B NH H C TIÊU HÓA
TÀI LI Uà“ UàT M T NG H P D CH

Gi i thi u Information M c l c

Biên so n ebook : L àĐ

à“

Đ I H C Y KHOA HÀ N I
Trang web : www.ykhoaviet.tk
Email : ,
Đ n tho i : 0973.910.357

THÔNG TIN
THÔNG BÁO V VI C XU T B N BÁCH KHOA Y H C 2010 :
Theo yêu c u và nguy n v ng c a nhi u b à c, khác v i Bách Khoa Y H c các phiên b à
c, bên
c nh vi c c p nh t các bài vi t m i và các chuyên khoa m
à
à
à i cách th c trình bày, Bách
Khoa Y H à
à
c chia ra làm nhi u cu n nh , m i cu n bao g m m t ch
c aYH à
à
s
giúp b à c ti t ki à
c th i gian tra c u thông tin khi c n. Tác gi
à

à

à

à

is
à

ng h v m à

à

à

giúp cho Bách Khoa Y H à

c phát

M i t m lòng ng h cho vi c xây d ng m t website dành cho vi c ph bi n tài li u h c t p và gi ng d y
Y Khoa c a các cá nhân và Doanh nghi p xin g i v :
T

à

à

à àNGÂNàHâNGàĐ UàT àVâàPHãTàT‘I N VI T NAM
à


à
à
à
à
c ki m ch ng , vì th m i thông tin
trong cu à
à à u ch mang tính ch à
à i . Cu n sách n à
c phân phát mi n phí v i m c
à d
à à
à i, b t c
à à
à à
à n vi à
à
à
à i, ch nh s a, in n
cu n sách này vào b t c th à
à
à u là b t h p l . N i dung cu n ebook này có th
c thay
i và b sung b t c lúc nào mà không c à
à
à
c.

TÀI LI U NÀY CH MANG TÍNH CH T THAM KH O nh m m c

GI I THI U

à

à
à

M à
à ab
b n là nh
à it
kh o thêm .

à
à

à
à

à

n tay b n , hoàn toàn d a trên tinh th n t nguy n c a b n. Không có b t
c, m i g i hay liên k t nào gi a b n và tác gi b sách này.

ph c v công tác h c t p cho các b n sinh viên Y khoa là chính, ngoài ra n u
à
à
à
à
à
àYà
à à

T t c các thông tin trong b à
à à
à
à m, tuy n ch n, phiên d ch và s p x p theo trình t
nh à nh . M i bài vi t dù ng n hay dài, dù hay dù d
à u là công s c c a chính tác gi bài vi t
àL àĐ à“
ch à
à
à m và phiên d ch, nói m à
à
à
i giúp chuy n t i nh ng
thông tin mà các tác gi bài vi à à
à
à n tay các b n .

B sách này là tài li à
à m và d ch b i m t sinh viên Y khoa ch không ph i là m à
à à ti à à
hay m t chuyên gia Y h c dày d n kinh nghi
à à à
có r t nhi u l i và khi m khuy t không
à
c , ch quan hay khách quan, các tài li u b trí có th
à p lý , nên bên c nh vi c th n
tr
à
c khi thu nh n thông tin , b à
à à c k ph n m c l c b sách và ph à

à ng, t o ra vì m à
à
à ng, do c
à ng , b sách này có phát tri à
à
hay không m t ph n r t l n, không ch d a vào s c l c, s kiên trì c à
i t o ra b sách này , thì
nh
à
à
à à ng, góp ý, b sung, hi u ch nh c à
i
à
à à ng l c to l à b à
à
à
à
à n. Vì m t m c tiêu tr thành m t b sách tham kh o y khoa t ng h p phù h p v i
nhu c u và tình hình th c ti à
à
à c y t nói riêng và trong cu c s ng nói chung . Tác gi b sách
mong m i b à c nh ng l à
à
à
à
à
à
à à ng, nh ng tài li u quý mà b n
mu n san s cho c
à ng , vì m à

à
à à
à n.
Nghiêm c m s d ng b
ph à à
ib tc

à
à

à
à

ib tk m à
à u nào,
à
à
à
à i hóa s n
àT à b sách này không ph i là tác gi bài vi t c a b sách ,


à à t r t nhi u công s c, th i gian, và ti n b à t o ra nó, vì l i ích chung c a c
à ng. B n
ph i ch u hoàn toàn trách nhi m v i b t k vi c s d ng sai m à
à à
à
à
n i dung b
sách này nêu ra.

các phiên b à à
à à

Kính chúc b à c, gia quy n và toàn th
ngày càng m no h nh phúc.

i Vi àN

à

à

à

n

c s ng trong kh e m nh, cu c s ng

Đ àL

àN

An. Tháng 8/2010

ABOUT
ebook editor: Le Dinh Sang
Hanoi Medical University
Website: www.ykhoaviet.tk
Email: ,
Tel: 0973.910.357

warranty, express or implied. Lê Sáng specifically disclaims any implied warranties of merchantability
and fitness for a particular purpose. In no event will be liable for any damages, including but not limited
to any lost or any damages, whether resulting from impaired or lost money, health or honnour or any
other cause, or for any other claim by the reader. Use it at Your risks !
FOR NON-COMMERCIAL USER ONLY .
YOU ARE RESTRICTED TO adapt, reproduce, modify, translate, publish, create derivative works from,
distribute, and display such materials throughout the world in any media now known or hereafter
à
à à
à
à à à àá
à
FOREWORD
These ebooks
àL àD à“
à
à
à
à
à
à à
à à
à à
source of reference-material to medical students, and all who wish to learn, research, investigate to
medical information.
Just a set of open-knowledge, based on community resources, non-profit purposes, not associated with
commercial purposes under any kind, so before you use this books you must agree to the following
conditions. If you disagree, you should not continue to use the book:
This book is to provide to you, completely based on your volunteer spirit. Without any negotiation,
bribery, invite or link between you and the author of this book.

also read carefully the contents of the material and the policy, manual for use of this book .
The author of this e-book does not bear any responsibility regarding the use of improper purposes, get
bad results in health, wealth, prestige ... of you and your patients.
7. Not a professional, not a health worker, you are not allowed to use the information contained in this
book for diagnosis and treatment. Ever, the physician treating patients rather than treatment. Each
person is an independent entity and completely different, so applying all information in this book into
practice will be a big mistake. The author will not bear any responsibility to this negligence caused.
8. As is the community material, these books could be developed or not are not only based on their
strength and perseverance of the author of this book , the contribution, suggestions, additional
adjustment of the reader is great motivation for this book keep developed. Because a goal of becoming
a medical reference books in accordance with general requirements and the practical situation in the
health sector in particular and life.
9. The contents of this book, may only correct in a certain time in the past and the present or in the near
future. In this era of scientific and technological revolution as sweeping as fast now, no one knew before
is whether the knowledge that you have obtained can be applied in future or not. To answer this
question, only yourself, have to always update-YOURSELF-for latest information in all areas of life,
including the medical field. No one can, of course this book can not, do it for you.
10. Strictly forbidden to use this book in any bad purpose, not be allowed to commercialize this product
à à
à
à à
à à à
à àT à
à à à
à à à à
à à à
articles, but has made a lot of effort, time, and money to create it, for the advanced of the community.
You must take full responsibility for any misuse purposes and does not comply with the contents of this
book yet.


9. TRI U CH NG H C GAN M T
10.
TRI U CH NG H C RU T NON
11.
TRI U CH NG H C T Y
12.
TRI U CH NG H C TH C QU N
13.
TRI U CH NG H CàĐ I TRÀNG
14.
VÀNG DA
15.
TĂNGàNáT‘IàMãU
16.
XU T HUY T TIÊU HÓA
17.
H I CH NG R I LO N TIÊU HOÁ
18.
H I CH NGàĐáUàB NG
CH
NGà àNGO I KHOA TIÊU HÓA
19.
KH I U LÀNH TÍNH D DÀY
20.
L NG RU T
21.
S IàĐ NG M T
22.
UT Y
23.

UNGàTH àD DÀY
39.
THOÁT V B N
CH
NGà àB NH H C TIÊU HÓA
40.
LOÉT D DÀY TÁ TRÀNG
41.
X àGáNàC CH NG
42.
ÁP XE GAN DO AMIP
43.
VIÊM T Y C P
44.
VIÊM TÚI M T C P
45.
ÁP XE GAN AMIP 2
46.
T‘Ĩ
47.
B NH TÊ PHÙ BERIBERI
48.
HÔN MÊ GAN


49.
H I CH NG RU T KÍCH THÍCH
50.
H I CH NGàTĂNGàáLTMC
51.

F. B NH GIUN KIM (ENTEROBIUS VERNICULARIS)
CH
NGà àTHU CàĐI U TR B NH TIÊU HÓA
64.
THU CàĐI U TR VIÊM LOÉT D DÀY - TÁ TRÀNG
65.
THU CàĐI U CH NH CH CàNĂNGàV NàĐ NG VÀ BÀI TI T C áàĐ
66.
CÁC CH TàĐI N GI I CHÍNH VÀ D CH TRUY N
67.
THU C CH NG AMÍP TRICHOMONAS
68.
THU C CH NG GIUN SÁN
CH
NGà àĐÔNGàYàCH A B NH TIÊU HÓA
69.
VIÊMàĐ I TRÀNG M N
70.
R I LO N H P THU
71.
VIÊM GAN M N
72.
VIÊM GAN M N TÍNH TI N TRI N
73.
X àGáN
74.
VIÊM LOÉT D DÀY TÁ TRÀNG
75.
VIÊM TEO NIÊM M C D DÀY M N TÍNH
76.

TÀI LI U THAM KH O

CH

NG

SINH LÝ TIÊU HÓA

1. CH C NĂNG GAN
Gan là m t trong nh
à à
à n nh t c à à
à à à
à à
à t sinh m
à à à n ra
nhi u quá trình chuy n hóa ph c t p và r t nh y c m v i tình tr ng ho à ng chung c à à .
2.1- Các ch à
g chuy n hoá l n c a gan.
2.1.1- Chuy n hoá glucid.
G à à à
à
à ng d tr
à à
à
à
ng máu.
- So sánh n
à
à

nghiêm tr ng và con v t b t vong nhanh chóng.
-T nh ng thí nghi m trên và nhi u thí nghi à
à
à à à à
à à à à
à ng h p và
d tr glucid c à à
àK à
à
ng máu à nh 0,8-1,2g/lit (4,4-6,6mmol/l), gan t ng h p
glycogen t
à à à à
à d tr .
K à
ng máu gi m, gan l i phân ly glycogen thành gl
à
à à
à
à à
ng máu.
-G à à à
à
à
à
à à
chuy n hoá galactose và fructose. Khi r i lo n chuy n hoá 2 ch t
này gan, s gây ra b nh galactose và Fructose ni u.


-Gan còn có kh

gan s làm gi m protein máu (nh t là albumin) và thi u m t s men quan tr ng, d à n phù thi u
ng và r i lo n chuy n hoá ch t, r i lo à à
à
+ gan có quá trình chuy n amin r t m nh, nên t à à
c nhi u lo i acid amin. Gan có hai lo i men
chuy n amin quan tr ng là GPT (glutamat-pyruvat-transaminase) và GOT (glutamat-oxaloaxetattransaminase).

GPT

a. glutamic + a. pyruvic

a cetoglutaric + alanin

a.glutamic + a. oxaloacetic GOT a cetoglutaric + aspartic
Khi n
à acid amin máu gi m, gan gi i phóng chúng vào máu. Còn khi t à
à bào gan, các
à à
à à
à
à c bi t là GPT.
+ Quá trình kh amin
à
à tm
à
i s xúc tác c a enzym desaminase, gi i phóng NH3 và t o
nên acid a cetonic.
gan NH3
c t ng h p thành urê, ch à à
à

terol TD

Cholesterol Trigly
este
cerid

Phospholipid

Chylomicron

75-100

2

2

3

90

3

Ru t

VLDL

30-80

8


20

7

46

6

21

VLDL

HDL

7,5-10

50

4

16

5

25

Gan, ru t


Trong các lipoprotein n à

à
à à
t o nên.
Gan ch
à c b ng hai cách:
2.1- C
nh và th i tr
m t s ch t kim lo i n à
à à
ngân, th ch tín ... và các ch à
à
àB“Pà B
à“
à
P
à
à
à
c gi l i không bi à à à à
à
à à
à
à
ng m t.
D a vào tính ch t này c à
à
i ta dùng ch àB“Pà
à à
à
à

Ph n l à
à
c gan t ng h p thành urê-ch à à
à
à
à à
à
à à xúc tác c a
à c hi u là OCT (Ocnitin Carbamyl Transferase). Men OCT ch có gan, khi hu ho i t bào gan,
men OCT s
à à ong máu.
Khi thi à
à
à
à
à
c chuy n thành ure mà
ng l i trong t ch c s gây nhi m
à c bi à c cho t ch c não, có th d à
à
à à à
à
à
3- Ch à
à o m t (Xem bài d ch m t).
4- Ch à
à
à
à à ng
à

à
à
tr m à ng l n vitamin B12, acid folic và s à
i d ng ferritin.
gan có h th ng xoang m ch r ng l à
à
ng ch a # 500ml máu và gan có th ch a t i 2 lít
àL ng máu này s
à
à ng vào tu n hoàn khi c n thi t.


2. TIÊU HOÁ

MI NG

à à
à u c a ng tiêu hoá, có ch à
à p nh n th à nghiên xé nhào tr n th à à i
c b à bi n thành viên nu àT
à
à
à à t ph n tinh b à
à
c bi à à
à u.
2.1- Hi à
à à c khi tiêu hoá mi ng.
Hi à
à à c khi tiêu hoá mi ng g m nhai, nu t.

G à
n ti p theo là t
ng:
à à
à
à à
à u thi à
à
ng vào khí qu n,
thanh môn khép, mi ng th c qu n nhô lên và m ra, h u khép l à y viên nu t vào th c qu n. th c
qu n, th à à
à
à
à ng c a th c qu à y qua tâm v xu ng d dày.Th i gian này ch m t
10-20 giây, v à
c ch trong 1 giây.
Vì ph n x nu t là t
à
à à à
i nhai k
kh i b ngh n.
Trung khu nu t và trung khu hô h p hành não ho à ng c ch l n nhau, th thì không nu t và nu t
thì không th àD à à à à
à
à
i
à tránh b s c, ngh n. Trong lâm sàng khi b nh nhân
à
à
i ta dùng ph n x nu à

- Các ch à à à à
c b t có các mu àN àK àC à
à
àK à ki m c à
cb t
à à
i bicacbonat canxi và photphat t a l i t à
à à
àL
à
cb t
i trong 24
gi kho ng 1,5 lít.
2.2.2- Tác d ng c à
c b t.
N c b t có tác d ng tiêu hoá và b o v .
*- Tác d ng tiêu hoá c à
c b t, g m:
- T m t và hoà tan m t s ch t th à à d nhai, d nu t.
- Nhào tr n và quy n các ch t th à à
à
à
t. - M à
à
c b t bi n tinh b t chín
à
à
à
à à
à à

à u ki à PXKĐK à à
nx
à u ki à PXCĐK
C à
PXKĐKà à à à à
à à
à
à à à
c m th
à c và hoá h c niêm m à i
mi
àC à
à
à à ong các s i c à
à à
à
à
n c a các dây th à
à
à à i
h u và dây thanh qu n trên v
à
à
c b t hành não và tu s ng.


H
à“ à
u ti t
T

à
à à
cb à à à
c b t tâm lý.
*- C à
th n kinh- th d ch.
Khi ho à ng, tuy à
c b t bàI ti t ra ch t hormon Kallikrein, làm xúc tác chuy n ch t Kininogen (có
s n trong máu) thành ch t Bradykinin,
à à sau:

M t s s n ph m chuy n hoá (CO2, histamin...) có tác d ng gây giãn m ch ®
à à
c b t.
Ngoài ra s bài ti à
c b t còn ph thu c vào tính ch t c a th à àT
à à
à
à m, chua,
cay có tác d
à
à
à à
c b t.
*K t qu tiêu hoá mi ng.
Tiêu hoá mi à à à
n bi à à à
à u: th à à nghi n xé, nhào tr n v à
cb t
quy n thành viên nu àT

à t xu
à à
àT
à à t
s ch t th à à
c phân gi à
à u.
1- Hi à
ng bài ti t và hoá h c d dày.
Hi à
ng hoá h c d dày là hi à
ng phân gi i m t s ch t th à à nh ng d ng ph c t p,
thành nh ng d à
à
à
à
i tác d ng c a men tiêu hoá d ch v do các tuy n d dày ti t ra.
1.1- Phân vùng bài bài ti t d ch v .
Các tuy n bài ti t d ch v
c c u t o b i ba lo i t bào, m i lo i có ch c n à
- T bào chính (t bào thân tuy n) bài ti t men tiêu hóa.
- T bào ph (t bào c tuy n) bài ti t ch t nh y và bicacbonat.
- T bào bìa (t bào vi n) bài ti t HCl và y u t n i.
Do t l phân b c a các lo i t bào các vùng khác nhau c a d dà à
à u nhau, nên thành ph n
d ch v t
à
à
à
à

à
HCl toàn ph n c a d ch v à
E à
à à à
E à d ng t do.
1.3- Tác d ng c a d ch v .
D ch v có nhi u tác d ng, song có th gom thành 4 nhóm tác d
à
à
àsau:
1.3.1- Tác d ng c a men tiêu hoá.
- Men tiêu hoá protid: pepsin là men tiêu hoá protid d dày, do t bào chính ti à à
i d ng ti n
à
à
à
à à
àT
à
à
ng acid c a d dày (do HCl quy à nh) pepsinogen
c bi n thành pepsin ho à ng.
Pepsin thu phân c u n i peptid bên trong phân t protid mà nhóm -NH thu à
à
à à
à
à
bi à
à
à à

à à bài ti t nó d dày.
P
à
à
à à
à nh viêm-loét d dày, nh t là pepsinogen I.
- Renin (chymosin, presure), còn g i là men ông s a, có tác d ng chuy n ch t caseinogen thành casein
và k t h p v i Canxi t o thành ch à
à
à a. Men này quan tr ng v i tr
à
i l n nó r t ít
tác d ng.
- Men lipase d dày là men tiêu hoá lipid. Men này ho à ng t t
à
ng ki m. Vì d dày có môi
ng toan, nên lipase d dày ho à ng y u, ch có tác d ng thu phân nh
à
à à
à
à
à
à
à a s a, c à
à tr ng) bi n chúng thành acid béo, monoglycerid và glycerol.
Lipase d dày c n cho tr
à
à à
àN
i l n men này có tác d

à
à à
à
“ à

t ng quat c a quá trình t o acid HCl trong t
à à
Cá àB à
CO2 + H2O + NaCl -------------------à HCl + NaHCO3
H

à àì à

minh ho s s n xu t HCL

à

t bào bìa

Dây X và các ch à
à c bi t là histamin kích thích s bài ti t HCl r t m nh thông qua th th H2. i n nay trong
à
à à à
c c ch
à
à à
à à à
c kháng th th
H2 à
à


c d dày ® viêm, loét.

1.3.4- Tác d ng c a y u t n i (intrinsic factor).
Y u t n i (y u t Castle) do niêm m c d
à
à
ti t ra, là ch t c n thi t cho vi c h p thu
vitamin B12 ru t non. Vitamin B12 là ch t c n thi t cho quá trình t o h ng c u. Khi b viêm teo d dày,
s thi u y u t n i d à
à à
không h à à
c vitamin B12 gây ra b nh thi u máu ác tính, trong
máu ngo I vi có ti n nguyên h ng c à M
àĐ u tr b nh này b ng cách tiêm vitamin B12 cho
b nh nhân (u ng không có tác d ng).
1.4- Đ u hoà bài ti t d ch v .
Ngoài lúc tiêu hoá d ch v
c bài ti t m à ng nh , g i là d ch v à àK à à à ng d ch v s
à
ng bài ti à à à
ph n x th n kinh và th n kinh -th d àQ à
à à
à à
c Pavlov
à à à à
n, ngày nay th ng nh à
à
à à à an hay 3 pha.
1.4.1- G à

chó (thí nghi m b à à ). Trong thí nghi m này, th à à
t qua mi ng l i b
à à
à
à dò
th c qu n ch
à à
c d dày. Tuy v y, d ch v v n ti t qua l dò d dày.
1.4.2- G à
n d dày (pha d dày).
Th à à i d
à
à
à à àTCTà à c và hoa h c niêm m c d
à
à ng t các TCT s truy n v
à
à à ng hành não và tu s ng.

H
.T

à àì à
à
th n kinh-th d à u hòa bài ti t d ch v .
à
àà
à ng theo dây X (dây th n kinh phó giao c m), t i chi ph i các t bào tuy n d dày,
à
à t d ch v nhi u men và acid.

à
à ng quá m c
hay kéo dài...) s
à
à
à à àX à à
à t d ch v m nh và kéo dài s d à n viêm- loét
d dày.
2- Hi à
à à c d dày.
D dày có nhi u hình th c c
ng g à
à
tâm v , c
ng có chu k à
à
môn v và c
ng
à c.
2.1- Đ
à
tâm v
B à
ng tâm v
àK à
à à th c qu n d n xu ng sát tâm v à y m tâm v và viên nu à à
vào d
à à à
à l à
2.2- C

à
à à
à
à à i quay
à à
à
ng gi a c a d
àC à
à
à ng c n i ti p, cách nhau 20-30 giây, làm th c
à
c tr n v i d ch v thành kh i nhuy n s n s t g i là v tr à à
c d n xu ng vùng hang-môn v .
2.4- Đ
à
môn v .
Khi d dày không có th à à
à hé m . Khi b à
à à ch v tâm lý ti t ra, ít d ch v l t qua môn v
xu ng tá tràng. tá tràng HCl c a d ch v
à
à
à
à
à
à . Th à à à dày, HCl ti t
ra ngày càng nhi à n m à
à àHC à t h p v à
à ng d dày kích thích môn v m ra, t ng m t
t th à à ng tá tràng. tá tràng HCl l n trong th à à à

+ Protid qua sau 4-5 gi .
+ Lipitd qua ch m nh t, sau 5-7 gi .
àN c qua d dày ngay khi t i nó.
Tuy nhiên s
àm môn v còn ph thu c nhi u y u t và ch u s chi ph i c a h th n kinh và th n
kinh-th d à c bi t v não. Nh ng c m xúc âm tính (bu n r u) làm môn v th t l i, nh ng c m xúc
à
à
à ) làm môn v m nhanh.


2.5- S
u ti t co bóp c a d dày.
D dày có kh
à à
à
ng, nh
à à
à i th n kinh n m ngay trong thành d dày
(Meissner và auerbach).
T
à à
s co bóp c a d dày ch u s chi ph i c a h th n kinh th c v t. Các s i phó giao c à à
trong thành ph n c a dây th n kinh ph v , có tác d ng kích thích co bóp d dày. Còn các s à à
à
thành ph n c a dây t ng thì c ch co bóp và làm gi à
à à à
à thành d dày.
M t s y u t th d à
à , protid, acid có tác d ng kích thích niêm m c tá tràng ti t ra secrectin và

Do v y s tiêu hoá d
à
à
à
c chu n b
à à à à
n tiêu hoá ti p theo ru t
non.

4. TIÊU HOÁ

RU T NON

Tiêu hoá ru à
à à à
n quan tr ng nh t c a toàn b quá trình tiêu hoá, b i vì:
- ru t non có nhi u lo i d ch tiêu hoá (d ch tu , d ch m t, d ch ru à
à à à
u men tiêu hoá
v i ho t tính cao có kh
à
à i th à à
à à
à
à n có th h à à
c.
- Niêm m c ru t non có c à
à c bi t và nh ng ph n ng sinh h c tinh vi, ph c t p giúp cho vi c h p
thu các ch à
à

u d ng ti à
à
à
ho à ng là trypsinogen, chymotripsinogen, procarboxypeptidase. Khi t i tá tràng, nh s
à ng c a
entrokinase (m t men c a ru à
à
c bi n thành trypsin ho à
àN à à à
à i
à ng lên các men khác: chymotrypsinogen, procarbo-xypeptidase và kinanogen bi n chúng thành
các men ho à ng.

- Trypsin ch à t liên k t peptid bên trong phân t protid mà có nhóm CO- thu c acid amin ki m; còn
chymotrypsin chuyên ch à t các liên k t peptid bên trong phân t protid mà có nhóm CO-thu c acid
à
S n ph m c a hai men này ch y u à à
n peptid ng à
à
- Carboxypeptidase tác d ng vào liên k à
à
à
à u C-t n, tách m t acid amin ra kh i chu i
peptid. Trong àC
àáà à c v à
à
àC
àBà à c v i a.amin ki m.
Nói chung các men tiêu hoá protid c a d ch tu có ho t tính m nh, chúng phân c t 60-80% protid thành
à

à

à
à

à

à
à

có th thu phân t i
à

à à

c men trypsin ho t hoá thành Phospholipase.
t tính m nh nh t.

-Cholesterolesterase thu phân cholesteroleste và các steroid thành cholesterol t do, acid béo và
sterol.
· Tiêu hoá glucid.
Các men tiêu hoá glucid c a tu ho t tính r t m nh, thu phân t à à
à ng glucid th à
- Men amylase tu thu phân c tinh b t chín và s ng thành dextrin, maltose.
- Men maltase bi n maltriose và maltose thành glucose.
T
à
ng h p b b nh viêm tu à
à à
à

à
à i, h limbic.
Kích thích dây X (dây phó giao c m) gây ti t d ch tu không nhi à
à
à
àK à
à à i
giao c m chi ph i tuy n tu
à
à ng d ch tu
à à
à
u bicarbonat.
*C à
th n kinh-th d ch u hoà bài ti t d ch tu
c Bayliss và Starling phát hi à u tiên t
à
1902. HCl và các s n ph m thu
à
à
à n ru t kích thích niêm m c tá tràng ti t ra ch t
secretin và cholecystokinin-pancreozymin (CCK-PZ). Các ch à à vào máu t i tuy n tu , kích thích
ti t d ch tu .


H à àì à
à
TK- TDà u hoà bài ti t d ch tu
N
à

à
à
ng kho ng 0,8-1,0 l/24 gi .
T l các ch t m t gan và m t túi m à à
à
à
à u ch a các ch à
c, ch à à à N +,
+
K , Cl , HCO3 ...), các ch t h u à
à t, s c t m tà
à
à à
à à
acid m t và bilirubin là thành ph à à
à a d ch m t.
D ch m t không ch à
à
à
à
à à à à
à
à i v i quá trình tiêu hoá ru t, ch t
duy nh t c a d ch m t có tác d ng tiêu hoá là acid m t.
* Acid m t: M à
i có 4 lo i acid m à
c t o t ch à
àL à u t bào gan t o các a.m t
t do, g à C
à C

à
t tính c a men lipase.
- Mu i m t t o Micell giúp hoà tan các s n ph m thu phân lipid và các vitamin tan trong d à h p thu


à
c d dàng.
- Mu i m à
à
à
à t các men tiêu hoá c a d ch tu , d ch ru à ng th i ho t hoá chúng.
-M tt à
à
ng ki m ru à
à
à
à ng ru t, c ch ho à ng c a vi khu n lên men th i
ph n trên ru t non.
Khi t c m t, m t không xu ng ru t s d à n r i lo n tiêu hoá và h p thu m t lo t ch à
à
ng- c
bi à à i v i lipid.
Sau khi tham gia tiêu hoá h p thu các ch t ph n trên c a ru t non, các a.m t liên h p xu ng h i tràng
b vi khu n ru t kh hoá, t o thành các a.m t t
à à
à
c tái h à à à
à ch c a v gan,
t à
à

à
à
c. “ à àBDà à
n nh BIà
c
à à à
n m t, theo
ng d n m t xu ng ru t. ru t BD b vi khu n ru t kh hoá thành mesobilirubin, r i urobilinogen.
M t ph n hai ch à à
c tái h à à à
à ch c a v
à
c t bào gan tái s d ng, liên h p
à vào d ch m t , xu ng ru t t à
à
à
à t-gan c à
àG à
à
à
à
c
ti u không có mesobilirubin và urobilinogen.
Ph n urobilinogen còn l i trong ru t ti p t à
c bi n thành stercobilinogen, r i stercobilin và th i
theo phân, t à
à à
c a phân.
K à
à

àBI BD à
c ti u vàng, phân b à
à à àBIà
à
à
-T à
à n m t: tu v trí t à
à à
à à à à
àBI BD à
c ti u vàng kèm theo phân
gi m màu, b c màu.
1.2.2- C à
u ti t d ch m t.
àC à
bài ti t m t do gan.
-C à
th n kinh. Th à à i niêm m c ng tiêu hoá kích thích các b ph n th c m
à à
nx
bài ti t m t.
-C à
th n kinh-th d ch.
Các mu i m t xu ng ru à
c tái h p thu ph n l à à
à
à
à ch c a v gan, kích thích các
h ch th c v à
à à à