể (pư 6-8)
NH
N
N
HN
COOH
COOH
NH
HN
NH
HN

HN
COOH
COOH
COOH
COOH
Coproporphyrinogen III
Hereditary
Coproporphyria *
6
7
8
Varieg ate
Porphyria *
Protoporphyria
Acute Porphyria
* Cutaneous Porphyria
STEP 2
Fe

Rối loạn sinh tổng hợp hem
Porphyria

Các chất ức chế enzym gây porphyria

Bệnh porphyria di truyền

Porphyria do chất ức chế enzym
(
ENZYME INHIBITORS CAUSING PORPHYRIA)
